Joanna Chmielewska

Wie˛ kszy kawałek

s´wiata

Wiosna tego roku eksplodowała nagle, około połowy maja, i trwała zaledwie kilka dni, po czym od razu przeistoczyła sie˛ w pełnie˛ lata. Słupki rte˛ci na termo- metrach polazły w góre˛ i zamarły, nie wykazuja˛c najmniejszej che˛ci opadnie˛cia w dół. Na bezchmurnym niebie s´wieciło rozradowane słon´ce, z dnia na dzien´ bar- dziej intensywne, z godziny na godzine˛ gore˛tsze, rozpalaja˛c nieznos´nym z˙arem mury miast, ziemie˛ i powietrze. W połowie czerwca juz˙ nawet noc przestała przy-

nosic´

ochłode˛, pogoda utrwaliła sie˛

ostatecznie i rozsłoneczniony s´wiat pocza˛ł

dyszec´ z gora˛ca i opływac´ potem.
Ostatniej niedzieli czerwca długa, szara szosa w pobliz˙u Łomz˙y była przeraz´- liwie pusta. Wydawała sie˛ wre˛cz, wymarła, nie uz˙ywana, tak jakby lez˙ała gdzies´ na pustyni, a nie w ge˛sto zaludnionym, cywilizowanym kraju. Słon´ce stało w zeni- cie, powietrze nad asfaltem drgało od gora˛ca, najlz˙ejszy nawet powiew nie ma˛cił upalnego bezruchu. Płyna˛cy z nieskalanie błe˛kitnego nieba straszliwy z˙ar zalewał owa˛ pusta˛ szose˛, płytkie rowy na poboczach, rosna˛ce w nich nieco przykurzone zielsko, rozcia˛gaja˛ce sie˛ daleko łany zbóz˙ i kwitna˛ce w koniczynie maki oraz dos´c´ malownicza˛ grupe˛ na skraju pól, usytuowana˛ w ne˛dznym cieniu młodego drzewka rosna˛cego nad rowem. Grupa składała sie˛ z dwóch siedemnastoletnich osób płci z˙en´skiej o pose˛pnie zatroskanych obliczach i pote˛z˙nej góry nader kolorowych pa- kunków.
Tereska Ke˛pin´ska i Okre˛tka Bukatówna rozpocze˛ły wakacje.
Siedziały nad tym rowem juz˙ dobre półtorej godziny, w ich postawie zas´ wy- raz´nie dawała sie˛ dostrzec zrezygnowana beznadziejnos´c´ w pełni rozkwitu. Nic nie wskazywało na to, z˙eby okropna sytuacja, w jakiej sie˛ włas´nie znalazły, miała ulec jakiejkolwiek odmianie, nie tylko w cia˛gu najbliz˙szych godzin, ale zgoła dni i tygodni. Ruch na szosie całkowicie zamarł, samochody, które mogłyby je ewen- tualnie zabrac´, przejechały poprzedniego dnia albo wczesnym rankiem, z cie˛z˙- szych wozów pokazywały sie˛ tylko niekiedy cysterny i chłodnie i z˙aden stosowny

dla nich s´rodek lokomocji nie pojawiał sie˛ w polu widzenia. Dodatkowo kom- plikował sprawe˛ bagaz˙, który wykluczał posłuz˙enie sie˛ wehikułem o niewielkiej pojemnos´ci.

Bagaz˙

składał sie˛

z czterech duz˙ych, brezentowych worków, trzech niebie-

skich i jednego zielonego, z jednego plecaka, torby turystycznej i wielkiej paki, owinie˛tej kolorowym papierem w kwiatki i owia˛zanej sznurkiem. Do zielonego worka przyczepione były we˛dki w pokrowcu, zas´ z uchwytu torby zwisała siatka, z której wystawała ra˛czka od patelni, re˛kojes´c´ siekiery i kapsle czterech butelek wody mineralnej. Całos´c´, na oko biora˛c, przekraczała moz˙liwos´ci transportowe dwóch silnych tragarzy.
Siedzenie nad rowem i kontemplowanie w narastaja˛cym upale pustej szosy nie lez˙ało, rzecz jasna, w zamiarach Tereski i Okre˛tki. Wcale nie chciały jechac´ autostopem. Wcale nie chciały łapac´ z˙adnych przygodnych pojazdów. O poranku tegoz˙ dnia, rozsa˛dnie i zgodnie z planami, wyruszyły na trase˛, której celem miał

byc´

Augustów, samochodem marki Volkswagen 1600, obszernym, wygodnym,

aczkolwiek dos´c´ wiekowym, nalez˙a˛cym do jednego ze znajomych ojca Tereski. Znajomy miał interes w Augustowie i przy okazji obiecał zabrac´ Tereske˛ i Okre˛t- ke˛ razem z ich bagaz˙em. Wyruszyli zatem wczesnym rankiem i wszystko byłoby dobrze, gdyby nie to, z˙e włas´nie tutaj, w tym strasznym miejscu za Łomz˙a˛, spo- tkało go nieszcze˛s´cie.
Jechał dos´c´ szybko, szosa była pusta, z daleka dojrzał we˛druja˛ce poboczem ge˛si i na wszelki wypadek przyhamował. S´ cis´le biora˛c, chciał przyhamowac´. Sie- dza˛ca z przodu obok niego Tereska ujrzała, z˙e nagle zbladł i jakby zdre˛twiał.
—	Rany Boga — wyszeptał chrypliwie. — Nie mam hamulców!!!
Tereska zdre˛twiała równiez˙ i nic nie odpowiedziała. W przeraz˙onym milcze- niu dojechali do miejsca, gdzie samochód zatrzymał sie˛ sam. Włas´ciciel znaro- wionej z nagła machiny otarł pot z czoła i oparł sie˛ o kierownice˛.

—	No to koniec — powiedział gdzies´ w przestrzen´

tragicznym głosem. —

Szlag trafił pompe˛ hamulcowa˛, a re˛czny juz˙ dawno z´le działa. Bardzo was, moje drogie, przepraszam, ale dalej nie pojedziemy. Koniec podróz˙y.

Tereska i Okre˛tka w pierwszym momencie poczuły

s´miertelne oburzenie

i zgodnie doznały gwałtownej che˛ci zaz˙a˛dania, z˙eby wobec tego doniósł na miej- sce ich bagaz˙ na plecach, skoro sie˛ bowiem zobowia˛zał dostarczyc´ całos´c´ do Au- gustowa, powinien obietnice˛ spełnic´. Po chwili jednakz˙e zreflektowały sie˛, zmie- niły nastawienie i szlachetnie zrezygnowały ze swoich roszczen´. Nieszcze˛sny wła- s´ciciel pozornie porza˛dnego samochodu był tak zrozpaczony, tak bezgranicznie przygne˛biony, pełen skruchy i bezradny, z˙e juz˙ nie miały serca go dobijac´. Z˙ ycz- liwie i stanowczo zapewniły go, z˙e dadza˛ sobie rade˛ bez najmniejszych trudnos´ci, on zas´ moz˙e sie˛ zaja˛c´ wyła˛cznie samochodem.
—	Nie be˛dziemy kopac´ lez˙a˛cego — mrukne˛ła wzniosie Tereska, a Okre˛tka przys´wiadczyła jej kilkakrotnym kiwnie˛ciem głowy.
—	

—	Ja i tak nie wyobraz˙am sobie, co on zrobi — odmrukne˛ła ze współczuciem. Włas´ciciel pozbawionego hamulców pojazdu równiez˙ sobie tego nie wyobra-  z˙ał. Pojawiły sie˛ przed nim trudnos´ci zgoła nie do zwalczenia. Powinien oczy- wis´cie dotrzec´ do jakiegos´ odpowiedniego warsztatu, nie o własnych siłach jed- nakz˙e, tylko na sztywnym holu. Sztywnym holem dysponuje na ogół wyła˛cznie Pomoc Drogowa. Po Pomoc Drogowa˛ nie było ska˛d zadzwonic´. Przytłaczaja˛cy
—	
upał narastał. Tereska i Okre˛tka pe˛tały sie˛

dookoła jak wyrzut sumienia. Gdy-

by na polu stał jakikolwiek samotny, pozostawiony wóz, nieszcze˛sny człowiek prawdopodobnie ukradłby z niego dyszel, po czym usiłowałby zamontowac´ go do swojego Volkswagena. Siła˛ wymógłby holowanie na byle którym przejez˙dz˙aja˛- cym samochodzie, pod warunkiem oczywis´cie, z˙e dyszel dałby sie˛ przyczepic´ do obu pojazdów. Samotnego wozu na polu nie było, dyszla nie było, ratunku z˙adne- go nie było, czas płyna˛ł, upał rósł, znajomy popadł w desperacje˛ i juz˙ postanowił sam wracac´ na pierwszym biegu z szybkos´cia˛ 10 kilometrów na godzine˛, kiedy nagle stał sie˛ cud. Na szosie znienacka pojawiła sie˛ z˙ółta furgonetka wymarzonej Pomocy Drogowej, zda˛z˙aja˛ca włas´nie do Warszawy.
Cudu nie moz˙na było zlekcewaz˙yc´. Pełen skruchy, troski i niepokoju znajomy przeniósł bagaz˙e Tereski i Okre˛tki pod drzewko, poganiany przez Pomoc Drogo- wa˛, której sie˛ s´pieszyło, wsiadł do swojego Volkswagena i odjechał, poła˛czony sztywnym dra˛giem z z˙ółta˛ furgonetka˛.
W ten sposób Tereska i Okre˛tka o godzinie jedenastej znalazły sie˛ za Łomz˙a˛ w cieniu drzewka na zboczu rowu, razem z całym swoim dobytkiem, i znajdowały sie˛ tam nadal o wpół do pierwszej w południe. Chwilowa ulga, wynikła z faktu po- zbycia sie˛ zmaltretowanego znajomego, który wprowadzał atmosfere˛ okropnego zdenerwowania, skon´czyła sie˛ juz˙ dawno i nie pozostał po niej z˙aden s´lad. Daw- no tez˙ znikła nadzieja na rychła˛ zmiane˛ miejsca pobytu. Przejez˙dz˙ały wprawdzie rozmaite prywatne samochody, ale ani jeden z nich nie zareagował na rozpaczliwe
machanie. Z˙ aden nawet nie zwolnił, czemu trudno sie˛ dziwic´, wszystkie bowiem
załadowane były do ostatecznych granic bagaz˙ami, psami, dziec´mi, osobami do- rosłymi i nic wie˛cej nie mogło sie˛ juz˙ w nich zmies´cic´. Na domiar złego pojawiały sie˛ coraz rzadziej, a od dłuz˙szego czasu przestały .sie˛ pojawiac´ zupełnie. S´ wiat za- marł, rozpalony dławia˛cym z˙arem; jedyny ruchomy element stanowiły pszczoły, których brze˛czenie w jakis´ tajemniczy sposób wzmagało gora˛co.
—	Moim zdaniem, zostaniemy tu juz˙ na zawsze — powiedziała grobowym tonem Okre˛tka po długiej chwili milczenia. — Z˙ adna ludzka siła nas sta˛d nie ruszy.
—	
—	Moz˙e  znajdzie sie˛

jakas´

nieludzka — mrukne˛ła Tereska gniewnie. —

A w ostatecznos´ci mamy jeszcze nogi. Moz˙emy is´c´ piechota˛.
Okre˛tka odwróciła głowe˛ i przyjrzała sie˛ jej dziwnym wzrokiem.
—	Doskonały pomysł. Is´c´ piechota˛ z tym całym nabojem. . .
—	Na głowie nosi sie˛ wie˛ksze cie˛z˙ary.
—	

—	Zdaje sie˛, z˙e głowa posłuz˙yła nam tylko do tego, z˙eby na nia˛ upas´c´, i do niczego innego juz˙ sie˛ nie przyda. Upał ci sie˛ rzucił na mózg. Niby jak ty to sobie wyobraz˙asz?
—	Co?
—	Noszenie na głowie tego, co tu lez˙y. Wydaje ci sie˛, z˙e mamy po dwie gło- wy?
—	Nic mi sie˛ nie wydaje. Na litos´c´ boska˛, przestan´ krakac´ i zacznij mys´lec´ twórczo! Nigdzie nam sie˛ nie s´pieszy, mamy mnóstwo czasu i szalone moz˙liwo- s´ci!
Okre˛tka wzruszyła ramionami i oparła sie˛ wygodniej o niebieski worek.
—	Mów za siebie — os´wiadczyła z rozgoryczeniem. — Moje moz˙liwos´ci zdechły, przytłamszone cie˛z˙arem tych gratów. W ogóle nie rozumiem, jakim spo- sobem s´rodek cywilizowanego kraju mógł sie˛ nagle zamienic´ w pustynie˛. Gdzie sa˛ te cie˛z˙arówki, pod które cia˛gle ktos´ wpada?
—	Przeciez˙ jest niedziela — burkne˛ła Tereska nieche˛tnie i oparła sie˛ o drugi niebieski worek.
Znów zapadło milczenie. Z˙ ar lał sie˛ z nieba ze straszliwym nate˛z˙eniem. Okre˛t-
ka powolnym ruchem uniosła butelke˛ po wodzie mineralnej, obejrzała ja˛ i wypiła ostatnie krople.
—	To nie jest trawa — wymamrotała nagle niewyraz´nie. — To jest taki gora˛cy, sypki piasek, to drzewko to jest fatamorgana, a tak naprawde˛ to dookoła nie ma nic, tylko piasek i piasek, i musimy sie˛ doczołgac´ do oazy. . .
—	Zwariowałas´? — przerwała ze zdumieniem Tereska.
—	Nie, wyobraz˙am sobie pustynie˛. Jak pomys´le˛, z˙e mogłybys´my tak zostac´ na s´rodku pustyni, od razu robi mi sie˛ przyjemniej. Cos´ jedzie.
Tereska oderwała plecy od worka, wyprostowała sie˛ i wyte˛z˙yła wzrok. Daleko na szosie widac´ było zbliz˙aja˛cy sie˛ samochód. W pierwszych chwilach oczekiwa- nia taki widok wywoływał wybuch nadziei, oz˙ywienie, wypady na szose˛ i gwał- towne gesty. Teraz wiadomo było, z˙e nie oznacza on nic i moz˙e przynies´c´ tylko naste˛pne rozczarowanie.
—	Trabant — powiedziała ze znieche˛ceniem. — Cały dach zawalony, bezna- dziejne.
—	
Ponuro oparły sie˛

znów o worki. Na szosie zapanowała kompletna pustka.

Morderczy upał trwał, wydawało sie˛, z˙e cały s´wiat znieruchomiał na zawsze.
—	Przy takiej pogodzie jest dla mnie pociecha˛, z˙e nie mamy z˙agla — powie- działa melancholijnie Okre˛tka po bardzo długiej chwili. — Stałybys´my w miejscu jak mur i byłoby przykro.
—	Jasne — przys´wiadczyła Tereska zgryz´liwie. — A tak, bez z˙agla, pe˛dzimy przed siebie jak strzała i jest nam szalenie przyjemnie.
—	W kaz˙dym razie nic nam sie˛ nie marnuje.
—	Owszem, składak. I margaryna sie˛ roztapia.
—	

—	Uz˙yj czasu przeszłego. Juz˙ dawno sie˛ roztopiła. Czy ten samochód napraw- de˛ nie mógł sie˛ mu zepsuc´ nad jaka˛s´ woda˛? Juz˙ wszystko jedno, jaka˛!
—	Powycinali drzewa. Kiedys´ podobno szosy były powysadzane drzewami, nawet ja sama pamie˛tam. Wycinanie drzew jest barbarzyn´stwem. . .
—	Cos´ jedzie. Małe i obrzydliwe.
Tereska uniosła sie˛ nieco, popatrzyła i kiwne˛ła głowa˛.
—	I na dachu ma tobół jak stodoła — uzupełniła. — Na litos´c´ boska˛, gdzie sa˛ ci z przyczepami?!!!. . .
Z pose˛pnym wstre˛tem obejrzała przejez˙dz˙aja˛cy samochód, załadowany do granic wytrzymałos´ci. Zacza˛ł w niej rodzic´ sie˛ bunt przeciwko s´wiatu. Od miesia˛- ca juz˙ pala˛ce słon´ce i upalna pogoda karmiły jej wyobraz´nie˛ czarownymi wizjami cienistych lasów i chłodnej, przejrzystej wody jezior, od miesia˛ca z narastaja˛ca˛

te˛sknota˛ czekała chwili, kiedy znajdzie sie˛

w wymarzonym pejzaz˙u; dzis´ rano

miała pewnos´c´, z˙e dotrze tam za kilka godzin, i teraz kontrast mie˛dzy wizjami a rzeczywistos´cia˛ powoli doprowadzał ja˛ do szalen´stwa. Bezradne siedzenie nad zakurzonym rowem pod rozpalonym do białos´ci niebem, nie wiadomo jak dłu- go, prawdopodobnie przez całe wieki — to było najgorsze ze wszystkiego, co ja˛ mogło spotkac´. Poczuła, z˙e pod naste˛pny samochód chyba sie˛ rzuci albo wyko- na barykade˛ w poprzek szosy z tobołów, siła˛ powycia˛ga pasaz˙erów zajmuja˛cych miejsce, zmusi kierowce˛ do jazdy, zagrozi mu czyms´, najlepiej siekiera˛. . .
Okre˛tka dysponowała wprawdzie nieco wie˛ksza˛ wytrzymałos´cia˛ na suchy upał, ale za to łatwiej popadała w pesymizm. Oczyma duszy coraz wyraz´niej wi- działa białe szkielety, przysypane piaskami pustyni. Kra˛z˙yły nad nimi se˛py.
—	Wie˛c ja nie wiem — powiedziała nagle w pose˛pnej zadumie. — Ale to zaczyna byc´ nie do zniesienia. Juz˙ nie mówie˛ o tej margarynie, ale woda mineralna niedługo nam sie˛ skon´czy i umrzemy z pragnienia. . .
—	Mamy dwa litry herbaty — przerwała Tereska złym głosem.
—	Poza tym dostaniemy udaru słonecznego — cia˛gne˛ła Okre˛tka, wcia˛z˙ za- mys´lona. — Zaczynam byc´ gotowa na wszystko, z˙eby tylko odczepic´ sie˛ od tego miejsca, które chyba ktos´ przekla˛ł. Całe szcze˛s´cie, z˙e nie moz˙na is´c´ z tymi tłumo- kami piechota˛, bo inaczej chyba bym poszła. Niedobrze mi sie˛ robi, jak pomys´le˛, z˙e be˛dziemy tu siedziały jeszcze i jutro, i pojutrze, i za miesia˛c. . .
Tereska popatrzyła na nia˛ dziwnym wzrokiem. Wygla˛dała tak, jakby w niej cos´ rosło i gulgotało, i teraz nagle, na dz´wie˛k tych słów, przełamało wszelkie zapory i wybuchło.
—	Owszem, jest — powiedziała z dzika˛ stanowczos´cia˛ i podniosła sie˛ z miej- sca. — Ogólnie biora˛c, wszystko jest moz˙liwe. Dos´c´ tego kretyn´skiego siedzenia w nieróbstwie na rozpalonym piecu! Tu nigdy w z˙yciu nic nie przyjedzie. Moz˙e- my przenies´c´ kawałek cze˛s´c´ pakunków, potem wrócic´ i przenies´c´ naste˛pne, potem przenies´c´ naste˛pne i tak dalej, az˙ do skutku. Chodz´, spróbujemy!
—	

Okre˛tka ockne˛ła sie˛ własnym uszom.

z zamys´lenia i spojrzała na nia˛ ze zgroza˛, nie wierza˛c

—	Zwariowałas´? — spytała z przestrachem.
—	Jeszcze nie, ale za pare˛ minut zwariuje˛ z pewnos´cia˛. Do najbliz˙szej wo- dy mamy ledwo pare˛ kilometrów, jakas´ rzeczka tu płynie. To idiotyzm, z˙eby nie umiec´ przejs´c´ paru kilometrów, juz˙ bys´my dawno tam były, gdybys´my ruszyły od razu, zamiast siedziec´ tu jak zmurszałe, te˛pe pnie! Bierz cos´! Idziemy!
—	
Okre˛tka przeraziła sie˛

s´miertelnie, s´wie˛cie przekonana, z˙e Tereska oszalała

z gora˛ca. Pomysł wydał jej sie˛ absolutnie koszmarny. Wlec sie˛ szosa˛ na piecho- te˛ z tymi potwornymi cie˛z˙arami. . . Nie przejda˛ wie˛cej niz˙ pół kilometra, padna˛ trupem!!!.
Tereska ze straszliwa˛, nagle wybuchła˛ energia˛ juz˙ przenosiła niebieski worek przez rów. Oparła go o słupek drogowy i wróciła po naste˛pny.
—	Rusz sie˛ wreszcie! Dosyc´ tego gnicia!
—	Ja nie gnije˛ — zaprotestowała słabo Okre˛tka podnosza˛c sie˛ niemrawo. — Ja wysycham. Gnije sie˛ od wilgoci. . .
Pusta i wymarła dotychczas szosa jakby nieco oz˙yła na niewielkim odcinku. Ruch odbywał sie˛ wahadłowo, od słupka do słupka. Całos´c´ wymagała zaledwie dwóch kursów tam i z powrotem, przy czym kurs z powrotem moz˙na było uwaz˙ac´ za wypoczynkowy.
—	No, prosze˛ — wydyszała Tereska przy czwartym kolejnym słupku, opie- raja˛c sie˛ na worku z namiotem. — Według moich wiadomos´ci, mamy z głowy czterysta metrów. Bardzo duz˙o. Do rzeczki juz˙ niedaleko.
—	A doka˛d ta rzeczka płynie? — spytała z˙ałos´nie Okre˛tka.
—	Nie wiem. Zdaje sie˛, z˙e do Pisy. Pisa˛ moz˙na sie˛ dostac´ gdzies´ tam. Nie wszystko ci jedno?
—	Nie wiem. Wolałabym chyba miec´ jaka˛s´ konkretna˛ nadzieje˛.
—	Przy naste˛pnym słupku obejrzymy mape˛. Idziemy!
Przy naste˛pnym słupku zdecydowały sie˛ dojs´c´ do jeszcze naste˛pnego, widac´ tam było bowiem, jakies´ krzewy, mie˛dzy którymi błyskała woda. Woda okazała sie˛ bajorkiem dla kaczek, którego zasadnicza˛ tres´c´ stanowiła gnojówka, wypływa- ja˛ca ze stoja˛cych ws´ród zieleni zabudowan´ gospodarskich, niemniej jednak była woda˛. Bagaz˙ malowniczo zwaliły wokół słupka i Tereska wycia˛gne˛ła z plecaka

mała˛ mapke˛

samochodowa˛. Obie równoczes´nie pochyliły sie˛

nad nia˛. Okre˛tka

z rozgoryczeniem popatrzyła na malutki napis: Augustów.
—	Gdzie my włas´ciwie jestes´my? — spytała niepewnie.
—	Gdzies´ tu. Za Łomz˙a˛. Łomz˙a była, pamie˛tam.
—	Była. Czekaj, niech popatrze˛. . . Ale tu sie˛ przeciez˙ te szosy rozchodza˛, a od Łomz˙y do tej pory nic sie˛ nie rozchodziło.
—	No, to widocznie jestes´my jeszcze przed tym. Rozejda˛ sie˛ gdzies´ tam przed nami.
—	

Okre˛tka uniosła nagle głowe˛ znad mapki i popatrzyła na Tereske˛ z wyrazem absolutnej paniki.
—	Na litos´c´ boska˛, czys´ dostała pomieszania zmysłów?! Przeciez˙ rzeczka jest tu! A skoro my jestes´my tu, to do tej rzeczki jest co najmniej pie˛tnas´cie kilome- trów!!!
Tereska spojrzała na nia˛ niespokojnie i wydarła jej mape˛.
—	Co ty gle˛dzisz. . . A! Moz˙liwe. No, to widocznie sie˛ pomyliłam, zdawało mi sie˛, z˙e jestes´my dalej. . .
Okre˛tka poczuła, z˙e robi jej sie˛ słabo. Tereska wpatrywała sie˛ w mape˛ z bez- radna˛ rozpacza˛.
—	Skoro jestes´my tu. . .  a nie dalej. . .  to włas´ciwie nie trzeba było is´c´  do
przodu, tylko wracac´. Przez Łomz˙e˛ przepływa Biebrza, ta rzeczka tez˙ wpada do Biebrzy. Miałys´my bliz˙ej. Prawde˛ mówia˛c, jeszcze cia˛gle mamy bliz˙ej. . .

Przez Łomz˙e˛

przepływa wprawdzie Pisa, a nie Biebrza, ale na owej mapie

niełatwo było to stwierdzic´, Pisa wygla˛dała jak Biebrza.
—	No nie! — powiedziała Okre˛tka z je˛kiem. — Ja nie wracam! Tego juz˙ dla mnie za wiele! Jez˙eli znajde˛ sie˛ w tym samym miejscu, z którego wyszłam, padne˛ trupem! I moge˛ cie˛ zapewnic´, z˙e ty tez˙!
Tereska niejasno poczuła, z˙e przyjaciółka ma racje˛. Nawet gdyby ta Łomz˙a razem ze swoja˛ Biebrza˛ znajdowała sie˛ o kilometr, ona nie cofnie sie˛ do tamte- go przekle˛tego miejsca za z˙adne skarby s´wiata! Juz˙ raczej woli is´c´ piechota˛ do samego Augustowa. . .
Odległos´c´ od rzeczki wydawała sie˛ przeraz˙aja˛ca, przebyciem szes´ciuset me- trów obie poczuły sie˛ kompletnie wyczerpane, topograficzna pomyłka ogłuszyła je i wyzuła z resztek sił. Okre˛tka popadła w beznadziejne przygne˛bienie, przela- zła przez rów, ponurym wzrokiem popatrzyła na kacze bajorko i usiadła na ke˛pie trawy, os´wiadczaja˛c, z˙e przed podje˛ciem dalszych decyzji musi sie˛ zastanowic´. Zrezygnowana Tereska usiadła obok niej.
—	Niepotrzebnie pokazałam ci te˛ mape˛ — stwierdziła. — Tak jakby nie moz˙- na było do niej zajrzec´ za pare˛ kilometrów! Szłabys´ jeszcze i szła, szosa jest prosta i nie sposób zabła˛dzic´, a tak to juz˙ w ogóle nie wiadomo, co robic´.
—	Powiesic´ sie˛ — doradziła pose˛pnie Okre˛tka.
—	Nie wiem na czym. . .
—	Ewentualnie moz˙emy sie˛ utopic´. Jest okazja. Tereska obejrzała sie˛ na bajorko.
—	A owszem, niezła. Zwracam ci uwage˛, z˙e to jest woda. Chciałys´my dotrzec´ do wody, nie?
—	Aha. Jez˙eli posiedzimy tu do jutra, nie re˛cze˛, czy nie spróbuje˛ sie˛ w tym wyka˛pac´. Moz˙e sie˛ zatruje˛ na s´mierc´ i przynajmniej be˛dzie ze mna˛ spokój.
—	Kaczki z˙yja˛. . .
—	

Morderczy upał trwał. Siedziały w milczeniu, czuja˛c, jak leja˛cy sie˛ z nieba z˙ar przepala je na wylot. Nieznos´nie chciało im sie˛ pic´, a widok bajorka jakos´ jeszcze zwie˛kszał pragnienie. W torbie zostały dwie ostatnie butelki wody mineralnej, oszcze˛dzane na czarna˛ godzine˛. Wpatrzona w porzucone na skraju szosy toboły Okre˛tka pomys´lała nagle, z˙e czarna godzina włas´nie nadeszła i nie ma na co dalej oszcze˛dzac´. Była to jedyna mys´l, jaka˛ udało jej sie˛ sprecyzowac´. Pchnie˛ta ta˛ mys´la˛ podniosła sie˛ niemrawo i mimo woli rzuciła sme˛tne spojrzenie na szose˛.
—	Cos´ jedzie — powiedziała apatycznie.
Tereska wzruszyła ramionami. Okre˛tka stała nadal, nagle zapomniawszy o wodzie mineralnej i czarnej godzinie.
—	Słuchaj, on cos´ cia˛gnie. Jak Boga kocham, cia˛gnie! Przyczepe˛?. . . Tereska z nieche˛cia˛ podniosła sie˛ równiez˙.
—	Duz˙o nam z tego przyj. . . — zacze˛ła i nagle urwała. — To nie przyczepa! Słuchaj, to chyba łódz´!
—	O Boz˙e, cia˛gnie łódz´! Jedzie nad jeziora. . . Zwalnia!!!
—	Machaj!!! Rany boskie, machaj!!!
Obie rune˛ły przez rów. Okre˛tka potkne˛ła sie˛ i na czworakach wypadła na s´ro- dek szosy, Tereska ws´ciekle wymachiwała mapa˛.
Pan Bogumił Strzałkowski jechał sobie spokojnie na urlop razem z z˙ona˛, cia˛- gna˛c za samochodem na specjalnym wózku duz˙a˛ łódz´ motorowa˛. Nie zamierzał brac´ z˙adnych autostopowiczów, jak wie˛kszos´c´ bowiem posiadaczy samochodów nie pakował porza˛dnie wszystkich rzeczy do walizek i bagaz˙nika, tylko zwyczaj- nie wrzucał na tylne siedzenie samochodu. Poza tym czuł sie˛ zme˛czony, chciał miec´ s´wie˛ty spokój i nie z˙yczył sobie z˙adnych dodatkowych pasaz˙erów.
Z uwagi na holowana˛ łódz´ jechał niezbyt szybko. Szosa była pusta, prowa- dzenie pojazdu nie wymagało prawie wysiłku i stanowiło miły relaks. Spokojnie patrzył przed siebie, spodziewaja˛c sie˛ wkrótce rozwidlenia dróg, kiedy nagle na poboczu ujrzał zwalona˛ jaka˛s´ dziwna˛ kupe˛ czegos´, co wydało mu sie˛ znajome. Odruchowo zwolnił i nagle, tuz˙ przed nim, na owa˛ pusta˛, wre˛cz nudna˛ szose˛ wy- padło cos´ zdumiewaja˛cego. W pierwszej chwili wydawało mu sie˛, z˙e jest to grupa akrobatów cyrkowych, ale, ochłona˛wszy z zaskoczenia, rozróz˙nił dwie ludzkie istoty, miotaja˛ce sie˛ dziko po całej jezdni.
—	Rany boskie, co to? — zaniepokoił sie˛. — Wypadek?
—	Cos´ lez˙y z boku! — zawołała jego z˙ona. — To nie samochód, ale chyba cos´ sie˛ stało?
Pan Strzałkowski hamował ostro juz˙ od pierwszej chwili przedstawienia. Ode- rwał na moment wzrok od szaleja˛cych po szosie istot i spojrzał na pobocze. Jeden rzut oka wystarczył.

Trzeba trafu,

z˙e pan Strzałkowski, be˛da˛c z zawodu mechanikiem i jedno-

czes´nie włas´cicielem warsztatu samochodowego, z zamiłowania był wodniakiem

w stopniu zgoła maniackim. Najwie˛ksze szcze˛s´cie jego

z˙ycia stanowiła woda

i wszelkie pływaja˛ce po niej jednostki, ws´ród osób zas´ uz˙ytkuja˛cych je widział same bratnie dusze. Nie rozróz˙nił wprawdzie płci, wieku i wygla˛du dwóch istot rzucaja˛cych mu sie˛ przed samochodem niczym w ataku epilepsji, ale w lez˙a˛cych na poboczu workach w mgnieniu oka i bez najmniejszych wa˛tpliwos´ci.rozpoznał zapakowany składak marki Neptun. Zwolnił jeszcze bardziej.
—	Maja˛ składak — powiedział z troska˛. — Pływaja˛. Moz˙e trzeba cos´ pomóc?
Zabrzmiało to tak, jakby ów składak znajdował sie˛ pos´rodku jeziora, nie zas´ na przeraz´liwie suchej szosie, i ewentualna pomoc miała dotyczyc´ z˙eglugi. Z˙ ona pana Strzałkowskiego nie zdziwiła sie˛ jednak, znała bowiem swego me˛z˙a, a przy tym upodobania miała podobne, acz mniej w nich było ognia. Bez wahania przy- s´wiadczyła, z˙e pomóc trzeba. Pan Strzałkowski zjechał na pobocze, zatrzymał samochód i w sekunde˛ potem stał sie˛ obiektem napas´ci.
Tereske˛ i Okre˛tke˛ ten ostatni nieoczekiwany przebłysk nadziei całkowicie po- zbawił przytomnos´ci. Na mys´l, z˙e jedyny przydatny dla nich samochód ucieknie, zanim zda˛z˙a˛ sie˛ z nim porozumiec´, zapomniały niemal ludzkiego je˛zyka. Rzuci- ły sie˛ na wysiadaja˛cego sympatycznego szpakowatego pana, usiłuja˛c w jednym

krótkim i tres´ciwym zdaniu przekonac´

go, iz˙

wleczona na wózku łódz´

stwarza

dodatkowe moz˙liwos´ci transportowe i wobec tego bez najmniejszego trudu moz˙e zabrac´ je nad te˛ wode˛, nad która˛ sam sie˛ udaje, a niewa˛tpliwie przeciez˙ udaje sie˛ nad wode˛, skoro ma łódz´. Oszołomiony nieco atakiem pan Strzałkowski w pierw- szej chwili zrozumiał, z˙e chodzi o przeprawienie ich przez jaka˛s´ wode˛ jego łodzia˛, w niejakim osłupieniu popatrzył na widoczne z szosy bajorko, wreszcie poja˛ł, w czym rzecz.

—	Alez˙

dobrze — powiedział uspokajaja˛co, wykorzystuja˛c krótka˛ przerwe˛

w rozpaczliwych krzykach, spowodowana˛ tym, z˙e Tereska i Okre˛tka nieco za- chrypły. — Oczywis´cie, z˙e panie zabiore˛, pomies´cimy sie˛ jakos´, oczywis´cie, z˙e jade˛ nad wode˛, niech sie˛ panie uspokoja˛. Moz˙e panie pozwola˛, z˙e przełoz˙e˛ rze- czy? Nie uciekne˛, przysie˛gam! Ale to chyba nie był najlepszy pomysł z takim bagaz˙em jechac´ autostopem?
Tereska i Okre˛tka, osłabłe nagle ze szcze˛s´cia, wyjas´niły, z˙e wcale nie jada˛ autostopem. Jada˛ z jednym znajomym, który sie˛ popsuł i odjechał na dra˛gu. Pan Strzałkowski wolał nie dociekac´, co włas´ciwie chciały przez to powiedziec´, i za- ja˛ł sie˛ przemieszczeniem bagaz˙u. Zabranie w dalsza˛ droge˛ tych dwóch dziewcza˛t, które po pierwszych objawach bezgranicznej desperacji okazały sie˛. miłe, grzecz- ne i dobrze wychowane, które w dodatku prezentowały wyja˛tkowo zachłanna˛ na- mie˛tnos´c´ do wody, wydawało sie˛ tak jemu, jak i jego z˙onie czyms´ zupełnie natu- ralnym. Nie były to z˙adne obce autostopowiczki, tylko zwyczajne bratnie dusze w nieszcze˛s´ciu.
—	Fatalnie sie˛ złoz˙yło, z˙e dzisiaj niedziela — stwierdziła pani Strzałkowska, kiedy juz˙ ruszyli dalej. — W zwykły dzien´ zabrałaby was pierwsza lepsza cie˛z˙a- rówka. Prywatni nie chca˛ zabierac´, nawet jes´li maja˛ miejsce.
—	

Tereska i Okre˛tka, upchnie˛te z tyłu w straszliwej ciasnocie, wcia˛z˙ jeszcze za- je˛te były przez˙ywaniem swojego szcze˛s´cia. Nareszcie przekle˛ta rozpalona szosa uciekała w tył, a cieniste lasy i chłodne jeziora zbliz˙ały sie˛ w imponuja˛cym tempie szes´c´dziesie˛ciu kilometrów na godzine˛. Słowa pani Strzałkowskiej uprzytomniły im, z˙e istotnie mogły tak siedziec´ nad rowem i siedziec´ przez całe nieskon´czone godziny, dni, lata, co najmniej az˙ do poniedziałku. Poczuły na plecach dreszcz zgrozy.

—	Prawde˛

mówia˛c, nikt odpowiedni nie jechał — wyznała Tereska. —

Wszystko zapchane po dziurki w nosie. Nawet nie moz˙na im sie˛ było dziwic´.
—	Dlaczego cie˛z˙arówki biora˛, a prywatni nie? — zainteresowała sie˛ Okre˛tka. Pan Strzałkowski westchna˛ł cie˛z˙ko.
—	
—	Bo nigdy nie wiadomo, na  kogo sie˛

trafi — wyjas´nił smutnie. — Lu-

dzie przewaz˙nie dbaja˛ o swoje samochody, wiecie, myja˛, czyszcza˛, staraja˛ sie˛ nie zniszczyc´. . . A autostopowicze zachowuja˛ sie˛ róz˙nie, rzadko kiedy kulturalnie, nie mówia˛c o tym, z˙e na ogół sa˛ okropnie brudni.
—	Trudno wymagac´, z˙eby byli czys´ci, skoro bła˛kaja˛ sie˛ po rozmaitych miej- scach — przerwała jego z˙ona. — Nocuja˛ byle gdzie, jez˙dz˙a˛ byle czym, siadaja˛ wsze˛dzie. . .

*	*	*

—	Ja od nich nie wymagam, z˙eby byli czys´ci, tylko tłumacze˛, ska˛d nieche˛c´ kierowców do zabierania. Tym w cie˛z˙arówkach jest wszystko jedno, ale prywatni sie˛ zrazili, nie wiedza˛, na kogo trafia˛, i na wszelki wypadek wola˛ nie brac´ nikogo.
—	I w rezultacie ci porza˛dni cierpia˛ za chuliganów — powiedziała Okre˛tka z pretensja˛.
—	Zawsze tak jest — odparła łagodnie pani Strzałkowska. — Ktos´ zawini, a inny pokutuje.
—	No, w tym wypadku pokutuja˛ wszyscy hurtem — sprostowała Tereska.
Samochód jechał, słon´ce s´wieciło, konwersacja o autostopie, chuligan´stwie i sprawiedliwos´ci toczyła sie˛ z oz˙ywieniem, kiedy w okolicach Piszu pani Strzał- kowska jakby sie˛ nagle ockne˛ła.
—	Zaraz, a włas´ciwie doka˛d wy, moje drogie, jedziecie? — spytała z zainte- resowaniem.
Tereska i Okre˛tka nagle zamilkły, przez moment nie umieja˛c udzielic´ odpo- wiedzi na to proste pytanie. Jechały, to było najwaz˙niejsze, a cel podróz˙y jakos´ umkna˛ł ich uwadze.
—	Włas´ciwie wszystko jedno — odparła Tereska po chwili z niejakim waha- niem. — Grunt, z˙eby nad wode˛.
—	Włas´ciwie do Augustowa — powiedziała równoczes´nie Okre˛tka. — Ale moz˙emy wysia˛s´c´ wczes´niej byle gdzie. . .
—	

—	O rany boskie — je˛kna˛ł pan Strzałkowski i odruchowo zwolnił. — Gdzie Rzym, gdzie Krym! Jedziemy do We˛gorzewa i jestes´my juz˙ za Piszem! Co teraz be˛dzie?
—	Jedz´! — pogoniła go z˙ona. — Przez Orzysz idzie szosa na Ełk i Augustów, to ewentualnie tam sie˛ przesia˛dziecie. . .
Jeszcze przez dos´c´ długa˛ chwile˛ Tereska i Okre˛tka nie były w stanie ocenic´ sy- tuacji. Wreszcie do nich dotarło. Pan´stwo Strzałkowscy, zmartwieni i zatroskani, tłumaczyli, z˙e w Kisielnicy drogi sie˛ rozeszły, trasa na Augustów odeszła w pra- wo, bardziej ku wschodowi, oni zas´ jada˛ wprost ku północy, oddalaja˛c sie˛ od niej z kaz˙dym kilometrem. Nie moga˛ zboczyc´, musza˛ zda˛z˙yc´ do We˛gorzewa na pia˛ta˛ po południu, czeka tam bowiem znajomy, który wypoz˙ycza im garaz˙ i sam jeszcze dzisiaj wyjez˙dz˙a. Jedyne rozwia˛zanie to rozstac´ sie˛ w Orzyszu, gdzie moz˙e uda im sie˛ złapac´ jakis´ samochód jada˛cy w kierunku Augustowa, inaczej nie ma siły, za godzine˛ znajda˛ sie˛ nad Mamrami.
—	Chyba z˙e zmienicie plany? — powiedziała z troska˛ pani Strzałkowska. — Musicie do tego Augustowa? Macie tam cos´?
Na sama˛ mys´l, z˙e miałyby wysia˛s´c´ gdzies´ na suchym la˛dzie, w tym Orzyszu czy gdziekolwiek, i znów czekac´ na jakiejs´ upiornej szosie, Tereska poczuła, z˙e robi sie˛ jej słabo. Wszystko, tylko nie to! Juz˙ raczej gotowa byłaby jechac´ nad jezioro Ontario, nad Bajkał czy zgoła do z´ródeł Amazonki, gdyby tam włas´nie pan´stwo Strzałkowscy zmierzali ze swoja˛ łodzia˛,
—	Nie — odparła z dzika˛ stanowczos´cia˛. — Nic nie mamy i moz˙emy równie dobrze jechac´ do We˛gorzewa. Niech sie˛ pan´stwo w ogóle nami nie przejmuja˛. . .
—	
Przypomniało jej sie˛

dos´c´

niejasno, z˙e Mamry lez˙a˛ jakos´ chyba na samym

pocza˛tku albo na kon´cu jezior mazurskich i w We˛gorzewie zaczyna sie˛ czy tez˙ kon´czy jakis´ szlak wodny, i dodała pos´piesznie:
—	Nad Mamry. Jes´li pan´stwo nad Mamry, to i my tez˙. Dla nas kaz˙da woda dobra.
Okre˛tka poruszyła sie˛ niespokojnie.
—	Ale przeciez˙. . . — zacze˛ła niepewnie.
—	Cicho ba˛dz´! — sykne˛ła jej Tereska w ucho. — Nie wszystko ci jedno? Tam jest nawet wie˛cej wody!
—	To chwała Bogu — odetchna˛ł z ulga˛ pan Strzałkowski. — Szosa idzie nad samym jeziorem i zaraz blisko jest taki cypelek, trawa, ładne dno, moz˙na nawet biwakowac´. Pomoge˛ paniom przenies´c´ bagaz˙e, to potrwa ledwo chwile˛.
—	Be˛dzie wam to odpowiadało? — zatroskała sie˛ pani Strzałkowska. — Dacie sobie rade˛?
—	Oczywis´cie! Nam w ogóle potrzebna tylko woda i nic wie˛cej.
—	A jak z mapa˛? Maja˛ panie jaka˛s´ mape˛?
—	Mamy — odezwała sie˛ nagle Okre˛tka z cie˛z˙kim rozgoryczeniem. — Bar- dzo dokładna˛. Augustowa.
—	

Tereska spróbowała kopna˛c´ ja˛ w kostke˛, ale trafiła w patelnie˛ i tylko stłukła sobie palec.

—	Mamy mape˛

całej Polski — poprawiła pos´piesznie, nie dodaja˛c, z˙e jest

to owa mapka samochodowa, która˛ w ostatniej chwili przed wyjazdem chyłkiem zwe˛dziła swojemu bratu. Jeziora w kaz˙dym razie były na niej widoczne.
Okre˛tka siedziała w pełnym zgrozy odre˛twieniu. Tereska, jej zdaniem, dostała jakiegos´ amoku. Od pocza˛tku ustalone było, uzgodnione i zaplanowane, z˙e jada˛ nad jeziora augustowskie do chałupy znajomego rybaka, ska˛d be˛da˛ robic´ dłuz˙- sze i krótsze wypady nad wode˛. Jeziora augustowskie były im obu mniej wie˛- cej znane, trasa wypadów została ustalona, wszystko wydawało sie˛ łatwe, proste, bezpieczne, mies´ciło sie˛ w granicach rozsa˛dku i zostało zaaprobowane przez ro- dziców. Teraz miłe plany szlag trafiał. Tereska w niepoje˛tym szale godziła sie˛ na całkowita˛ zmiane˛ zamiarów, na jakis´ zupełnie inny kawałek kraju, na potworne przestrzenie wodne jezior mazurskich, których kompletnie nie znaja˛, które sa˛ ta- kie okropne, przeraz´liwie wielkie i podobno nawet gdzieniegdzie niebezpieczne i które uda sie˛ przepłyna˛c´ nie wiadomo kiedy, pewnie za rok! I ona ma sie˛ z tym pogodzic´ tak bez chwili zastanowienia?!
—	Czys´ juz˙ do reszty zwariowała? — wysyczała w ucho Teresce. — Przeciez˙ nie mamy nawet z˙adnej mapy tego wszystkiego, nic nie mamy i nic nie wiemy!
—	No to co? Nie wiemy, to sie˛ dowiemy, wielkie rzeczy! Woda jest wsze˛dzie taka sama!
—	Ale tam jest potwornie wielka!
To włas´nie Teresce zacze˛ło sie˛ nagle podobac´. Wre˛cz ucieszyła ja˛ perspek- tywa imprezy znacznie pote˛z˙niejszej niz˙ tamta, poprzednio zaplanowana. Co za przyjemnos´c´ bła˛kac´ sie˛ po znajomej kałuz˙y, o ilez˙ ciekawiej ogla˛dac´ cos´, czego jeszcze nie widziały, pokonac´ wspaniała˛, olbrzymia˛ przestrzen´! Nie lubiła ograni- czen´. Ponadto mys´l, z˙e pan´stwo Strzałkowscy, zorientowawszy sie˛ w postawionej na głowie sytuacji, zaczna˛ nalegac´ na rozsa˛dne trzymanie sie˛ pierwotnych planów i wypchna˛ je z samochodu na pierwszym lepszym odpowiednim skrzyz˙owaniu, doprowadzała ja˛ do stanu s´lepej paniki.
—	Głupia jestes´ — wyszeptała energicznie. — Wolisz wrastac´ w te szosy? Bardzo dobrze, z˙e ta woda jest wielka, przynajmniej obejrzymy od razu wie˛kszy kawałek s´wiata!
—	O Boz˙e! — je˛kne˛ła rozdzieraja˛co Okre˛tka i zamilkła ostatecznie.

*	*	*

Malutki, trawiasty cypelek półkolis´cie wchodził w jezioro. Wokół rozcia˛gała sie˛ rozległa, płaska ła˛ka, poros´nie˛ta gdzieniegdzie mizernymi krzaczkami. W uro- czystym milczeniu Tereska i Okre˛tka stały na skraju cypelka plecami do ła˛ki i kon-

templowały cudowny, upragniony, koja˛cy serce widok. Wielka płaszczyzna wy- marzonej wody błyskała w słon´cu srebrnymi iskierkami, cia˛gna˛c sie˛ w jedna˛ stro- ne˛ co najmniej na kilometr, a w druga˛ na kilka. W pobliz˙u brzegu płyne˛ło wolno stadko kaczek, tworza˛c rozchodza˛ce sie˛ wachlarzowato drobniutkie zmarszczki. W całej naturze panował upalny, słoneczny spokój.
Tereska obejrzała sie˛, cofne˛ła kilka kroków i usiadła na worku z namiotem.
—	No, nareszcie! — westchne˛ła z bezgraniczna˛ ulga˛. — Teraz moz˙emy ode- tchna˛c´ i troche˛ sie˛ zastanowic´.
Okre˛tka ockne˛ła sie˛ z zapatrzenia i obejrzała na nia˛ z głe˛bokim niesmakiem.
—	Nad czym?
—	Jak to nad czym? Nad wszystkim. Co robimy teraz i co robimy w ogóle.
—	Teraz to ty jak uwaz˙asz, a ja sie˛ przede wszystkim wyka˛pie˛. I nawet umyje˛. Lepie˛ sie˛ od góry do dołu; Gdzie mydło?
—	W plecaku — odparła Tereska z lekkim powa˛tpiewaniem i podniosła sie˛ z worka. — Ja bym sie˛ tez˙ wyka˛pała, ale nie wiem, czy to be˛dzie dobrze. Popatrz tutaj.
Pos´rodku cypelka tkwił wkopany w ziemie˛ słup, na który w pierwszej chwili nie zwróciły uwagi, na nim zas´ przyczepiona była wielka tablica z groz´nie brzmia˛- cym napisem.
—	Ka˛piel surowo wzbroniona — przeczytała na głos Okre˛tka i spłoszyła sie˛ nieco. — Jak to? Dlaczego?
—	
—	Nie wiem i  włas´nie sie˛

zastanawiam. Oni mówili, z˙e tu jest ładne dno.

I rzeczywis´cie, zobacz, schodzi łagodnie, płytko, piaseczek. . .
—	Moz˙e dalej sa˛ jakies´ doły? Niebezpieczne wiry albo co?
—	Jakie wiry na jeziorze? Byłoby widac´ na powierzchni! Ja sie˛ raczej oba- wiam, z˙e moz˙e ta woda jest skaz˙ona, wiesz, zawiera s´rodki chemiczne, bakterie. . .
—	Nie wygla˛da na z˙adne s´rodki ani bakterie. Raczej czysta, zobacz, widac´ dno. Poza tym nic nie słyszałam o wybuchach nuklearnych w tej okolicy i nie wiem, czym by ja˛ mogli skazic´.
—	S´ cieki przemysłowe. Ale gdyby była skaz˙ona, nic by w niej nie z˙yło. Kacz-
kom, jak widac´, nie szkodzi, jez˙eli jeszcze sa˛ w niej i ryby. . .
—	Sa˛! — przerwała uradowana Okretka, pochylaja˛c sie˛ nad woda˛ i patrza˛c w gła˛b. — Spójrz, całe stada! Takich maciupkich! Bardzo ruchliwe, to narybek!
—	
—	Skoro  narybek

z˙yje, nie moz˙e byc´

truja˛ca. Nie wiem, dlaczego ka˛piel

wzbroniona. Co w tym moz˙e byc´?
—	Teren zaminowany. . .
—	Zwariowałas´?! C´ wierc´ wieku po wojnie?! Poza tym byłaby trupia główka i druty kolczaste.
—	No to nie wiem. Moz˙e narybek z˙yje, ale człowiek dostaje parchów?
—	Od czego?!
—	Nie wiem. . .
—	

Stały obie bezradnie, otumanione całodziennym, morderczym upałem, nie- pewnie patrza˛c to na słup z tablica˛, to na chłodna˛, przejrzysta˛ wode˛. Okre˛tka zbuntowała sie˛ nagle.
—	Przyjmij do wiadomos´ci, z˙e mnie jest wszystko jedno. Mamy spirytus sa- licylowy i potem sie˛ be˛de˛ leczyc´, a teraz wyka˛pie˛ sie˛ albo umre˛. Wole˛ parchy niz˙ s´mierc´!
—	Na wszelki wypadek postarajmy sie˛ tego nie napic´ — poradziła Tereska, zrzucaja˛c za przykładem przyjaciółki ska˛pa˛ wierzchnia˛ odziez˙, pod która˛ miała kostium ka˛pielowy. — I nie wypływajmy nigdzie daleko, bo rzeczywis´cie cos´ tam moz˙e byc´, chociaz˙by sieci. Nie nalez˙y sie˛ utopic´ od razu pierwszego dnia.
Na sie˛gaja˛cej daleko w gła˛b jeziora płyciz´nie nader trudno byłoby sie˛ utopic´, nawet przy najwie˛kszych staraniach. W celu spłukania mydła nalez˙ało przykuc- na˛c´, połoz˙yc´ sie˛ lub tez˙ pełzac´ w wodzie na czworakach. .Niemniej jednak juz˙ po kwadransie obie poczuły sie˛ znacznie lepiej i powoli zacze˛ła im wracac´ przytom- nos´c´ umysłu.
—	Zdaje sie˛, z˙e zrobiłys´my jakies´ potworne głupstwo z ta˛ zamiana˛ Augusto- wa na Mazury, ale to była siła wyz˙sza i nie ma co sie˛ juz˙ nad tym roztkliwiac´ — powiedziała znacznie rzez´wiejszym głosem Okre˛tka wycieraja˛c re˛cznikiem wło- sy. — Rzeczywis´cie, trzeba pomys´lec´, co teraz. Głodna jestem okropnie. Ty nie?
—	Ja tez˙. Zjedzmy to, co mamy na wierzchu. Prosze˛, jaki to był ma˛dry pomysł wzia˛c´ na pocza˛tek troche˛ gotowych kanapek. Zostajemy tutaj do jutra czy od razu ruszamy gdzies´ dalej?
Okre˛tka rozejrzała sie˛ dookoła z lekkim powa˛tpiewaniem.
—	Czy ja wiem?. . . Mnie sie˛ tu nie bardzo podoba. To nie jest takie miej- sce, o jakie nam chodziło. Wyobraz˙ałam sobie las. Tu nic nie ros´nie, sama ła˛ka. I ciasno.
W zestawieniu z rozległym plenerem okres´lenie zabrzmiało dziwnie, ale Te- reska zrozumiała je od razu. Trawiasty cypelek był malutki, od ła˛k i pól odgro- dzony ga˛szczem pokrzyw i jakiegos´ zielska, a samo jezioro nie takie duz˙e, jak sie˛ wydawało w pierwszej chwili. Prawie pod nosem, zaledwie o kilometr, miały przeciwległy brzeg, tez˙ goły, poros´nie˛ty trawa˛, zapaskudzony jakimis´ zabudowa- niami, z drugiej zas´ strony wygla˛dało to tak, jakby woda w ogóle sie˛ kon´czyła i dalej był juz˙ suchy la˛d. Czego jak czego, ale suchego la˛du Tereska i Okre˛tka

absolutnie sobie nie z˙yczyły. Razem wzia˛wszy, całos´c´ Teresce równiez˙ sie˛ to nie podobało.

ograniczała moz˙liwos´ci.

—	Masz racje˛, tu nie ma co siedziec´. Poszukamy innego miejsca.
—	Nie wiem, gdzie — wymamrotała Okre˛tka z pełnymi ustami. — Wsze˛dzie wygla˛da tak samo. To jezioro to istna kałuz˙a.
—	To nie jest całe jezioro — zaprotestowała Tereska i machne˛ła kanapka˛ w kierunku słon´ca. — Tam musi byc´ przepływ, to znaczy ten kawałek ła˛czy sie˛ z reszta˛ i dalej jest naste˛pna woda.
—	

Okre˛tka wykre˛ciła głowe˛ do tyłu.
—	Nic takiego tam nie widze˛. Moim zdaniem, to koniec jeziora. Ska˛d wiesz, z˙e tam jest przepływ?
—	Z mapy. Według mapy Mamry sa˛ okropnie rozczłonkowane, a my jestes´my prawie na samej górze. Na S´ niardwy musimy płyna˛c´ w dół, to znaczy na południe. Daj troche˛ tej herbaty.
—	Gdzie masz mape˛?
—	W plecaku. Czego mi tak z˙ałujesz, dajz˙e butelke˛!
Okre˛tka nie wstaja˛c z miejsca podała jej butelke˛, po czym wycia˛gne˛ła sie˛ na cała˛ długos´c´, dosie˛gła plecaka i przysune˛ła go do siebie. Tereska spojrzała na nia˛ krytycznie.
—	Lez˙ysz na pomidorach — zauwaz˙yła pote˛piaja˛co.
—	Tylko na jednym. Moge˛ go zaraz zjes´c´. To bardzo wygodnie byc´ nad woda˛, wszystko mi jedno, czy sie˛ czyms´ pobrudze˛, czy nie. A, to ta mapa?
Tereska kiwne˛ła głowa˛, nie przestaja˛c z uwaga˛ kontemplowac´ bliz˙szego i dal- szego pejzaz˙u. Jezioro było prawie puste, gdzies´ tam na kon´cu, przy przeciw- ległym brzegu, pe˛tało sie˛ kilkanas´cie łódek i kajaków, błyskały biela˛ dwa z˙agle i warczała jakas´ motorówka. Okre˛tka z obrzydzeniem rozłoz˙yła mały kawałek papieru.
—	Ale mapa! Z˙ ebym tu przypadkiem za duz˙o nie zobaczyła. Mamry, Mam-
ry. . .  No sa˛ rozczłonkowane, owszem. . .  Skoro chcemy na S´ niardwy, musimy

przepłyna˛c´

przez Giz˙ycko, ale ja tu wcale nie widze˛

poła˛czenia woda˛. Wre˛cz

przeciwnie, tu jest szosa.
—	Nie szkodzi. Przeniesiemy wszystko góra˛ przez szose˛.
—	O Boz˙e! Słuchaj, czys´ ty przypadkiem nie zwariowała? Przeciez˙

to jest

jakas´ drogi!

potworna przestrzen´

do przepłynie˛cia! Wrzesien´

nas zastanie w połowie

—	Wyla˛dujemy, zrobimy przerwe˛ i be˛dziemy kontynuowac´ w przyszłym ro- ku — powiedziała Tereska z kamiennym spokojem.
Okre˛tka nadal studiowała mape˛.
—	Ta mapa jest do niczego — os´wiadczyła po chwili z irytacja˛. — Szosa na niej przechodzi przez s´rodek jeziora, i to w dodatku w poprzek przed nami. Nie ma na niej lasu ani w ogóle nic.
—	Las, w razie gdyby sie˛ pojawił, łatwo ci dostrzec gołym okiem. A za to sa˛ podane odległos´ci w kilometrach.
—	Alez˙ to sa˛ odległos´ci drogowe!
—	No to co? Moz˙na sobie porównac´. A czego nie widzisz na mapie, to zoba- czysz w naturze. Zreszta˛, wyraz´nie z niej wynika, z˙e mamy poła˛czenia wodne az˙ do samej Warszawy.
—	I co, uwaz˙asz, z˙e bez trudu dopłyniemy az˙ do samej Warszawy?
—	

—	Nie wiem, co uwaz˙am, nic nie uwaz˙am, uwaz˙am, z˙e moz˙emy spróbowac´. Kaz˙da˛ przestrzen´ kiedys´ sie˛ przepłynie. Zmyj z siebie tego pomidora, trzeba sie˛ brac´ do roboty.
—	Zaraz. Czekaj. To jest. . . Czekaj. . .
—	Na co?
—	Zaraz. Szosa˛ to jest. . . I czternas´cie. Zaraz. I siedemdziesia˛t szes´c´. . . O Bo-
—	
z˙e, szosa˛ to jest prawie trzysta kilometrów! Chcesz przepłyna˛c´ trów?!

trzysta kilome-

—	Po pierwsze, nie be˛dziemy płyna˛c´ szosa˛. A po drugie, to pie˛c´ kilometrów na godzine˛, dziesie˛c´ godzin dziennie, pie˛c´dziesia˛t. . . i za szes´c´ dni na upartego moz˙emy byc´ w Warszawie. Kajakiem da sie˛ wycia˛gna˛c´ pie˛c´ kilometrów na go- dzine˛.
Okre˛tce na moment odje˛ło mowe˛. Ze zgroza˛ popatrzyła na Tereske˛, a potem z nie mniejsza˛ zgroza˛ spojrzała na ten straszliwy bezmiar wód, który miałaby pokonac´ w cia˛gu szes´ciu dni, nie wiadomo po co i za czyje grzechy. Wielka tafla jeziora spokojnie połyskiwała w słon´cu, sznur kaczek oddalił sie˛, a za to zza trzcin wypłyne˛ło cos´, na co mimo woli zwróciła uwage˛ i co przytłumiło na chwile˛ prze- raz˙aja˛ca˛ mys´l o nieuchronnej, galerniczej pracy. Poruszyła sie˛ i pokazała to pal- cem.
—	Popatrz, tam płynie takie. To nie kaczka. Zdaje sie˛, z˙e widziałam to kiedys´, wygla˛da jak peryskop. Co to jest?
Tereska cały czas patrzyła na jezioro kamiennie spokojna.
—	Taki ptak, czekaj, wiedziałam, jak sie˛ nazywa, ale zamieszałas´ mi w głowie tym peryskopem. Jakos´ bardzo podobnie.
—	Perłopław.
—	Zwariowałas´, jaki perłopław? Peryskop nie. . . No, mam na kon´cu je˛zyka
—	
i nie uspokoje˛

sie˛, jez˙eli sobie nie przypomne˛. Wymieniaj z pamie˛ci, jak leci,

róz˙ne ptaki na pe.
—	Bocian — powiedziała Okre˛tka. — Bekas, czapla. . .
—	Na pe!
—	Ja wymieniam błotne. Na pe? Papuga.
—	Idiotka.
—	Perliczka, przepiórka, pingwin, pularda. . .
—	Rzeczywis´cie, pularda s´wietnie fruwa. A pływa jak ryba!
—	Pliszka. O, popatrz, tam płynie drugi peryskop! I trzeci! Pelikan.
—	Jaki pelikan, masz z´le w głowie?
—	Wymieniam ci ptaki. Paw. Perkacz. Nie, przepraszam, pomyliłam z derka- czem. . .
—	Perkacz! Tego, chciałam powiedziec´, perkoz! Oczywis´cie, z˙e perkoz!
—	A!. . . Masz racje˛, perkoz, ja tez˙ to wiedziałam. Ale peryskop bardziej do niego pasuje, zobacz, jak obraca głowe˛, zupełnie jakby kre˛cił tym swoim oku-
—	

larem. Wybij sobie z głowy wiosłowanie po dziesie˛c´ godzin dziennie, nie mam z˙adnego interesu w Warszawie i nie zamierzam tu bic´ rekordów s´wiata!
—	Głupia jestes´, nikt ci nie kaz˙e. Obliczam teoretycznie. Tym bardziej moz˙e- my dopłyna˛c´ za dwa miesia˛ce i w ogóle nie ma sie˛ nad czym rozwodzic´. Zdaje sie˛, z˙e tam gdzies´ po drodze jest Puszcza Piska?
Okre˛tka, znacznie juz˙ mniej wstrza˛s´nie˛ta, porzuciła peryskopy i wróciła do studiowania mapy.
—	No jest. Owszem. Za S´ niardwami. I taka długa, cienka woda. Zaraz, bo nie
moge˛ odczytac´, ta mapa wymaga lupy. Jezioro Nidzkie.
—	Bardzo dobrze, płyniemy na Jezioro Nidzkie. Okre˛tka pomamrotała chwile˛ pod nosem.
—	Według mnie to be˛dzie sto dziesie˛c´ kilometrów. Ile ci wyszło? Pie˛c´dziesia˛t kilometrów dziennie! W ostatecznos´ci, jez˙eli przez cały czas be˛dzie tak łyso, jak tu, zgadzam sie˛ dopłyna˛c´ tam za dwa tygodnie. I ani chwili wczes´niej!
—	
—	Z˙ eby płyna˛c´,  musimy miec´

czym — zauwaz˙yła zgryz´liwie Tereska. —

Moz˙e bys´ wreszcie ruszyła sie˛ do tego składaka?
Twórcze manipulacje przy składaniu swojej jednostki pływaja˛cej Tereska i Okre˛tka przezornie wypraktykowały jeszcze przed wyjazdem. Złoz˙yły ja˛ i roz-

łoz˙yły dwukrotnie, działo sie˛

to jednakz˙e pod okiem byłego włas´ciciela, który

palcem wskazywał kolejno włas´ciwe elementy. Teraz bez fachowej pomocy rzecz okazała sie˛ trudniejsza.
Mniej wie˛cej po godzinie cały cypelek usiany był fragmentami wyje˛tymi z niebieskich worków. Instrukcja składania nie zawierała obrazków ani fotografii, poszczególne cze˛s´ci nalez˙ało zatem rozpoznawac´ na oko i dopasowywac´ metoda˛ prób i dos´wiadczen´. Kiedy wreszcie, po naste˛pnej godzinie, przód i tył składa- ka, złoz˙one z włas´ciwych kawałków burt, podłogi, dziobnicy, pre˛tów i z˙eberek, nabrały odpowiednich kształtów, obie przyjaciółki zdziwiły sie˛ niebotycznie.
—	Popatrz, zaczyna byc´ podobne do siebie — powiedziała niedowierzaja˛co Tereska.
—	
—	Odzyskuje˛

nadzieje˛, z˙e kiedys´ uda sie˛

to wszystko złoz˙yc´

w całos´ci do

kupy — odparła Okre˛tka nieufnie. — A juz˙ byłam pewna, z˙e nigdy. . .

Stopniowo składak zacza˛ł wygla˛dac´

jak składak, a ilos´c´

kawałków na tra-

wie wydatnie sie˛ zmniejszyła. Przyszła wreszcie chwila, kiedy plandeka została nadmuchana, wiosła skre˛cone, ster zamocowany. Jednostka pływaja˛ca legła nad brzegiem wody gotowa do drogi.
—	Dochodzi siódma — powiedziała Tereska, ocieraja˛c pot z czoła. — Zdaje sie˛, z˙e przez cały rok nie miałys´my tak pracowitego dnia jak ten pierwszy dzien´ wakacji.
Okre˛tka kilkakrotnie kiwne˛ła głowa˛, usiłuja˛c rozplatac´ kołtun z włosów.
—	Co za szcze˛s´cie, z˙e to tylko raz! — westchne˛ła.
—	

—	Zwracani ci uwage˛, z˙e jeszcze nie koniec. Musimy rozpakowac´ i dokonac´ racjonalnego załadunku.
—	Jak dla mnie, on moz˙e byc´ nieracjonalny. . .

paczke˛

—	To albo nam sie˛ przewróci, albo same sie˛ nie zmies´cimy. Nie zamierzasz chyba płyna˛c´ za nim? Jest coraz póz´niej, do roboty!
—	Wiosłowanie po tym wszystkim be˛dzie mi sie˛ wydawało miłym wypoczyn- kiem! — je˛kne˛ła ponuro Okre˛tka, przyste˛puja˛c do rozpla˛tywania sznurka.
Pote˛z˙na paka, owinie˛ta kolorowym papierem i owia˛zana sznurkiem, zawie- rała same niezbe˛dne rzeczy. Mie˛dzy innymi były tam dwa koce, dwa dmuchane

materace, dwa prawdziwe jas´ki, naczynia kuchenne, odziez˙

na zmiane˛, zapasy

spoz˙ywcze, re˛czna piłka do drewna, saperka i przyzwoicie zaopatrzona apteczka.

Kaz˙da z tych rzeczy miała inny kształt, inne rozmiary i inna˛ wage˛

i ulokowa-

nie ich w odpowiednich miejscach okazało sie˛ nader skomplikowane, szczególnie z˙e niektórych nie wolno było zamoczyc´, w zwia˛zku z czym musiały znalez´c´ sie˛ pod dziobem. Zepchnie˛ty na wode˛ składak przechylał sie˛ to w jedna˛, to w druga˛ strone˛ i dopiero po wyczerpaniu wszelkich sił Tereski i Okre˛tki uzyskał jaka˛ taka˛ równowage˛. Zmies´ciło sie˛ w nim wszystko.
—	Trzymac´ sie˛ trzyma — powiedziała Okre˛tka krytycznie. — Zamoczyc´ sie˛ moz˙e i nie zamoczy. Ale juz˙ widze˛, z˙e be˛de˛ musiała poodra˛bywac´ sobie nogi, bo absolutnie nie ma na nie miejsca. . .
Uroczys´cie zepchne˛ły składak, powlokły go w gła˛b jeziora na wode˛ prawie po kolana i wsiadły. Zanurzona dos´c´ mocno jednostka pływaja˛ca kołysała sie˛ lekko nie przewaz˙aja˛c w z˙adna˛ strone˛, załadowana była zatem włas´ciwie. Pomimo to wydawało sie˛, z˙e cos´ nie jest w porza˛dku, i przez dos´c´ długa˛ chwile˛ nie mogły zrozumiec´, co.
—	Wiosła! — je˛kne˛ła nagle Okre˛tka rozdzieraja˛co. — O Boz˙e, zgłupiałys´my chyba, wiosła zostały na brzegu!
—	Nie!!! — wrzasne˛ła Tereska strasznym głosem. — Nie wysiadaj!!!
Okre˛tka, która juz˙ uniosła sie˛ lekko na re˛kach, gwałtownie opadła z powrotem na siedzenie, zaskoczona i przeraz˙ona.
—	Oszalałas´? Mamy płyna˛c´ bez wioseł?!
—	Alez˙ nie wysiadaj teraz, na litos´c´ boska˛! Tu jest juz˙ głe˛biej, przewrócisz wszystko!
—	O rany boskie! To co. . .
—	Nic, wiosłujmy re˛kami! Nie, czekaj, łopata˛! Ja siedze˛ na łopacie!
—	Czy nigdy w z˙yciu nie odbijemy od tego parszywego la˛du? — spytała z rozgoryczeniem Okre˛tka, wracaja˛c z wiosłami i pantoflami, w ostatniej chwili odkrytymi pod krzakiem.
—	Mam nadzieje˛, z˙e nic wie˛cej tam nie zostało? — odparła Tereska z lekkim niepokojem.
—	

Na cypelku nie pozostało nic, bo nawet papier po kanapkach zabrały z mys´la˛ o rozpaleniu ogniska, jajek na twardo zas´ nie jadły. Nareszcie moz˙na było od- bic´ od obrzydliwego la˛du i ruszyc´ w wymarzony rejs. Wszystkie dotychczasowe komplikacje sprawiły, z˙e z˙adnej z nich nawet nie zas´witała wa˛tpliwos´c´, czy pora dnia nie zrobiła sie˛ przypadkiem zbyt póz´na. . .

*	*	*

—	Nie wiem, czy to nie be˛dzie za duz˙o jak na pierwszy raz — powiedziała niepewnie Okre˛tka. — Re˛ce cie˛ nie bola˛?
—	Owszem, bola˛. Jestem zupełnie pewna, z˙e to be˛dzie za duz˙o i lada chwila kompletnie zdechniemy, ale nie widze˛ wyjs´cia.
—	Ciemno sie˛ robi. . .
—	Jest ksie˛z˙yc.
—	Całkiem ne˛dzny. Gdyby to chociaz˙ była pełnia!
—	Niedługo be˛dzie, nie martw sie˛. Nie siedz´, ruszaj tym wiosłem! Nie zosta- niemy tu przeciez˙ na zawsze!
—	
Nad s´wiatem panowała głe˛boka noc. Ciemno zrobiło sie˛

juz˙

dawno i tylko

na północnym zachodzie niebo było jeszcze nieco jas´niejsze niz˙

gdzie indziej.

Wa˛ski sierp ksie˛z˙yca przys´wiecał słabo i w jego nikłym blasku jezioro wydawało

sie˛

olbrzymie, tajemnicze i bezdennie głe˛bokie. Ze wszystkich stron dobiegały

niepokoja˛ce odgłosy, jakies´ skrzeczenia, kla˛skania, pluski i chlupoty. Nigdzie nie było widac´ z˙adnego la˛du.
Wbrew najszczerszym che˛ciom i zamiarom, Tereska i Okre˛tka z wolna i nie- mrawo wpływały na s´rodek Mamr. Od chwili wyruszenia w droge˛ wypatrywały stosownego miejsca na nocleg, ale płaski, odgrodzony szerokim pasem szuwarów brzeg cały czas znieche˛cał do la˛dowania. Kiedy wreszcie opadłszy z sił przestały upierac´ sie˛ przy upragnionym lesie i pogodziły z biwakiem na ła˛ce, wyszło na jaw, z˙e i z ła˛ka˛ nie jest najlepiej. Jedyne jako tako odpowiednie dla nich miejsce oka- zało sie˛ całkowicie niedoste˛pne z przyczyn natury prozaicznej. Ła˛ke˛ oddzielały od wody druty kolczaste, za którymi pasło sie˛ nieprzeliczone stado krów, w miej- scu la˛dowania zas´, na wa˛ziutkim pasie gruntu stały tablice zaopatrzone w kate- goryczny zakaz rozbijania namiotów, palenia ognisk i ka˛pania sie˛. Beznadziejnie zme˛czone przyjaciółki niewa˛tpliwie zlekcewaz˙yłyby zakaz, gdyby nie wyraz´ne niez˙yczliwe zainteresowanie, jakie obudziły w krowach. Szczególnie jedna po krótkim namys´le zdecydowanym krokiem ruszyła w ich strone˛, wyrazem pyska prezentuja˛c uczucia dalekie od przyjaz´ni.
—	To nie jest najlepsze miejsce na nocleg — powiedziała Okre˛tka pos´piesz- nie. — Nie lec´my biegiem, bo to ja˛ moz˙e zdenerwowac´, ale przełaz´ pre˛dzej z po- wrotem. . .
—	

Jedna z tablic zawierała dodatkowa˛ informacje˛ o polu namiotowym, znajduja˛- cym sie˛ na północnym brzegu S´ wie˛cajtów. Nie maja˛c najbledszego poje˛cia, gdzie

moz˙e lez˙ec´

północny brzeg S´ wie˛cajtów, nie widza˛c z˙adnych szans na la˛dowa-

nie w bliz˙szej i dalszej okolicy, Tereska i Okre˛tka desperacko ruszyły ku północy, wprost na pełne jezioro. O zachodzie słon´ca daleko przed nimi rysował sie˛ jeszcze la˛d, ponadto bardziej na lewo widac´ było cos´, co ewentualnie mogło byc´ wyspa˛. W ten sposób, przeoczywszy całkowicie droge˛ wodna˛ na południe przez Kirsaj- ty, ogłuszone sytuacja˛, przestraszone, wyczerpane i niespokojne, znalazły sie˛ na s´rodku Mamr, widoczne zas´ jeszcze przed chwila˛ la˛dy znikne˛ły w mrokach nocy.
—	Ska˛d wiesz, z˙e niedługo be˛dzie? — spytała nagle Okre˛tka, odkładaja˛c wio-
—	
sło.

—	Co niedługo be˛dzie?
—	Pełnia.
Tereska równiez˙ odłoz˙yła wiosło.
—	Z usytuowania ksie˛z˙yca. Prezentuje litere˛

D, widzisz przeciez˙. Ksie˛z˙yc,

jak wiadomo, kłamie. Jez˙eli pokazuje D, to znaczy decrescit, to znaczy maleje, to znaczy, z˙e naprawde˛ ros´nie. Gdyby pokazywał C, to znaczy crescit, to znaczy ro- s´nie, toby naprawde˛ malał. Zawsze odwrotnie. Zdaje sie˛, z˙e be˛dziesz miała okazje˛ przekonac´ sie˛ na własne oczy za dwa tygodnie.
—	Ska˛d wiesz?
—	Bo za dwa tygodnie be˛dzie połowa tego, co teraz, to znaczy odwrotnos´c´.
—	Nie, ja sie˛ pytam, ska˛d wiesz to wszystko o ksie˛z˙ycu.
—	Nie wiem. Ktos´ mnie chyba tego nauczył, ale nie wiem kto, albo moz˙e gdzies´ czytałam.
—	Co to znaczy, z˙e be˛dzie odwrócorny w lewa˛ strone˛?
—	Aha. O, jest Gwiazda Polarna! O rany, z´le płyniemy, za bardzo na lewo.
—	Przeciez˙ miałys´my na lewo, bo tam cos´ jest.
—	Nic podobnego, miałys´my płyna˛"c´ na północ, do tego idiotycznego pola namiotowego.
—	Ale przeciez˙ to jest inne jezioro! I gdzie ten brzeg, nic nie widac´, do rana tam nie dopłyniemy! Ja juz˙ nie rnoge˛!
—	Ja tez˙ nie moge˛, ale jeszcze pare˛ nainut temu brzeg był.
Wiosła wydawały sie˛ tak cie˛z˙kie, jakby były z ołowiu. Czarna, połyskuja˛ca z lekka płachta wody nie miała granic. Sytuacja stawała sie˛ do reszty beznadziej- na.
—	Wie˛c jednak chyba spróbujemy do tego czegos´ na lewo — powiedziała Tereska bezradnie. — Było bliz˙ej.
—	
Okre˛tka, która włas´nie przetłumaczyła sobie,

z˙e kaz˙da przestrzen´

na kuli

ziemskiej gdzies´ sie˛ kon´czy i poruszaja˛c sie˛ po linii prostej zawsze natrafi sie˛, pre˛- dzej czy póz´niej, na jakis´ la˛d, zaprotestowała gwałtowanie. Wpatrzona w Gwiazde˛ Polarna˛ nastawiła sie˛ juz˙ na kierunek północny.

—	Ale przeciez˙ sama chciałas´ na lewo? — zdziwiła sie˛ Tereska.
—	Ale juz˙ sie˛ rozmys´liłam. Nie wiem, co tam jest, i w ogóle tego nie widze˛, a na północ na pewno jest ziemia.
—	Wsze˛dzie jest ziemia. . . Dos´c´ długo siedziały w zrezygnowanym milcze- niu, odpoczywaja˛c.
—	Powiem ci prawde˛ — wyznała nagle Tereska. — Ten la˛d na północy, który
—	
widziałam, był o wiele dalej niz˙

to cos´ na lewo. I jez˙eli cos´ to półwysep albo

wyspa, to zupełnym idiotyzmem jest płyna˛c´ dalej niz˙ bliz˙ej. Uwaz˙am, z˙e ty miałas´ racje˛, a nie ja, i trzeba było od razu płyna˛c´ na lewo.
—	Rychło w czas sie˛ zdecydowałas´ — zdenerwowała sie˛ Okre˛tka. — Wcale mi nie zalez˙y na z˙adnej racji i juz˙ nic wie˛cej nie chce˛, tylko znalez´c´ jakikolwiek kawałek suchego gruntu. Odpocznijmy troche˛ i płyn´my na lewo. Zwariowac´ moz˙- na z tymi kontrastami, albo mamy sam la˛d bez wody, albo sama˛ wode˛ bez la˛du. Czy nie moz˙na by tego jakos´ przemieszac´?
—	To fakt, z˙e wychodzi nam dziwnie. Dobrze jeszcze, z˙e mało komarów. Chłodno sie˛ robi, która godzina?
—	Nie wiem, zegarki sa˛ pod dziobem.
—	
—	Boje˛ razy.

sie˛, z˙e ten ksie˛z˙yc niedługo zajdzie. Spróbujmy machna˛c´

dziesie˛c´

Wiosła waz˙yły juz˙ co najmniej po dwie tony kaz˙de, machnie˛cie nimi dziesie˛c´ razy wymagało nadludzkiego wysiłku. Tereska i Okre˛tka zgodnie nie dopuszczały do siebie mys´li, z˙e wysiłek jest pozbawiony sensu, bo i tak po ciemku nigdzie nie wyla˛duja˛, nawet gdyby jakims´ cudem udało im sie˛ trafic´ do jakiegokolwiek brzegu. Płyne˛ły s´lamazarnie, poste˛kuja˛c i odpoczywaja˛c co chwile˛.
Mniej wie˛cej po godzinie kilkadziesia˛t metrów przed dziobem składaka cos´ jakby zamajaczyło. Ksie˛z˙yc złos´liwie zaszedł pogra˛z˙aja˛c s´wiat w ciemnos´ciach tak absolutnych, z˙e wre˛cz dotykalnych. Nie wiadomo było nawet, gdzie jest wo- da, składak zrobił sie˛ nagle dziwnie chybotliwy i chwiejny. Jego dziób dotkna˛ł czegos´, co zaszeles´ciło i uchyliło sie˛ mie˛kko.
—	Cofnij sie˛! — odezwała sie˛ dramatycznym szeptem Tereska. — Stój, rany boskie, do tyłu!
W kompletnej czerni wiosło przeraz˙onej Okre˛tki stukne˛ło w jej wiosło, omal nie wytra˛caja˛c go z re˛ki. Składak wykonywał prawdopodobnie wolny obrót. Te- reska ostroz˙nie zgarne˛ła wode˛ jeszcze kilkakrotnie, usiłuja˛c po ciemku uzyskac´ kierunek w tył, ku s´rodkowi jeziora.
—	Nie ruszaj sie˛, bo nie wiem, co robisz — wyszeptała w zdenerwowaniu. — Musimy sie˛ odsuna˛c´.
—	Dlaczego? — zaje˛czała cichutko Okre˛tka.
—	
—	Nic nie widac´, nie wiem, co jest przed nami. Władujemy sie˛ i wszystko sie˛ utopi. Musimy przeczekac´, moz˙e wzrok sie˛ przyzwyczai.

na cos´

Głe˛boka czern´

i tajemniczos´c´ nocy sprawiła, z˙e mówiły szeptem. Siedziały

w bezruchu, kaz˙dy gest bowiem powodował osobliwe kołysanie sie˛

składaka,

znacznie wie˛ksze niz˙

za dnia. Wszystko zrobiło sie˛

jakies´ inne, ciemnos´c´

spa-

dła na nie jak aksamitna płachta, woda pod nimi, potwornie głe˛boka, podste˛pna, zachłanna, czyhała, zdawałoby sie˛, na ofiary.
—	Boje˛ sie˛ — je˛kne˛ła przeraz˙onym szeptem Okre˛tka. — Ty nie?
Tereska poczuła, z˙e tez˙ sie˛ boi, ale natychmiast postanowiła nie poddawac´ sie˛ głupiemu uczuciu. Tego by jeszcze tylko brakowało, z˙eby dostały histerii i wpadły w panike˛. . .
—	Nie wiem, czego tu sie˛ bac´ — odszepne˛ła ze zniecierpliwieniem. — Ciem-
—	
no, no to ciemno, wielkie rzeczy. Przeczekamy, az˙

sie˛

rozwidni, mamy czas.

Grunt, z˙eby sie˛ piecznie.

nie pchac´

nigdzie w te ciemnos´ci, bo dopiero tam jest niebez-

—	A tu co, uwaz˙asz, z˙e jest wszystko w porza˛dku?
—	No pewnie! S´ wie˛ty spokój dookoła. A wyobraz´ sobie, z˙e mogliby nas gonic´ piraci albo mogłaby to byc´ rzeka, która pe˛dzi w kierunku wodospadu. . .
—	
—	Dzie˛kuje˛

ci bardzo za te uspokajaja˛ce wyobraz˙enia. Dobrze, z˙e chociaz˙

rzeczywis´cie spokój. . .
Tuz˙ przed nimi z okropnym pluskiem cos´ wpadło do wody. Obie wzdrygne˛-

ły sie˛

tak, z˙e az˙

lez˙a˛ce luzem wiosła podskoczyły na rozchybotanym składaku

i stukne˛ły w falochron. Okre˛tka wydała zdławiony je˛k.
—	Co to?!
—	Nie wiem. Moz˙e ryba?
—	Pre˛dzej słon´!
—	Nie miotaj sie˛ tak, zgubimy wiosła! Pewnie jakies´ wodne zwierze˛. Szkoda, z˙e nie moz˙emy go zobaczyc´.
Gdzies´ niedaleko znów cos´ plusne˛ło. W pobliz˙u rozległy sie˛ jakies´ ciche, chlu-

pocza˛ce szelesty. Noc, s´wiez˙a, wonna i przeraz´liwie czarna, odzywała sie˛

wo-

kół rozmaitymi dz´wie˛kami, które powoli przestawały straszyc´ i budzic´ nerwowe wzdrygnie˛cia. Pozwalały stopniowo do siebie przywykna˛c´.
—	Zdre˛twiałam kompletnie — wyszeptała rozpaczliwie Okre˛tka. — Nie orientujesz sie˛, ile czasu juz˙ mine˛ło?
—	Przypuszczam, z˙e z pół godziny. Do s´witu jeszcze ze trzy.
—	Nie strasz mnie, miałam nadzieje˛, z˙e jest odwrotnie!
—	Porzuc´cie wszelka˛ nadzieje˛, wy, którzy tu wchodzicie — powiedziała Te- reska złym głosem. — Nie licz na to, z˙e to pre˛dko przeleci, wiadomo, z˙e nic nie trwa równie długo, jak takie czekanie.
Wysiłki całego minionego dnia odbijały sie˛ narastaja˛cym zme˛czeniem. Pier- wotne napie˛cie troche˛ osłabło, a za to zacza˛ł sie˛ dawac´ we znaki chłód. Próby znalezienia w składaku jakichs´ okryc´, koców lub swetrów skon´czyły sie˛ wycia˛-

gnie˛ciem dwóch, pustych juz˙ teraz, brezentowych worków. Otulenie nimi ramion i pleców nieco pomogło. Termosu z herbata˛ nie udało sie˛ znalez´c´.
—	Nogi mi zmarzły — powiedziała ponuro Okre˛tka. — Nic sie˛ nie zmienia, to jakis´ kant z tym s´witem. Moim zdaniem, jestes´my za kołem podbiegunowym i to jest polarna noc, która be˛dzie trwała pół roku.
—	No to nastaw sie˛ na to i zmobilizuj cierpliwos´c´ — odparła Tereska bezlito- s´nie. — Jez˙eli potrwa tylko cztery miesia˛ce, be˛dziesz miała miła˛ niespodzianke˛.
Czas przestał płyna˛c´, wzmagał sie˛ chłód, ciemnos´c´ jakby zge˛stniała. Tereska i Okre˛tka zaniechały juz˙ nawet wzajemnego podtrzymywania sie˛ na duchu. Obie nader zgodnie, aczkolwiek kaz˙da we własnym zakresie, stopniowo dochodziły do wniosku, z˙e rozgrzane miejskie mieszkania, rozpalone mury, duszne izby, a nawet suche szosy maja˛ swoje, nie doceniane dotychczas, uroki. Okre˛tka poprzysie˛ga-

ła sobie spe˛dzic´

w przyszłym roku co najmniej tydzien´

w blaszanej, okropnie

gora˛cej szopie znajomego ogrodnika, Tereska oczyma duszy widziała swój piec centralnego ogrzewania z buzuja˛cym w s´rodku ogniem. . .
Gdzies´ blisko rozległy sie˛ jakies´ głosy odmiennego rodzaju. Nie był to chlupot wody ani szelesty trzcin, do których juz˙ przywykły, głosy przypominały raczej niewyraz´na˛ rozmowe˛ szeptem. Przyjaciółki trwały w bezruchu i milczeniu, mi- mo woli wyte˛z˙aja˛c słuch. Szepcza˛ce głosy zabrzmiały nagle wyraz´niej, jakby ten ktos´, kto je wydawał, zdenerwował sie˛ i odezwał głos´niej. Moz˙na było odróz˙nic´ słowa.
—	. . . zauwaz˙a˛. . . — zaszemrała ciemnos´c´ niespokojnie.
—	No i co cie˛ to obchodzi? — odparła sama sobie z irytacja˛. — Kto be˛dzie wiedział, z˙e to ty?
—	Zaczna˛ pilnowac´. . .
—	Nie dadza˛ rady. W tylu miejscach równoczes´nie? Grunt, z˙eby cie˛ nikt nie zobaczył.
—	Ale jez˙eli trafia˛ przypadkiem. . .
—	Ciszej!
—	Nie be˛de˛ mógł. . .
—	
Szept przycichł i znów zamienił sie˛

w niewyraz´ne mamrotanie, zagłuszone

cichym, delikatnym pluskiem, oddalaja˛cym sie˛ coraz bardziej. Bliz˙ej znajomo za- szeles´ciły trzciny.
Okre˛tka dz´wie˛cznie zaszczekała ze˛bami.
—	Na litos´c´ boska˛, co to było? — wyszeptała ledwo dosłyszalnie. — Ktos´ był tuz˙ przy nas!
—	Nic podobnego — odparła Tereska równie cicho. — Głos po wodzie niesie bardzo daleko.
—	Niemoz˙liwe, z˙eby daleko, to było tu zaraz obok!
—	

—	No przeciez˙ nie powiesz chyba, z˙e rozmawiało dwóch topielców w jezio- rze pod nami! Byli na brzegu albo w łodzi, raczej w łodzi, bo chlupało jak przy ostroz˙nym wiosłowaniu,
Okre˛tka zatrze˛sła sie˛ ze zgrozy tak, z˙e razem z nia˛ zatrza˛sł sie˛ i składak.
—	Bandyci! — wyje˛czała rozpaczliwym szeptem. — Przeste˛pcy! Nikt po- rza˛dny tak ostroz˙nie nie wiosłuje! Boz˙e wielki, czy ta noc nie skon´czy sie˛ nigdy?! Jakies´ zbiry dookoła!
—	A owszem, zbiry — przys´wiadczyła spokojnie Tereska. — Według mojego rozeznania, kłusownicy. Mys´leli, z˙e na całym jeziorze nikogo nie ma, bo siedzimy cicho juz˙ chyba z godzine˛. Pewnie be˛da˛ zarzucac´ te swoje nielegalne sieci.
—	
—	To wcale nie brzmiało jak zarzucanie sieci! Be˛de˛ doczekamy dnia!
—	No to be˛dziesz zdziwiona juz˙ lada chwila. . .

zdziwiona, jes´li z˙ywe

Z wolna, niedostrzegalnie, jakby nieche˛tnie absolutna czern´ zaczynała uste˛po- wac´ sygnałom s´witu. Niebo na północnym wschodzie wyraz´nie pojas´niało, na za- chodzie na granatowym tle zarysował sie˛ czarny pas wierzchołków drzew. Woda i la˛d zacze˛ły sie˛ róz˙nic´ od siebie, równoczes´nie wzmogły sie˛ dobiegaja˛ce zewsza˛d dz´wie˛ki, w których moz˙na było wyodre˛bnic´ pierwsze głosy ptaków.

Straszliwe, kamienne pagaje, które kiedys´ wydawały sie˛

lekkimi wiosłami,

ledwo moz˙na było udz´wigna˛c´. Re˛ce za nic w s´wiecie nie chciały sie˛ poruszac´. Poros´nie˛ty lasem i wznosza˛cy sie˛ niezbyt stromo pod góre˛ la˛d cia˛gna˛ł sie˛ gdzies´ na południe. Ciemnos´c´ szarzała, pas szuwarów stawał sie˛ coraz lepiej widoczny. W jednym miejscu zwe˛ził sie˛ nagle.
—	Tam! — ste˛kne˛ła Okre˛tka z cieniem niemrawego oz˙ywienia.
—	Tam. Zmobilizuj sie˛, trzeba wzia˛c´ rozpe˛d.
Dziób składaka z szelestem wsuna˛ł sie˛ w trzciny tuz˙ przy samym brzegu, rów- nolegle do niego. Okre˛tka znalazła sie˛ w szuwarach, Tereska z wysiłkiem przycia˛- gne˛ła rufe˛ do grubego, nachylonego pnia, po którym od biedy moz˙na było wylez´c´ na la˛d.
—	Czekaj, sie˛gnij pod dziób, tam sa˛ koce i materace. I podaj mi. Wepchniemy go głe˛biej w trzciny, z˙eby nikt nie widział. Nie wiem, jak ty, ale ja nie mam siły rozpakowywac´. . .
—	Mnie juz˙ na niczym nie zalez˙y — je˛kne˛ła Okre˛tka, wyłaz˙a˛c ze składaka przez rufe˛. — Nie chce˛ z˙adnego namiotu, nie chce˛ jes´c´, nic nie chce˛! Chce˛ sie˛ połoz˙yc´ i spac´! Moz˙e byc´ nawet w pokrzywach!
—	
Sił starczyło im jeszcze tylko na to,

z˙eby jako tako nadmuchac´

materace.

Przedarły sie˛ przez ga˛szcz malin i jez˙yn nad samym brzegiem, znalazły kawałek miejsca na łagodnym zboczu i w kilka minut póz´niej spały juz˙ kamiennym snem, okre˛cone po czubek nosa kocami, na terenie rezerwatu, gdzie wszelkie biwako- wanie, zanieczyszczanie i uz˙ytkowanie było surowo i kategorycznie wzbronione.

W ten sposób rozpocze˛ły swoja˛ wakacyjna˛ podróz˙ w miejscu wybranym naj- gorzej, jak tylko to było moz˙liwe. Kierowane zapewne zrza˛dzeniem losu bezbłe˛d- nie trafiły akurat na ten kawałek kraju, który obfitos´cia˛ zakazów uniemoz˙liwiał wszelka˛ turystyke˛. Zapewne całe wakacje wygla˛dałyby inaczej, gdyby Tereska

i Okretka ulokowały sie˛ dni. . .

gdzies´, gdzie mogłyby rozbic´

biwak chociaz˙

na kilka

*	*	*

Tereska obudziła sie˛

pierwsza. Cien´

sie˛

przesuna˛ł, przes´wiecaja˛ce mie˛dzy

drzewami słon´ce zacze˛ło ja˛ ogrzewac´ i pod kocem zrobiło jej sie˛ okropnie duszno i gora˛co. Usiadła na materacu, od razu wprawdzie wiedza˛c, gdzie sie˛ znajduje, zupełnie nie moga˛c natomiast w pierwszej chwili zrozumiec´, dlaczego tak trudno jest jej poruszac´ re˛kami i dlaczego ma dziwnie zesztywniałe plecy. Z dłon´mi było równiez˙ cos´ nie w porza˛dku, zacis´nie˛cie ich sprawiało ból. Zda˛z˙yła z przestra- chem pomys´lec´, z˙e pewnie jest chora, po czym spojrzała na owo bolesne wne˛trze dłoni i ujrzała szes´c´ bardzo porza˛dnych pe˛cherzy. Westchne˛ła cie˛z˙ko, uspokojona wprawdzie w kwestii choroby, ale zaniepokojona perspektywami na przyszłos´c´; z wielkim wysiłkiem dz´wigne˛ła sie˛ z materaca, rozejrzała dookoła i zdecydowa- ła sie˛ obudzic´ Okre˛tke˛. Słon´ce grzało pote˛z˙nie i najwyraz´niej w s´wiecie był juz˙ jasny dzien´.
Okre˛tka z pewna˛ nieche˛cia˛ otworzyła oczy, ujrzała przes´liczny, pełen słon´-

ca las, od razu zrobiło jej sie˛

przyjemniej i zrezygnowała z odwrócenia sie˛ na

drugi bok i ponownego zas´nie˛cia. Chciała oprzec´ głowe˛ na łokciu, z˙eby pokon- templowac´ przez chwile˛ czarowne widoki, ale re˛ka z niezrozumiałych przyczyn odmówiła jej posłuszen´stwa. Usiadła zatem i je˛kne˛ła rozdzieraja˛co. Posłuszen´- stwa odmawiały jej takz˙e plecy, wszystko ja˛ bolało i było jakies´ dziwne.
—	Słuchaj, ja chyba jestem chora — powiedziała bezradnie i z niepokojem. — Cos´ mi jest. . .
—	Aha — przys´wiadczyła Tereska zgryz´liwie, usiłuja˛c wykonac´ re˛kami kilka c´wiczen´ gimnastycznych. — Obie jestes´my chore kropka w kropke˛ na to samo. Zastanawiam sie˛, jakim sposobem uda nam sie˛ dostac´ do apteczki po bandaz˙e. Z gołymi re˛kami nie wytrzymamy.
Okre˛tka dopiero teraz obejrzała swoje dłonie, które wygla˛dały identycznie jak dłonie Tereski. Spróbowała poruszyc´ łokciami, unosza˛c je i odchylaja˛c do tyłu.
—	O Boz˙e, to mi chyba skamieniało! Tobie tez˙? Słuchaj, a moz˙e mamy reu- matyzm?
—	Owszem, taki specjalny gatunek reumatyzmu, którego dostaje sie˛ od wio- słowania. Dobrze zgadłas´, z˙e to be˛dzie troche˛ za duz˙o jak na pierwszy raz. Oprócz tego zawiadamiam cie˛, z˙e czuje˛ sie˛ zaparzona i umre˛, jes´li sie˛ nie wyka˛pie˛.
—	

Okre˛tka poje˛kuja˛c podniosła sie˛ z materaca.
—	Nogi działaja˛ — stwierdziła po chwili z radosnym zdziwieniem. — Dobrze, z˙e chociaz˙ tyle. . . Jak tu jest? Da sie˛ zamieszkac´?
Przes´liczny las w najmniejszym stopniu nie nadawał sie˛ do biwakowania. Ge˛- ste poszycie nie zostawiało ani kawałka miejsca na namiot, a nachylone zbocze stwarzało dodatkowe komplikacje. Co gorsza, do składaka bardzo trudno było sie˛ dostac´, a juz˙ zupełnie nie moz˙na było dostac´ sie˛ do wody. W mulistym dnie rosły ge˛ste trzciny, mie˛dzy którymi stała czarna, bagnista ciecz.
—	W ogóle nie rozumiem, jakim cudem udało nam sie˛ w nocy wyla˛dowac´ tu i nie wleciec´ w to bagno — os´wiadczyła Tereska, kle˛cza˛c na pochyłym pniu i z wysiłkiem cia˛gna˛c za sznurek, do którego uwia˛zany był składak. — Podzi- wiam nasza˛ siłe˛ ducha, popatrz, nawet wiosła ułoz˙yłys´my rozsa˛dnie, na brzegu i za krzakiem.
—	Nieprawda — przerwała Okre˛tka. — One tam same spadły, wyrzuciłam je byle gdzie, bo mi przeszkadzały dostac´ sie˛ do koców.
—	Dobrze w takim razie, z˙e nie wyrzuciłas´ ich do wody. Zdaje sie˛, z˙e nie da rady tu zostac´, las jest, ale poza tym miejsce do kitu. Na razie przytrzymaj mnie za nogi, bo sie˛ boje˛, z˙e ten sznurek pe˛knie. Zapla˛tało sie˛ w trzcinach.
Sznurek pe˛kł w chwili, kiedy Tereska sie˛gała juz˙ re˛ka˛ do rufy składaka. Ugie˛te trzciny wyprostowały sie˛ natychmiast odpychaja˛c go nieco i pokonanie tych bra- kuja˛cych pie˛tnastu centymetrów kosztowało przeszło pół godziny morderczych

wysiłków. Zwyczajne wejs´cie do wody i dotarcie do składaka okazało sie˛

nie-

wykonalne, nogi grze˛zły bowiem w bagnie po kolana juz˙ za pierwszym krokiem. Drugiego kroku Tereska nie odwaz˙yła sie˛ uczynic´. Wybrała metode˛ polegaja˛ca˛ na wdrapaniu sie˛ wyz˙ej na pochyłe drzewo i pchaniu składaka długim dra˛giem w kie- runku brzegu, gdzie na pniu czatowała Okre˛tka z zakrzywionym kijem. Metoda w kon´cu dała poz˙a˛dany rezultat.
—	S´ wie˛ci pan´scy! — powiedziała Okre˛tka ze zgroza˛, znalazłszy wreszcie pod
dziobem apteczke˛ w tekturowym pudełku. — Gdyby mi ktos´ powiedział, z˙e w ta- kim stanie dobrowolnie be˛de˛ uprawiac´ gimnastyke˛. . .
—	Oprócz tego, z˙e jestem zaprzała, to jeszcze po tym drzewie zrobiłam sie˛ cała brudna — przerwała z irytacja˛ Tereska i odepchne˛ła składak wiosłem od niegos´cinnego la˛du. — Na nogach mam zaskorupiałe błoto. Daj ten bandaz˙ i moz˙e chociaz˙ umyjmy sobie ze˛by?
—	Według mnie, szczotki do ze˛bów sa˛ w któryms´ garnku na samym dnie rufy. Nie dostaniemy sie˛ do nich, dopóki nie rozpakujemy wszystkiego. Na litos´c´ bo- ska˛, czy na tych brzegach nigdzie nie ma z˙adnego przyzwoitego miejsca?! Głodna jestem! Zginiemy, jes´li nie uda nam sie˛ chociaz˙ raz gdzies´ zatrzymac´ i rozpako- wac´ tego majdanu do kon´ca! Co za z˙ycie. . .
Wyspa, która˛ opus´ciły, ge˛sto obstawiona była wszelkiego rodzaju zakazami. Daleko na południu rysował sie˛ la˛d, robia˛cy wraz˙enie zalesionego. Do la˛du na

zachodzie było wprawdzie bliz˙ej, ale widniała na nim wies´, róz˙ne budynki, szo- sa i przystanek PKS-u. Rozbicie namiotu na przystanku PKS-u nie wydawało sie˛ szczytem marzen´. Upał rósł, głód równiez˙, ów południowy brzeg zbliz˙ał sie˛ bez- nadziejnie wolno, obolałe mie˛s´nie odmawiały usług i ogólnie biora˛c było coraz gorzej. Woda, zachłannie zagarna˛wszy swoje ofiary, nie chciała ich wypus´cic´.
Do jedynego miejsca, w którym obrzydłe trzciny rozsta˛piły sie˛ nagle, pozwa- laja˛c wyla˛dowac´, dotarły juz˙ ostatkiem sił. Za to miejsce wygla˛dało zachwyca- ja˛co. Miniaturowa polanka les´na dotykała jeziora, obok polanki drewniany po- mos´cik wchodził w wode˛, na s´rodku zas´, rzecz jasna, wisiała na słupie tablica z napisem: „Ka˛piel wzbroniona”. Ludzi nie było, tylko na pomos´ciku stał jakis´ chłopak, moz˙e trzynastoletni, i strugał scyzorykiem patyk.
Bez słowa, bez z˙adnej potrzeby porozumiewania sie˛, Tereska i Okre˛tka zgod- nie pocia˛gne˛ły lewym wiosłem i w chwile˛ potem dziób składaka znieruchomiał w szuwarach na skraju czystej wody. Wcia˛z˙ bez słowa, w pos´piechu porzucaja˛c wszystko: składak, bagaz˙, wiosła i odziez˙, obie wbiegły do wody.
Po półgodzinie s´wiat uległ całkowitej metamorfozie.
—	Wymarzone miejsce! — stwierdziła rados´nie Okre˛tka, rozczesuja˛c s´wiez˙o umyte włosy. — Nie rozumiem, jakim cudem moz˙e tu byc´ tak pusto! Zmies´ciło by sie˛ z pie˛c´ namiotów!
Chłopak na pomos´ciku przestał strugac´ patyk, przygla˛dał im sie˛ przez chwile˛ w zadumie, po czym zszedł na brzeg, zbliz˙ył sie˛ wolnym krokiem i przystana˛ł na skraju polanki.

—	Hej! — odezwał sie˛

z namysłem. — Ja bym wam nie radził juz˙

wie˛cej

wchodzic´ do wody. Gliny słychac´. Warcza˛.
Tereska i Okre˛tka, zaje˛te rozpakowywaniem, spojrzały na niego i na moment znieruchomiały. Chłopak oparł sie˛ łokciem o drzewo, przy czym omal nie wetkna˛ł sobie w oko trzymanego w re˛ce patyka.
—	I w ogóle schowałbym ten kajak — dodał ostrzegawczo. — Nigdy nie wiadomo, do czego sie˛ przyczepia˛.
—	Bo co? — spytała nieufnie Okre˛tka,
—	Dlaczego sie˛ maja˛ czepiac´? — zainteresowała sie˛ Tereska.
—	O co chodzi?
Chłopak miał pełen niesmaku wyraz twarzy. — Tu jest ka˛piel wzbroniona — poinformował. — I w ogóle tu jest rezerwat. Wszystko wzbronione.
—	Jak to, nie wolno sie˛ tu zatrzymac´?
—	A nie wolno.
—	Zaraz — powiedziała Tereska i porzuciła rozpakowywanie. — A dlaczego ka˛piel wzbroniona?
—	Bo nie pilnuja˛. Plaz˙a nie strzez˙ona. Jakby ogrodzili i pilnowali, toby było wolno. A tak to nie.
—	No dobrze, ale dlaczego?
—	

—	Boja˛ sie˛, z˙eby sie˛ kto nie utopił. Postawia˛ tablice˛ i maja˛ z głowy. Jakby nie postawili, toby od razu krzyk sie˛ zrobił, z˙e niby pozwalaja˛, a tu prosze˛. Topielec. No wie˛c zrobili zakaz. Wsze˛dzie robia˛ zakazy, z˙eby nie było na nich. Jak was, nie daj Boz˙e, złapia˛, od razu dowala˛ z pie˛c´ stów albo i kolegium.
Tereska i Okre˛tka popatrzyły na siebie z wyrazem lekkiej zgrozy.
—	Ale jak nie złapia˛, to nic sie˛ nie stanie? — zainteresowała sie˛ nagle Tereska.
—	Pewnie, z˙e nic, bo tu nawet jakby kto chciał, to sie˛ nie utopi. Chyba z˙e całkiem pijany, a i to nie od razu.
—	To znaczy, z˙e co? — zdenerwowała sie˛ Okre˛tka. — Nie moz˙na tu postawic´ namiotu i zanocowac´?
—	Niech was re˛ka boska broni. Za namiot to juz˙ kolegium murowane. Pilnuja˛ i z la˛du, i z wody.
—	Przeciez˙ to sie˛ moz˙na powiesic´! Gdzie w takim razie jest miejsce dla lu- dzi?!
—	Dla ludzi to nigdzie. Ale na namioty powyznaczali, tylko z˙e nie tu. Na Mamrach cała ta strona to rezerwat, ale na Darginie moz˙ecie cos´ znalez´c´. A juz˙ na Niegocinie pełno tego, co krok to pole namiotowe.
—	
Okre˛tka zmierzwiła sobie na głowie

s´wiez˙o uczesane włosy. Tereska ze

zmarszczonymi brwiami rozejrzała sie˛ wokoło i popatrzyła na chłopaka.
—	Słuchaj, mów jak człowiek. Po pierwsze, powiedz uczciwie, nie teoretycz- nie, tylko tak jak jest w praktyce. Nie moz˙na tu troche˛ posiedziec´ i na przykład zjes´c´ s´niadanie?
Chłopak pomys´lał chwile˛.
—	S´ niadanie moz˙na — zawyrokował. — Byle ognia nie palic´.
—	Dobrze. A po drugie, gdzie ten Dargin, gdzie ten Niegocin i gdzie tam jest jakies´ ładne miejsce? Znasz te jeziora?
—	Pewnie, z˙e znam. Kaz˙dy kawałek, od małego. Jeszcze niedawno moz˙na było wsze˛dzie robic´, co kto chciał, dopiero od zeszłego roku zacze˛li takie sztuki. A w przyszłym roku be˛dzie jeszcze gorzej, całe jeziora maja˛ ogrodzic´ i be˛da˛ przez furtke˛ wpuszczac´ za biletami. Na Dargin to tu zaraz przepłyniecie, przez Kirsajty, tam gdzie pasaz˙erskie przechodza˛. I z tej strony, na tym brzegu, z jaki kilometr od wyspy, albo troche˛ wie˛cej, be˛dzie taka zatoczka. Od wody jej prawie nie widac´, a od la˛du pilnuje jeden taki i od razu wam moge˛ powiedziec´, z˙e go przez dzis´ i jutro nie be˛dzie, bo do Warszawy do narzeczonej pojechał. Dopiero jutro na wieczór wróci.
—	
Chłopak wygłaszał komunikat jednym tchem, ale Tereska pozbyła sie˛

juz˙

oszołomienia i w lot poje˛ła, z˙e cze˛s´c´

informacji jest wre˛cz bezcenna. Chłopak

okazał sie˛ skarbem, który bezwzgle˛dnie nalez˙ało wykorzystac´. Przykucne˛ła obok niego na s´ciez˙ce, odsune˛ła igliwie i kawałkiem patyka zacze˛ła rysowac´.
—	Uwaz˙aj. Tu jest nasz brzeg. Tu jest północ, tu południe. Potrafisz narysowac´ droge˛ do tej zatoczki?
—	

Chłopak wyja˛ł jej patyk z re˛ki i przysta˛pił do uzupełniania rysunku. Okre˛tka z przeje˛ciem nanosiła obrazek ze s´ciez˙ki na odwrotna˛ strone˛ nieszcze˛snej mapki

samochodowej. Tereska z najwie˛ksza˛ starannos´cia˛ usiłowała zapamie˛tac´

kolej-

nos´c´ punktów orientacyjnych. Najpierw przystan´, potem duz˙y półwysep, potem dwie wysokie sosny, potem wielkie zwalone drzewo. . . Powoli zacze˛ła juz˙ rozu- miec´, z˙e chyba dokonały nie najszcze˛s´liwszego wyboru i znalazły sia˛ na terenach niegos´cinnych. Okre˛tka poje˛ła to równiez˙.
—	Z tego wszystkiego widze˛, z˙e diabli nas zanies´li za daleko — powiedziała ponuro. — Trzeba było wysia˛s´c´ pod Giz˙yckiem, a nie pchac´ sie˛ na Mamry.
Zatoczke˛ znalazły juz˙ o pia˛tej po południu, zabła˛dziwszy w szuwarach zaled- wie trzy razy. Na jej skraju stała tablica zakazuja˛ca stanowczo rozbijania namio- tów i palenia ognisk, ale pomne informacji o narzeczonej, zlekcewaz˙yły zakazy i z prawdziwa˛ satysfakcja˛ wysiadły na la˛d.
Pierwszy raz wreszcie moz˙na było rozwia˛zac´ worek z namiotem. Nie bacza˛c na trud, zapomniawszy o bólu mie˛s´ni, Tereska i Okre˛tka urza˛dzały gospodarstwo w stanie euforycznego szcze˛s´cia. Nadmuchiwanie materaców wydawało im sie˛ sama˛ przyjemnos´cia˛, przypadkowe wrzucenie do wody jednej pary pantofli, jed- nego jas´ka i połowy koca uznały za miłe urozmaicenie.
—	Do wieczora wyschnie na pieprz — orzekła beztrosko Tereska.
—	
—	Z tego wszystkiego zupełnie zapomniałam, z˙e  miałam sie˛

bac´

chuliga-

nów i rozmaitych opryszków — powiedziała Okre˛tka, zbieraja˛c rosna˛ce dookoła w wielkiej obfitos´ci poziomki. — O, maliny juz˙ dojrzewaja˛, za tydzien´ be˛dzie peł- no. W porównaniu z tym, co przez˙yłam dota˛d, chuligani wydaja˛ mi sie˛ niewinna˛ rozrywka˛.
—	Nie ma takiego chuligana, który by mi przeszkodził spe˛dzic´ dzisiaj spo- kojna˛ noc. Upieczemy sobie kiełbase˛, jes´li sie˛ jeszcze nie zas´mierdła. Czekaj, ty zbieraj, a ja skombinuje˛ drewno na ognisko, bo i herbate˛ musimy zaparzyc´. Ina- czej nie be˛dziemy miały co pic´.
Z drewnem na opał Tereska umiała sie˛ obchodzic´, było go zreszta˛ wokół pod dostatkiem. W cia˛gu godziny przygotowała imponuja˛cy stos cien´szych i grub- szych kawałków pocie˛tych na odpowiednia˛ długos´c´. Okre˛tka, zapełniwszy garnek poziomkami, nalewała do drugiego wode˛, filtruja˛c ja˛ przez podwójnie złoz˙ona˛ ga- ze˛.
—	Jak gotujemy? — spytała. — Zwyczajnie na ogniu, z˙eby zakopcic´? Tereska spojrzała krytycznie na przygotowane drewno.
—	Czy ja wiem. . . Lepiej byłoby na we˛glach, ale nie mam siły szarpac´ sie˛ teraz z grubym drewnem. Na ogniu, jutro umyjemy garnek.
—	Obejrzyj kiełbase˛, moz˙e tez˙ ja˛ trzeba umyc´.
—	Juz˙ ogla˛dałam, mnie sie˛ zdaje, z˙e dobra, ale długo nie wytrzyma. Siódma godzina, najwyz˙szy czas brac´ sie˛ do kolacji. Gdzie robimy ognisko? Tu?
—	

Okre˛tka odstawiła garnek z woda˛, obejrzała niepewnie jezioro, namiot i Tere- ske˛, i przykle˛kła obok zapasów.
—	A nie be˛dzie dym leciał do namiotu? — spytała, wycia˛gaja˛c kolejno chleb, nóz˙ i paczke˛ z kiełbasa˛.
Tereska ze ste˛knie˛ciem podwaz˙yła saperka˛ darn´ w upatrzonym miejscu.
—	Nie, dym be˛dzie leciał do jeziora
—	Ska˛d wiesz?
—	Z fizyki. Te kretyn´skie szkolne wiadomos´ci czasem sie˛ na cos´ przydaja˛. Okre˛tka zaniechała obwa˛chiwania kiełbasy i popatrzała na nia˛ z niedowierza-
niem. — Wygłupiasz sie˛?
—	Nic podobnego. Cieplejsze powietrze co robi? Okre˛tka zastanowiła sie˛ przez chwile˛.
—	Grzeje — odparła po namys´le.
—	Głupia jestes´. W sensie ruchu! Co robi? — Leci do góry.
—	No włas´nie. Na jego miejsce napływa zimne powietrze i z tego jest wiatr. Co sie˛ szybciej nagrzewa, piasek czy woda?
Okre˛tka odłoz˙yła kiełbase˛ i przysiadła na pie˛tach.
—	Jes´li wezme˛ czajnik wody i czajnik piasku. . . — zacze˛ła ostroz˙nie.
—	S´ wie˛ta Cecylio, czys´ oszalała?! Kto gotuje piasek w czajniku?! Tak zwy- czajnie sie˛ nagrzewa, od słon´ca!
—	Na plaz˙y piasek. To wiem z praktyki.
—	Wsze˛dzie piasek, takz˙e teoretycznie. To znaczy ziemia. Co szybciej sty- gnie?
—	
—	Przestan´ wolniej.

mi zadawac´ głupie pytania! Prawdopodobnie tez˙ ziemia. Woda

—	No włas´nie. Dlatego powietrze znad wody leci do góry, powietrze znad zie- mi leci do wody i w ten sposób wieczorem zawsze jest wiatr od la˛du. Oczywis´cie, jes´li ogólnie biora˛c pogoda jest bezwietrzna. O, popatrz.
Cienkie patyczki i wysuszone igliwie zaje˛ły sie˛ od pierwszej zapałki, płomyk pobiegł do góry, delikatna struz˙ka dymu popłyne˛ła w kierunku jeziora. Tereska ostroz˙nie dołoz˙yła grubszych patyków. Okre˛tka z chlebem i noz˙em w re˛kach za- patrzyła sie˛ w ogien´.
—	Lubie˛ ogien´ — powiedziała w zamys´leniu. — Tak sie˛ człowiek przy nim swojsko czuje. Rozumiem tych, co go czcili. Nie podpalmy lasu.
—	Przeciez˙ widzisz, gdzie pale˛, blisko wody i nie pod drzewami. I małe, bo duz˙e mógłby ktos´ dojrzec´. Tylko tyle, ile potrzeba do kiełbasy i na herbate˛.
—	I do ze˛bów, błagam cie˛! Nienawidze˛ mycia ze˛bów w zimnej wodzie.
—	
—	Przy najbliz˙szej okazji trzeba be˛dzie  nagrzac´

na całe mycie, bo inaczej

zaros´niemy brudem. Zimna woda brudu porza˛dnie nie zmyje, niech sobie róz˙- ni mówia˛, co chca˛, a ja wiem swoje. Dzis´ juz˙ nie mam siły, jestem kompletnie połamana.

Z okropnos´ci tego dziwnego pocza˛tku we˛drówki jedno zostało im zaoszcze˛- dzone. Nauczone smutnymi dos´wiadczeniami ubiegłych lat, juz˙ od wczesnej wio-

sny opalały sie˛

we wszystkich wolnych chwilach tak intensywnie, z˙e teraz, po

całym dniu na wodzie w upalnych promieniach słon´ca, w miejsce straszliwych ba˛- bli, pe˛cherzy i oparzen´ drugiego stopnia odczuwały tylko lekkie swe˛dzenie skóry na ramionach. Mys´l o własnej przezornos´ci stanowiła duz˙a˛ pocieche˛.
O zachodzie słon´ca wyjadały z jednego garnka poziomki z cukrem i mlekiem skondensowanym. Zasypana herbata˛ woda stygła w drugim garnku obok dogasa- ja˛cego ogniska. Tereska była nieco zatroskana.
—	Tych poziomek musimy dozbierac´ na zapas, bo Bóg raczy wiedziec´, gdzie znajdziemy naste˛pny nocleg, moz˙liwe, z˙e w polu. Poza tym nie wiem, co zrobic´ z garnkami. Trzeba chyba wykombinowac´ jakis´ uchwyt albo co, bo re˛kawiczka juz˙ mi sie˛ kompletnie spaliła.
—	Okropnie duz˙o trudnos´ci wyłania sie˛ w trakcie takiego z˙ycia w naturze — zauwaz˙yła Okre˛tka z niesmakiem. — Okazuje sie˛, z˙e głupiego garnka nie moz˙na wyja˛c´ z ognia. Nie wiesz, jak inni to robia˛?
—	
—	Nie mam poje˛cia. Włas´nie mys´le˛. Moz˙na mu zrobic´ uszach, ale to na nic, lepiej, z˙eby cos´ odstawało.

taki kabła˛k przy

Rozwaz˙anie kwestii gora˛cego garnka doprowadziło do wniosku, z˙e albo ogni- sko musi sie˛ palic´ inaczej, albo niezbe˛dny jest wielki kła˛b drutu. Po garnkach po- jawił sie˛ problem zabezpieczenia mienia przed szkodnikami i złodziejami, potem zas´ problem mycia sie˛ na mulistym dnie, z którego kaz˙dy krok podnosił czarny szlam. Przez ten czas pozostawiony własnemu losowi składak odbił od brzegu i pchany lekkim powiewem odsuna˛ł sie˛ o kilkanas´cie metrów.

Zabiegi toaletowe przy brzegu okazały sie˛

zbyt ucia˛z˙liwe. Trzeba było po-

płyna˛c´ do składaka z mydłem i myc´ sie˛ na rufie, której chwiejnos´c´ zwie˛kszała trudnos´ci. Wszystkie razem komplikacje sprawiły, z˙e noc zapadła, zanim wresz- cie zacze˛ły pchac´ składak z powrotem ku brzegowi. Ksie˛z˙yc s´wiecił za drzewami, po drugiej stronie lasu, po tej zrobiło sie˛ zupełnie ciemno.
—	Pos´pieszmy sie˛ — wysapała Tereska, prychaja˛c woda˛ — bo naste˛pna˛ noc spe˛dzimy na jeziorze, z tym z˙e w gorszych warunkach.
Ognisko zgasło, dotarły do brzegu w całkowitych ciemnos´ciach. Woda, la˛d, drzewa i namiot ledwo majaczyły. Po omacku wycia˛gne˛ły na trawe˛ dziób skła-

daka, po czym zacze˛ły potykac´

sie˛

o róz˙ne rzeczy. Tereska, szukaja˛c zapałek,

wsadziła re˛ke˛ do garnka z poziomkami i przewróciła termos.
—	Wycia˛gnij latarke˛, powinna byc´ w plecaku!
—	Nic nie widze˛! — zdenerwowała sie˛ Okre˛tka. — Znów be˛dziemy miały brudne nogi, przewróciłam sie˛ w bagno. Nie wiem, po co to całe mycie. Gdzie ten plecak, na litos´c´ boska˛, nie moge˛ sie˛ domacac´. . .
—	

—	Cicho! — sykne˛ła nagle Tereska. Okre˛tka zamilkła. Natrafiła na torbe˛, w której były zapasowe zapałki, i zamarła trzymaja˛c je w re˛ku. W lesie, bardzo blisko, cos´ trzasne˛ło.
—	Co to? — wyszeptała cichutko.
—	Nie wiem — odszepne˛ła niespokojnie Tereska, znieruchomiała ws´ród garn- ków, cukru i puszek z mlekiem. — Cos´ tu chodzi. Cicho ba˛dz´!
. Nieznane dz´wie˛ki w czarnym lesie zawsze robia˛ straszne wraz˙enie. Okre˛tka poczuła, z˙e serce wpycha sie˛ jej do gardła. Znów cos´ trzasne˛ło, zaszeles´ciło, pe˛kła jakas´ sucha gała˛zka. Brzmiało to jak czyjes´ cie˛z˙kie, ale ostroz˙ne kroki. W okrop- nej czerni cos´ wielkiego skradało sie˛ po drugiej stronie namiotu.
Obie zdre˛twiały gruntownie z zapartym tchem, nie be˛da˛c w stanie uczynic´ najmniejszego ruchu. Teresce gdzies´ tam, na samym skraju przeraz˙enia, błysne˛ła mys´l, z˙e w lesie jest ciemno, ale one na tle wody sa˛ jeszcze widoczne i to cos´ jest w znacznie lepszej sytuacji, bo zapewne doskonale je widzi, samo pozosta- ja˛c w mroku. Na moment zabrakło jej powietrza. Okre˛tka wyraz´nie poczuła, jak włosy unosza˛ jej sie˛ z lekka na głowie.

Gała˛zki trzasne˛ły z drugiej strony, cos´

obeszło namiot, nie wychylaja˛c sie˛

z głe˛bokiej czerni lasu. Naste˛pnie przestało trzeszczec´, zapewne znieruchomia- ło czy moz˙e znikło, dos´c´ z˙e zapanowała cisza.
—	Co to? — wyje˛czała zdławionym szeptem Okre˛tka po nieskon´czenie dłu- giej chwili. — Cos´ chodziło. . . Kto. . .
—	Nie wiem — szepne˛ła gniewnie Tereska, która ze strachu zacze˛ła popadac´ we ws´ciekłos´c´. — Cos´ duz˙ego. . .
—	Jakies´ zwierze˛?
—	Oszalałas´, jakie zwierze˛?! Tu nie ma nosoroz˙ców!
—	Niedz´wiedz´?!
—	Idiotka. Pre˛dzej krowa. Czy nigdy w z˙yciu nie znajdziesz tej latarki?!
—	Mam zapałki. . .
W tym momencie z lasu buchne˛ła nagle os´lepiaja˛ca jasnos´c´. Skradaja˛cy sie˛ niedz´wiedz´ zapalił pote˛z˙ny reflektor, którego blask os´wietlił na krótki moment namiot, składak, kupke˛ drewna, Okre˛tke˛ z re˛kami w torbie turystycznej i Tereske˛ kle˛cza˛ca˛ ws´ród garnków. Trwało to kilka sekund, Tereska i Okre˛tka os´lepione od- ruchowo zamkne˛ły oczy, po czym reflektor zgasł i zapanowała ciemnos´c´ jeszcze głe˛bsza. W tej ciemnos´ci zatrzeszczały teraz juz˙ mniej ostroz˙ne, oddalaja˛ce sie˛ kroki, cos´ potkne˛ło sie˛ zapewne o jakis´ pieniek czy krzak, rune˛ło, zaszeles´ciło i zakle˛ło okropnie me˛skim głosem, nie wymawiaja˛cym r.
—	Ahystokhata. . . — szepne˛ła Tereska tonem bezgranicznego osłupienia.
—	
Okre˛tce ze zdenerwowania zrobiło sie˛

słabo, osune˛ła sie˛

cie˛z˙ko na ziemie˛

obok torby i poderwała natychmiast, poniewaz˙ oka wróciły jej głos i siły.

trafiła na szyszke˛. W mgnieniu

—	O Boz˙e. . . Rozpal ogien´, nic nie widac´, ogien´ czekasz?!
—	Nic nie widze˛, nie moge˛ znalez´c´ zapałek!
—	Tu masz drugie!

odstrasza! Rozpal, na co

—	Umysł ci sie˛ pomieszał, ogien´ odstrasza dzikie zwierze˛ta, naprawde˛ wie- rzysz, z˙e niedz´wiedz´ albo krowa s´wieciła reflektorem? — mówiła Tereska z iry- tacja˛, pos´piesznie rozgarniaja˛c popiół i po omacku układaja˛c patyczki. — To był człowiek z arystokratyczna˛ dykcja˛. Obejrzał nas i poszedł. Mam nadzieje˛, z˙e nie wróci.
—	Słuchaj, moz˙e to był ten od narzeczonej? Wrócił wczes´niej. . .
—	Ten by nas od razu wygonił. Nie, to jakis´ przypadkowy, poszedł na spacer i zabła˛dził w lesie. Nie napadł nas, wie˛c chyba nie opryszek.
Ognisko zapłone˛ło wreszcie, os´wietlaja˛c teren wokół. Okre˛tka znalazła plecak i latarki, pos´wieciła na las za namiotem i uczyniła przypuszczenie, z˙e opryszek udał sie˛ po pomoc. Wróci i napadnie w wie˛kszym towarzystwie. Tereska ochło- ne˛ła juz˙ po wydarzeniu, w blasku ognia znalazła we˛dki, z˙yłke˛, zgubione zapałki i siekiere˛, dzie˛ki której jej odwaga znacznie wzrosła. Do ewentualnego napadu odniosła sie˛ wzgardliwie, dopuszczaja˛c za to moz˙liwos´c´ kradziez˙y.
—	Ale wa˛tpie˛, czy to, co zobaczył, bardzo go zache˛ciło — dodała, upychaja˛c mienie w namiocie. — Nie mamy nic cennego: ani aparatu fotograficznego, ani tranzystora, ani skórzanych kurtek, ani koców z australijskiej wełny, ani w ogóle nic z tego, co kradna˛. . .
—	Koców nie widział, mógł mys´lec´, z˙e z australijskiej. . .
—	Musiałby je z nas zdzierac´. Na pienia˛dzach be˛dziemy spały, a siekiere˛ po- łoz˙e˛ pod re˛ka˛. Latarki tez˙. Trzeba sie˛ chyba umyc´ jeszcze raz, chociaz˙by nogi. . .
Wbrew spodziewaniom przez˙yte emocje nie wywołały bezsennos´ci. Resztka- mi sił przywia˛zawszy składak i wepchna˛wszy go w trzciny, uporza˛dkowały jako tako naczynia, po czym, do ostatecznos´ci wyczerpane, zapadły w kamienny sen.

*	*	*

—	Pełno mrówek nalazło do cukru — powiedziała Okre˛tka nazajutrz rano,
—	
zdejmuja˛c z gałe˛zi siatke˛ Skakały z drzewa czy co?

z zapasami. — Poje˛cia nie mam, jak one tu wlazły.

Tereska obwa˛chiwała resztke˛ kiełbasy.
—	Trzeba to koniecznie zjes´c´, bo długo nie wytrzyma. Poziomki mamy. . . Zaraz zrobie˛ ogien´ do opiekania. Poza tym mamy robaki.
—	Na litos´c´ boska˛. . . Tez˙ do jedzenia?!
—	Nie, na ryby. Sa˛ w trzcinach, na brzegu, nakopie˛ po s´niadaniu. I dozbiera- my. . .
—	

Zamilkła nagle, wpatruja˛c sie˛ niespokojnie.

w popiół po ognisku. Okre˛tka odwróciła sie˛

cy.
—	
Czego dozbieramy?. . . Co sie˛ stało?
—	Poziomek — powiedziała Tereska i przykle˛kła. — On tu był jeszcze w no-

—	Kto?!
—	Ten arystokrata, który nas wczoraj ogla˛dał. Wlazł w ognisko. Popatrz, jest
—	
s´lad.
W małym kre˛gu popiołu odcis´nie˛ty był wyraz´nie s´lad me˛skiego buta. Jego kie- runek pozwalał mniemac´, z˙e ktos´ obchodził cały biwak dookoła. Pogodny, jasny dzien´, wypełniony słonecznym blaskiem, sprawił, z˙e nie wydawało sie˛ to przera- z˙aja˛ce az˙ do utraty tchu, niemniej jednak Okre˛tka poczuła jakis´ ucisk w okolicy z˙oła˛dka.
—	Jestes´ pewna, z˙e to ten sam? Jestes´ pewna, z˙e przyszedł jeszcze raz? Moz˙e tu wlazł za pierwszym?
—	Przeciez˙ paliłam ogien´, kiedy juz˙ poszedł. Musiał wlez´c´ póz´niej, i to duz˙o póz´niej, jak juz˙ wszystko zgasło i nawet wystygło. Pewnie o s´wicie. I niby kto to miał byc´, co ty sobie wyobraz˙asz, z˙e tu chodza˛ procesje?
—	Straz˙nik — je˛kne˛ła Okre˛tka, czuja˛c, z˙e stanowczo woli stu pie˛c´dziesie˛- ciu róz˙nych przypadkowych ludzi niz˙ jakiegos´ jednego, konkretnego, zaczajonego specjalnie na nie. — Ktos´ poszedł na ryby. Les´niczy. . .
Tereska w blasku słon´ca prezentowała odwage˛ zgoła stracen´cza˛ i nic nie mo- gło jej przerazic´. Zgarne˛ła popiół beztrosko zacieraja˛c s´lad i. przysta˛piła do roz- palania nowego ognia.
—	Na ryby, moz˙liwe, ale straz˙nika, les´niczego i innych takich wybij sobie z głowy. Przyczepiliby sie˛ do nas jak pijawki. Nie wiem, dlaczego nie miałby to byc´ ten, który juz˙ raz tu trafił. Wolisz pozmywac´ garnki czy nakopac´ robaków?
Okre˛tka otrza˛sne˛ła sie˛ z obrzydzeniem.

—	Z dwojga  złego wole˛

garnki. Nie podoba mi sie˛

to, z˙e on tak cała˛ noc

latał po lesie. Moz˙e to i dobrze, z˙e musimy sta˛d odjechac´, pozbe˛dziemy sie˛ go przynajmniej.
Przyrza˛dzanie s´niadania, szorowanie garnków, podgrzewanie wody do umycia puszki po mleku, ponowne szorowanie uz˙ytego garnka, kopanie robaków, zbiera- nie poziomek i zwijanie namiotu przecia˛gne˛ło sie˛ do wpół do pierwszej i ode- rwało mys´l od tajemniczego osobnika z wada˛ wymowy. Niepokoje przyjaciółki zniecierpliwiły Tereske˛, która była zdania, z˙e skoro pla˛cza˛c sie˛ wokół nie napadł ich ani nic nie ukradł, nie mógł byc´ opryszkiem i w ogóle okazał sie˛ nieszkodliwy. A zatem niewart rozwaz˙an´. Znacznie wie˛cej uwagi nalez˙ało pos´wie˛cic´ herbacie, która wydawała sie˛ jakas´ dziwna.
—	Ta woda z jeziora chyba nie jest najlepsza — zawyrokowała z troska˛ Okre˛t- ka. — Smakuje ci?
—	

—	Gotowała sie˛ bardzo długo, wie˛c w kaz˙dym razie nie powinna nam zaszko- dzic´. Albo sie˛ przyzwyczaimy. . . na razie wcis´nij cytryne˛ i dosyp cukru. . . albo moz˙emy wzia˛c´ wody z jakiejs´ studni we wszystkie butelki i z tego zrobic´ naste˛pna˛ herbate˛.
—	Chyba tak bym wolała. Wsta˛pimy po drodze do pierwszego lepszego go- spodarstwa.
—	I przy okazji ra˛bniemy moz˙e troche˛ drutu na kabła˛k do garnka. Przypaliłam juz˙ i druga˛ re˛kawiczke˛. . .
Znów trzeba było racjonalnie załadowac´ składak. Wiosła odzyskały swoja˛ nor-

malna˛ wage˛, ale wysiłki ostatnich dwóch dni wcia˛z˙ w re˛kach i plecach.

jeszcze dawały sie˛

odczuc´

—	A ja miałam nadzieje˛, z˙e be˛dzie moz˙na pływac´ i opalac´ sie˛ na materacu — powiedziała z rozgoryczeniem Okre˛tka. — Z˙ e be˛dziemy chodzic´ po lesie, podgla˛- dac´ ptaki, zbierac´ róz˙ne rzeczy i łowic´ ryby. Mys´lałam, z˙e be˛dziemy spokojnie sie˛
nudzic´ i w ogóle nie znajdziemy nic do roboty. Chyba miałam zac´mienie umysłu!
—	Wcale nie! — zaprotestowała z irytacja˛ Tereska. — Robiłybys´my to wszystko nawet od dzis´, gdyby nie to, z˙e przepe˛dzaja˛ nas z miejsca na miejsce. Gdyby moz˙na było zostac´ gdzies´ chociaz˙ ze trzy dni, potem znów gdzies´ zostac´, jakos´ by to wróciło do równowagi. A tak, jak jest, to ja w ogóle nie rozumiem, co sie˛ dzieje!
Wiosłowały w milczeniu, z narastaja˛cym wysiłkiem. Obie wyraz´nie czuły, z˙e cos´ tu jest nie w porza˛dku, cos´ tu nie gra, cos´ tu jest nie tak, jak byc´ powinno, i w ogóle nie o to chodzi. Upiorne miejsce na nocleg zaczyna przesłaniac´ s´wiat, urasta do niedorzecznie wielkich rozmiarów, niweczy i tłamsi wszystko inne, od- biera tej podróz˙y po wodzie cały urok i zamienia ja˛ w jaka˛s´ katorge˛ nie do znie- sienia. Nie moz˙na sie˛ nawet zatrzymac´, mys´li nie moz˙na zebrac´, bo trzeba znalez´c´ miejsce na nocleg. Jedyna nadzieja, z˙e na południu be˛dzie lepiej. . .
Zabudowania, które pojawiły sie˛ wreszcie przy samym brzegu, pozwoliły na chwile˛ wytchnienia. Okre˛tka udała sie˛ po wode˛, zabrawszy w siatce osiem bute- lek, z czego szes´c´ było bez korków. Tereska przygla˛dała sie˛ melancholijnie swoj- skim kaczkom i ge˛siom, rozmys´laja˛c nad wyborem dalszej drogi.
—	Tam jest las, a tu łyso — powiedziała na widok wracaja˛cej Okre˛tki i wska- zała re˛ka˛ za siebie. — Płyn´my w strone˛ lasu.
Okre˛tka miała ponury wyraz twarzy. .
—	Przeciwnie — odparła ze znieche˛ceniem. — Ten las to tez˙ jakis´ rezerwat i mowy nie ma, z˙eby tam w ogóle wysia˛s´c´. To tutaj to jest jezioro, jak mu tam, Dobskie, a z tamtej strony to podobno Kisajno i tamte˛dy sie˛ płynie do Giz˙ycka, ale tu na Dobskim moz˙e nam sie˛ uda znalez´c´ kawałek miejsca, bo mniejsze ry- gory. Tak mi powiedzieli ci ludzie, kiedy sie˛ okazało, z˙e nie chce˛ nic kupowac´ i przyszłam tylko po wode˛; od razu zrobili sie˛ bardzo sympatyczni. Ale wody nie wzie˛łam, bo studnia jest tuz˙ obok wychodka, i powiem ci szczerze, nie miałam
—	

odwagi. A w ogóle nie ma siły, pomieszkac´ sobie moz˙emy na campingu albo na polu namiotowym, a pola namiotowe sa˛ na Niegocinie, na S´ niardwach i na Bełda- nach. Nie wiem, gdzie sa˛ Bełdany, bardzo daleko, chyba juz˙ pod Warszawa˛. Mam drut i takie cos´.
Słuchaja˛ca w milczeniu ponurych wies´ci Tereska z zainteresowaniem obej- rzała gruby, zagie˛ty na kon´cu pre˛t zbrojeniowy. Jako pogrzebacz mógł sie˛ nadac´. Odebrała siatke˛ z pustymi butelkami i ulokowała ja˛ w okolicy swoich stóp.
—	Dochodzi wpół do czwartej — powiedziała pose˛pnie. — Płyniemy na to Jezioro Dobskie. Tu sa˛ jakies´ idiotyczne tereny. Ale przynajmniej płyn´my przy brzegu i ogla˛dajmy, co tu jest, miejmy z tego chociaz˙ jaka˛s´ korzys´c´ turystyczna˛!
Re˛ce mdlały od wiosłowania tak bardzo, z˙e w naste˛pnej wsi obie z prawdzi- wa˛ przyjemnos´cia˛ wyszły razem na la˛d. Przybiły do brzegu prawie pod kos´cio- łem. Jakis´ człowiek, naprawiaja˛cy obok łódke˛, zgodził sie˛ przypilnowac´ składaka. Przyjrzały mu sie˛, wygla˛dał na uczciwego.
Na samym wste˛pie natkne˛ły sie˛ na wielkie stado wyja˛tkowo agresywnych ge˛-

si, które zagradzały droge˛

do wsi. W zasadzie nie bały sie˛

ge˛si, miały z nimi

w z˙yciu dos´c´ duz˙o do czynienia, ale te uparcie okazywały zdecydowana˛ nieche˛c´.
—	One sa˛ w masie — stwierdziła Okre˛tka. — Dlatego takie odwaz˙ne. Jakby nas było osiemdziesia˛t, byłybys´my jeszcze odwaz˙niejsze, ale jestes´my tylko dwie. Chodz´my w druga˛ strone˛, tam jest kos´ciół.
—	I co, mamy sie˛ zaopatrzyc´ w s´wie˛cona˛ wode˛?
—	Głupia jestes´, na plebanie˛. Na plebanii musi byc´ studnia, i to pewnie lepsza niz˙ gdzie indziej.
Na tona˛cej w zieleni plebanii nie było z˙ywego ducha, ale stała pompa, pod która˛ napełniły wszystkie butelki. Okropnie nie chciało im sie˛ jeszcze wracac´ do tej galerniczej pracy, pobyt na stałym la˛dzie, gdzie poruszały sie˛ nogi, podczas gdy re˛ce mogły odpoczywac´, wydawał sie˛ niezwykle przyjemny. Tereska nabrała nagle nieprzepartej ochoty na zwiedzanie zabytków architektury.
Kos´ciół okazał sie˛ otwarty, weszły do s´rodka, ogarna˛ł je miły chłód. Okre˛tka wlazła na chór, Tereska została na dole, po chwili usiadła w ławce i zamys´liła sie˛ patrza˛c na witraz˙, zapewne uszkodzony i jakos´ dziwnie zreperowany, bo wi- doczny na nim s´wie˛ty miał trzy re˛ce. Kos´ciół był pusty, kroki wywoływały w nim gromkie echo, poza nimi dwiema nie było nikogo. Tereska w głe˛bokiej zadumie przygla˛dała sie˛ witraz˙owi, usiłuja˛c odgadna˛c´, na czym polega bła˛d i do kogo po- winna nalez˙ec´ trzecia re˛ka s´wie˛tego.
Uroczysta˛, kos´cielna˛ cisze˛ rozdarł nagle ryk tak pote˛z˙ny i grzmia˛cy, z˙e wstrza˛-

sna˛ł wszystkim odbijaja˛c sie˛

od sklepienia. Szyby zadrz˙ały, Tereska omal nie

krzykne˛ła. Ryk runa˛ł z góry, domys´liła sie˛, z˙e to Okre˛tka wydobyła ten dz´wie˛k z organów, które zagrzmiały raz i umilkły, siedziała wie˛c dalej czekaja˛c albo na
jej zejs´cie, albo na dalsze popisy muzyczne. Okre˛tka po chwili zbliz˙yła sie˛ na palcach, bardzo przeje˛ta.

—	Zagrałam na organach — wyszeptała konfidencjonalnie. — Było tu sły- chac´?
—	A nie, ska˛d — odparła Tereska zgryz´liwie. — Nic, kompletnie.
—	Jak to? Naprawde˛ nic?
—	Nic. S´ wieczniki sie˛ tylko zatrze˛sły i mury zadrz˙ały. Nawiewajmy sta˛d le- piej, bo przyjdzie kos´cielny i nogi nam poprzetra˛ca.
Skrzypne˛ły kos´cielne wrota, w przedsionku rozległy sie˛ kroki, Okre˛tka cichut- ko kwikne˛ła, Tereska obejrzała sie˛.
—	Tam sa˛ boczne drzwi. Ktos´ idzie, pryskajmy bocznymi drzwiami!
Na palcach przemkne˛ły za ławkami do bocznych drzwi przy zakrystii i wy- dostały sie˛ wprost na cmentarz. Tereska pocia˛gne˛ła Okre˛tke˛, zamierzaja˛c okra˛z˙yc´ prezbiterium i wyjs´c´ od drugiej strony. Nagle zatrzymała sie˛. Przed nimi znów ktos´ był, jakis´ człowiek otwierał widoczna˛ ws´ród drzew kaplice˛-grobowiec z z˙e- laznymi drzwiami z ozdobnej kraty. Obejrzał sie˛, wie˛c przykucne˛ły za krzakiem. Człowiek uchylił drzwi, poruszył nimi kilkakrotnie, na chwile˛ wszedł do s´rodka, od razu wyszedł, zamkna˛ł krate˛, przekre˛cił klucz, obejrzał sie˛ jeszcze raz i od- szedł.
—	Nie wiem, po co tam zagla˛dał, chyba , tylko po to, z˙eby nas denerwowac´ — prychne˛ła Okre˛tka gniewnie.
—	Sprawdzał, czy drzwi sie˛ otwieraja˛, moz˙e oliwił zawiasy. Pewnie be˛dzie pogrzeb miejscowego dostojnika. Chodz´z˙e, nie zamierzasz chyba tu nocowac´?
Opus´ciły cmentarz i wróciły do składaka. Nikt ich nie gonił, spokojnie odbiły od brzegu.
Jezioro okazało sie˛ znacznie wie˛ksze, niz˙ moz˙na było sa˛dzic´ z pocza˛tku. Zre- zygnowawszy z kilku miejsc, słuz˙a˛cych najwyraz´niej w s´wiecie do pojenia krów, omina˛wszy cypelek, na którym kłe˛biła sie˛ jakas´ wycieczka, około wpół do siód- mej wieczorem dotarły wreszcie do brzegu. Cia˛gna˛ce sie˛ nieprzerwanie szuwary rozsta˛piły sie˛ zapraszaja˛co, prezentuja˛c kawałek ła˛ki na skraju duz˙ego zagajnika. Składak dotkna˛ł dziobem trawy tuz˙ obok dwóch tablic ze znajomymi napisami.
—	Camping wzbroniony — przeczytała Okre˛tka bez emocji. — Ka˛piel i pale- nie ognisk surowo wzbronione. Niszczenie drzewostanu wzbronione. Rozumiem z tego, z˙e camping i niszczenie drzewostanu traktowane sa˛ łagodniej niz˙ ka˛piel i palenie ognisk. Co robimy?
—	Płyniemy kawałek dalej i la˛dujemy tam, za tymi drzewami.
—	Dlaczego tam, a nie tu? Tam sa˛ trzciny.
—	
—	Ale stamta˛d  nie widac´

tych. tablic. Przypłyne˛łys´my od drugiej strony

i przeoczyłys´my zakazy. Zabierz wiosło, ja wyceluje˛.

Zagajnik był dos´c´

ge˛sty, ale miejsca na namiot starczyło. W chwili kiedy

Okre˛tka upychała w jego wne˛trzu nadmuchane materace, Tereska zas´ rozpalała malutkie ognisko tuz˙ nad samym brzegiem jeziora, z zaros´li wyszedł jakis´ czło-

wiek. Obie odwrócone były do niego tyłem. Stał i przygla˛dał sie˛ jakis´ czas pote˛- piaja˛co kiwaja˛c głowa˛.
—	Wy tu co? — spytał znienacka z wyrzutem. — Czytac´ nie umiecie?
Gdyby z zaros´li rozległ sie˛ z nagła ryk lwa lub tez˙ chichot hieny, nie uczyniłby wie˛kszego wraz˙enia. I Tereska, i Okre˛tka poderwały sie˛ z miejsc, Okre˛tka omal nie urwała sobie ucha, zaczepiwszy nim o linke˛ namiotu, Teresce zapałki wpadły do wody. Przez krótka˛ chwile˛ patrzyły na dobrodusznie wygla˛daja˛cego osobnika jak na upiora.
—	Boz˙e, mniej litos´c´!!! — je˛kne˛ła Okre˛tka rozdzieraja˛co.
—	Mało nieszcze˛s´c´, jeszcze i to! — mrukne˛ła równoczes´nie Tereska, wyło- wiła z wody zapałki i potrza˛sne˛ła nimi. — Prosze˛ pana, czy pan nie ma ludzkich uczuc´?!
—	A to co znowu? — zdziwił sie˛ facet. — Z˙ e zapałki wpadli do wody, to
i słusznie. Tu palenie ognia zabronione. Namiotów ustawiac´ nie wolno. Za takie rzeczy jest kara. Napisy czytalis´cie?
—	Przeciez˙ sta˛d nie widac´! — Wyrwało sie˛ Okre˛tce. — Drzewa zasłaniaja˛. . .
—	A to nalez˙y is´c´ i zobaczyc´. Napis jest od tego, z˙eby go czytac´. Wy pójdzie- cie ze mna˛ i przeczytacie.
Protesty nie zdały sie˛ na nic, w kwestii wycieczki do tablic z urozmaiconymi zakazami osobnik był nieubłagany. Równie twardo odmawiał zezwolenia na bi- wak, chociaz˙by tylko na jedna˛ noc, tak długo, az˙ na Tereske˛ spłyne˛ło natchnienie.
—	Przeciez˙ nie zrobimy nic złego! — powiedziała z irytacja˛. — Nie widzi pan, gdzie ten ogien´ pale˛? Co tu sie˛ moz˙e zaja˛c´? Co pan mys´li, z˙e ja sie˛ nie znam na drewnie? Jednej s´wiez˙ej gała˛zki nie ułamałam, wiem, które suche! Ona tez˙ wie!
Osobnik nagle zamilkł i przyjrzał sie˛ jej podejrzliwie.
—	Wie, które suche — spytał nieufnie. — Zna las?
—	Pewnie, z˙e znam!
—	To i bardzo dobrze. Niech pokaz˙e. Oryginalna namie˛tnos´c´ Tereski do ra˛ba- nia drzewa okazała sie˛ zbawienna. Zarówno w swoim ogrodzie, jak i w cudzych od dziecin´stwa usiłowała ra˛bac´ wszystko, cokolwiek jej wpadło pod re˛ke˛. Pro- testy przeraz˙onych włas´cicieli ogrodów i sadów doprowadziły w kon´cu do tego, z˙e bezbłe˛dnie nauczyła sie˛ rozpoznawac´ stan najrozmaitszych drzew i odróz˙niac´ cze˛s´ci z˙ywe od martwych nawet w zimie. Wiedziała, jakie drewno jak sie˛ pali, wiedziała, które pryska iskrami, a które nie, i z czego jest najlepszy ogien´. Bez wahania poddała sie˛ egzaminowi. Trwał on krótko i został zdany celuja˛co. Osob- nik, wyraz´nie ucieszony, nagle zmie˛kł. Przyjrzał sie˛ uwaz˙nie zacza˛tkowi ogniska na brzegu, obszedł wkoło namiot, zajrzał do puszki z robakami i pokiwał głowa˛.
—	No, ja widze˛, z˙e wy nie chuligany — rzekł łaskawie. — No, mnie tu tak jak- by nie było. Rano s´ladu z˙adnego ma nie zostac´, jednemu pozwolisz, a dziesie˛ciu sie˛ zwali. Wy, ja to widze˛, szkody duz˙ej nie zrobicie, ale ogien´ zasypac´, nie grac´,
—	

nie s´piewac´, z˙elastwa nie rozwłóczyc´. Ja tu rano sprawdze˛. Na ryby zezwolenie macie?
—	Mamy. . .
—	To tu, w tym szuwarze, nawet niez´le biora˛. Jak kto zna las, to ja dla niego mam zrozumienie. A rano, mówie˛, z˙eby was tu nie było!
—	Stressy skracaja˛ z˙ycie — powiedziała Okre˛tka słabym głosem, patrza˛c za oddalaja˛cym sie˛ osobnikiem. — Czy z˙adna noc nie przejdzie nam spokojnie?!
Tereska nagle oz˙ywiona zdejmowała pokrowiec z we˛dek.
—	Jedna˛ korzys´c´ mamy z tego niewa˛tpliwa˛ — rzekła z satysfakcja˛. — Wcale nie be˛de˛ paliła ognia tutaj. Widziałas´ te kamienie?
—	Jakie kamienie?
—	Tu zaraz, nad woda˛, zauwaz˙yłam po drodze, jak nas cia˛gna˛ł na  ła˛czke˛.
—	
Zobacz, jak lez˙a˛, zupełnie kuchnia, tylko zdja˛c´

ten z wierzchu. Be˛dzie moz˙na

postawic´ patelnie˛ i garnek i zdejmowac´ za ucho, bardzo wygodnie. Nałapie˛ ryb i usmaz˙ymy na kolacje˛.
Nie wyjawiaja˛c głos´no swoich wa˛tpliwos´ci co do ryb, Okre˛tka obejrzała ka- mienie. Lez˙ały w odległos´ci kilku metrów od namiotu, tuz˙ nad sama˛ woda˛, i sta- nowiły jakby budowle˛, która miała trzy boki na podstawie trójka˛ta i dach. Nie wygla˛dały na kuchnie˛, przypominały raczej stół. Kamienie boków nie przylegały jednakz˙e do siebie, dawały przewiew, płaski kamien´ z wierzchu moz˙na było zdja˛c´ i na upartego na jego miejscu ulokowac´ patelnie˛.
Wstre˛t do zakładania robaka na haczyk Tereska przemogła w sobie juz˙ bar-
dzo dawno temu. Ojciec jej, zapalony we˛dkarz, wielokrotnie zabierał córke˛ na
rybackie wyprawy, dzie˛ki czemu z łowieniem ryb była zupełnie niez´le obeznana. Załatwił jej karte˛ we˛dkarska˛, udzielił rozlicznych rad i instrukcji i wypoz˙yczył swoje we˛dki.
Z puszka˛ po mleku pełna˛ robaków popłyne˛ły ostroz˙nie w kierunku szuwarów. Okre˛tka wiosłowała, staraja˛c sie˛ omijac´ wzrokiem obrzydliwa˛ zawartos´c´ puszki. Tereska na chybił trafił wybrała sobie oczko w trzcinach, kazała przyjaciółce za- niechac´ wiosłowania, podniosła sie˛ i zarzuciła we˛dke˛, szcze˛s´liwym przypadkiem trafiaja˛c nie w szuwar, a w skraj oczka. Okre˛tka patrzyła na to krytycznie. Spławik balansował przez chwile˛ na powierzchni wody, po czym nagle drgna˛ł i zanurzył sie˛.

—	O rany! — szepne˛ła Okre˛tka z niedowierzaniem. Tereska zacisne˛ła ze˛by i poderwała we˛dke˛. Na kon´cu

z˙yłki trzepotała sie˛

wspaniała, ols´niewaja˛ca ryba, długos´ci co najmniej 20 centymetrów. Z przeje˛- cia i zdenerwowania Tereska przerzuciła ja˛ do wody na druga˛ strone˛ składaka, poderwała znowu, ryba pacne˛ła w oko Okre˛tke˛, i wreszcie z˙yłka dała sie˛ złapac´. Tereska omal nie znalazła sie˛ w wodzie. Okre˛tka bowiem na niespodziewany kon- takt z ryba˛ zareagowała dos´c´ gwałtownie, chociaz˙ w milczeniu.

—	Nie miotaj sie˛ tak, bo wlece˛ w to bagno! — sykne˛ła Tereska, odczepiaja˛c zdobycz z haczyka.
—	Uprzedzaj mnie na drugi raz, jak masz zamiar klepac´ mnie rybami po twa- rzy! Jaka pie˛kna! Wypatroszyc´ ja˛ od razu?
—	Poczekaj, az˙ złapie˛ druga˛. Jednej nie warto.
Spławik znów drgna˛ł i zanurzył sie˛. Tereska poderwała we˛dke˛ juz˙ nieco zre˛cz- niej, udało jej sie˛ chwycic´ z˙yłke˛ od razu. Ryba była jeszcze troche˛ wie˛ksza.
—	Co ty łapiesz? — spytała Okre˛tka, nieopisanie przeje˛ta.
—	Jak to, co? Ryby!
—	Ale jakie? Co to jest? Nie znam sie˛ na rybach, rozróz˙niam tylko dorsze, karpie, szczupaki i fla˛dry. I s´ledzie.
—	Nie wymagasz chyba, z˙eby tu były fla˛dry albo s´ledzie? Jedno to ukleja, a drugie okon´. Ojciec mówił, jak to sie˛ smaz˙y. . . Jest!
Trzecia ryba wyla˛dowała w składaku. Okre˛tka dostała wypieków; nie pytaja˛c juz˙ Tereski o zdanie, zabrała sie˛ do skrobania i patroszenia. Przyzwyczajona do- tychczas do widoku facetów godzinami mocza˛cych w wodzie we˛dke˛ bez z˙adnego skutku, ten szalen´czo obfity połów uwaz˙ała za rodzaj cudu. Tereska popatrzyła na nia˛ z pełnym szacunku podziwem.
—	Co za szcze˛s´cie, z˙e umiesz to robic´ — szepne˛ła. — U nas w domu oprawiac´ ryby potrafi tylko ojciec.
—	
—	Musze˛

umiec´
—	
odparła Okre˛tka. — To znaczy musiałam sie˛

nauczyc´.

Pare˛ lat temu mamusia złamała re˛ke˛ przed samym Boz˙ym Narodzeniem. Ojciec akurat wyjechał na dwa dni, w domu było pełno ryb i obydwoje z Zygmuntem

musielis´my zrobic´

całe s´wie˛ta, bo jeszcze rodzina była zaproszona na Wigilie˛.

Ciasto mi nie wyszło, miało zakalec.
—	Bardzo lubie˛ zakalec. . .
Przerwała, z˙eby wycia˛gna˛c´ naste˛pna˛ rybe˛. Przypadkiem trafiła na z˙erowisko i zanim spłoszyły sie˛ i uciekły, zda˛z˙yła złapac´ cały tuzin.
Pare˛ minut wpatrywania sie˛ w nieruchomy spławik po poprzednich sukcesach wydało sie˛ wiecznos´cia˛. Tereska szybko poczuła zniecierpliwienie.

—	Skon´czyło sie˛

Eldorado — os´wiadczyła z niezadowoleniem. — Odpłyn´

kawałek, spróbujemy w innym miejscu.
Cztery uklejki uzupełniły zdobycz. Słon´ce zacze˛ło zachodzic´ i czas było wra- cac´.
—	Szczerze ci powiem, z˙e nie wierzyłam w te ryby — wyznała Okre˛tka, roz- sypuja˛c ma˛ke˛ na kawałku papieru, podczas gdy Tereska ustawiała na kamieniach patelnie˛. — Wiadomo, jak to jest z rybami, mit i legenda. Mój ojciec tez˙ lata na ryby, ale jeszcze nie było wypadku, z˙eby co złapał. Mys´lałam w pierwszej chwili, z˙e sie˛ wygłupiasz, masz je w zapasie i ska˛ds´ wycia˛gasz. Jak to zrobiłas´, z˙eby sie˛ złapały?
—	

—	Nie mam poje˛cia. Ojciec mówił, z˙e cała sztuka to wybrac´ odpowiednio trzy rzeczy: miejsce, czas i przyne˛te˛. Przed zachodem słon´ca ryby z˙eruja˛ i z˙ra˛ wszyst- ko, co im wpadnie pod re˛ke˛, a najche˛tniej robia˛ to w okolicy trzcin. Sama juz˙ to stwierdziłam niejeden raz. Co do przyne˛ty, to widocznie trafiłam przypadkiem w ich ulubione poz˙ywienie.
—	Zapamie˛taj moz˙e na przyszłos´c´, jakie to były robaki.
—	Małe. Miałam nawet obawy, z˙e zbyt małe, ale ojciec sam zakładał mi ha- czyk i kategorycznie zabronił zmieniac´. Haczyk jest mały i duz˙e sie˛ na nim nie mies´ciły. Zauwaz˙, z˙e my łapiemy małe rybki, a ci wszyscy, którzy lataja˛ na ryby, od razu by chcieli słonia, takich w ogóle nie biora˛ i potem sie˛ mówi, z˙e nic nie złowili.
—	To sa˛ małe? — oburzyła sie˛ uraz˙ona Okre˛tka. — To sa˛ duz˙e, pie˛kne ryby!
—	Bywaja˛ wie˛ksze. Na wie˛ksze robaki. Na przykład rosówki zakłada sie˛ na we˛gorze i moz˙liwe, z˙e na szczupaki, ale nie jestem pewna.
Okre˛tka znieruchomiała na moment nad papierem z ma˛ka˛.
—	Umiałabys´ złapac´ we˛gorza? — spytała z oz˙ywieniem i przeje˛ciem.
—	A ska˛d ja mam to wiedziec´? Zdaje sie˛, z˙e we˛gorze łapie sie˛ w nocy. To znaczy zakłada sie˛ te rosówki na paru we˛dkach, zostawia sie˛ na noc i o s´wicie sprawdza. Ojciec stracił w ten sposób cztery we˛dki, we˛gorze złapały sie˛ i uciekły razem z nimi.
—	To rzeczywis´cie doskonały sposób. . .
—	Te we˛dki były z´le przymocowane. Uwaz˙am, z˙e nalez˙y je przywia˛zywac´ sznurkiem do drzewa, nie wiem, dlaczego ojciec tego nie zrobił. Daj te ryby, mar- garyna sie˛ przypala.
—	Jak je chcesz smaz˙yc´? Mówiłas´, z˙e wiesz jak?
—	Trzeba na chrupko, os´ci sie˛ wtedy wysmaz˙aja˛ i tez˙ je moz˙na zjes´c´. Spró- bujemy, chcesz?
—	Pewnie, z˙e chce˛. . .
Wysmaz˙one na złocisty kolor rybki okazały sie˛ znakomite. Kuchnia z pote˛z˙- nych kamieni wbrew spodziewaniom Okre˛tki zdała egzamin, zarówno patelnie˛, jak i garnek łatwo było zdejmowac´ z ognia. Herbata z wody studziennej miała smak zdecydowanie lepszy niz˙ z wody z jeziora, a deser w postaci poziomek z cu- krem mógł zaspokoic´ najwybredniejsze gusty.
—	No i prosze˛, okazuje sie˛, z˙e moz˙na wyz˙yc´ z natury — stwierdziła z błogim zadowoleniem Okre˛tka, oblizuja˛c łyz˙ke˛. — Jeszcze troche˛, a be˛da˛ grzyby. . .
—	Przy takiej pogodzie chała be˛dzie, a nie grzyby — przerwała Tereska. — Widziałam jakies´ kompletnie wysuszone surojadki.
Grzyby czekaja˛ na deszcz. Ale moz˙e w jakiejs´ chałupie uda nam sie˛ kupic´ jajek i białego sera.
—	Bardzo wa˛tpie˛, bo teraz podobno całe mleko odstawiaja˛ do rzez´ni. Chcia- łam powiedziec´ do mleczarni. Zostawiaja˛ tyle, co dla siebie.
—	

—	W kaz˙dym razie moz˙emy spróbowac´. No i popatrz, jak sie˛ póz´no zrobiło, a miałys´my wczes´nie is´c´ spac´.
—	A która to godzina?
—	Dziesia˛ta.
—	Z˙ artujesz! Dopiero była ósma!
—	Nie widzisz, z˙e ciemno? Znów sie˛ be˛dziemy potykały o wszystko. Umyc´ sie˛ moz˙emy koło zakazów, bo tam troche˛ ksie˛z˙yc s´wieci, ale tu juz˙ nic nie wi- dac´. Bardzo wygodne to palenisko w kamieniach, tylko niczego nam nie os´wietla. W tamtym garnku jest woda na ze˛by, nie wejdz´ w nia˛. . .
Ksie˛z˙yc s´wiecił zupełnie jasno na otwartym terenie, do namiotu jednakz˙e nie docierał. Ognisko oddalone o kilka metrów i osłonie˛te kamieniami równiez˙ nie da- wało blasku. Posługiwanie sie˛ latarkami było nad wyraz niewygodne, wymagało bowiem trzeciej re˛ki. W tych warunkach Tereska i Okre˛tka zgodnie zadecydowały niczego nie sprza˛tac´, zgarna˛c´ tylko garnki na jedna˛ kupe˛ i czym pre˛dzej is´c´ spac´.
Skutek tego postanowienia najbardziej odbił sie˛ na patelni, do której resztki rybek przyschły na kamien´. O szóstej rano rozległo sie˛ obok namiotu klaskanie w re˛ce, grzmia˛ce niczym strzały armatnie. Wczorajszy znajomy przyszedł spraw- dzic´, czy jego teren jest juz˙ dokładnie oczyszczony z istot ludzkich, i na widok półprzytomnych, gwałtownie wyrwanych ze snu przyjaciółek okazał wyraz´ne nie- zadowolenie.
—	Wy co? — rzekł z nagana˛. — Dzien´ biały, a tu jeszcze obozowisko! A ja zarza˛dził s´lady uprza˛tna˛c´, inny przyjdzie, łaskawy nie be˛dzie. Jeszcze i mnie sie˛ dostanie. Za godzine˛ wróce˛ i z˙ebym nie musiał powtarzac´!
—	
—	Tylko spokój moz˙e nas  uratowac´
—	
powiedziała Tereska, wyłaz˙a˛c po-
—	
s´piesznie z namiotu. — Działajmy metodycznie, bo inaczej lez˙ymy. Najlepiej za- cza˛c´ od wody.
—	Poszedł juz˙? — spytała nerwowo Okre˛tka i ziewne˛ła okropnie.
—	Poszedł, ale to nie znaczy, z˙e masz zasna˛c´ na nowo. Zaraz wróci, nie daruje nam, nie ma obawy.
—	Która godzina, na litos´c´ boska˛?!
—	Pie˛c´ po szóstej. Wyłaz´z˙e wreszcie, trudno, wys´pimy sie˛ kiedy indziej!
Patelnia z zaskorupiałymi resztkami lez˙ała na samym wierzchu i natkne˛ły sie˛ na nia˛ obie natychmiast po wyjs´ciu z namiotu. Od razu wiadomo było, z˙e sprawi najwie˛kszy kłopot, bo brudnej nie moz˙na zapakowac´. Nalez˙ałoby ja˛ odmoczyc´, ale to wymagało czasu. Tereska wpadła na pomysł, z˙eby zagotowac´ w niej wo-

de˛. Rozpalic´

ogien´, co potrwa ledwo chwile˛, postawic´

ja˛ na kamiennej kuchni

i niech sie˛ gotuje przez cały czas mycia, ubierania i zwijania namiotu. Okre˛tka zaaprobowała projekt. Wycia˛gne˛ła wtyczke˛ z materaca i poprzez syk uchodza˛ce- go powietrza usłyszała nagle głos przyjaciółki!
Tereska stała nad kuchnia˛, pełna oburzenia i zdumienia. Po wczorajszym ogni- sku nie było s´ladu, kamienie tkwiły w ziemi zupełnie inaczej, grunt wokół nich

był wyraz´nie poruszony, resztki popiołu rozsypane dokoła. Spojrzała na nadbie- gaja˛ca˛ Okre˛tke˛.
—	Co za gangrena jakas´ czepia sie˛ cia˛gle naszego ogniska? — spytała z iryta- cja˛. — Albo ktos´ po nim łazi, albo je rozwala. Wstawałas´ w nocy i przekopywałas´ teren?
Okre˛tka była nie mniej zdziwiona.
—	S´ niły mi sie˛ jakies´ hałasy — odparła niepewnie. — Kto to mógł ruszyc´, przeciez˙ to potwornie cie˛z˙kie! Moz˙e nasz dozorca?
Na roztrza˛sanie dziwacznego wydarzenia nie było czasu, patelnia wymagała dodatkowych zabiegów. Kiedy po przeszło godzinie straz˙nik znów sie˛ pojawił, Te- reska kon´czyła wprawdzie układanie rzeczy w składaku, ale Okre˛tka wcia˛z˙ jesz- cze była zaje˛ta odskrobywaniem zaschnie˛tych resztek.
—	Co za uparty człowiek! — mrukne˛ła gniewnie pod nosem na jego widok. Straz˙nik pochwalił je za porza˛dne uprza˛tnie˛cie terenu i poradził udac´ sie˛ na
Niegocin. Okre˛tka dała spokój patelni, Tereska zas´ przypomniała sobie nagle o za- gadce.
—	Czy to pan tutaj kopał? — spytała, wskazuja˛c kamienie, — Ktos´ to w nocy poprzewracał.
Straz˙nik obejrzał uwaz˙nie, sprawdził noga˛ naruszony grunt, zmarszczył brwi i spojrzał podejrzliwie na przyjaciółki.
—	Wy tu obie dłubały?
—	No wie pan! — oburzyła sie˛ Okre˛tka.
—	Przeciez˙ mówie˛, z˙e nie my! — zniecierpliwiła sie˛ Tereska. — Ktos´ inny. Mys´lałys´my, z˙e to pan.
—	Znaczy, ktos´ wydłubał w nocy? — upewnił sie˛ straz˙nik.
—	Włas´nie. Nie wiem kto, i z˙eby nie było na nas.
Przez chwile˛ , wszyscy troje stali wokół kamieni w milczeniu.
—	Wy sie˛ od tego trzymajcie z dala — powiedział nagle straz˙nik ostrzegaw- czo. — Wy sie˛ nie wdawajcie w takie rzeczy. To jest niedobra sprawa i nie wasza. Wydłubał, to wydłubał, wy spały, nic nie widziały, nic nie słyszały, a teraz czas juz˙ w droge˛. Całkiem was tu nie było.
Stał na brzegu i patrzył, jak Tereska i Okre˛tka odpływały niepomiernie zdu- mione. Nie zda˛z˙yły zjes´c´ s´niadania, ale na wszelki wypadek wolały juz˙ nie upie- rac´ sie˛ przy dłuz˙szym pobycie w tym osobliwym miejscu. Słowa dobroduszne- go straz˙nika zabrzmiały jakos´ dziwnie zagadkowo, nad zdemolowana˛ kamienna˛ kuchnia˛ powiało nagle niepokoja˛ca˛ tajemnica˛.
—	W ogóle nie rozumiem, co on powiedział — os´wiadczyła Okre˛tka. — Robił wraz˙enie, jakby nas podejrzewał, z˙e polujemy na kogos´, kto wykopuje z ziemi kamienie. I radził nam przestac´. Nie orientujesz sie˛, o co mu chodziło?
—	

—	Nie mam poje˛cia. Moz˙liwe, z˙e protestował przeciwko zmianom krajobrazu. A moz˙liwe, z˙e jednak mys´lał, z˙e to my, i w ten sposób sformułował nagane˛. Czuje˛ sie˛ niesłusznie skarcona.
—	Ja sie˛ czuje˛ słusznie głodna. Co robimy ze s´niadaniem?
—	Zjemy. Wyla˛dujemy byle gdzie i zjemy cos´ na zimno.
—	W takim razie wyla˛dujmy tutaj, widze˛ poziomki, a teren do niczego, wie˛c moz˙e nikt nie pilnuje.
Posilaja˛c sie˛ herbatnikami z z˙ółtym serem bezskutecznie próbowały odgadna˛c´ sens wypowiedzi straz˙nika. Okre˛tka przypomniała sobie nagle szepcza˛ca˛ rozmo- we˛, podsłuchana˛ na jeziorze pierwszej nocy.
—	Wcale nie jestem pewna, czy to rzeczywis´cie byli kłusownicy — powie- działa niespokojnie. — Jakos´ dziwnie rozmawiali. Ten tutaj tez˙ dziwnie gle˛dził. Ja sie˛ nie znam, ale razem wygla˛da mi to podejrzanie.
Tereska popatrzyła na nia˛ z gwałtownym zainteresowaniem. Mys´l, z˙e wokół nich na jeziorach miałoby dziac´ sie˛ cos´ podejrzanego, wydała jej sie˛ nad wyraz atrakcyjna i od razu przygłuszyła troske˛ o noclegi. Zastanawiała sie˛ bardzo krótko.
—	Masz racje˛ — przys´wiadczyła z oz˙ywieniem. — Cos´ tu wisi w atmosferze. Uwaz˙am, z˙e powinnys´my sie˛ tym zainteresowac´. Moz˙e to i dobrze, z˙e nie moz˙e- my na razie nigdzie zostac´ i. musimy sie˛ pchac´ dalej, moz˙e znów trafimy na cos´ podejrzanego?
—	Osobis´cie wolałabym trafic´ na przyzwoity camping. I sklep spoz˙ywczy, bo chleb wyszedł i margaryna sie˛ kon´czy.
—	Jedno drugiemu nie przeszkadza. Zrobiłys´my głupstwo, to fakt, to znaczy nie tyle zrobiłys´my głupstwo, ile wszystko tu inaczej wygla˛da, niz˙ powinno, ale zaczynam byc´ z tego zadowolona. Bardzo moz˙liwe, z˙e uda nam sie˛ wykryc´ cos´ ciekawego.
Okre˛tka przygla˛dała jej sie˛ z wyrazem niesmaku i zgorszenia.
—	Zwariowałas´ chyba. Na litos´c´ boska˛, nie mamy gdzie spac´, nie mamy juz˙ co jes´c´, re˛ce nam odpadaja˛, ducha wyzioniemy lada chwila, a tobie sie˛ zachciewa podejrzanych atmosfer! Zgłupiałas´ czy co? Uwaz˙am, z˙e raczej nalez˙y oddalic´ sie˛ sta˛d czym pre˛dzej!
—	Totez˙ włas´nie oddalamy sie˛. Z koniecznos´ci. Po drodze zobaczymy, czy jeszcze sie˛ cos´ nie przytrafi. Poła˛czymy przyjemne z poz˙ytecznym.
—	Nie wiem, które ma byc´ przyjemne, a które poz˙yteczne — mamrotała z roz- goryczeniem Okre˛tka. — Wcale mi sie˛ to nie podoba. . .
Nagły entuzjazm Tereski budził w niej niepokój i protest. Nie miała najmniej- szej ochoty odkrywac´ niczego ciekawego, szczególnie z˙e owo cos´ wydawało sie˛ przeraz˙aja˛ce i niebezpieczne. Okra˛z˙ały włas´nie poros´nie˛ty lasem półwysep, kiedy nagle chlapne˛ła gwałtownie wiosłem w wode˛ i znieruchomiała.

—	No tak! — wykrzykne˛ła z okropna˛ irytacja˛. — Mydło, pasta do ze˛bów i szczotki zostały na trawie. Wiedziałam, z˙e z tego pos´piechu nic dobrego nie wyniknie!
Tereska znieruchomiała równiez˙.
—	Jestes´ pewna?
—	A zabierałas´ je stamta˛d?
—	Nie.
—	No włas´nie. Ja tez˙ nie. Teraz sobie przypomniałam. Co robimy?
—	Nie wracamy, mowy nie ma. Trudno, kupimy nowe w tym parszywym Giz˙ycku.
Okre˛tka na nowo przysta˛piła do wiosłowania.
—	Gdzie ono jest, na litos´c´ boska˛?! Czy my w ogóle jestes´my na włas´ciwym jeziorze?
—	Chyba tak, bo wie˛kszy ruch, zobacz, tam płynie statek. A na wszelki wy- padek moz˙emy obejrzec´ mape˛. . .
Pan´stwo Strzałkowscy, pozbywszy sie˛ kłopotów z garaz˙em, szybko zoriento- wali sie˛, z˙e rygory na Mazurach uległy zaostrzeniu, i zatroskali sie˛ o losy dwóch młodych dam zabranych z zakurzonej szosy. Poczuli lekki niepokój, poła˛czony z wyrzutami sumienia, bo troche˛ czuli sie˛ za nie odpowiedzialni, a troche˛ te dwie dziewczyny kojarzyły im sie˛ z ich własna˛ córka˛, podróz˙uja˛ca˛ autostopem po Bel- gii. Postanowili sprawdzic´, jak tez˙ im sie˛ wiedzie.
Koło południa, opłyna˛wszy całe Mamry, zataczali wielkie kre˛gi na Darginie, przygla˛daja˛c sie˛ pilnie wszystkim bła˛kaja˛cym sie˛ po jeziorze kajaczkom. Wpły- ne˛li w Kisajno, po czym zachodnia˛ strona˛ wracali z wolna ku północy. Pan Strzał- kowski siedział przy sterze, jego z˙ona penetrowała krajobraz przez lornetke˛. Z da- leka dostrzegli samotny kajaczek, który wypłyna˛ł z Jeziora Dobskiego i trwał nie- zdecydowanie w pobliz˙u la˛du, to zbliz˙aja˛c sie˛ don´, to oddalaja˛c.
—	Chyba dwie dziewczyny — powiedziała pani Strzałkowska˛ odejmuja˛c lor- netke˛ od oczu. — Nie jestem pewna, ale podpłyn´ tam.
Pan Strzałkowski posłusznie skorygował kierunek. W chwile˛ potem ujrzał Te- reske˛ i Okre˛tke˛ w okropnym zdenerwowaniu wydzieraja˛ce sobie nawzajem mape˛ samochodowa˛, której informacje stały w sprzecznos´ci ze stronami s´wiata w na- turze. La˛d cia˛gna˛ł sie˛ wcale nie tam, gdzie powinien. Zdecydowały włas´nie, z˙e albo strony s´wiata uległy przemieszczeniu, albo one same znajduja˛ sie˛ w zupełnie innym miejscu, niz˙ sa˛dziły, kiedy wreszcie zwrócił ich uwage˛ narastaja˛cy warkot motorówki. Duz˙a łódz´ podpłyne˛ła i zastopowała kilka metrów od nich.
—	Hej! — zawołała z dziobu uradowana pani Strzałkowska. — Jak sie˛ macie? Szukamy was od wczoraj, gdzies´cie sie˛ podziewały?
Teresce i Okre˛tce ze wzruszenia niemal zabrakło tchu. Ulga, jaka˛ odczuły na widok swoich samochodowych dobroczyn´ców, była zgoła niebian´ska. Pan´stwo

Strzałkowscy juz˙ po raz drugi stawali sie˛ wybawieniem. Dwoma machnie˛ciami wioseł bezgranicznie uszcze˛s´liwione przyjaciółki dobiły do łodzi.
—	Niebo nam pan´stwa zesłało! — wykrzykne˛ła Tereska. — Nie wiemy, gdzie jestes´my, zgubiłys´my mydło i zgine˛ło nam Giz˙ycko!
—	I nie mamy szczotek do ze˛bów i chleba! — uzupełniała z przeje˛ciem Okre˛t- ka. — I margaryny, i siły juz˙ tez˙ nie mamy! I gdzie tu, o Boz˙e, moz˙na sie˛ zatrzy- mac´?!
Pan´stwo Strzafkowscy słuchali okrzyków z˙yczliwie i ze zrozumieniem. Znali te sprawy. Pan Bogumił melancholijnie kiwał głowa˛.
—	Nie dziwie˛ sie˛, z˙e macie kłopoty — rzekł z westchnieniem. — Z roku na rok jest gorzej. Mam wyrzuty sumienia, z˙e zawiozłem was tak daleko.
—	Za to teraz wam pomoz˙emy — os´wiadczyła pani Strzałkowska. — Zawie- ziemy was, doka˛d chcecie, i wszystko sie˛ załatwi.
Po krótkiej naradzie uzgodniono, z˙e jedna z przyjaciółek przesia˛dzie sie˛ na motorówke˛ i popłynie do Giz˙ycka po zakupy, druga zas´ poczeka w umówionym

miejscu na przeciwległym brzegu, gdzie rozcia˛gaja˛ sie˛

ła˛ki i nieuz˙ytki i gdzie

nikt o nic nie be˛dzie miał pretensji. Przeciwległy brzeg oddalony był zaledwie o godzine˛ wiosłowania.
—	Jedz´ ty — powiedziała Okre˛tka po drodze. — Ja mam zupełnie dosyc´ no- wych wraz˙en´, z przyjemnos´cia˛ posiedze˛ sobie wreszcie spokojnie. Ty jestes´ od- porniejsza na urozmaicone z˙ycie.
Tereska wyraziła zgode˛ bez oporu.
—	Rozejrzyj sie˛ troche˛ po tym la˛dzie — dodała. — Moz˙e sie˛ tu uda zanoco- wac´.
Mniej wie˛cej po godzinie pozostawiona w samotnos´ci Okre˛tka odzyskała

odrobine˛

równowagi. Przypomniała sobie patelnie˛

z zaskorupiałymi resztkami

rybek i postanowiła ja˛ odmoczyc´. Równoczes´nie pół kilometra dalej ku półno- cy dostrzegła jakis´ lasek, czy moz˙e duz˙y zagajnik, i zdecydowała sie˛ go obejrzec´. Miała jeszcze mnóstwo czasu, a moczenie patelni doskonale dawało sie˛ pogodzic´ z penetracja terenu.
Od wschodu wiał lekki wietrzyk, wypełniaja˛cy licznie rozsiane po jeziorze z˙agle, którym przyjrzała sie˛ z lekka˛ zawis´cia˛. Jeden z tych z˙agli nalez˙a˛cy do nie- wielkiego kajaczka wychylił sie˛ nagle spoza szuwarów i zbliz˙ył do niej.
W kajaczku znajdował sie˛ samotny młody człowiek, w wieku całkowicie juz˙ dojrzałym, dwudziestu trzech, a moz˙e nawet czterech lat. Spojrzał na płyna˛cy wol- no wzdłuz˙ brzegu składak najpierw z z˙yczliwa˛ oboje˛tnos´cia˛, a potem z nagłym, wyraz´nym zdumieniem. Siedza˛ca na rufie dziewczyna o wspaniałych, imponu- ja˛co rozczochranych włosach z niejakim wysiłkiem wiosłowała wielka˛ patelnia˛. Młody człowiek, bardzo zaskoczony, juz˙ otworzył usta, z˙eby spytac´, czy nie po- trzeba jej jakiejs´ pomocy, ale równoczes´nie dojrzał wystaja˛ce ze składaka wiosła

i powstrzymał pytanie. Kaz˙demu wolno wiosłowac´ tym, co mu najbardziej odpo- wiada, skoro dysponuja˛c wiosłami wybrała patelnie˛, to widocznie ma taki gust.
Widok był jednakz˙e tak osobliwy, z˙e młody człowiek uczynił wielkie koło i jeszcze raz przepłyna˛ł obok Okre˛tki, przygla˛daja˛c sie˛ ruchom patelni z wielkim zainteresowaniem. Dopiero wtedy Okre˛tka oderwała wzrok od z˙agla, spojrzała na z˙eglarza i drgne˛ła tak gwałtownie, z˙e patelnia wyrz˙ne˛ła w burte˛ i wypadła jej z ra˛k, na szcze˛s´cie nie do wody, lecz do wne˛trza składaka. Młody człowiek zdzi- wił sie˛ nieco tym wyraz´nym wstrza˛sem, obejrzał sie˛ jeszcze raz, ale widza˛c, z˙e wydobywa patelnie˛ spod nóg i na nowo przyste˛puje do wiosłowania, uspokojony poz˙eglował na południe.
Pan´stwo Strzałkowscy z Tereska˛ wrócili dopiero o wpół do pia˛tej. Do tego momentu Okre˛tka zda˛z˙yła mnóstwo zdziałac´. Wybrała miejsce na nocleg, umyła wszystkie garnki, wyka˛pała sie˛ kilkakrotnie i nawia˛zała kontakt z chłopem kosza˛- cym mały kawałek ła˛ki. Chłop wyraził zgode˛ na rozstawienie namiotu nawet na dwie noce, nie protestował takz˙e przeciwko rozpaleniu ogniska, byłe przy samym brzegu, z˙yczliwie poinformował, z˙e do najbliz˙szej wsi, gdzie moz˙na by kupic´ ja- jek i sera, jest około dwóch kilometrów la˛dem i nieco mniej woda˛.
Tereska oprócz artykułów spoz˙ywczych i kosmetycznych przywiozła takz˙e mape˛ turystyczna˛ i liczne informacje o terenie.
—	Az˙ do Giz˙ycka moz˙emy sie˛ wypchac´ — powiedziała z nieche˛cia˛. — Rezer- waty i rezerwaty, a do tego okropny ruch, pełno wszystkiego pływa, milicja łapie wykroczenia i przepe˛dza z wody. Za to wiem, które˛dy sie˛ przepływa na Niegocin. Przez kanał. Poje˛cia nie mam, co dalej robic´.
—	Do jutra moz˙emy zostac´ tutaj — odparła z satysfakcja˛ Okre˛tka. — Nawet do pojutrza, i to nie tutaj, a tam dalej pod lasem. Mamy zezwolenie.
Zrelacjonowała swoje osia˛gnie˛cia. Tereska słuchała, bez entuzjazmu rozgla˛- daja˛c sie˛ dookoła.
—	Be˛dziemy sie˛ czuły jak na Placu Defilad — mrukne˛ła. — Cały czas jest taka promenada po tej wodzie przy brzegu?
—	Cały. I wszyscy sie˛ patrza˛. Ale pod laskiem trzciny troche˛ osłaniaja˛, tylko ka˛pac´ sie˛ nie moz˙na. Widziałam pijawki. A! I jeszcze cos´ widziałam. . .
—	O rybach tu mowy nie ma — przerwała Tereska. — Ale mamy kiełbase˛, dostałam w bufecie na dworcu kolejowym.
—	Czekaj, nie masz poje˛cia, co widziałam. . .
—	Zaraz, wyka˛pie˛ sie˛ tutaj, skoro tam nie moz˙na. I przenos´my sie˛ od razu pod ten las.
Pan´stwo Strzałkowscy poz˙egnali sie˛, zapowiadaja˛c, z˙e za tydzien´ udaja˛ sie˛ na S´ niardwy, gdzie znów postaraja˛ sie˛ o spotkanie. Pełni z˙yczliwos´ci odpłyne˛li ku północy. Okre˛tka poszła do wsi po jajka i ser, Tereska pod lasem urza˛dzała go-
spodarstwo, bardzo zadowolona z odkrycia kilku duz˙ych, dos´c´ płaskich kamieni, nadaja˛cych sie˛ na kuchnie˛ znacznie lepiej niz˙ tamte poprzewracane. Przytomnie

wybrała miejsce pod namiot zaraz za nimi, z˙eby ognisko os´wietlało włas´ciwy ka- wałek terenu. Demonstracyjnie nie zwróciła uwagi na jakiegos´ faceta z we˛dkami, który kilkakrotnie przechodził obok przygla˛daja˛c sie˛ jej natarczywie, i w zarodku zdusiła wa˛tpliwos´ci Okre˛tki, niepewnej, czy kamieni nie nalez˙y raczej omijac´.
—	Te juz˙ były uz˙ywane — rzekła stanowczo. — Widac´ na nich s´lady stare- go ognia, wie˛c nie zawracaj głowy. Poza tym nie mam juz˙ wie˛cej re˛kawiczek do przypalenia, z kamieni garnek moz˙na zdja˛c´, z z˙ywego ognia wykluczone. Zamie- rzam juz˙ teraz zawsze gotowac´ na kamieniach.
Dopiero pod wieczór, siedza˛c przy ognisku i pieka˛c kiełbase˛ na patykach, obie przypomniały sobie nagle, z˙e włas´ciwie nie dokon´czyły rozmowy.
—	Aha, słuchaj! — powiedziała z oz˙ywieniem Okre˛tka. — Nie zda˛z˙yłam cie˛ zawiadomic´. . .
—	Zaraz — przerwała Tereska. — Zacze˛łas´ mówic´, z˙e cos´ widziałas´, i w kon´- cu nie powiedziałas´. Co to było?
—	No włas´nie mówie˛ i znów mi przerywasz! Widziałam tego faceta. On tu jest. Ma kajak i z˙agiel.
—	Jakiego faceta? — spytała Tereska nieufnie, po tajemniczym tonie Okre˛tki moz˙na sie˛ było bowiem spodziewac´ wszystkiego.
—	No, tego. Tego, którego spotykasz przypadkowo. Który ma takie pie˛kne oczy. No wiesz, tego, w którym sie˛ miałas´ zakochac´.
W mgnieniu oka Tereska odgadła, o kogo chodzi, i cos´ jej sie˛ w s´rodku poru- szyło.
—	Wcale nie miałam sie˛ w nim zakochac´! — zaprotestowała z oburzeniem. — Wre˛cz przeciwnie!
—	No dobrze, niech be˛dzie, nie miałas´. On tu jest.
—	Gdzie?
—	Nie wiem, gdzies´ tam. Przepływał koło mnie. Ma kajak z z˙aglem i popłyna˛ł w strone˛ Giz˙ycka. Moz˙e go spotkamy?
W sercu Tereski poruszyło sie˛ intensywniej cos´, co moz˙na by nazwac´ przytłu- miona˛ nadzieja˛.
—	Jes´li tylko przytrafi nam sie˛ cos´ idiotycznego, spotkamy go niewa˛tpliwie. Spotykam go w najbardziej kretyn´skich chwilach z˙ycia. Sam był?
—	Sam. Byłoby bardzo romantycznie.
—	Aha. Szczególnie tutaj, na tych łysych błoniach, z defilada˛ pod nosem i za plecami. . .
Pasaz˙erski statek na s´rodku jeziora zaryczał przeraz´liwie. Z licznych łodzi i kajaków dobiegały okrzyki wzmocnione wrzaskliwa˛ muzyka˛. Po wiejskiej dro- dze na tyłach ska˛pego zagajnika przelatywały motory i terkotał traktor. Głosy nio- sły sie˛ po ła˛ce i wodzie.

—	Jez˙eli ten oz˙ywiony ruch zacznie sie˛ od samego rana, be˛dziemy miały mnó- stwo czasu na dalsza˛ droge˛ — westchne˛ła Okre˛tka. — Oby na tym południu rze- czywis´cie było lepiej. . .

*	*	*

Decyzja pozostania w tym miejscu jeszcze jedna˛ noc zapadła zaraz po s´niada- niu. Trzy ostatnie okropne doby dały sie˛ we znaki tak, z˙e Tereska i Okre˛tka obu- dziły sie˛ na dobre dopiero o wpół do jedenastej. Z˙ aden z przeraz´liwych dz´wie˛ków dookoła nie dotarł do wne˛trza namiotu, w którym panował miły chłód. Słon´ce nie ogrzewało zbytnio idealnie zacienionego zaka˛tka. Dopiero cicha rozmowa prowa- dzona tuz˙ obok wyrwała je z mroków snu.
—	Nikogo nie ma — powiedział jakis´ głos. — Albo s´pia˛.
—	O tej porze? — zdziwił sie˛ drugi. — Haczej gdzies´ poszły.
—	To chyba niedaleko, bo wszystko zostawiły. . .
Budza˛ca sie˛ włas´nie Tereska na dz´wie˛k tego „haczej” oprzytomniała błyska- wicznie. Poderwała sie˛ i potrza˛sne˛ła Okre˛tka˛.
—	Wstawaj! — sykne˛ła jej nad uchem. — Arystokrata!
—	Ja nie s´pie˛ — odszepne˛ła nerwowo Okre˛tka. — Tez˙ słyszałam, ale uwaz˙am, z˙e lepiej udawac´, z˙e s´pimy!
—	Zwariowałas´, pe˛ta sie˛ tu, jeszcze co ukradnie!
Na pierwszy ruch w namiocie głosy obok zamilkły. Ktokolwiek je wydawał, uznał za słuszne oddalic´ sie˛ czym pre˛dzej, kiedy bowiem Tereska, pokonawszy opór Okre˛tki, wylazła wreszcie na s´wiat, nie zobaczyła z˙ywego ducha. Niedaleko w szuwarach stukne˛ło wiosło i zachlupotała woda.
—	Uciekł — powiadomiła przyjaciółke˛. — Okropny upał. Chyba pójdziemy sie˛ ka˛pac´ kolejno, bo nie wiadomo, czy nie wróci.
—	
—	Czego on sie˛

nas czepia, na litos´c´

boska˛ — zdenerwowała sie˛

Okre˛tka,

równiez˙ wyłaz˙a˛c z namiotu. — Mało mamy kłopotów bez niego? Idz´ pierwsza i nie siedz´ długo!
W ten sposób do spoz˙ywania posiłku przysta˛piły dopiero o dwunastej, naste˛p- nie przypomniały sobie o koniecznos´ci zaopatrzenia sie˛ w wode˛ ze wsi, naste˛pnie zas´ zgodnie doszły do wniosku, z˙e o tak póz´nej porze nie ma sensu wyruszac´ w długa˛ droge˛, której zakon´czenie jest nie do przewidzenia. Lepiej be˛dzie nała- pac´ ryb i tutaj usmaz˙yc´ na zapas.
Głupim arystokrata˛ nie be˛da˛ sie˛ przejmowac´.
—	Jestes´ pewna, z˙e to był ten sam? — spytała Okre˛tka z nies´miała˛ nadzieja˛. — Moz˙e to ktos´ inny?
—	Taki urodzaj na nie wymawiaja˛cych r? Akurat tu, na Mazurach? Poza tym wiesz równie dobrze jak ja, z˙e to był ten sam głos.
—	

—	Ale jego pla˛tanie sie˛ koło nas wydaje mi sie˛ zupełnie idiotyczne. Z˙ adnego sensu nie ma. Gdyby nas chociaz˙ ograbił. . .
Tereska popatrzyła na przyjaciółke˛ z lekkim niesmakiem.
—	Dziwne masz jakies´ z˙yczenia. Mnie na ograbieniu specjalnie nie zalez˙y, uwaz˙am, z˙e to jest zwyczajny zbieg okolicznos´ci. Niepotrzebnie sie˛ zdenerwowa- łam w pierwszej chwili, co nas to w kon´cu obchodzi, z˙e łazi tu czy gdzie indziej.
—	I tak sie˛ pojawia coraz to w innym miejscu?
—	My tez˙ sie˛ pojawiamy coraz to w innym miejscu. . .
Czas spe˛dzony na wyprawie do wsi po wode˛, róz˙nych zaje˛ciach gospodarskich i łapaniu ryb przeleciał w niewiarygodnym tempie. Wieczór nadszedł, zanim sie˛ zda˛z˙yły obejrzec´. Ryby okazały niezwykła˛ uprzejmos´c´, z˙erowały w szuwarach pod przeciwległym brzegiem i przedkładały we˛dke˛ Tereski nad wszystko inne. Udało jej sie˛ nałapac´ tyle, z˙e s´miało mogło wystarczyc´ na dwa posiłki.
Noc przeszła spokojnie, chociaz˙ przez cały czas s´nił im sie˛ denerwuja˛cy ary- stokrata ze swoja˛ wadliwa˛ wymowa˛. Chodził dookoła namiotu, szeles´cił jakos´ dziwnie i ste˛kał. Naste˛pnie Okre˛tka ujrzała go w jakims´ mrocznym pejzaz˙u, w po- szóstnej karecie, której konie rozbrykały sie˛ i poniosły, Teresce zas´ kazano wyko- nywac´ przed nim głe˛bokie dygi na dworskim balu.
—	Patrzy mi to na Ludwika XIV — powiedziała ziewaja˛c okropnie, ledwo rozbudzona. — Chyba tez˙ tam był i miał na sobie gronostaje, jak na portrecie.
—	U mnie było dawniej — wymamrotała Okre˛tka. — W s´redniowieczu. Wy- chylał sie˛ z okna i wygraz˙ał pie˛s´cia˛, a te konie leciały. I krzyczał: „choleha! cho- leha!”
—	Ska˛d wiesz, z˙e to było w s´redniowieczu?
—	Nie wiem, ale wiem, z˙e było.
—	Mnie tez˙ wyzywał od choler. Te ukłony mi jakos´ nie wychodziły i mówił
„choleha” prawie przy kaz˙dym. To jakis´ gbur bez wychowania.
Zanim opus´ciły namiot, oprzytomniały do reszty. Uzgodniły pozostałe szcze- góły i okazało sie˛, z˙e pomijaja˛c sceny historyczne, s´niło im sie˛ włas´ciwie to samo. Wygla˛dało to dziwnie.
—	Moz˙e nam sie˛ wcale nie s´niło, moz˙e to było naprawde˛? — zaniepokoiła sie˛ Okre˛tka.
—	Zwariowałas´, rozbrykane konie i Ludwik XIV?!
—	No nie. Ale cos´ mogło byc´. . .
Niezalez˙nie od che˛ci sprawdzenia, czy połamana s´redniowieczna kareta nie stoi na ła˛ce nad jeziorem, z namiotu czas było wyjs´c´. Z odrobina˛ niemiłego pika- nia w s´rodku Tereska odsune˛ła zamek i wyjrzała. Słon´ce zalewało blaskiem s´wiat, s´rodkiem jeziora płyna˛ł ols´niewaja˛co biały statek, którego pasaz˙erowie rados´nie

wymachiwali re˛kami w kierunku brzegu, tuz˙

przed nia˛ w szuwarach nurkowa-

ły malutkie kaczuszki. Wszystkie składniki tego urozmaiconego widoku działały

uspokajaja˛co, rozweselały serce i podnosiły na duchu. Cienie drzew wskazywały, z˙e jest jeszcze wczes´nie i moz˙na be˛dzie s´miało ruszyc´ w dalsza˛ droge˛.

—	Wszystko w porza˛dku — poinformowała  Okre˛tke˛

i juz˙

zacze˛ła wyłazic´

z namiotu, kiedy wzrok jej padł na ognisko. Okre˛tka ujrzała, z˙e przyjaciółka za- marła nagle na czworakach, do połowy wychylona na zewna˛trz i wpatrzona w cos´, co wywołuje na jej twarzy osłupiała˛ zgroze˛. Na wszelki wypadek czym pre˛dzej zamkne˛ła oczy.
—	Co?. . . — je˛kne˛ła zdławionym głosem. — Co tam jest, na litos´c´ boska˛?
—	
—	Tego  juz˙

naprawde˛

za wiele! — os´wiadczyła Tereska złowieszczo i do

reszty wylazła na zewna˛trz. Okre˛tka zacze˛ła wyłazic´ za nia˛, wcia˛z˙ z zamknie˛tymi oczami, boja˛c sie˛ spojrzec´ na te˛ jaka˛s´ krew w z˙yłach mroz˙a˛ca˛ straszliwos´c´, która widocznie nie wiadomo ska˛d pojawiła sie˛ w pogodnym plenerze.
—	Co sie˛ stało, o Boz˙e, co tam jest, mówz˙e wreszcie! — je˛czała słabo i roz- paczliwie Okre˛tka.
—	Jak to co, nie widzisz? — zirytowała sie˛ Tereska. — Os´lepłas´ czy co? Co za półgłówek jakis´ tak sie˛ wygłupia, ja nie wiem, chyba sie˛ w kon´cu na niego zaczaje˛! Kretyn czy maniak, czy jeszcze co innego?!
Ton jej głosu, w którym dz´wie˛czało znacznie wie˛cej oburzenia i ws´ciekłos´ci niz˙ strachu, skłonił Okre˛tke˛ do otwarcia oczu. Spojrzała i czym pre˛dzej podniosła sie˛ na nogi. Tajemnicza siła z niepoje˛tym uporem czepiała sie˛ cia˛gle tego same- go. Miejsce po ich ognisku było niejako zdemolowane, płaskie kamienie zostały wykopane z gruntu i byle jak wetknie˛te z powrotem, ziemia dookoła zryta. Nic wie˛cej nie zostało ruszone, ucierpiało tylko nieszcze˛sne ognisko. Moz˙na byłoby mniemac´, z˙e ktos´ dowcipny robi sobie z nich z˙arty, gdyby nie wielkos´c´ i cie˛z˙ar kamieni, które zamieniały z˙art w katorz˙nicza˛ prace˛.
—	No prosze˛! — powiedziała Okre˛tka zarazem ze zdumieniem i triumfem. — Nic dziwnego, z˙e ste˛kał cała˛ noc!
Tereska energicznie pokiwała głowa˛.
—	Ja tez˙ uwaz˙am, z˙e to on. Pracowity jest, nie przecze˛, ale poza tym idiota. Nic nie rozumiem, o co mu chodzi z tym naszym ogniem? Protestuje przeciwko paleniu?
—	Moz˙e usiłuje nam w ten sposób przypominac´ o zakazach?
—	Albo dac´ do zrozumienia, z˙e wybieramy niewłas´ciwe miejsca, co? Dlacze- go nie powie wprost?
—	Nie wiem. Moz˙e jest nies´miały?
—	Raczej poszkodowany na umys´le. To chyba jednak rzeczywis´cie arystokra- ta, podobno oni wszyscy cierpia˛ na jakies´ zwyrodnienia. Moz˙liwe, z˙e rozkopuje w ten sposób ogniska wszystkim ludziom dookoła. Ma szmergla na tym tle.
Na krótka˛ chwile˛ Okre˛tka znieruchomiała, z przeraz˙eniem wpatrzona w Tere- ske˛, po czym z szalen´czym wybuchem energii rzuciła sie˛ do namiotu.

—	Ani jednej chwili dłuz˙ej! — os´wiadczyła dziko, wywlekaja˛c materace, z których z sykiem uchodziło powietrze. — Nie zostane˛ tu dłuz˙ej ani jednej go- dziny, z˙ebys´ nie wiem co mówiła! Wszystko zniose˛, kłusowników, przeste˛pców, podejrzane afery, tylko nie to! Wariatów boje˛ sie˛ bezgranicznie i nie zamierzam tego ukrywac´! Za z˙adne skarby s´wiata nie zostane˛ tu razem z wariatem, choc´bym nawet miała wszystkie noce spe˛dzic´ na s´rodku jeziora!
—	Ale przeciez˙ nie jest pewne, z˙e to wariat — zaprotestowała bez przekona- nia Tereska, patrza˛c na nia˛ w osłupieniu. — Nawet jes´li, to nie niebezpieczny! I w ogóle chyba juz˙ poszedł. . .
—	Nie szkodzi! Nie z˙ycze˛ sobie przebywac´ w pobliz˙u nawet bezpiecznego i niepewnego wariata! Rusz sie˛!
—	Oszalałas´! Wyka˛pmy sie˛! Zjedzmy s´niadanie!
—	Moge˛ sie˛ ka˛pac´ i jes´c´, jak juz˙ wszystko spakujemy. Nie wczes´niej!
Z˙ adne argumenty nie miały wpływu na dziko rozjuszona˛ Okre˛tke˛ i Tereska, chca˛c nie chca˛c, musiała wzia˛c´ sie˛ do pakowania w takim pos´piechu, jakby za jej plecami szalał poz˙ar lasu. Miało to ten dobry skutek, z˙e juz˙ o dziesia˛tej biwak był całkowicie zwinie˛ty i ulokowany w składaku. Okre˛tka ochłona˛wszy nieco, zgo- dziła sie˛ spoz˙yc´ posiłek, pod warunkiem wszakz˙e, iz˙ nie be˛da˛ rozpalac´ z˙adnego ogniska. Ognisko mogłoby zwabic´ z powrotem pomylonego arystokrate˛.
—	Moz˙emy jes´c´ ser, a ryby podgrzejemy sobie wieczorem — os´wiadczyła stanowczo. — Wode˛ wez´miemy po drodze. Mam nadzieje˛, z˙e za Giz˙yckiem juz˙ nas ten łobuz nie znajdzie.
—	Za Giz˙yckiem be˛da˛ legalne pola namiotowe i ludzie. Nie musisz sie˛ bac´. A w ogóle to proponuje˛, z˙eby na wode˛ kupic´ jakies´ naczynie, a butelki wymienic´ na wode˛ mineralna˛. Cia˛gle mi sie˛ chce pic´.
—	Mnie tez˙. Moz˙emy wymienic´. Naczynie owszem, najlepiej z przykryw- ka˛. . .
Ruszaja˛c znów dalej w droge˛ na południe Tereska poczuła jakies´ miłe drgnie˛- cie w sercu. Nagle doznała uczucia, z˙e tam, doka˛d płynie, ma ja˛ spotkac´ cos´ szale- nie emocjonuja˛cego i pie˛knego, czeka na nia˛ cos´ czy moz˙e ktos´. . . I natychmiast poje˛ła, ska˛d sie˛ to bierze. Na południe popłyna˛ł młody człowiek, w którym abso- lutnie i w z˙adnym wypadku nie wolno jej sie˛ było zakochac´. Przez krótka˛ chwile˛ usiłowała sama przed soba˛ nie przyznawac´, z˙e jego obecnos´c´ na jeziorach ma ja- kiekolwiek znaczenie, ale szybko zrezygnowała z zamierzonej obłudy. Nie było tu co ukrywac´, słon´ce zacze˛ło jas´niej s´wiecic´, niebo zrobiło sie˛ bardziej błe˛kit- ne, woda zaskrzyła sie˛ weselej, a powietrze nabrało jakiejs´ radosnej s´wiez˙os´ci. Jako osoba wielce dos´wiadczona na polu przypadłos´ci uczuciowych, wiedziała dobrze, co to znaczy. Sme˛tnie pokiwała głowa˛ i westchne˛ła tak pote˛z˙nie, z˙e sie- dza˛cej z przodu Okre˛tce poruszyły sie˛ włosy.
—	Dlaczego dmuchasz? — zainteresowała sie˛ Okre˛tka.
—	

Tereska chciała szybko wymys´lic´ jakies´ rozwaz˙ania na temat z˙agla i wiatru, ale zamiast tego odparła:
—	Jestes´ pewna, z˙e popłyna˛ł do Giz˙ycka i nie zawrócił na północ? Aczkolwiek ostatnie zdania, jakie zamieniły, dotyczyły zwyrodniałego ary-
stokraty, Okre˛tka nie miała najmniejszych wa˛tpliwos´ci, z˙e nie o niego tu chodzi. Z odpowiedzia˛ zawahała sie˛ tylko dlatego, z˙e nie była pewna, jak wyjdzie lepiej, i pos´piesznie usiłowała rozstrzygna˛c´, co by włas´ciwie teraz wolała: z˙eby Tereska zakochała sie˛ czy z˙eby nie.
—	Północ wykluczam — odparła, nie wyrobiwszy sobie z˙adnego zdania. — Tez˙ nie miałby sie˛ gdzie podziac´. Jez˙eli ma chociaz˙ troche˛ oleju w głowie, płynie tam, gdzie my. Nie wiem, czy chce˛, z˙ebys´my go spotkały.
—	Dlaczego?
—	Które dlaczego?
—	
—	Dlaczego nie wiesz, dlaczego miałabys´ chciec´?

chciec´

i dlaczego miałabys´

nie

—	To z przodu jest chyba jasne i nie zadawaj głupich pytan´, a co do reszty, to Bóg raczy wiedziec´, co ci moz˙e wtedy strzelic´ do głowy!
Tereska zdziwiła sie˛ nadzwyczajnie.
—	Jak to, co mi moz˙e strzelic´ do głowy, nic mi nie moz˙e, niby dlaczego mia- łoby mi cos´ strzelic´? Czy mnie w ogóle cos´ strzela do głowy kiedykolwiek?
Okre˛tka z zaskoczenia i oburzenia az˙ przestała wiosłowac´.
—	No wiesz. . . Nie powiesz chyba, z˙e te wakacje na jeziorze to był mój po- mysł? Albo z˙e wymys´liłys´my to wspólnie?!
—	Nie? No moz˙liwe, z˙e ja na to wpadłam. I co z tego? Nie podoba ci sie˛ tutaj? Okre˛tka juz˙ chciała wykrzykna˛c´, z˙e tylko osoba nienormalna mogłaby miec´ upodobanie do takich koszmarnych przez˙yc´, ale zreflektowała sie˛ nagle. Nie, to nie byłaby prawda. W gruncie rzeczy ten s´wiat wody, nieba i słonecznej prze- strzeni wydawał jej sie˛ cudownie pie˛kny, panował w nim koja˛cy spokój i pomie˛- dzy kretyn´skimi i przeraz˙aja˛cymi wydarzeniami była nim zachwycona. Zreszta˛, nawet kretyn´skie wydarzenia po krótkim czasie jakos´ bladły, malały i wie˛dły jak przekłuty balonik. Nie przynosiły z˙adnej szkody. Rozsłoneczniony s´wiat wydawał
sie˛ po nich nawet jeszcze pie˛kniejszy.
—	Podoba mi sie˛ — przyznała uczciwie, podejmuja˛c wiosłowanie. — Prawde˛ mówia˛c, gdybys´ tego nie wymys´liła, siedziałabym teraz na wsi, miałabym s´wie˛ty spokój i byłabym okropnie nieszcze˛s´liwa. Chyba wole˛ sie˛ me˛czyc´ tutaj.
Przez chwile˛ płyne˛ły w milczeniu.
—	Z˙ agiel — powiedziała nagle z oz˙ywieniem Tereska. — Słuchaj, gdybys´my miały z˙agiel, samo by nas pchało i byłoby łatwiej.
—	Byłoby — zgodziła sie˛ Okre˛tka. — Juz˙ to sobie wczes´niej pomys´lałam.
—	Musimy sobie zrobic´ z˙agiel!
—	Ciekawe, z czego. Z przes´cieradła?
—	

—	Na obrazkach rysuja˛ rozbitków, którzy maja˛ na maszcie zawieszone koszu- le. Twoja nocna koszula byłaby doskonała.
—	Moz˙liwe, ale raczej wolałabym w niej spac´.
—	Jedno drugiemu nie przeszkadza. W dzien´ be˛dzie z˙aglem, a w nocy nocna˛ koszula˛. Maszt i te róz˙ne poprzeczki zrobimy sobie na najbliz˙szym postoju.
—	I jak przyczepisz?
—	
—	Sznurkiem. W Giz˙ycku musimy kupic´ w Giz˙ycku trzeba kupic´ porza˛dne nici.
—	I duz˙a˛ igłe˛.

sznurek. Ewentualnie przyszyc´,

—	I gwoz´dzie, bo moz˙e trzeba be˛dzie cos´ przybic´.
—	I to naczynie na wode˛. . .
Zanim pojawił sie˛ koniec jeziora, ilos´c´ niezbe˛dnych zakupów niezwykle wzro- sła. . .

—	Przestałam  miec´

*	*	*

wymagania — powiedziała Okre˛tka zne˛kanym głosem

o szóstej wieczorem. — Z dwojga złego wole˛ szose˛ niz˙ tor kolejowy. Jez˙eli znaj- dzie sie˛ tu kawałek miejsca, trudno, zostan´my!
Składak kołysał sie˛ lekko w pobliz˙u brzegu, a przyjaciółki złoz˙ywszy wiosła przygla˛dały sie˛ jednemu z legalnych i dozwolonych campingów na Niegocinie.

W dos´c´

rzadkim lesie skupiła sie˛

kolonia domków campingowych i namiotów

tuz˙ nad samym jeziorem, spoza drzew dobiegał warkot licznych pojazdów. Zrezy- gnowawszy uprzednio z przyjemnos´ci, jakich dostarczał przebiegaja˛cy obok bi- waków tor kolejowy, oraz ła˛czki, która˛ całkowicie zaja˛ł jakis´ obóz, dotarły teraz tutaj, znów do ostatecznos´ci wyczerpane wielogodzinnym wiosłowaniem.
—	Gdybys´my nie pe˛tały sie˛ pół dnia po sklepach, miałybys´my jeszcze mnó- stwo czasu na szukanie — zauwaz˙yła Tereska.
—	Pewnie, mogłys´my od razu kupic´ ceber albo miednice˛. . . Zachciało nam sie˛ luksusowego naczynia, no to teraz nocujmy na odpus´cie.
—	Za to mamy luksusowe naczynie. Nie wiem, czy tu be˛dzie kawałek miejsca, mam wraz˙enie, z˙e wszyscy siedza˛ sobie na głowie.
Domki i namioty stłoczone były wewna˛trz dos´c´ obszernego ogrodzenia, mie˛- dzy nimi kre˛cili sie˛ ludzie, którzy zaczynali włas´nie pichcic´ jakies´ posiłki na ko- cherach i kuchenkach. Nad samym brzegiem jakas´ pani robiła w małej misce prze- pierke˛, obok inna w równie małej misce usiłowała umyc´ dwoje dzieci równocze- s´nie. W jezioro wychodził pomos´cik, na kon´cu którego stała tablica z napisem:
„Ka˛piel wzbroniona”.
Okre˛tka podcia˛gne˛ła nogi, oparła łokcie na kolanach, a brode˛ na re˛kach.
—	Czyste piekło — os´wiadczyła z niesmakiem. — Moz˙e lepiej zostac´ do rana na wodzie?
—	

—	Pójde˛ na rekonesans — powiedziała Tereska z westchnieniem. — Zdaje sie˛, z˙e przy ogrodzeniu jest kawałek wolnej trawki.
Zaz˙ywna pani w s´rednim wieku, reprezentuja˛ca administracje˛ os´rodka, z wy- raz´na˛ nieche˛cia˛ zgodziła sie˛ na wykorzystanie miejsca przy ogrodzeniu. Dos´c´ dłu- go usiłowała przekonac´ Tereske˛, z˙e znacznie wygodniej be˛dzie im w s´rodku, tam gdzie sie˛ bawia˛ dzieci i gdzie biegnie s´ciez˙ka. Jes´li ustawia˛ namiot tyłem do przo- du, na s´ciez˙ce be˛da˛ mogły trzymac´ nogi i nikt nie be˛dzie im chodził po głowie. Chłopczyk z piłka˛ wpadł na Tereske˛ od tyłu, dzie˛ki czemu zda˛z˙yła ugryz´c´ sie˛ w je˛- zyk i nie wyjawic´, co mys´li o tej propozycji. Grzecznie poprosiła jednak o trawke˛ przy ogrodzeniu.
—	Ale to pod samym lasem — skrzywiła sie˛ pani z niesmakiem. — Nie be˛- dziecie sie˛ bały?
—	Nie — odparła Tereska z rozpacza˛. — My jestes´my bardzo odwaz˙ne. . .
—	Gdybym jeszcze była w stanie unies´c´ wiosło, uciekłabym sta˛d ekstracu- giem — stwierdziła z obrzydzeniem Okre˛tka, kiedy juz˙ ustawiły namiot i prze- niosły wszystkie rzeczy ze składaka. — Rezygnuje˛ z mycia. Widzisz, co sie˛ tam dzieje?
Miejsce ka˛pieli dozwolonej ogrodzone było sznurami i wygla˛dało jak basen Legii w niedzielne popołudnie, z ta˛ tylko róz˙nica˛, z˙e było znacznie płytsze. Kłe˛bił sie˛ tam straszliwy tłum, złoz˙ony po wie˛kszej cze˛s´ci z dzieci, które mniej liczni do- ros´li usiłowali umyc´, wepchna˛c´ do wody lub tez˙ z niej wycia˛gna˛c´. Po powierzchni pływały mydliny i razem wzia˛wszy robiło to wraz˙enie wielkiej, wspólnej balii.

Pare˛

metrów bliz˙ej, na pomos´ciku, siedział facet ze zrezygnowanym wyrazem

twarzy, patrzył na kłe˛bowisko i dzierz˙ył w dłoniach we˛dke˛, której spławik pod- skakiwał wesoło na drobnych falach.
—	Obłe˛d — zawyrokowała Tereska. — Wszyscy dostali pomieszania zmy- słów. A ona chce, z˙ebys´my sie˛ bały lasu, to ma byc´ w ogóle las? Pre˛dzej bałabym sie˛ tego wariata!
—	Jakiego wariata? — zaniepokoiła sie˛ Okre˛tka.
—	Tego z we˛dka˛. Rozumiesz teraz, dlaczego ryby im sie˛ nie łapia˛? Jak my- s´lisz, co on tu chce złowic´?
—	Nie wiem. Ale nie wygla˛da na takiego, który ma wielkie nadzieje. . .
—	On tu nic nie chce złowic´ — przerwał jakis´ głos za nimi. — On ucieka od z˙ony.
Obejrzały sie˛. Za namiotem stała dziewczynka dziesie˛cio- albo jedenastolet- nia, z bardzo jasnymi włosami, grzecznie splecionymi w warkoczyk upie˛ty na gło- wie, i wielkimi, niebieskimi, przejrzystymi oczami sierotki Marysi. Oczy miały wyraz najdoskonalszej niewinnos´ci i uderzaja˛co kontrastowały zarówno z opalo- na˛ do najwyz˙szych granic skóra˛, jak i z tonem głosu, pełnym nieche˛tnej wzgardy.
—	To raczej niedaleko ucieka — zauwaz˙yła krytycznie Okre˛tka.
—	Ska˛d wiesz? — zainteresowała sie˛. równoczes´nie Tereska.
—	

—	Ja tu jestem juz˙ czwarty dzien´ i wiem wszystko — wyjas´niła dziewczyn- ka. — Wystarczy mu tyle, bo ona sie˛ potwornie przypiekła na słon´cu i teraz moz˙e siedziec´ tylko w cieniu. Ona sie˛ go potwornie czepia. Bez przerwy. Ale tam nie pójdzie, dopóki s´wieci słon´ce, a jak go woła, to w tym hałasie on moz˙e udawac´, z˙e nie słyszy. I udaje. Po co wam benzyna? Do ognia?
Tereska i Okre˛tka spojrzały na swoje luksusowe naczynie, którym był czer- wony plastykowy, dziesie˛ciolitrowy kanister, znaleziony w sklepie z artykułami gospodarstwa domowego. Uchował sie˛ tam jakims´ niepoje˛tym cudem.
—	Plastykowe sa˛ niedobre do benzyny — dodała dziewczynka pouczaja˛co. — Lepsze z˙elazne.
—	To nie do benzyny, to do wody.
—	Po co wam woda? Przeciez˙ tu wsze˛dzie pełno.
—	Na herbate˛. Bierzemy sobie ze studni, bo z jeziora jest obrzydliwa. Musimy miec´ zapas, bo nigdy nie wiemy, gdzie i kiedy trafimy na studnie˛.
Dziewczynka zainteresowała sie˛ bardzo ich poczynaniami i przyczynami tak wielkiej niepewnos´ci losu. Wyjas´niły jej che˛tnie, czuja˛c niejasna˛ ulge˛ w dzieleniu sie˛ przez˙yciami z kims´, kto słucha w ogromnym skupieniu i z pełnym zrozumie- niem.
—	Jak ci na imie˛? — spytała Okre˛tka.
—	Janeczka. I mam brata. Jest rok starszy ode mnie i robi mydliny. O, tam! Machne˛ła re˛ka˛ w kierunku kłe˛bowiska w balii.
—	Sta˛d nie widac´ — dodała uprzejmie. — Ale moz˙ecie podejs´c´ bliz˙ej. Wszy-
—	
scy sie˛

potwornie awanturuja˛, jak jest wie˛cej mydlin, chociaz˙

sami tez˙

robia˛.

Chcemy zobaczyc´, ile sie˛ tego zmies´ci i czy z mydła zrobi sie˛ w jeziorze roz- twór nasycony.
—	Nie wiem, czy wam wystarczy mydła, bo te jeziora sa˛ dosyc´ duz˙e — za- uwaz˙yła Okre˛tka.
—	Nie szkodzi. Ono wcale nie odpływa, trzyma sie˛ w jednym miejscu. Starzy mys´la˛, ze my to mydło gubimy przy myciu, ale kupuja˛ na tony, bo sa˛ zadowoleni, z˙e tak cze˛sto myjemy re˛ce.
—	Pros´ciej byłoby wlewac´ mydło w płynie — mrukne˛ła Tereska.
Juz˙ od dłuz˙szej chwili zainteresowała ja˛ drobna, szczupła pani, która poma- szerowała do ka˛pieliska, niosa˛c pod jedna˛ pacha˛ duz˙e przes´cieradło ka˛pielowe i butelke˛ z szamponem, pod druga˛ zas´ ciemnoszarego pudelka. Zostawiła prze- s´cieradło na brzegu, weszła do wody i przysta˛piła do mycia pudełka, tworza˛c na nim olbrzymie kłe˛by piany z szamponu. W balii podniósł sie˛ krzyk i wybuchły gwałtowne protesty.
—	Mycie psa razem z ludz´mi jest szkodliwe! — wrzasna˛ł z oburzeniem łysy, korpulentny osobnik z szyja˛ obwia˛zana˛ re˛cznikiem. — Czy pani nie widzi, z˙e tu sie˛ myja˛ ludzie?!
—	

—	On jest odporny! — odwrzasne˛ła pani z zimna˛ krwia˛. — Przywykł do ludzi i nic mu nie be˛dzie!
Scena była interesuja˛ca. Tereska, Okre˛tka i towarzysza˛ca im niewinnooka Ja- neczka podeszły bliz˙ej. Pani starannie pucowała pudełka, który znosił to z anielska˛ cierpliwos´cia˛. Protesty dookoła stawały sie˛ coraz głos´niejsze.
—	Codziennie jest takie piekło — poinformowała Janeczka z wyraz´nym zado- woleniem. — Ona ma fioła na punkcie tego psa i w ogóle na punkcie wszystkich zwierza˛t. Wczoraj była potworna awantura, bo ktos´ zamordował polna˛ mysz. Wy- mys´lała mu od barbarzyn´ców, brutali i bydlaków. Wszystko na be. Ma tego psa, on sie˛ nazywa Lalunia, a w domu ma kota i królika. Do tej myszy w rezultacie nikt sie˛ nie przyznał i nie wiadomo, komu wymys´lała, ale ja wiem, z˙e ja˛ zamordował tutejszy kot.
—	Kot by zez˙arł — zaprotestowała Tereska.
—	Wcale nie, bo ona go tak karmi, z˙e on juz˙ kompletnie nie ma apetytu.
Pani z mokrym pudelkiem przeszła na druga˛ strone˛ pomos´ciku i wrzuciła pie- ska do wody, zache˛caja˛c go do aportowania patyczka. Pudelek chlapał okropnie, płucza˛c sie˛ przy tym bardzo dokładnie. Tereska przygla˛dała sie˛ temu, mimo woli kontroluja˛c, czy przypadkiem nie została na nim brudna woda z ka˛pieliska. Rów-

niez˙

była zdania, z˙e pre˛dzej ludzie zaszkodza˛ psu niz˙

pies ludziom. Od strony

jeziora zbliz˙ył sie˛ młodzieniec w wieku lat dwunastu i wetkna˛ł cos´ do re˛ki ich nowej znajomej.
—	Kiwaja˛ — mrukna˛ł. — Pewno kolacja. Jeszcze tyle zostało.
Znikł pomie˛dzy namiotami. Janeczka otworzyła dłon´ i spojrzała na mały ka- wałek mydła.
—	Musze˛ to wymydlic´ do reszty — os´wiadczyła z niejakim z˙alem. — Zamie- niamy sie˛ w tych mydlinach, bez przerwy nikt by nie wytrzymał. To bardzo do- bry pomysł, z˙eby wlewac´ w płynie, za to powiem wam cos´ poz˙ytecznego. Wiem, gdzie jest jedna taka les´niczówka, stoi w lesie tuz˙ nad samym jeziorem, ono sie˛
nazywa S´ niardwy, ale to jest zatoka. Znamy les´niczego.
—	I co nam przyjdzie z tej les´niczówki? — spytała Tereska nieufnie.
—	On wam pozwoli nocowac´, gdzie chcecie. I palic´ ogien´. Tylko musicie po- wiedziec´, z˙e nas znacie i z˙e przysyła was mój ojciec. On dla mojego ojca wszystko zrobi.
Tereska i Okre˛tka spojrzały na siebie. Znajoma les´niczówka na trasie to mógł

byc´

obiekt bezcenny. Janeczka wyraz´nie starała sie˛

odwdzie˛czyc´

za znakomita˛

rade˛

w kwestii mydła w płynie. Z zapałem usiłowała opisac´

miejsce, i sposób

dotarcia do niego, okazało sie˛ jednak, z˙e znała tylko droge˛ od strony la˛du, nie zas´ od strony wody, a i to w gre˛ wchodziły raczej punkty orientacyjne niz˙ nazwy miejscowos´ci.
—	Za mostkiem w prawo — informowała. — Koło takiego potwornie wielkie- go mrowiska. Mój ojciec nazywa sie˛ Roman Chabrowicz, a ten les´niczy nazywa
—	

sie˛ Saler. Tak jak seler, tylko przez a. Ma bardzo dziwne imie˛, Pafnucy. Jest takie w kalendarzu, specjalnie sprawdzałam. A les´niczówka nazywa sie˛ Trzaski.
Na wszelki wypadek Okre˛tka zapisywała informacje. Tereska z szalonym wy- siłkiem próbowała ustalic´, o która˛ cze˛s´c´ brzegów S´ niardw moz˙e tu chodzic´, przy czym nieprzezwycie˛z˙ona˛ trudnos´c´ sprawiał jej brak jakiegokolwiek o nich poje˛-
cia.
—	Słuchaj, a jakby tak mapa? — zaproponowała w kon´cu z rozpacza˛. — Umiałabys´ znalez´c´ to na mapie?
—	Głupie pytanie — odparła Janeczka wzgardliwie. — Od urodzenia mam pia˛tke˛ z geografii.
Okazało sie˛ to ze wszech miar prawdopodobne, jej umieje˛tnos´c´ posługiwania sie˛ mapa˛ była zadziwiaja˛ca. Na owej turystycznej płachcie, zdobytej przez Tere- ske˛ w Giz˙ycku, błyskawicznie znalazła miejsce ich aktualnego pobytu, miejsca kolejnych noclegów Tereski i Okre˛tki i swoja˛ zachwalana˛ les´niczówke˛.
—	Tylko nikomu o niej nie mówcie — ostrzegała. — To jest tajemnica, nikt o niej nie wie i nikt tam nie jez´dzi. Niech to zostanie mie˛dzy nami.
—	Wyja˛tkowo rozgarnie˛te dziecko — pochwaliła Tereska, kiedy juz˙ ich no- wa przyjaciółka podje˛ła swój obowia˛zek zamydlania jeziora. — Moz˙e kupmy jej w prezencie przed odjazdem butelke˛ mydła w płynie?
—	Moz˙emy jej kupic´ takz˙e proszku do prania. Najlepiej ixi, daje mnóstwo piany. Tylko nie róbmy tego jawnie, bo nas zlinczuja˛.
—	Zda˛z˙ymy odjechac´. Wiem, dlaczego tu jest tak okropnie. Szosa docho- dzi do samego jeziora i pchaja˛ sie˛ wszyscy zmotoryzowani. Trzeba szukac´ takich miejsc, gdzie na mapie nie ma szosy. Nie chlaj tej herbaty tak zachłannie, musi nam starczyc´ jeszcze i na rano. Ugotowac´ nie ma jak.
—	Jedyna korzys´c´ to ta, z˙e spe˛dzimy spokojna˛ noc — wymamrotała Okre˛tka z ustami pełnymi białego sera. — Z˙ aden zwyrodnialec z dobrej rodziny nie be˛dzie sie˛ nas tu czepiał. . .
Głe˛bokie ciemnos´ci panowały jeszcze nad s´wiatem, kiedy Tereske˛ obudził ja- kis´ przenikliwy, nieprzyjemny dz´wie˛k. Zanim zda˛z˙yła oprzytomniec´ i cokolwiek pomys´lec´, juz˙ wiedziała, z˙e jest to cos´, co powoduje nieznos´ne s´ciskanie w ser- cu. Dz´wie˛k powtórzył sie˛, zabrzmiał rozdzieraja˛co, przeraz´liwie i Tereska gwał- townie usiadła na materacu. Rozpoznała rozpaczliwy miaukot bezgranicznie nie- szcze˛s´liwego kota.
Kocia rozpacz, kocie nieszcze˛s´cie to nie było cos´, obok czego mogłaby przejs´c´

oboje˛tnie. Małemu, bezbronnemu, niewinnemu stworzeniu ktos´

robił okropna˛

krzywde˛. Rozpłakany, rozdzieraja˛cy wrzask, znamionuja˛cy jaka˛s´ tragedie˛, jakies´ zupełne dno katastrofy, rozlegał sie˛ w pobliz˙u. Znieruchomiała na materacu, z bi- ja˛cym ze zdenerwowania i przeje˛cia sercem, Tereska nadsłuchiwała, staraja˛c sie˛ zlokalizowac´ miejsce dramatu.
Przeraz´liwy miaukot rozległ sie˛ znowu.

Okre˛tka poruszyła sie˛ na posłaniu obok, uniosła głowe˛, po czym równiez˙ usia- dła.
—	Na litos´c´ boska˛, co to?! — wyszeptała z przeraz˙eniem.
—	Kot. Mały. Jakies´ bydle˛ sie˛ nad nim zne˛ca. Nie zniose˛ tego!
—	Nikt nie zniesie. Gdzie on jest? Moz˙e wleciał do wody?
—	Gdzie jest jezioro? Nie, to z drugiej strony. Czekaj, wyjrze˛. . .
Kot włas´nie umilkł i nie sposób sie˛ było zorientowac´, w której stronie przez˙y- wa swój straszliwy dramat. Dookoła panowała ciemnos´c´ kompletna, niebo zaled- wie zaczynało bledna˛c. Tereska odczekała chwile˛, po czym cofne˛ła sie˛ do namio- tu.

—	Nic nie widac´, nie mam poje˛cia, gdzie on jest. Jes´li znów sie˛ pójde˛ go szukac´ z latarka˛.

odezwie,

—	Zwariowałas´, przeciez˙ nie znajdziesz! Gdzie chcesz latac´ po nocy?! On juz˙ przestał!
Kot odezwał sie˛ znowu, jeszcze rozpaczliwiej niz˙ przedtem. Domacawszy sie˛ latarki, Tereska nie słuchaja˛c protestów Okre˛tki wysune˛ła sie˛ z namiotu. Wrzask

rozległ sie˛

od strony la˛du, na tyłach os´rodka campingowego, gdzies´ w okolicy

parkingu. S´ wieca˛c sobie latarka˛ i potykaja˛c sie˛ o cudze linki namiotowe, Tereska dotarła do skraju ogrodzenia, gdzie us´wiadomiła sobie, z˙e przez siatke˛ nie przej- dzie, wobec czego zawróciła i zacze˛ła szukac´ furtki. Kot umilkł. Znalazła furtke˛, postała w niej chwile˛, usiłuja˛c dojrzec´ cos´ w zaros´lach, ale biała plama s´wiatła wyławiała tylko trawe˛, krzaki i drzewka, ws´ród których nic sie˛ nie działo, wokół panowała cisza, ruszyła wie˛c z powrotem. W połowie drogi znów usłyszała roz- dzieraja˛cy miaukot. Zawróciła do furtki, zdenerwowana i ws´ciekła, dotarła do niej i natychmiast miaukot zcichł. Gdyby zmierzała don´ po linii prostej, kieruja˛c sie˛ słuchem, mogłaby is´c´ dalej i zapewne w kon´cu odnalazłaby miejsce katastrofy, ale furtka znajdowała sie˛ w naroz˙niku ogrodzenia i zbliz˙aja˛c sie˛ ku niej Tereska oddalała sie˛ od kota. Nalez˙ałoby teraz wracac´ przez zaros´la i wysoka˛ trawe˛, nie wiadomo dokładnie, w jakim kierunku, bo kot milczał. Spróbowała przejs´c´ pare˛ kroków, wpadła w jakis´ dół, zmoczyła rosa˛ spodnie od piz˙amy i zrezygnowała. Kot wcia˛z˙ nie dawał znaku z˙ycia.
Z niejakim trudem znalazłszy namiot wsune˛ła sie˛ do s´rodka.
—	Boje˛ sie˛, z˙e on słyszy, jak ja ide˛, i wtedy milknie, i słucha z nadzieja˛, z˙e go wreszcie znajde˛ — powiedziała przygne˛biona. — Ja jak taka wstre˛tna s´winia zawracam i wtedy on płacze.
—	Nie płacze teraz, moz˙e juz˙ mu przeszło — pocieszyła ja˛ niepewnie Okre˛t- ka. — Uspokoił sie˛ jakos´. . .
W tym momencie kot zacza˛ł na nowo. Tereska, która juz˙ sie˛ kładła, poderwała sie˛ z je˛kiem. Okre˛tka przytrzymała ja˛ za noge˛.
—	Nie wygłupiaj sie˛, znów be˛dzie to samo, nie znajdziesz go w nocy, poczekaj chociaz˙, az˙ sie˛ rozwidni!
—	

—	Ale on umrze przez ten czas!
—	Gdyby był umieraja˛cy, nie darłby sie˛ tak przeraz´liwie. Duz˙o mu pomoz˙esz lataniem dookoła!
Kot znów uczynił przerwe˛. Okre˛tka zacze˛ła zasypiac´, Tereska nadsłuchiwała w napie˛ciu. Rozpłakał sie˛ na krótko, tak z˙e wychodzenie z namiotu i szukanie go znów wydało sie˛ bezcelowe. Po naste˛pnej przerwie, w czasie której Tereska zda˛z˙yła zasna˛c´, rozdzieraja˛ce wołanie zacze˛ło sie˛ od nowa.

O s´wicie kot zachrypł, wyraz´nie dawało sie˛

wyczuc´, z˙e goni ostatkiem sił.

Teraz juz˙

i Okre˛tka zdecydowała sie˛

wyjs´c´

na poszukiwanie. Owinie˛te kocami

zatrzymały sie˛ w furtce, kategorycznie postanawiaja˛c nie ruszyc´ sie˛, póki go znów nie usłysza˛. Pomie˛dzy namiotami zacza˛ł sie˛ jakis´ ruch.

Kot miauczał nieco ciszej, ale za to bardziej

z˙ałos´nie. Tereska i Okre˛tka

przedarły sie˛ przez wa˛ski pas krzewów i znalazły sie˛ na ge˛sto obstawionym samo- chodami parkingu. Ochrypły, rozpaczliwy miaukot rozlegał sie˛ gdzies´ tu. Mie˛dzy dwoma Trabantami ukazała sie˛ nagle szczupła, drobna pani, która˛ rozpoznały jako włas´cicielke˛ ciemnoszarego pudełka.
— On tu musi byc´ — powiedziała w zdenerwowaniu. — Jeszcze troche˛ ciem- no, ale rozwidnia sie˛ z kaz˙da˛ chwila˛. Sprawdz´my pod spodem.
Przez krzewy przedarła sie˛ naste˛pna osoba, za nia˛ jeszcze dwie. Wszyscy czoł- gali sie˛ na czworakach, zagla˛daja˛c pod samochody, bo kot, rzecz jasna, znów za- milkł na długa˛ chwile˛. Wreszcie odezwał sie˛ i wówczas nasta˛piło spotkanie os´miu

osób: szes´ciu pan´

i dwóch panów, na skraju parkingu, obok starej, nieco jakby

zdemolowanej Syrenki. Rozdzieraja˛cy głos rozlegał sie˛ ska˛ds´ z niej.

—	Jest zepsuta, włas´ciciel ja˛ tu zostawił tydzien´

temu i wyjechał — wyja-

s´niła obecna na miejscu administratorka, której spod przes´cieradła ka˛pielowego wystawała frywolna falbana liliowej nocnej koszuli.
—	Ale kot jest w niej — powiedziała z irytacja˛ włas´cicielka pudla. — Nie moz˙na tego tak zostawic´!
Pan w koszulce polo z krótkimi re˛kawami, włoz˙onej na kaftan od piz˙amy, uczynił przypuszczenie, z˙e kot jest zamknie˛ty w bagaz˙niku. Przys´wiadczyła te- mu korpulentna dama w oryginalnym stroju, złoz˙onym z dwóch me˛skich koszul, zwia˛zanych re˛kawami na bius´cie, zagla˛daja˛ca przez szyby do wne˛trza.
—	W s´rodku nic nie widac´ — rzekła. — Musi byc´ w bagaz˙niku.
—	Łobuz — powiedziała z nienawis´cia˛ pani od pudelka. — Niech sam sie˛ zamknie w bagaz˙niku!
To samo mrukne˛ły równoczes´nie Tereska i Okre˛tka i to samo z zadziwiaja˛ca˛ jednomys´lnos´cia˛ powtarzali wszyscy naste˛pni przybywaja˛cy na parking człon- kowie ekspedycji ratunkowej. Kot, jakby wyczuwaja˛c bliskos´c´ pomocy, darł sie˛ ze zwie˛kszonym nate˛z˙eniem i nie do zniesienia z˙ałos´nie. Okrzyki pod adresem włas´ciciela Syrenki nabierały krwioz˙erczos´ci, ktos´ wysuna˛ł propozycje˛ wezwa- nia milicji, straz˙y poz˙arnej i pogotowia weterynaryjnego.

Obok Tereski i Okre˛tki pojawiła sie˛ nagle Janeczka, wloka˛ca za soba˛ fre˛dzle długiego, purpurowego szala.
—	Mój brat juz˙ zadzwonił — powiedziała konspiracyjnie. — Oni by tu gadali do kon´ca s´wiata, zamiast cos´ załatwic´. Wlazł oknem do administracji, bo było otwarte, a tam jest telefon i ksia˛z˙ka telefoniczna, i wezwał straz˙ poz˙arna˛ i milicje˛, ale pogotowie nam do głowy nie przyszło. Powiedzieli, z˙e zaraz przyjada˛. To jest włas´nie ta z˙ona, która sie˛ tak potwornie na słon´cu przypaliła.
Wskazała dame˛ w dwóch me˛skich koszulach i dodała:
—	Nic na siebie nie moz˙e włoz˙yc´ od góry. Mys´le˛, z˙e ten kot ja˛ zobaczył i scho- wał sie˛ pod siedzenie, a teraz krzyczy ze strachu.
Kotłowanina wokół Syrenki rosła z minuty na minute˛. W obliczu kocich wrza- sków o s´nie nie było mowy. Słon´ce wychyliło sie˛ zza mgły nad horyzontem, kiedy z oddali dobiegł dz´wie˛k milicyjnej syreny. Kot umilkł, ale nikt na to nie zwrócił uwagi, wszyscy pełni przeje˛cia wylegli na szose˛.
Radiowóz podjechał na parking, wysiadaja˛cy porucznik MO w osłupieniu spojrzał na otaczaja˛ce go grono zdenerwowanych obła˛kan´ców w maskaradowych strojach. Ani jedna osoba nie była ubrana normalnie, na domiar złego wszyscy krzyczeli równoczes´nie okropne brednie o jakims´ kocie, o sadyzmie i bandyc- kich czynach, wygłaszaja˛c groz´by pod adresem jakiegos´ kierowcy, najwidoczniej nieobecnego. Po paru minutach udało mu sie˛ zrozumiec´, z˙e nie chodzi o katastro- fe˛ samochodowa˛, której sprawca uciekł, tylko o kota, zamknie˛tego od tygodnia w Syrence. Dowiedział sie˛, z˙e kot przez cały czas okropnie miauczy.
—	Gdzie miauczy? — spytał usiłuja˛c opanowac´ zaskoczenie. — Nic nie sły- sze˛.
Wszyscy zamilkli. Zapanowała absolutna cisza, kot nie odzywał sie˛ najlz˙ej- szym dz´wie˛kiem. W znieruchomiała˛, malownicza˛ grupe˛ ludzi, patrza˛cych na sie- bie wzajemnie zdenerwowanym wzrokiem, wpadł zbliz˙aja˛cy sie˛ dz´wie˛k syreny straz˙y poz˙arnej.
W pie˛c´ minut potem na parkingu nad jeziorem panowało istne piekło. Porucz- nik irytował sie˛ nieopisanie, twierdza˛c, z˙e robi sie˛ tu kpiny z milicji, i z˙a˛daja˛c ujawnienia tego, kto dzwonił. Ofiary kota wymys´lały sobie nawzajem. Straz˙ po- z˙arna usiłowała dowiedziec´ sie˛, o co włas´ciwie chodzi, dwa przybyłe z włas´cicie- lami psy przeraz´liwie szczekały. Milczał tylko kot.
Kiedy straz˙ poz˙arna zapaliła juz˙ silnik, a porucznik wsiadł do radiowozu, zło- wieszczo obiecuja˛c wycia˛gna˛c´ konsekwencje z głupiego dowcipu, ze starej Sy-

reny wniebogłosy rozległ sie˛

beznadziejnie zne˛kany, rozpaczliwy koci wrzask.

Zdenerwowani wczasowicze powitali go jak muzyke˛ niebian´ska˛. Kocia tragedia ujawniła sie˛ wreszcie w całej pełni przed tymi, którzy przybyli na ratunek.
Po dos´c´ długiej naradzie, w której brali udział wszyscy obecni, zdecydowano sie˛ otworzyc´ komisyjnie bagaz˙nik Syrenki. Ochrypły miaukot kota brzmiał tak, z˙e wstrza˛sał wszelkimi ludzkimi uczuciami. Poruszone do głe˛bi straz˙ poz˙arna i mi-

licja wspólnymi siłami przysta˛piły do otwierania, prywatne osoby zas´ w napie˛ciu patrzyły im na re˛ce.
Bagaz˙nik okazał sie˛ pusty.
Nic juz˙ nie zdołałoby pohamowac´ nabranego rozpe˛du. Kot je˛czał ostatkiem sił. Otwarto czym pre˛dzej maske˛ i drzwi Syreny, kilka osób stukne˛ło sie˛ głowa- mi, usiłuja˛c zajrzec´ do wne˛trza równoczes´nie. Kota nie było. Wyje˛to siedzenia, wywleczono koło zapasowe, niewiele brakowało, a Syrena zostałaby rozszarpana na sztuki. Re˛ce szukaja˛cych opadły bezradnie i wówczas jasnowłosy braciszek Janeczki wysuna˛ł przypuszczenie, iz˙ zwierza˛tko siedzi na tylnym mos´cie.
Najpierw porucznik, a po nim kolejno wszyscy straz˙acy wczołgiwali sie˛ pod Syrenke˛, usiłuja˛c obejrzec´ jej spód. Bez rezultatu. Niemniej jednak przypuszcze- nie młodzien´ca miało swój sens. Padł projekt uniesienia samochodu do góry, co przy pomocy straz˙y poz˙arnej byłoby zupełnie łatwe, stan Syrenki jednakz˙e nasu- wał obawy, z˙e wówczas rozleci sie˛ ona do reszty. Debaty trwały, kot miauczał. Wreszcie z rozpaczy zacze˛to zdejmowac´ koła.
Okropna impreza skon´czyła sie˛ juz˙ przy drugim. Zza zdje˛tego koła, nie wiado- mo dokładnie ska˛d, wyprysne˛ło nagle z chrypliwym wrzaskiem cos´ absurdalnie malen´kiego, szarego, nastroszonego, nieprzytomnego z przeraz˙enia i jednym sko- kiem s´migne˛ło w krzaki. Za tym czyms´ rzuciły sie˛ równoczes´nie Tereska i wła- s´cicielka pudla.
Tereska i pani od pudla znalazły w krzakach kotka, który nie dalej niz˙ przed dwoma tygodniami przejrzał na oczy. Oszalały ze strachu patrzył dziko, prychał, usiłował drapac´ i trza˛sł sie˛ ze zdenerwowania jak galareta.
—	Biedactwo — powiedziała z czułos´cia˛ włas´cicielka pudla. — Nie umiał wyjs´c´, s´mierdziało mu smarami, zgłupiał z tego. No juz˙, nie bój sie˛, wszystko be˛dzie dobrze. . .
—	Czy pani go wez´mie? — spytała Tereska z troska˛. — Bo jak nie, to ja. . .
—	Pewnie, z˙e wezme˛. On potrzebuje spokoju i mleka. Zagłodzony. U mnie mu be˛dzie dobrze, ja tylko ludzi nie lubie˛.
Delikatnie wzie˛ła na re˛ke˛ roztrze˛sione zwierza˛tko i nie zwaz˙aja˛c na drapia˛ce pazurki, troskliwie otuliła je poła˛ piz˙amy. Tereska przypomniała sobie informacje˛ Janeczki, z˙e ta pani ma fioła na punkcie zwierza˛t, i natychmiast poczuła sie˛ uspo- kojona i szcze˛s´liwa. Poprzednio zda˛z˙yła juz˙ pomys´lec´, z˙e taki zdenerwowany kot moz˙e sie˛ z´le czuc´ w składaku, z˙e nalez˙ałoby moz˙e wobec tego przerwac´ podróz˙ i co na to powie Okre˛tka. . .
Okre˛tka gapiła sie˛ na jakiegos´ człowieka, który pojawił sie˛ na parkingu ostatni i róz˙nił sie˛ od pozostałych tym, z˙e był normalnie ubrany. Wmieszał sie˛ w uszcze˛- s´liwiony tłum i wzia˛ł udział w okrzykach ulgi. Wszechwiedza˛ca Janeczka wyło- wiła go bystrym okiem i natychmiast udzieliła o nim informacji.
—	Ciekawe, gdzie podział samochód — zauwaz˙yła podejrzliwie. — Zawsze jez´dzi samochodem, rozbił go czy co?
—	

—	Nie wygla˛da na ofiare˛ katastrofy — mrukne˛ła Okre˛tka i obejrzała sie˛ na Tereske˛. — Słuchaj, ja go ska˛ds´ znam. Ty nie?
Tereska z pewnym trudem oderwała wreszcie mys´l od kota.
—	Kogo? Tego w ubraniu? A owszem, znam go ska˛ds´, ale nie mam poje˛cia, kto to jest.
—	Jakis´ dyrektor czegos´ — oznajmiła Janeczka. — Dziwie˛ sie˛, z˙e go zna- cie, on prowadzi nocne z˙ycie. Wyjez˙dz˙a wieczorem, a wraca rano, podejrzany element.
—	Dlaczego, duz˙o jest takich, którzy lubia˛ nocne z˙ycie, szczególnie na urlo- pie. Co w tym podejrzanego?
Janeczka nieufnie kre˛ciła głowa˛.
—	Trzez´wy — wyjas´niła. — Zawsze wraca trzez´wy, specjalnie sprawdzałam. Ani razu nie widziałam, z˙eby był pijany, a w dodatku jeszcze stara sie˛, z˙eby go nikt nie widział. I samochód ustawił na wylocie, a teraz w ogóle go schował. Ale ja i tak wiem, z˙e to jest Taunus WF-1818.
—	Trzy lata po kongresie wieden´skim — powiedziała odruchowo Okre˛tka i ziewne˛ła okropnie. — Co za urodzaj na podejrzane elementy nad tymi jeziorami, klimat tu taki czy co? Czy be˛dzie moz˙na wreszcie is´c´ spac´?
—	Doskonale to wymys´liłas´, z˙e be˛dziemy tu miały spokojna˛ noc — pochwa- liła zgryz´liwie Tereska właz˙a˛c z powrotem do namiotu. — Na drugi raz nie gadaj takich głupot w zła˛ godzine˛. Nie zalez˙y mi na ogla˛daniu podejrzanych elementów akurat o wschodzie słon´ca. . .

*	*	*

Cudownie pie˛kna, upalna pogoda trwała nadal, kiedy zmaltretowane do osta- tecznos´ci przyjaciółki płyne˛ły na południe. Przy południowym brzegu jeziora po- kre˛ciła sie˛ przy nich z˙aglówka, z której wychylali sie˛ dwaj chłopcy, opaleni, we- seli i sympatyczni. Przez długa˛ chwile˛ czynili próby nawia˛zania znajomos´ci, rzu- caja˛c propozycje˛ rozmaitych rozrywek, ale Tereska i Okre˛tka były niewzruszone jak skała. Akurat miały teraz w głowie rozrywki. . . Chłopcy, zrezygnowani, za- wrócili.
—	Równe dziewczyny, ale jakies´ dzikie — stwierdził jeden z nich.
—	Pruja˛ jak szatany — dodał drugi. — Faktycznie, chyba nietypowe.
Na przepływaja˛cym obok kajaczku z z˙aglem samotny młody człowiek usły- szał te˛ wymiane˛ zdan´ i spojrzał z zainteresowaniem przed siebie. Na kran´cu jezio- ra dwa wiosła migały w słon´cu jak jedno, zgarniaja˛c wode˛ długimi pocia˛gnie˛cia- mi. Składak kierował sie˛ na Jagodne. Z˙ aglówka została na Niegocinie, kajaczek z z˙aglem popłyna˛ł za składakiem.
Po rozległej przestrzeni Niegocina dwustumetrowy pas wody wydawał sie˛ wa˛- ski. Tereska i Okre˛tka zme˛czyły sie˛ i zwolniły nieco. Jezioro było przeraz´liwie

długie, wydawało sie˛ nie miec´ kon´ca, przegradzały je jakies´ półwyspy i zatoczki, po prawym brzegu jez´dziło mnóstwo samochodów. Płyne˛ły zygzakiem, ogla˛daja˛c na zmiane˛ raz prawy, a raz lewy brzeg i nadkładaja˛c drogi.
—	Las — powiedziała bez emocji Tereska, kiedy zbliz˙yły sie˛ znów do lewego.
—	Aha — przys´wiadczyła te˛po Okre˛tka. — I trzciny.
Beznadziejnie płyne˛ły wzdłuz˙ tych trzcin, za którymi wyraz´nie był widocz- ny pie˛kny, duz˙y las. Trzciny cofne˛ły sie˛ nieco, wygla˛dało to jak płytka zatoka, po czym rozeszły sie˛ nagle na boki. Pojawił sie˛ la˛d, tworza˛cy jakby podwójna˛ konfiguracje˛, obok siebie półwysep i zatoczke˛. Las rósł nad samym brzegiem, półwysep cze˛s´ciowo otoczony był szuwarem, zatoczka miała przy brzegu wa˛ski

paseczek piasku. Nad nia˛ znajdowało sie˛

cos´ w rodzaju zapraszaja˛cej polanki,

poros´nie˛tej trawa˛, z boku stał słup z tablica˛ obrócona˛ napisem w strone˛ jeziora.
—	Camping — przeczytała Okre˛tka i zamilkła.
—	Surowo wzbroniony? — dodała Tereska z nieche˛tna˛ oboje˛tnos´cia˛. Okre˛tka milczała przez chwile˛.
—	Nie. Tylko camping.
—	Jak to?
—	No zwyczajnie napisane camping. I nic wie˛cej.
Dotykaja˛c dziobem brzegu dos´c´ długo wpatrywały sie˛ w tablice˛ nie moga˛c zrozumiec´ jej osobliwej tres´ci. Miejsce zaliczało sie˛ do czołówki tych wymarzo- nych, upragnionych i niedoste˛pnych.
—	Niemoz˙liwe — oznajmiła stanowczo Tereska. — To wykluczone, z˙eby nie było z˙adnych zakazów. Moz˙e jest zamazane?
—	Nic nie jest zamazane, chyba sama widzisz. Napisane, z˙e to camping, i ko- niec. Nic z tego nie rozumiem.
—	Ja tez˙ nie rozumiem. Czy to ma znaczyc´, z˙e camping tu jest dozwolony? W takim miejscu? W lesie? I nie ma ludzi?!
Okre˛tka spojrzała nagle w wode˛.
—	I jest dno. Nawet czyste, piaseczek i troche˛ szlamu, ale niewiele. Tak jakby sie˛ moz˙na było ka˛pac´ czy co?
Tereska zaczerpne˛ła dłon´mi wody i polała sobie twarz.
—	Albo to jest jakies´ nieporozumienie, albo mamy halucynacje. Fatamorgana.
—	Fatamorgana jest na pustyni, a my płyniemy po wodzie. Wyjdz´my i obej- rzyjmy to. Moz˙e dalej jest napisane: „Wste˛p wzbroniony”?
Dalej wszystko wygla˛dało jeszcze pie˛kniej. W gła˛b lasu prowadziła zaros´nie˛ta s´ciez˙ka, w pobliz˙u rósł ge˛sty maliniak, wsze˛dzie czerwieniły sie˛ poziomki. Nad woda˛ było mnóstwo miejsca na namiot i ognisko,
—	Nie wiem, ale chyba sie˛ rozpłacze˛ ze szcze˛s´cia — powiedziała Okre˛tka. — Nie rozumiem, jakim cudem cos´ takiego mogło sie˛ uchowac´. Dlaczego tu nie ma z˙adnej wycieczki?
Tereska obejrzała sie˛ za siebie, na s´ciez˙ke˛ i las.

—	Zdaje sie˛, z˙e to jest mało doste˛pne. Nie ma dojazdu od la˛du.
—	Istny cud! Popatrz, rzeczywis´cie na tym południu jest lepiej! O Boz˙e, be˛- dziemy miały rajskie z˙ycie!
—	Umyjemy sie˛ w ciepłej wodzie. Zmieszamy sobie w ban´ce gora˛ca˛ i zimna˛. Zajmij sie˛ aprowizacja˛, póki jeszcze widno, a ja zrobie˛ ognisko. Namiot ustawimy, jak sie˛ juz˙ woda be˛dzie grzała. . .
Obie poczuły sie˛ odrodzone, wsta˛pił w nie nowy duch i s´wiez˙e siły. Tereska ra˛bała drzewo tak, jakby do tej pory odbywała kuracje˛ wypoczynkowa˛. Okre˛tka z uczuciem niebian´skiego szcze˛s´cia przemierzała polanke˛ na czworakach, staraja˛c sie˛ z niej wyzbierac´ wszystkie poziomki.
Najpie˛kniejsze rosły w wysokiej trawie pod krzakami. Oczys´ciła polanke˛ z owoców, przelazła przez zwalone drzewo na jej skraju i tuz˙ za nim, blisko wody ujrzała piramidke˛ kamieni. Kilka tkwiło w ziemi głe˛boko, kilka zas´ lez˙ało na nich, tworza˛c niewielki kopiec. Przysiadła w kucki, przygla˛daja˛c sie˛ im nieufnie i roz- waz˙aja˛c szanse˛ natknie˛cia sie˛ znów na obła˛kanego arystokrate˛. Szansa wydała jej sie˛ nikła.
—	Zdaje sie˛, z˙e mamy nowa˛ kuchnie˛ — powiedziała wróciwszy do Tereski. — Tylko nie wiem, czy miejsce odpowiednie, mam na mys´li poz˙ar lasu. Ale kamienie sa˛, bardzo dobre.
—	
Tereska usiłowała włas´nie rozwikłac´

nieopisanie skomplikowany problem.

W kanistrze, który miał słuz˙yc´ jako zbiornik wody do mycia, znajdowała sie˛ wo- da na herbate˛. W garnkach, do których moz˙na by ja˛ wylac´, miała sie˛ grzac´ woda na mycie. W butelkach była woda mineralna kupiona po drodze. Najwyraz´niej brakowało jej jeszcze jednego naczynia, bez którego w z˙aden sposób nie mogła pogodzic´ ze soba˛ owych wód.
Okre˛tka rozwia˛zała kwestie˛.
—	Ugotujemy herbate˛ i wlejemy do termosów i do dwóch butelek. I be˛dziemy miały wolne garnki.
—	A reszta wody na herbate˛?
—	Zostawimy ja˛ w najwie˛kszym garnku, a wode˛ na mycie be˛dziemy gotowac´ w dwóch pozostałych.
—	Te dwa mniejsze okropnie trudno wycia˛gac´ z ognia.
—	No to mówie˛ ci przeciez˙, z˙e mamy kamienie!
Dopiero teraz informacja o odkryciu dotarła do Tereski. Zajrzała za zwalone drzewo, oceniła teren i natychmiast podje˛ła decyzje˛.
—	Doskonale lez˙a˛, akurat na nasze garnki! Oczywis´cie, z˙e tu rozpalam! Wy- rzuc´ na cos´ te poziomki i przelewaj wode˛!
—	
Kopiec nadawał sie˛

na kuchnie˛

jak wół do karety, ale Teresce odpowiadał.

Nie przyszło jej do głowy, z˙eby zdja˛c´ cze˛s´c´ kamieni z wierzchu i ułoz˙yc´ z nich palenisko przed namiotem, w ogóle nie czuła takiej potrzeby, odpowiadało jej lo- kowanie garnków na nieforemnej kupie. Lez˙a˛ce pod krzakiem okopcone cegły,

których uz˙ywał kiedys´ ktos´ normalny, najzwyczajniej w s´wiecie przeoczyła. Roz- paliła ogien´ na piramidzie i była szcze˛s´liwa.
Noc zapadła, kiedy wreszcie udało im sie˛ pójs´c´ spac´. Ksie˛z˙yc s´wiecił, w trzci- nach rozlegały sie˛ jakies´ szelesty i pluski, las był czarny i tajemniczy. Uzgodniw- szy, z˙e nazajutrz trzeba be˛dzie ułoz˙yc´ dookoła pas ochronny z suchych patyków, które narobia˛ ostrzegawczego hałasu, gdyby ktos´ sie˛ skradał, nie zdoławszy sobie przypomniec´, jak sie˛ cos´ takiego nazywa w Afryce, s´miertelnie zme˛czone wsune˛- ły sie˛ do namiotu.
—	Wie˛c to jest włas´nie to, o co mi chodziło — westchne˛ła błogo Okre˛tka. — I az˙ nie wierze˛, z˙e mi sie˛ to nie s´ni. Tak mi dobrze, jakby mnie w ogóle nie było.
—	
Kołysały sie˛

w pobliz˙u trzcin na materacach, rozkoszuja˛c sie˛

upragnionym

wypoczynkiem, słon´cem i woda˛. Tereska lez˙ała na brzuchu, Okre˛tka zas´ na ple- cach. Obie zamkne˛ły oczy, rozleniwienie ogarne˛ło cały s´wiat, na jeziorze pano- wała cisza i najdoskonalszy spokój.
Cos´, co wyrwało sie˛ nagle spod Okre˛tki, sprawiło wraz˙enie, jakby ziemia pe˛- kła. Senna˛ cisze˛, niczym eksplozja, rozerwał okropny, zdenerwowany wrzask, trzepot, kwakanie, gwałtowny plusk wody. Z nie mniejszym wrzaskiem Okre˛t- ka poderwała sie˛, straciła równowage˛ i zleciała z materaca. Przeraz˙ona Tereska otworzyła oczy.
Do szalen´stwa spłoszona kaczka uciekała jeszcze cia˛gle co sił, pół leca˛c, pół płyna˛c, kwacza˛c nerwowo i wala˛c skrzydłami. Okre˛tka wypłyne˛ła, parskaja˛c i pluja˛c, dosie˛gła utraconej podpory i oparła sie˛ na niej usiłuja˛c ochłona˛c´. Tereska zrozumiała, co sie˛ stało, i dostała ataku s´miechu.
—	Cos´ narobiła, ona umrze na serce, wpadła w histerie˛! Jak ci nie wstyd tak płoszyc´ niewinne ptaszki!
—	Pre˛dzej ja umre˛ na serce. To jakas´ wariatka nie kaczka, nie widziała, z˙e tu lez˙e˛, czy co?
—	No pewnie, z˙e nie widziała, nurkowała za długo. Czekaj, przytrzymam ci materac, bo inaczej nie wejdziesz.
Okre˛tka rozpocze˛ła próby wydostania sie˛ z wody. Zza trzcin wychylił sie˛ z˙a- giel, na który nie zwróciły uwagi, zaje˛te skomplikowana˛ gimnastyka˛. Młody czło- wiek na kajaczku z daleka usłyszał przeraz´liwe krzyki i pluski i na wszelki wypa- dek pos´pieszył w tamta˛ strone˛. W chwile˛ potem dobiegł go wybuch s´miechu, po czym ujrzał dwie dziewczyny na dwóch materacach, jedna była w wodzie, a druga do niej wpadała. Zre˛cznie manewruja˛c z˙agielkiem, zatrzymał kajaczek i patrzył, co z tego wyniknie.
—	Tfu! — powiedziała Tereska. — Oblizałam jakies´ zielsko. Krowa by tak samo właziła na ten materac.
—	Bo dlaczego puszczasz w ostatniej chwili! — zirytowała sie˛ Okre˛tka. — Miałas´ trzymac´!
—	

—	Walne˛łas´ mnie bykiem w z˙ebra. To na nic, musimy dopłyna˛c´ do brzegu, inaczej nie wleziemy. Wracamy do domu.
—	
Młody człowiek na kajaczku z wolna posuwał sie˛

za chlapia˛cym okropnie

kłe˛bowiskiem. Jeden z głosów wydał mu sie˛ znajomy, wydobył lornetke˛ i natych- miast rozpoznał dziewczyne˛, która˛ spotkał juz˙ kilkakrotnie w Warszawie. Ostatni raz chyba wczesna˛ wiosna˛. Z niewiadomych powodów zrobiło mu sie˛ przyjemnie i cos´ mu sie˛ w s´rodku jakby us´miechne˛ło. Kryja˛c sie˛ mie˛dzy ke˛pami trzcin powoli płyna˛ł za kłe˛bowiskiem.
—	Jedno, co jest murowanie pewne, to to, z˙e z tej strony wypłoszyłys´my wszystkie ryby do ostatniej sztuki — zauwaz˙yła zdyszana Tereska, wylazłszy wreszcie na la˛d i ustawiaja˛c materac do wysuszenia na słon´cu. — Trzeba po- płyna˛c´ w przeciwna˛. Okropnie szybko ten czas leci, chyba juz˙ dzis´ nie zda˛z˙ymy obejrzec´ całego lasu.
—	
Okre˛tka rozgla˛dała sie˛

po gospodarstwie. Było w porza˛dku, ani wokół na-

miotu, ani przy kamiennej kuchni nie dostrzegła z˙adnych podejrzanych s´ladów. Zabrała sie˛ do roboty.
—	Ale jutro trzeba obejrzec´ koniecznie — rzekła, s´cia˛gaja˛c zewsza˛d rosochate patyki i gałe˛zie. — Maliny juz˙ sa˛. Kop te robaki, a ja zrobie˛ zeribe˛. Przypomnia-
—	
łam sobie wreszcie, jak sie˛

nazywa ta afrykan´ska palisada. Zeriba. Brakuje mi

kaktusów z długimi kolcami.
—	Do podrapania sie˛ w zupełnos´ci wystarczy ci akacja. . .
Młody człowiek na kajaczku, ukryty ws´ród szuwarów, przeczekał kopanie ro- baków, wycia˛ganie schowanego w trzcinach składaka i przygotowywanie we˛dek. Odczekał, az˙ Tereska i Okre˛tka odbiły od la˛du, popłyne˛ły na południe i znikne˛ły za ke˛pami zaros´li. Naste˛pnie podpłyna˛ł do polanki i wyszedł na brzeg.
Ostroz˙nie, niczego nie poruszaja˛c, obejrzał dokładnie całe obozowisko, zapu- s´cił sie˛ odrobine˛ dalej w las, przelazł przez zwalone drzewo i trafił na zaste˛puja˛ce kuchnie˛ kamienie. S´ lady ognia były widoczne. Młody człowiek spojrzał i znieru-
chomiał.
Trwał tak bez ruchu kilka sekund, jakby nie wierza˛c własnym oczom, po czym szybko poda˛z˙ył do swojego kajaczka. Wydobył zen´ wielki wojskowy bagnet, wró- cił do kamieni i ostroz˙nie ja˛ł kopac´ ws´ród nich, staraja˛c sie˛ z˙adnego nie wydobyc´ z ziemi. Juz˙ po paru minutach dokopał sie˛ czegos´. Pogrzebał w niewielkiej dziurze i wycia˛gna˛ł cos´ w rodzaju paczki o kształcie walca, owinie˛tej kawałkiem starego, podgumowanego brezentu. Rozszarpał brezent, zajrzał do s´rodka, odetchna˛ł z wy- raz´na˛ ulga˛, pokiwał głowa˛, naste˛pnie zas´ przysta˛pił do przywracania kamieniom pierwotnej postaci tak starannie, z˙e nawet resztki popiołu i nadpalone drewienka wróciły na poprzednie miejsce. Skon´czył swoje dzieło, zabrał paczke˛, wsiadł do kajaka i odpłyna˛ł z dziwnym wyrazem twarzy, na której troska i nieche˛c´ walczyły z radosnym rozanieleniem.

Tereska i Okre˛tka pojawiły sie˛ z powrotem o zachodzie słon´ca z łupem wy- starczaja˛cym zaledwie na jedna˛, skromna˛ kolacje˛.
—	Niepotrzebnie siedziałys´my tyle czasu w tych trzcinach — mówiła z nie- zadowoleniem Tereska. — Gdybym wiedziała, z˙e dalej jest rzeczka, popłyne˛ły- bys´my tam od razu, u ujs´cia rzeczki zawsze jest wie˛cej ryb. Ona powinna byc´ na mapie, trzeba było wzia˛c´ ze soba˛ mape˛ albo przynajmniej przedtem obejrzec´. Same błe˛dy!
Okre˛tka była równiez˙ zdegustowana.
—	Trzeba było wzia˛c´ sól. . . — zacze˛ła. — Nasypac´ im na ogon?
—	Nie, od razu posolic´. Byłyby gotowe do smaz˙enia. Na drugi raz wezme˛ sól w tej plastykowej torebce, która nam została po pomidorach.
—	Za mało opału, nie wystarczy na ognisko. Czy te materace wyschły?
—	Zajmij sie˛ ogniem, a ja pos´ciele˛ łóz˙ka. I moge˛ zacza˛c´ smaz˙yc´ ryby. Kuchni, mam nadzieje˛, jeszcze nikt nie rozwalił?
—	Nie, nikt — odparła Tereska, zagla˛daja˛c za zwalone drzewo. — Stoi, jak stała. Zastanawiam sie˛, czy nie popłyna˛c´ na ryby o s´wicie, nałapałabym znów na zapas. Co ty robisz, na litos´c´ boska˛?!
Okre˛tka z dzikim błyskiem w oku zamierzała sie˛ siekiera˛ na wielka˛ papierowa˛ torbe˛.

—	Sól skamieniała — powiedziała ze ste˛knie˛ciem. — Musze˛

ja˛ przełupac´.

O s´wicie owszem, jes´li sie˛ obudzimy, a jak nie, to nie. Ostatecznie mamy gulasz. I jajka.
Zapasy wydawały sie˛ tak obfite, z˙e Tereska zrezygnowała nazajutrz z łowienia ryb. W lesie dojrzewały maliny i nalez˙ało sie˛ nimi zaja˛c´.
Zbieranie owoców les´nych dla kogos´ niewprawnego jest udre˛ka˛, której efek- ty, w porównaniu z wysiłkami, wydaja˛ sie˛ ne˛dzne i mizerne. Jes´li jednak ma sie˛

wprawe˛

i dos´wiadczenie, jes´li sie˛

to zaje˛cie lubi, jes´li w dodatku owoców jest

przynajmniej s´rednia obfitos´c´, w krótkim czasie moz˙na nazbierac´ ich tyle, z˙e je- dzenie obrzydnie. Tak Tereska, jak i Okre˛tka wprawe˛ miały olbrzymia˛.
Do widocznego z polanki maliniaka dotarły od tyłu, obejrzawszy przedtem cały las. Dojrzałych malin było juz˙ mnóstwo. Obeszły ga˛szcz krzewów w dwóch róz˙nych kierunkach i spotkały sie˛ na jego kran´cu najbliz˙szym jeziora. Zza drzew, krzaków i zielska przes´witywała woda. Z napełnionymi do połowy garnkami rów- noczes´nie wylazły z malin i stane˛ły jak wryte.
Na skraju maliniaka, ws´ród pokrzyw i trawy, lez˙ał wielki, podłuz˙ny głaz, lek- ko nachylony ku wodzie. Przy jego kon´cu znajdowało sie˛ kilka rozrzuconych ka- mieni, z których co najmniej trzy wygla˛dały na s´wiez˙o wydobyte z ziemi. Grunt mie˛dzy nimi był skopany i zryty tak, jakby ktos´ wykopał wielki dół, a potem niedbale go zasypał. Musiało to nasta˛pic´ przed kilkoma dniami, bo darn´ i trawa zda˛z˙yły poz˙ółkna˛c´.

Tereska i Okre˛tka patrzyły na to z uczuciem zbliz˙onym nieco do oniemiałej zgrozy. Teresce dodatkowo pikne˛ła w sercu miła emocja.

— I pomys´lec´
—	
powiedziała Okre˛tka po chwili z lekka zdławionym gło-
—	
sem. — I pomys´lec´, z˙e włas´nie sobie pomys´lałam, z˙e niepotrzebnie tak sie˛ bałam tych wakacji, bo wszystko jest włas´ciwie spokojne i nic sie˛ nie dzieje. No i prosze˛. Juz˙ mam spokój.
Tereska us´wiadomiła sobie nagle, z˙e cos´ jej tu nie pasuje. Niecierpliwie kop- ne˛ła trawiasta˛ grude˛.
—	Trzeba było nie mys´lec´ w zła˛ godzine˛. Juz˙ nie masz co robic´, tylko mys´lec´? Wcale nie jestem pewna, czy to jest to samo!
—	Jak nie to samo? Niby co to moz˙e byc´ innego?
—	
—	Uzgodniłys´my  przeciez˙,

z˙e ten arystokratyczny zwyrodnialec demoluje

ogniska. Nikt w takim miejscu ognia nie palił.
—	Ska˛d wiesz?
—	Bo las stoi. Ognisko w tym miejscu to, moz˙esz byc´ spokojna, murowany poz˙ar lasu. Skoro nie było poz˙aru lasu, nie było i ognia tutaj.
—	No wie˛c widocznie sie˛ pomylił, mys´lał, z˙e było. Nie mógł sie˛ pomylic´? Rozwalone to jest tak samo! Jestem pewna, z˙e to on!
Tereska wzruszyła ramionami i pokre˛ciła głowa˛.
—	To by znaczyło, z˙e lata dookoła jezior i rozwala głazy. I posuwa sie˛ w prze- ciwnym kierunku niz˙ my. Tu był wczes´niej.
—	Ska˛d wiesz?
—	Wszystko suche. Rozwalił pare˛ dni temu i udał sie˛ na północ.
Okre˛tka doznała nikłej ulgi na mys´l, z˙e teren działania obła˛kan´ca zostawiła juz˙ za soba˛. Ulga trwała bardzo krótko.
—	Moz˙e trzeba było zostac´ tam dłuz˙ej — cia˛gne˛ła Tereska. — Przyłapac´ go. Ale wcale nie wiem, czy tu nie wróci, wie˛c moz˙e mogłybys´my przyłapac´ go tutaj.
Okre˛tke˛ na nowo ogarne˛ła zgroza i włosy zjez˙yły sie˛ jej na głowie.
—	Na litos´c´ boska˛, po co go mamy przyłapywac´? I dlaczego ma wrócic´?!
—	Moz˙e działa chaotycznie, nie rozwalił tej kupy nad brzegiem i jeszcze sobie o niej przypomni. Albo zostawił ja˛ w spokoju, bo nikt jej nie uz˙ywał. Jes´li robi złos´liwos´ci, rozwali ja˛, poniewaz˙ my jej uz˙ywamy. . .
—	No to przestan´my!
—	
—	Oszalałas´? Mam  sobie spalic´

re˛ke˛

do kos´ci? Przeciwnie, zamierzam go

znieche˛cic´ do głupich dowcipów. Niech pe˛kne˛, zaczaje˛ sie˛ na drania!
Okre˛tka przeraziła sie˛ s´miertelnie.
—	Zwariowałas´! I co mu zrobisz?!
—	Dam mu po łbie. Wiosłem, nie, wiosła szkoda. Siekiera˛. . . nie, siekiera˛ moz˙na przesadzic´. No, czyms´! Moz˙e patelnia˛?!
—	Patelni tez˙ szkoda, mamy tylko jedna˛! A w ogóle oszalałas´ chyba, masz z´le w głowie, co za kretyn´ski pomysł, be˛dziesz sie˛ z nim bic´?! To szaleniec, zamordu-
—	

je cie˛ bez chwili namysłu! Co cie˛ to obchodzi, niech rozwala, ustawimy sobie na nowo, udawajmy, z˙e go nie znamy, nie, co ja mówie˛, zwariowałam do reszty!. . . Uciekajmy sta˛d!

—	Alez˙

mowy nie ma! Rzeczywis´cie zwariowałas´

do reszty, znalazłys´my

przes´liczne miejsce, ryby, maliny, s´wie˛ty spokój i rzucac´ to wszystko dla jednego półgłówka? Dla stu półgłówków nie rzuce˛!
—	Ale on nam zrobi cos´ złego!
—	Chała!!! — wrzasne˛ła Tereska z irytacja˛. — Niech on sie˛ boi, z˙e my mu zrobimy cos´ złego!
Okre˛tka wpadła w panike˛. Pomysł przyłapywania szalen´ca wydawał jej sie˛ absolutnie koszmarny. Ze zdenerwowania zapomniała, z˙e jego powrót tutaj jest wyła˛cznie przypuszczeniem Tereski i nic włas´ciwie nie wskazuje na to, z˙e istot- nie miałby nasta˛pic´. Tereska na gwałtowne protesty przyjaciółki zreflektowała sie˛ nieco.
—	No dobrze, moge˛ mu darowac´ czatowanie i walenie po łbie. Ale uwaz˙am, z˙e trzeba zastawic´ pułapke˛. Na wszelki wypadek. Uspokój sie˛, nie mówie˛ przeciez˙, z˙e na pewno wróci, ale jes´li wróci, narobi nam szkody. Podejrzewam, z˙e tej kupy nad woda˛ nie rozwalił, bo tu byli jacys´ turys´ci, i bał sie˛, z˙e cos´ od nich oberwie. Nas uwaz˙a za nieszkodliwe, no wie˛c niech sie˛ nauczy raz na zawsze, z˙e wcale nie jestes´my nieszkodliwe. Co ci zalez˙y, nie mamy nic do roboty, moz˙emy zrobic´ pułapke˛, najwyz˙ej okaz˙e sie˛ niepotrzebna.
Po dłuz˙szej sprzeczce Okre˛tka wreszcie uległa. Pułapka w kaz˙dym razie umoz˙liwiła uniknie˛cie bezpos´redniego kontaktu ze zwyrodnialcem, a to było naj- waz˙niejsze.
—	Tylko nie wiem, co to powinno byc´ — powiedziała nerwowo. — Zrobic´ cos´, z˙eby sie˛ zapla˛tał, wystraszył, przylepił, wypadł i złamał noge˛?. . .
Tereska była niezdecydowana. Najlepszy wydawał jej sie˛ dół wypełniony kłe˛- bem kolczastego drutu. Niezłe wraz˙enie mogła tez˙ zrobic´ wrza˛ca smoła, leja˛ca sie˛ znienacka z góry. Ani drutu jednakz˙e, ani smoły nie było pod re˛ka˛, zdecydowały sie˛ wie˛c na najwie˛kszy garnek z woda˛, który, ulokowany wysoko na przemys´l- nej konstrukcji z gałe˛zi i uwia˛zany nitka˛ do jednego z kamieni, musiał zleciec´ z chwila˛ poruszenia kuchni.
—	Gruchnie mu tuz˙ za plecami — mówiła Tereska, siedza˛c na drzewie i przy- wia˛zuja˛c sznurkami dodatkowa˛ gała˛z´. — I moz˙liwe, z˙e go nawet obleje. Nie be˛- dzie wiedział, co to jest, zdenerwuje sie˛ i ucieknie. Wie˛cej tych patyków nawal, z˙eby na pewno nie podszedł z innej strony.
—	Szkoda, z˙e nie mamy czegos´ s´mierdza˛cego, byłabym pewniejsza — wes- tchne˛ła Okre˛tka z z˙alem. — Te jajka s´wiez˙e do obrzydliwos´ci.
—	I tak powinno wyjs´c´ niez´le. Połóz˙ teraz kamien´ i daj garnek, zrobimy próbe˛. Próba wypadła doskonale. Nitka ła˛cza˛ca garnek z kamieniem była prawie nie- widoczna. Garnek na chwiejnej konstrukcji z gałe˛zi ledwo sie˛ trzymał i zlatywał
—	

za najlz˙ejszym pocia˛gnie˛ciem, gwałtownie chlustaja˛c woda˛. Kuchnie˛ otaczał wał kłuja˛cych patyków i chrustu, zostawiaja˛c doste˛p tylko z jednej strony. Pułapka była idealnie przygotowana, arystokrata bezwzgle˛dnie musiał w nia˛ wpas´c´.
Przez cała˛ noc z przeje˛cia i zdenerwowania budziły sie˛ ustawicznie i siadały na posłaniach, nadsłuchuja˛c. Nad ranem Tereska wyjrzawszy z namiotu i stwier- dziwszy, z˙e sie˛ rozwidnia, przypomniała sobie o rybach. Przyszła jej do głowy rozsa˛dna mys´l. Skoro i tak nie s´pia˛, skoro juz˙ obudziły sie˛ o tej porze, niechz˙e przynajmniej be˛dzie z tego jakas´ korzys´c´. Okre˛tka, pomrukuja˛c gniewnie, kre˛ciła sie˛ na swoim materacu i po krótkich naleganiach pozwoliła sie˛ wywlec z namiotu.

Ryby, zgodnie z przewidywaniami, u ujs´cia rzeczki łapały sie˛

koncertowo.

Co najmniej dwa posiłki były zapewnione. W narastaja˛cym upale przyjaciółki wracały pełne satysfakcji, uszcze˛s´liwione i bardzo głodne.
—	No i prosze˛, jakie to było ma˛dre z ta˛ sola˛ — zauwaz˙yła nadzwyczajnie zadowolona Okre˛tka. — I nie zepsuja˛ sie˛, i gotowe do smaz˙enia. Tylko ma˛ka i na patelnie˛!
—	Miałas´ bardzo dobry pomysł — pochwaliła Tereska. — Głodna jestem nie- moz˙liwie, najpierw rozpale˛ ogien´, a dopiero potem sie˛ wyka˛pie˛. Ty tez˙. My be˛- dziemy w wodzie, a one sie˛ be˛da˛ smaz˙yły. Tyle tego, z˙e zastanawiam sie˛, czy ich nie uwe˛dzic´. Wyobraz˙asz sobie, jakie miałybys´my zapasy? Okre˛tka zaintereso- wała sie˛ z˙ywo.
—	Umiesz uwe˛dzic´?
—	Nie wiem. Raz widziałam, jak we˛dzili. Zrobili takie cos´, jakby pół komina, dym tamte˛dy leciał, ryby wisiały i we˛dziły sie˛. Pare˛ godzin wystarczy.
—	No to spróbujmy! Widziałam jałowiec, do we˛dzenia najlepszy jest jałowiec, to wiem. Z czego te pół komina?
—	Z blachy. I z ziemi, i z cegieł. Blachy i cegieł nie mamy, ale moz˙emy sie˛ rozejrzec´, czy sie˛ tego czyms´ nie zasta˛pi.
Temat był tak interesuja˛cy, a głód tak pote˛z˙ny, z˙e obie całkowicie zapomnia- ły o arystokratycznym natre˛cie. Tereska wyskoczyła ze składaka, pozostawiaja˛c przyjaciółce troske˛ o obtaczanie zdobyczy w ma˛ce, chwyciła zapałki, pos´piesznie przelazła przez drzewo i rzuciła sie˛ do kuchni. W sekunde˛ potem Okre˛tka usły- szała przeraz´liwy krzyk poła˛czony z głuchym łomotem.
Ryby wymskne˛ły jej sie˛ z ra˛k, a serce na moment zamarło. Przezwycie˛z˙aja˛c bezwład w kolanach, przewracaja˛c sie˛ o wyrzucone na trawe˛ wiosła, łapia˛c po drodze kawał drewna, z włosem zjez˙onym i rozpacza˛ w duszy rune˛ła na pomoc przyjaciółce.
Tereska z˙ywa i zdrowa stała przy stosie.
—	Do diabła z pułapkami — powiedziała z ws´ciekłos´cia˛. — Mało, z˙e mi sie˛ nalało na plecy, to jeszcze chłupne˛ło do kuchni i zamoczyło zapałki. Zapomniałam o tym kretyn´skim garnku.
—	

Okre˛tce wymskna˛ł sie˛ z ra˛k z kolei kawał drewna. Poddała sie˛ owej nagłej słabos´ci w kolanach i usiadła na zwalonym pniu, nie bacza˛c, z˙e siada na z˙ywicy.
—	Matko Boska, mys´lałam, z˙e cie˛ co najmniej zamordował!
—	I co, leciałas´ mnie poms´cic´?
—	Idiotka. Przez głupia˛ wode˛ tak wrzeszczec´!
—	Nie przez wode˛, tylko przez zaskoczenie. Chlusne˛ło i zleciało mi na głowe˛, w pierwszej chwili nie wiedziałam, co sie˛ dzieje. Trzeba zabrac´ to z góry, bo ta sucha gała˛z´ wisi akurat nad ogniem. Sznurek chyba moz˙e zostac´?
Okre˛tka odzyskała siły.
—	Ale to znaczy, z˙e pułapka jest bardzo dobra — zauwaz˙yła, odrywaja˛c sie˛
—	
od z˙ywicy. — Zdaje sie˛, z˙e sie˛

przylepiłam. . . Co prawda umre˛

na serce, jes´li

wpadniesz w nia˛ jeszcze pare˛ razy, ale za jakis´ czas moz˙e sie˛ przyzwyczaje˛. Do- brze, z˙e krzykne˛łas´, kiedy juz˙ byłam na la˛dzie, bo zgubiłabym te ryby w wodzie i wszystkie by przepadły.
—	Pewnie, bez głów i wypatroszone uciekaja˛ ze zwie˛kszona˛ szybkos´cia˛. Pro- ponuje˛, z˙ebys´ naste˛pnym razem ty w nia˛ wpadła, ja to jakos´ wytrzymam.
—	A nie lepiej, z˙eby raczej ten półgłówek?
Ryby wobec braku budulca na we˛dzarnie˛ musiały zostac´ usmaz˙one. Zapasy zwie˛kszyły sie˛, ale za to zabrakło wody na herbate˛. Nalez˙ało popłyna˛c´ po nia˛ na drugi brzeg, gdzie widac´ było jakies´ budynki.
—	Sa˛dza˛c z ryków, niedaleko jest przystan´ statków — stwierdziła Tereska. — Popłyniemy zaraz po s´niadaniu. Pułapki na dzien´ bym nie zastawiała, ten be˛cwał pracuje tylko w nocy.
Okre˛tce przypomniały sie˛ nagle ostrzez˙enia straz˙nika znad Jeziora Dobskiego i poczuła sie˛ troche˛ nieswojo. Zostawiła patelnie˛ z rybami na kuchni i przelazła przez zwalone drzewo do Tereski.
—	Słuchaj — powiedziała niespokojnie. — Ja nie wiem, czy my dobrze robi- my. Ten facet nad tamtym jeziorem, wiesz, ten, który nas wyrzucił o szóstej rano, mówił, z˙eby sie˛ nie wtra˛cac´. Przypominasz sobie?
Kroja˛ca chleb Tereska zatrzymała sie˛ w połowie kromki i spojrzała z niesma- kiem.
—	Przypominam. I co?
—	No włas´nie nie wiem, czy my sie˛ nie wtra˛camy.
—	Do czego?
—	Nie wiem. Do rozwalania kamieni chyba. Ostrzegał nas.
—	A czy my rozwalamy kamienie? Okre˛tka przysiadła na pie˛tach.
—	Przeciwnie, protestujemy przeciwko rozwalaniu. Czatujemy na tego, co rozwala. Łapiemy go w pułapke˛. A przypomnij sobie, on mówił cos´ takiego, jakby nalez˙ało sie˛ włas´nie nie czepiac´ i trzymac´ na uboczu.
Tereska wróciła do krojenia chleba.

—	Nasza pułapka nie słuz˙y do łapania, tylko do straszenia i zapewniam cie˛, z˙e to zadanie spełnia znakomicie. Sprawdziłam na sobie. Nie uwaz˙am, z˙ebys´my sie˛ wtra˛cały, ogólnie biora˛c, nic nas to nie obchodzi, z˙yczymy, sobie tylko miec´ s´wie˛ty spokój przy gotowaniu i wygodna˛ kuchnie˛. Nie my za nim latamy, tylko on za nami. A propos kuchni, to te ryby sie˛ przypala˛.
—	No nie wiem — powiedziała z wahaniem Okre˛tka, wracaja˛c do patelni. — Jedyne, co mi przychodzi do głowy, to to, z˙e straz˙nik wiedział, z˙e tu grasuje zwy- czajny wariat, nie chciał tego powiedziec´ wyraz´nie, moz˙e to jakas´ tajemnica ten wariat, ale usiłował nas ostrzec, z˙ebys´my sie˛ nie naraz˙ały. A my sie˛ włas´nie na- raz˙amy. Moz˙e go zostawic´ w spokoju, niech rozwali te˛ kuchnie˛ i niech idzie do diabła, albo moz˙e odjechac´ sta˛d gdzie indziej, chociaz˙ wcale mi sie˛ nie chce, bo tu jest bardzo dobrze. . .
Rozwaz˙ania nad sposobami poste˛powania z wariatem trwały podczas całej drogi po wode˛. Na przeciwległym brzegu stały zabudowania gospodarskie zaopa- trzone w zupełnie przyzwoita˛ studnie˛ i napełnienie kanistra nie napotkało prze- szkód. O pół kilometra dalej widac´ było przystan´ statków, panował tam ruch i Te-

reska zaproponowała rekonesans. Moga˛ wrócic´ ogla˛daja˛c.

okre˛z˙na˛ droga˛ cos´

przy okazji

—	Moz˙e tam be˛dzie sklep? Cukier nam juz˙ wychodzi i chleb sie˛ kon´czy. Mle- ka została ostatnia puszka, w takich wsiowych sklepikach cze˛sto bywa mleko skondensowane. To znaczy mleko skondensowane bywa tam, gdzie go najmniej moz˙na sie˛ spodziewac´. Co do odjazdu, to zastanów sie˛, jez˙eli on sie˛ specjalnie włóczy za nami, odjazd nic nie pomoz˙e. Znajdzie nas gdzie indziej.
—	Ja cały czas mam nadzieje˛, z˙e mu nie chodzi akurat o nas — wyznała z westchnieniem Okre˛tka. — Ma obsesje˛ kuchni, a nasza czy nie nasza, to mu wszystko jedno. Nie s´ledzi nas chyba, odpłyniemy i znikniemy mu z oczu.
—	Bez sensu. Równie dobrze moz˙na sie˛ spodziewac´, z˙e rozwali kuchnie˛, pój-
—	
dzie szukac´

naste˛pnej i tez˙

zniknie nam z oczu. Znudziło ci sie˛

juz˙

spokojnie

mieszkac´

i chcesz sie˛

tułac´

po wodzie? W takim razie najpierw zróbmy sobie

z˙agiel, tułanie be˛dzie mniej me˛cza˛ce.

Przystan´

okazała sie˛

s´rednio atrakcyjna. Tuz˙

przy niej na straganie ponury

chłop sprzedawał papierówki. Dalej widac´ było przystanek PKS-u i sklep, przed którym cia˛gne˛ła sie˛ kilometrowa kolejka młodziez˙y w wieku szkolnym. Obawy Okre˛tki, z˙e wszystko wykupia˛, rychło okazały sie˛ płonne, młodziez˙ nabywała wy- ła˛cznie oranz˙ade˛. Chleb w sklepie był, ale wczorajszy. Tereska zdecydowała sie˛ kupic´.
—	Co za róz˙nica, przeciez˙ i tak nie zjemy go dzisiaj, musi wystarczyc´ na pare˛ dni. A czy ma trzy dni, czy cztery, to juz˙ ganc pomada.
Nadpłyna˛ł statek, zaryczał i cała młodziez˙ z kolejki rzuciła sie˛ na przystan´, dzie˛ki czemu od razu znalazły sie˛ w pobliz˙u lady. Na la˛d zeszło kilka osób. Okre˛t-

ka zaniepokoiła sie˛ o losy składaka, pozostawionego pod opieka˛ jakiegos´ pracow- nika z˙eglugi.
—	Tam jest teraz takie zamieszanie, z˙e on nie be˛dzie zwracał uwagi. Lepiej idz´ i zobacz, wiosła zostały na wierzchu. Tylko wróc´ zaraz, bo sobie nie dam rady.
—	Dobrze — zgodziła sie˛ Tereska. — Przy okazji przyniose˛ siatke˛, zdaje sie˛, z˙e lez˙y pod dziobem.
Wyszła ze sklepu i juz˙ po kilkunastu krokach stane˛ła jak wmurowana. Z ma- łego pomos´ciku schodził na brzeg młody człowiek doskonale jej znany, którego przypadkowe spotykanie w jakis´ tajemniczy sposób dodawało blasku egzystencji. Byc´ moz˙e oderwałaby nogi od ziemi, przys´pieszyła kroku i spotkała go dokład- niej, gdyby nie to, z˙e tuz˙ za nim zbiegła na la˛d gonia˛ca go młoda dama. W mgnie- niu oka Tereska stwierdziła, z˙e jest to inna osoba, nie tamta, która˛ ogla˛dała nie- gdys´ w podobnej sytuacji, i stwierdzenie to przyniosło jej niezrozumiała˛ ulge˛. Równoczes´nie dostrzegła strój damy i doznała ostrego kolnie˛cia w sercu. Paryski pokaz mody na Mazurach! Stała nadal jak wros´nie˛ta w teren.
Dama zatrzymała młodego człowieka cos´ do niego mówia˛c, ale panuja˛cy na przystani wrzask uniemoz˙liwiał rozróz˙nianie dz´wie˛ków. Młodzieniec cos´ odpo-

wiedział, skłonił sie˛

z lekkim zniecierpliwieniem i odszedł. Dama cos´

jeszcze

za nim zawołała, Tereska nie miała pewnos´ci, czy było to „o czwartej”, czy „do czwartku”, pos´piesznie usiłowała sobie przypomniec´, jaki to dzien´ dzisiaj; młody człowiek cos´ odkrzykna˛ł, zamachał re˛ka˛ i poszedł. Dziewczyna postała chwile˛, westchne˛ła i z wolna zawróciła w strone˛ przystanku autobusowego.
Tereska niemrawo uczyniła kilka kroków i znów sie˛ zatrzymała. Jakos´ nie była w stanie ocenic´ swoich doznan´ ani nawet sprecyzowac´ z˙adnej mys´li. Ujrzała nad- jez˙dz˙aja˛cy autobus, przyjrzała sie˛, jak postac´ z paryskiego pokazu mody wdziera sie˛ do zatłoczonego pudła, zaczekała, az˙ pudło ruszyło, i wreszcie zeszła na brzeg do składaka.
Statek stał obok i młodziez˙ kotłowała sie˛ na trapie, ale składakiem nikt sie˛ nie interesował. Teresce udało sie˛ nakłonic´ umysł do pracy.
Co on robił na tym statku, skoro ma kajak z z˙aglem? — zastanowiła sie˛ i zaj- rzała pod dziób, nie maja˛c poje˛cia, czego szuka. Pod dziobem znajdowała sie˛ tylko sól w plastykowej torebce i pudełko zapałek. Tereska przyjrzała sie˛ im z uwaga˛, przelazła na tył i zajrzała pod rufe˛. Alez˙ te dziwy za nim lataja˛! — stwierdziła z niesmakiem. Pod rufa˛ lez˙ał porza˛dnie zakre˛cony kanister, a w siatce litrowa bu- telka z woda˛. Boz˙e, w co ona była ubrana. . . — pomys´lała Tereska i us´wiadomiła sobie, z˙e szuka siatki.
Siatka zaczepiła sie˛ o cos´, trzeba było wyja˛c´ kanister i bez mała wejs´c´ z głowa˛ pod rufe˛, z˙eby ja˛ odczepic´. Tereska odczepiła, włoz˙yła kanister na miejsce i wy- szła na la˛d. Po kilku krokach przyszło jej na mys´l, z˙e noszenie ze soba˛ butelki jest pozbawione sensu, wróciła wie˛c, wyje˛ła butelke˛ z siatki i schowała ja˛ pod ru- fe˛. Wysiadaja˛c ponownie, zorientowała sie˛, z˙e schowała siatke˛, a butelke˛ trzyma

w re˛ku, wróciła i dokonała zamiany. Wszystko to robiła w dziwnie zwolnionym tempie. Upadłam na głowe˛ — stwierdziła z jeszcze wie˛kszym niesmakiem i spoj- rzała na jezioro.
Tuz˙ przed nia˛ płyna˛ł kajak z z˙aglem. Przed chwila˛ odbił od brzegu i wypłyna˛ł

na s´rodek, równoczes´nie kieruja˛c sie˛

na południe. Lekki, boczny wiatr wypeł-

niał z˙agiel. Młody człowiek, którego poznała natychmiast, chociaz˙ na la˛dzie był w spodniach i w koszuli, teraz zas´ na sobie miał tylko ka˛pielówki, zaje˛ty ma- newrami, nie patrzył na brzeg. Odwrócony był twarza˛ do niej, ale wzrok miał utkwiony gdzies´ w przestrzeni przed soba˛.
—	Na litos´c´ boska˛, juz˙ mys´lałam, z˙e sie˛ utopiłas´! — wykrzykne˛ła rozws´cie- czona Okre˛tka nad stosem złoz˙onym z wielkiego bochna chleba, dwóch toreb cukru, szes´ciu puszek skondensowanego mleka i kilku pomniejszych paczek. — Dokupiłam z˙ółtego sera, herbaty, cytryn i margaryny. Cos´ tam robiła tyle czasu?!
—	Odstawiałam butelke˛ — odparła Tereska dos´c´ niepewnie. — W siatce była butelka z woda˛. Nie mogłam sie˛ jej pozbyc´.
—	Leciała za toba˛ czy co?
—	Leciała? Nie wiem. . . A, tak, leciała. Co sie˛ ruszyłam, to ta butelka była ze mna˛. . .
Okre˛tka przerwała na chwile˛ pakowanie paczek do siatki i popatrzyła uwaz˙nie na przyjaciółke˛.

—	Lepiej od razu powiedz, co sie˛ składak, czy co?

tam stało. Ukradli nam wiosła czy cały

—	Co? — zdziwiła sie˛ Tereska. — Nic sie˛ nie stało. Chleb sie˛ nie zmies´ci, trzeba go wzia˛c´ do re˛ki. O co ci chodzi?
Okre˛tce przyszło na mys´l, z˙e Tereska spotkała moz˙e obła˛kanego arystokrate˛ i ukrywa to przed nia˛, z˙eby jej nie zdenerwowac´. Zdenerwowała sie˛ natychmiast do szalen´stwa. Upchała reszte˛ paczek byle jak i chwyciła siatke˛.
—	Jez˙eli on sie˛ wsze˛dzie pe˛ta za nami — ste˛kne˛ła, uginaja˛c sie˛ pod cie˛z˙arem i ruszaja˛c truchtem ku jezioru. — Jez˙eli jeszcze i tu cos´ rozwalił. . . To ja mam tego dos´c´, jade˛ w góry!
—	Oszalałas´, kto sie˛ pe˛ta, czego tak lecisz?
—	Jestem pewna, z˙e spotkałas´ tego półgłówka! Przedziurawił nam składak! Tak wygla˛dasz, z˙e musiałas´ cos´ zobaczyc´!
Tereska zmierzała za nia˛ truchtem z chlebem w obje˛ciach. Z jakiegos´ tajem- niczego powodu informacja o spotkaniu młodego człowieka nie przechodziła jej przez gardło. Było to cos´, do czego najpierw sama musiała sie˛ jakos´ ustosunko- wac´. Okre˛tka jednakz˙e prezentowała objawy narastaja˛cej histerii i bezwzgle˛dnie nalez˙ało ja˛ uspokoic´.
—	No dobrze, niech ci be˛dzie! — zawołała za nia˛ wspaniałomys´lnie. — Skoro ci tak zalez˙y, moz˙emy popłyna˛c´ kawałek dalej, chociaz˙, jak dota˛d, ten hrabiowski
—	

z˙łób nic nam złego nie zrobił! Ale jak chcesz, prosze˛ bardzo! Ja juz˙ odpocze˛łam, moge˛ sie˛ zacza˛c´ me˛czyc´ na nowo!
Okre˛tka omal nie upus´ciła siatki do wody. Pomys´lała, z˙e chyba z ta˛ Tereska zwariuje; jeszcze wczoraj zarzekała sie˛, z˙e z˙adna siła jej sta˛d nie wype˛dzi, jesz- cze dzisiaj upierała sie˛, z˙eby zostac´, a teraz nagle zgadza sie˛ na odjazd, i to akurat

kiedy ona, Okre˛tka, namys´liła sie˛

i wcale nie chce odjez˙dz˙ac´, dała sie˛

przeko-

nac´, bo w kon´cu hrabiowski z˙łób rzeczywis´cie nic im złego nie zrobił. Je˛kne˛ła rozdzieraja˛co i bez słowa uje˛ła wiosło. . .

*	*	*

—	No tak — powiedziała Tereska z irytacja˛ nazajutrz o poranku. — Zapo- mniałys´my wczoraj zastawic´ pułapke˛ i prosze˛, jaki skutek! Juz˙ to wykorzystał!
Okre˛tka ze szczotka˛ i pasta˛ do ze˛bów przelazła przez zwalone drzewo. Kuch- nia wygla˛dała jak obraz ne˛dzy i rozpaczy. Uparty zwyrodnialec nie starał sie˛ na- wet zatrzec´ s´ladów, wygrzebawszy kamienie i rozkopawszy grunt zostawił istne pobojowisko nie nadaja˛ce sie˛ do uz˙ytku. Tereska próbowała przepchna˛c´ wielki kamien´ na poprzednie miejsce.
—	I jak to teraz odremontowac´? A takie było wygodne!
—	Słuchaj, albo ich jest wie˛cej, albo on ma nadludzkie siły. Jakim sposobem wygrzebał te głazy? Przeciez˙ to potwornie cie˛z˙kie!
—	
—	Podwaz˙ył czyms´.  Widac´

s´lady. Ale i tak sie˛

niez´le napracował. Co tak

stoisz, jak pomnik na cokole, pomóz˙ mi! Dosun´my ten jeden do tych dwóch.
—	Skutek be˛dzie taki, z˙e dostaniemy ruptury — mrukne˛ła Okre˛tka, ale po- słusznie odłoz˙yła szczotke˛ i paste˛ i wzie˛ła udział w remoncie.
Kamien´ dał sie˛ przepchna˛c´, kuchnia nadal nie przypominała kuchni, ale gar- nek moz˙na było na niej postawic´. Tereska zgarne˛ła troche˛ suszu i zastygła nad nim z zapałkami w re˛kach. Okre˛tka odnalazła w trawie szczotke˛ i paste˛ i obejrzała sie˛.
—	No? — zapytała. — Co cie˛ tak nagle zamurowało? Nie da sie˛ rozpalic´? Tereska poruszyła sie˛ i potarła zapałke˛.
—	Rozpalic´ sie˛ da — odparła, wcia˛z˙ w zadumie. — Ale tak sie˛ zastanawiam, o co mu włas´ciwie moz˙e chodzic´? Maniactwo maniactwem, ale jak na maniactwo, to jest za cie˛z˙ka praca. Słuchaj, on tu chyba czegos´ szuka.
—	Tu?
—	Nie specjalnie tu, tylko w ogóle pod tymi kamieniami. Popatrz, jak to jest rozkopane. On tych kamieni nie wygrzebuje tak sobie a muzom, z łaski na ucie- che˛, byle wygrzebac´, tylko wygrzebuje i potem pod nimi kopie. Wyraz´nie mi wy- chodzi, z˙e czegos´ szuka.
Okre˛tka przez chwile˛ nie była pewna, jakie wobec tego odkrycia winna zaja˛c´ stanowisko.

—	No to co, z˙e szuka? Ma to nas pocieszyc´ czy wre˛cz przeciwnie?
—	Ote˛piałas´ na tej wodzie czy co? Nalało ci sie˛ do głowy? Nie ciekawi cie˛, czego szuka? To moz˙e byc´ cos´ interesuja˛cego!
—	
—	Nawet jes´li,  to ja sie˛

nie podejmuje˛

zgadna˛c´. Nie wiem, czego mógłby

szukac´ pod kamieniami wros´nie˛tymi w grunt. Robaków chyba albo mrówczych

jajek. Nie interesuja˛ mnie mrówcze jajka i z tym kretynem nie chce˛ wspólnego!

miec´

nic

—	On szuka czegos´, co jest jeszcze głe˛biej. Moz˙e zakopał cos´ pod kamieniem i zapomniał, pod którym, i teraz szuka pod wszystkimi, jak leci?
—	W takim razie musi byc´ niedorozwinie˛tym idiota˛ — zawyrokowała stanow- czo Okre˛tka i po chwili dodała z zadziwiaja˛ca˛ trzez´wos´cia˛ umysłu: — Szczegól- nie, z˙e szuka pod kamieniami, które lez˙a˛ w ziemi od Bóg wie ilu lat nie tknie˛te. Kiedy to niby zakopał, przed urodzeniem? Czy moz˙e uwaz˙asz, z˙e te głazy rozwala stuletni staruszek?
Tereska nie miała sprecyzowanego zdania co do wieku oszalałego arystokraty, niemniej jednak mys´l o szukaniu czegos´ zakopanego wydała jej sie˛ interesuja˛ca. Wyobraz´nia zaprezentowała jej mnóstwo rozmaitych moz˙liwos´ci, ze szkieletem zamordowanej ofiary wła˛cznie. Z zapałem uczepiła sie˛ pomysłu.

W trakcie s´niadania uszcze˛s´liwiła Okre˛tke˛

przypuszczeniem, z˙e zbrodniarz

szuka zwłok, które zamierza zniszczyc´,

z˙eby nie naprowadziły na jego

s´lad.

Ewentualnie ma˛z˙ lub syn owych zwłok pragnie upewnic´ sie˛ w kwestii morder- stwa, po czym dokonac´ zemsty. Ewentualnie szuka narze˛dzia zbrodni, które sta- nowic´ be˛dzie materiał dowodowy. Okre˛tka z rozpaczliwa˛ stanowczos´cia˛ odrzuca- ła te krwawe przypuszczenia, upieraja˛c sie˛, z˙e wiek kamieni koliduje z wiekiem poszukiwacza.
—	No wie˛c włas´ciwie uwaz˙asz, z˙e co? — zniecierpliwiła sie˛ w kon´cu Tere- ska. — Rozwala, wygrzebuje i kopie pod spodem. Jak to wytłumaczysz?
—	Wcale nie wytłumacze˛. Nie po to tu przyjechałam, z˙eby tłumaczyc´ jakichs´ zboczen´ców. Uwaz˙am, z˙e to szaleniec, i koniec.
—	W tym szalen´stwie jest metoda. Nareszcie dokładnie rozumiem sens tego zdania, podróz˙e kształca˛, Szekspir do mnie przemówił. Jestem ciekawa, czego szaleniec szuka, i zamierzam sie˛ tego dowiedziec´!
W głosie Tereski zadz´wie˛czał ton tak granitowego zdecydowania, z˙e Okre˛tke˛ na moment ogarne˛ła rozpacz. Us´wiadomiła sobie nagle, jak dobrze i spokojnie

z˙yło jej sie˛ dotychczas. Z˙ adnych kłopotów, zmartwien´

i trosk, z˙adnych niebez-

pieczen´stw, koja˛ca atmosfera pogodnej beztroski i rozleniwienia, słon´ce, jeziora, ła˛ki i lasy, z˙yczliwi ludzie, z˙yczliwe ryby, łagodny opryszek, który zadowala sie˛ przewracaniem kamieni, nie czynia˛c z˙adnej wie˛kszej szkody. . . Co, na litos´c´ bo- ska˛, zrobi sie˛ z tym wszystkim, jes´li Tereska uprze sie˛ odgadywac´ jakies´ ponure i makabryczne tajemnice?
Przygne˛biona, podniosła sie˛ i sie˛gne˛ła po garnek.

—	Ciekawe, jakim sposobem zamierzasz sie˛

czegokolwiek dowiadywac´ —

powiedziała ostroz˙nie. — Miałys´my zbierac´ maliny. Zapytasz go osobis´cie czy korespondencyjnie? Czy sama zaczniesz rozgrzebywac´ kurhany?
Tereska zakon´czyła przelewanie herbaty do termosów i butelek, wytrza˛sne˛ła fusy w krzaki, wypłukała garnek i wytarła go s´ciereczka˛.
—	Bezpos´redni kontakt z głupkiem lekcewaz˙e˛ — os´wiadczyła. — Idziemy na maliny. Zaczyna mi sie˛ to wszystko razem kojarzyc´ i teraz juz˙ wyraz´nie widze˛, z˙e pe˛ta sie˛ koło nas jakas´ tajemnica. Od samego pocza˛tku cos´ sie˛ dzieje.
—	Naprawde˛ uwaz˙asz, z˙e przez nasz przyjazd tutaj od razu cos´ sie˛ zacze˛ło dziac´?
—	
—	Nie przez nasz przyjazd, tylko w ogóle sie˛

działo, a my to widzimy od

pierwszej chwili i jak takie s´lepe komendy nie zwracamy uwagi. Musiałys´my byc´ chyba ogłuszone. Przypomnij sobie, jak ci ludzie na wodzie rozmawiali. Miałas´ racje˛, to wcale nie byli kłusownicy. Mówili o pilnowaniu i z˙e cos´ be˛dzie, jak go

ktos´

zobaczy, i tym podobnie. Dwóch ich było i arystokrata tez˙

sie˛

pla˛tał do-

okoła namiotu w dwie osoby, wiesz, wtedy kiedy mu konie poniosły w tej twojej s´redniowiecznej karecie. Dwóch ludzi szuka tu czegos´ pod kamieniami, a najwaz˙- niejsze jest to, co mówił tamten straz˙nik. On nas rzeczywis´cie ostrzegał, z czego wnosze˛, z˙e nie jest to czyjas´ niewinna rozrywka, tylko jakas´ powaz˙na, podejrzana sprawa. Z˙ ycze˛ sobie odgadna˛c´, o co tu chodzi. Okre˛tka poczuła sie˛ tak zdener- wowana, z˙e przestała odróz˙niac´ maliny od pokrzyw. Z przyjemnos´cia˛ odwołałaby wszystko, co sama powiedziała o kłusownikach i straz˙niku. Nie miała najmniej- szych wa˛tpliwos´ci, z˙e Tereska słusznie wnioskuje i w pogodnym plenerze kłe˛bi sie˛ wokół nich jakas´ krew w z˙yłach mroz˙a˛ca zagadka. Niczego nie pragne˛ła bar- dziej, niz˙ trzymac´ sie˛ od niej z daleka.
—	Jak to chcesz odgadywac´, na litos´c´ boska˛?! I w ogóle po co ci to?! Co cie˛ to obchodzi?! Co zamierzasz zrobic´?!
—	Nic na razie. Najrozsa˛dniej be˛dzie spokojnie poczekac´. Poszukac´ naste˛p- nych kamieni i poste˛powac´ tak samo jak dotychczas. Zobaczyc´, co z tego wynik- nie, a ewentualnie podejrzec´, co on zrobi i co wygrze˛bie. A zastanowic´ sie˛ potem,
—	
jak juz˙

be˛dziemy miały wie˛cej materiału do przemys´lenia. Pospieszmy sie˛, bo

mamy mało czasu.
Okre˛tka, która juz˙ doznała ulgi na mys´l, z˙e włas´ciwie nic nie ulegnie zmianie, zaniepokoiła sie˛ na nowo. Tereska wydawała sie˛ nieco zniecierpliwiona i jakby z lekka rozgora˛czkowana.
—	Dlaczego mamy mało czasu? Co be˛dziemy robic´?
—	Jak to co, przeciez˙ dzisiaj odpływamy. Be˛dziemy szukac´ nowego miejsca na nocleg.
Okre˛tka stane˛ła jak wryta.
—	Na litos´c´ boska˛! Dlaczego?!!! Tereska zdziwiła sie˛ tak, z˙e az˙ wylazła z ma- lin, z˙eby spojrzec´ na przyjaciółke˛.
—	

—	No przeciez˙ sama chciałas´! Sama sie˛ upierałas´, z˙eby odpłyna˛c´, skoro ten arystokrata sie˛ tu pe˛ta! Z˙ eby sie˛ od niego odczepic´!
—	
—	Ale juz˙

sie˛

nie upieram. Tu jest bardzo dobrze. I jez˙eli juz˙

raz rozwalił

nam te kamienie, to moz˙e drugi raz nie przyjdzie. Wcale nie wiem, czy jest sens odjez˙dz˙ac´.
—	Oczywis´cie, z˙e jest sens, i oczywis´cie, z˙e on tu drugi raz nie przyjdzie. Je- z˙eli mamy podpatrzyc´, co wygrzebuje, musimy rzecz jasna poszukac´ naste˛pnych kamieni! Specjalnie zuz˙ytkuje˛ je na kuchnie˛, nawet jes´li sie˛ kompletnie nie be˛da˛ nadawały. Tu sie˛ juz˙ nic nie zdarzy, trzeba jechac´ dalej.
—	Wcale nie chce˛ go podpatrywac´ i wcale nie chce˛, z˙eby sie˛ cokolwiek zda- rzało — wyje˛czała Okre˛tka cichutko, z głowa˛ w malinach. — Na diabła mi ten zakopany trup czy syn trupa, czy wszystko jedno co! Tu jest lepiej niz˙ w domu. . .
—	Co tam mamroczesz? — spytała Tereska niecierpliwie. — Mówisz do zie- mi, nie nie słysze˛.
—	Mówie˛, z˙e co cie˛ pcha, za dobrze ci tu było? Takie idealne miejsce i wresz- cie przestałam sie˛ bac´ arystokraty, i co ty widzisz w tym bła˛kaniu sie˛ po zaka- zach. . .
—	Miałys´my płyna˛c´ na południe!
—	Co ty widzisz w tym południu?! Tereska spojrzała na nia˛ dziwnie i nie od- powiadaja˛c wlazła głe˛biej w ga˛szcz. To fakt, pchało ja˛ na południe. Nie wiadomo dokładnie co, dos´c´, z˙e ja˛ pchało. Nate˛z˙enie pchania wzmogło sie˛ bardzo wyraz´- nie od wczoraj, ale przeciez˙ widok płyna˛cego na południe młodego człowieka nie mógł miec´ z tym z˙adnego zwia˛zku! W tamtej stronie były lasy, wielkie lasy, a nie jakies´ tam ne˛dzne zagajniki; były, sa˛dza˛c z mapy, jakies´ skomplikowane i roz- członkowane jeziora, były S´ niardwy i zachwalana przez Janeczke˛ les´niczówka,
—	
i w ogóle było jakos´ bardziej interesuja˛co. Tu juz˙

wszystko poznały, obejrzały

i nie miały nic do roboty, tam zas´ mogło je spotkac´ cos´ nowego. Nieznanego. Nie- spodziewanego. Włas´ciwie tam mogło je spotkac´ wszystko. Na niejasna˛ i mglista˛ mys´l o tym wszystkim czuła miłe piknie˛cia w sercu i pchanie urastało do rozmia- rów i siły tra˛by powietrznej.
—	Nie zamierzasz chyba ograniczyc´ sie˛ do obejrzenia tego małego, parszywe- go kawałka kraju? — powiedziała z nagana˛ wypla˛tuja˛c głowe˛ z malin. — Uwa-
—	
z˙am, z˙e po pierwsze, trzeba zobaczyc´

cos´

wie˛cej, a po drugie, te hrabiowskie

Kamienie zaczynaja˛ mnie ciekawic´. Tam sa˛ lasy, chciałas´ miec´ las.
Wracały z garnkami pełnymi malin, kłóca˛c sie˛ zaz˙arcie i wzajemnie przeko- nuja˛c o całkowitej odwrotnos´ci tego, co twierdziły poprzedniego dnia. Siła ar- gumentów Tereski była wie˛ksza, pote˛ga pchania, nie maja˛cego z˙adnego zwia˛zku z młodym człowiekiem na kajaczku, zwycie˛z˙yła. Okre˛tka upierała sie˛ coraz sła- biej i niemrawiej.
—	No dobrze — rzekła w kon´cu zrezygnowana. — Ale tam sa˛ kanały, wi-
—	
dac´

na mapie, duz˙o ich jest i to musimy przepłyna˛c´

jednym cia˛giem. Wie˛c po

pierwsze, musimy wypłyna˛c´ bardzo rano, z˙eby miec´ czas, a dzis´ juz˙ za póz´no, i po drugie, byłoby dobrze miec´ z˙agiel. Uwaz˙am nawet, z˙e z˙agiel jest konieczny. Mnie sie˛ wydaje, z˙e wiatr pcha w tamta˛ strone˛. Niech juz˙ be˛dzie ta moja nocna koszula.
—	W porza˛dku — zgodziła sie˛ Tereska. — Wobec tego bierzemy sie˛ do robo-
—	
ty.

Nocna koszula Okre˛tki jednakz˙e ocalała. Za pomoca˛ sznurków, drutów, gwoz´-

dzi i olbrzymiego wysiłku umysłowego Tereska wykonała konstrukcje˛ wre˛cz uni- kalna˛. Na maszcie z suchej sosenki wisiał na sznurku poprzeczny dra˛g, do dra˛ga przymocowana była płachta, takiz˙ dra˛g trzymał płachte˛ u dołu. Na kon´cach dolne- go dra˛ga uwia˛zane były sznurki tak długie, z˙e sie˛gały az˙ do rufy. Przyodziac´ owa˛ konstrukcje˛ w nocna˛ koszule˛ było bardzo łatwo, ale nic poza tym, nocna koszula bowiem z własnej inicjatywy nie chciała sie˛ rozpos´cierac´. Zbiegała sie˛ w s´rod- ku, wysmykiwała spod sznurków i nalez˙ało przyczepic´ ja˛ na kon´cach porza˛dniej. Okre˛tka kategorycznie zaprotestowała przeciwko przybijaniu re˛kawów gwoz´dzia- mi, Tereska zuz˙yła zatem na z˙agiel swoje przes´cieradło ka˛pielowe w kolorze ja- skrawoniebieskim. Gwoz´dzie wbiła bez z˙alu, nadzwyczajnie zaciekawiona, co tez˙ z tego wszystkiego razem wyniknie.
Maszt trzymał sie˛ doskonale, poza innymi umocnieniami bowiem przywalony był i obetkany cze˛s´cia˛ bagaz˙u, przynalez˙na˛ do dziobu. Po przełamaniu licznych drobnych przeszkód, po stwierdzeniu, z˙e maszt uniemoz˙liwia wepchnie˛cie bagaz˙u na włas´ciwe miejsce, po zdemontowaniu i ponownym zamontowaniu całej kon- strukcji, przepakowaniu składaka tak, z˙eby był doste˛p do steru, i wzmocnieniu kolejno wszystkich fragmentów oz˙aglowania — moz˙na było wreszcie wypróbo- wac´ wynalazek.
Z szuwarów wypłyne˛ły wiosłuja˛c, przy czyni telepia˛ca sie˛ na maszcie płachta niewymownie przeszkadzała. Poczuły na włosach lekki powiew, złoz˙yły wiosła, Tereska uje˛ła sznurki dolnego dra˛ga i ustawiła z˙agiel prostopadle do teoretyczne- go kierunku wiatru. Okre˛tka przygla˛dała sie˛ temu z wielkim zainteresowaniem.
Przes´cieradło ka˛pielowe nie zrobiło włas´ciwie nic, wbrew nadziejom nie wy-

de˛ło sie˛

jak balon, przestało tylko falowac´

i trwało nieruchomo. Po chwili za-

trzepotało lekko lewym skrajem, Tereska pocia˛gne˛ła odruchowo lewy sznurek ku sobie, przes´cieradło zatrzepotało mocniej, pocia˛gne˛ła prawy i przes´cieradło znów znieruchomiało. Obejrzała sie˛ na trzciny.
—	Popatrz, płyniemy! — wykrzykne˛ła zaskoczona i s´miertelnie zdumiona.
—	Płyna˛c´ płyniemy — odparła krytycznie Okre˛tka. — Tylko ciekawa jestem doka˛d. Ten plastron mi wszystko zasłania i nic nie widze˛. Ty cos´ widzisz?
—	Nie, ale to nic nie szkodzi. Schyl głowe˛, moz˙e be˛dziesz miała widok pod spodem.
Okre˛tka posłusznie zniz˙yła głowe˛, kłada˛c nia˛ niemal w składaku.

—	Niesie nas prosto na tamten brzeg — zaraportowała. — Do sklepu be˛dzie- my miały blisko, ale zdaje sie˛, z˙e nie o to nam chodzi. Nie moz˙esz skre˛cic´?
—	W która˛ strone˛?
—	Bardziej na lewo. Wzdłuz˙ jeziora.
Tereska przydeptała ster, przes´cieradło natychmiast zmieniło pozycje˛, wygie˛-

ło sie˛

w lekki łuk, składak chybna˛ł sie˛

w prawo, zanurzaja˛c w wodzie niemal

cała˛ burte˛. Obie wrzasne˛ły, Tereska wypus´ciła sznurki i przytrzymała sie˛ listew. Składak wrócił do równowagi, płachta na maszcie łagodnie zafalowała.
—	To jest jakies´ dziwnie z˙ywe, trzeba było spróbowac´ z pustym składakiem — powiedziała niespokojnie Okre˛tka. — Przewrócic´ sie˛ z pustym to nic takiego, ale całego bagaz˙u wolałabym nie topic´.
Tereska na nowo uje˛ła sznurki i skre˛ciła ster.
—	Musi byc´ przeciez˙ jakis´ sposób, bokiem do wiatru to powinno płyna˛c´. Moz˙- liwe, z˙e zrobiłam cos´ za gwałtownie. Ty patrz, a ja spróbuje˛ sie˛ ustawic´.
Płachta znów znieruchomiała, Tereska operowała sznurkami z nadzwyczajna˛ ostroz˙nos´cia˛. Składak suna˛ł przed siebie niezbyt szybko, ale bez wstrza˛sów.
—	Skre˛camy — zawiadomiła Okre˛tka z przeje˛ciem. — Nie bardzo, ale moz˙e sie˛ uda omina˛c´ przystan´. Głowa mi sie˛ skrzywi nieodwracalnie. Jakby ci sie˛ udało jeszcze troche˛, to juz˙ byłoby doskonale.
—	W ostatecznos´ci zawsze moz˙emy ten jakis´ trudny kawałek przepłyna˛c´ na wiosłach. Grunt, z˙e nas pcha, zobacz, jaki kawał został za nami.
—	Słuchaj, odczep sie˛ od tego brzegu. Ludzie tam stoja˛.
—	No to co, przeciez˙ ich nie przejade˛!
—	Ale patrza˛ sie˛ na nas. I pokazuja˛ palcami.
Oz˙aglowanie składaka było nie tylko oryginalne, ale takz˙e szalenie efektowne. Jaskrawoniebieski kolor przes´cieradła z daleka rzucał sie˛ w oczy, budza˛c z˙ywe zainteresowanie widzów.
—	Jakies´ gbury bez wychowania — zawyrokowała Tereska z niesmakiem. — Nie zwracaj na nich uwagi. Mów, gdzie płyniemy, bo nic nie widze˛!
—	No, juz˙ prawie dobrze, tylko jeszcze troszeczke˛ w lewo. . . Co robisz, na litos´c´ boska˛?!
Lekka bryza pchała z˙agiel z szybkos´cia˛ nie wie˛ksza˛ niz˙ przy wiosłowaniu, nie- mniej jednak pchała. Kierunek wiatru nie kłócił sie˛ zbytnio z kierunkiem podróz˙y i z˙adne skomplikowane manewry nie były potrzebne. Maszt trzeszczał wprawdzie niepokoja˛co, ale Tereska pocieszała sie˛ mys´la˛, z˙e gdyby sie˛ złamał, bez trudu zro- bi nowy.
—	No wie˛c to był doskonały pomysł — pochwaliła Okre˛tka po godzinie. — Juz˙ widac´ koniec jeziora, a my mamy s´wiez˙e siły. Co prawda, szybkos´c´ jest mało ekspresowa i krajobrazu w ogóle nie widac´. . .
—	Moz˙esz patrzec´ na boki — przerwała nieco uraz˙ona Tereska. — Z boku widac´ wszystko.
—	

—	. . . Ale płynie nam sie˛ samo i w ten sposób zgadzam sie˛ zwiedzac´ dowolnie wielkie przestrzenie. Szczególnie z˙e nigdzie nam sie˛ nie s´pieszy. Według mapy, te kanały zmieniaja˛ kierunek, jak zmienia˛, to co?
—	Nic, zdejmiemy pagaja i powiosłujemy. Pod koniec znów powinno nam dmuchac´ w plecy. . .
O wpół do pia˛tej po południu z wiejskiej chałupy wyszedł młody człowiek, który wsta˛pił tam na s´wiez˙e mleko, i schodza˛c ku wodzie ujrzał dos´c´ daleko na jeziorze jaka˛s´ dziwna˛ rzecz. Ls´nia˛ca jaskrawym błe˛kitem prostoka˛tna płachta zwi- sała z czegos´ w rodzaju masztu w sposób osobliwy i rzadko spotykany. Ws´ród licznych jednostek pływaja˛cych wyróz˙niała sie˛ zdecydowanie. Młody człowiek, zaintrygowany, pogrzebał w swoim kajaczku, wycia˛gna˛ł lornetke˛ i podniósł do oczu, po chwili us´miechna˛ł sie˛, nie tylko z rozbawieniem, ale takz˙e jakby z czu- łos´cia˛. Wsiadł do kajaka i wcia˛gna˛ł z˙agiel na maszt.
Tereska i Okre˛tka na s´rodku jeziora rozstrzygały kwestie˛ kierunku. Powinny były włas´ciwie konsekwentnie płyna˛c´ na południe, ale południe znajdowało sie˛ teraz pod wiatr, a do lasów za Mikołajkami droga wydawała sie˛ zbyt daleka. Na północnym zachodzie mapa pokazywała równiez˙ jakis´ las i poła namiotowe i by- ło to znacznie bliz˙ej. Zadecydowały płyna˛c´ ku północy, szczególnie, z˙e w tamta˛ strone˛ wiatr che˛tnie popychał. Kajaczek z z˙aglem zaczekał, az˙ go mine˛ły, odbił od la˛du i popłyna˛ł za nimi w pewnej odległos´ci.
Głe˛boka i dos´c´ wa˛ska zatoka o zalesionych brzegach znajdowała sie˛ po dro- dze. Wpłyne˛ły w nia˛ na wiosłach. Las był pie˛kny, miejsca do la˛dowania trafiały sie˛ ge˛sto, na kaz˙dym jednak stały znajome tablice z licznymi zakazami.
—	Moz˙na wiedziec´, po co my sie˛ tu pchamy? — spytała z niezadowoleniem Okre˛tka, kiedy juz˙ wyraz´nie stało sie˛ widoczne, z˙e zatoka jest dla nich niedoste˛p- na. — Według mapy, jakis´ camping jest wyz˙ej. Tu nic nie ma. Chcesz nocowac´ nielegalnie?
Tereska, z uwaga˛ wpatrzona w brzeg, pokre˛ciła przecza˛co głowa˛. Po chwjli uprzytomniła sobie, z˙e Okre˛tka jej nie widzi.
—	Nie — odparła tajemniczo. — Tam, do góry zaraz popłyniemy. Tutaj szu- kam kamieni.
—	Co takiego?!
—	Szukam kamieni. To jest odludne miejsce i on tu moz˙e grasowac´. Chce˛ sprawdzic´, czy rozwala tylko te w pobliz˙u nas, czy w ogóle wszystkie.
Okre˛tka ze zdenerwowania straciła rytm i gwałtownie chlupne˛ła wiosłem w wode˛. Tereska od wczoraj nie mówiła nic na temat podejrzanych afer i moz˙- na było miec´ nadzieje˛, z˙e wywietrzały jej z głowy. Tymczasem okazywało sie˛, z˙e wre˛cz przeciwnie, koszmarny pomysł rozwikływania zagadek utkwił w niej na amen. Nie dos´c´ na tym, wprowadzała go w czyn. . .
—	Sa˛! — zawołała Tereska z oz˙ywieniem. — Tam, za gałe˛ziami. Popatrz, nienaruszone! Jestem pewna, z˙e przyjdzie je tu wykopac´!
—	

Okre˛tka milczała, pełna obrzydzenia i ws´ciekłos´ci. Tereska zwolniła nagle i znieruchomiała.
—	Popatrz, sa˛ drugie. Rozkopane. Nie wiosłuj, czekaj, niech sie˛ przyjrze˛. Roz- kopane juz˙ dawno, miałam racje˛, z˙e on pracuje chaotycznie. Nie s´piesz sie˛ tak, zdaje sie˛, z˙e widze˛ jeszcze cos´ na tamtym brzegu. . .
Okre˛tka poczuła, z˙e nie znosi kamieni, budza˛ w niej wstre˛t, ma ich dos´c´ do

kon´ca z˙ycia. Entuzjazm Tereski wydał jej sie˛

niesmaczny, nienormalny, wre˛cz

odraz˙aja˛cy. Je˛kne˛ła rozpaczliwie i zwie˛kszyła tempo wiosłowania.
Miejsce na biwak znalazły po półgodzinie. Las dookoła cia˛gna˛ł sie˛ dos´c´ dale- ko i wszystko byłoby dobrze, gdyby nie to, z˙e w pobliz˙u rozłoz˙ył sie˛ jakis´ obóz z˙eglarski. Dobiegały stamta˛d dz´wie˛ki muzyki, na wodzie zas´ panował oz˙ywiony ruch.
—	Mam nadzieje˛, z˙e nas nie zauwaz˙a˛ — powiedziała Okre˛tka z nieche˛cia˛. — I z˙e nie be˛da˛ sie˛ tak miotac´ po la˛dzie i wodzie przez cała˛ noc do białego rana. Denerwuja˛ mnie.
Tereska natychmiast po wyla˛dowaniu spenetrowała brzeg. Przeleciała wielki kawał w jedna˛ i druga˛ strone˛, dotarła az˙ do skraju lasu i wróciła nieco zdyszana, ale bardzo zadowolona.
—	Sa˛ kamienie — os´wiadczyła. — Ale tylko jedne, tu, niedaleko nas. Z tamtej
—	
strony nie ma. Nie bardzo dobre i namiotu obok nie da sie˛ rozpale˛ i tam be˛dziemy podgrzewac´ ryby.

ustawic´, ale ogien´

Okre˛tka, która przez ten czas zda˛z˙yła wyładowac´ cały bagaz˙, popatrzyła na nia˛ ze zgorszeniem.
—	Widze˛, z˙e ta kamienna mania jest rzeczywis´cie zaraz´liwa. Dostałas´ jakie- gos´ fioła. Przestan´ latac´ i bierz sie˛ do roboty, bo mnie w kon´cu zdenerwujesz.
—	Mys´lałam, z˙e zdenerwowałas´ sie˛ juz˙ dawno. Naprawde˛ nie ciekawi cie˛, czy w tym nie ma jakiejs´ tajemnicy?
—	W nosie mam tajemnice. I od razu sie˛ nastaw, z˙e do z˙adnych kamieni z pa- telnia˛ latac´ nie be˛de˛! Moz˙esz je sama podgrzewac´, skoro ci tak na tym zalez˙y.
—	I nawet nie chcesz ich zobaczyc´?
—	Zobaczyc´ moge˛, chociaz˙ nie wiem po co, ale tylko raz i z daleka. . .  Zapadł zmrok, przed namiotem płone˛ło ognisko, kiedy Okre˛tka wyszła z ka˛-
pieli w jeziorze i palcem spróbowała, czy woda w garnku stoja˛cym przy ogniu jest juz˙ ciepła. Była zimna. Okre˛tka zawahała sie˛, pomys´lała, z˙e albo zakopci ca- ły garnek, albo be˛dzie musiała myc´ ze˛by w zimnej wodzie, znów sie˛ zawahała

i postanowiła zanies´c´

garnek na kamienie. Tereska udała sie˛

tam przed chwila˛

podłoz˙yc´ do ognia i przewrócic´ ryby. Po rybach be˛dzie moz˙na zagrzac´ wode˛ na ze˛by. . .
Wzie˛ła garnek i udała sie˛ w las wzdłuz˙ brzegu, zgryz´liwie mys´la˛c, z˙e ogla˛da- nie kupy kamieni na cos´ jej sie˛ przydało. Przynajmniej wie, gdzie sa˛. Dobrze, z˙e jeszcze nie zrobiło sie˛ całkiem ciemno.

Tereska wynurzyła sie˛ z mroku tak nagle, z˙e omal nie wpadły na siebie.
—	Złamałam sie˛. . . — zacze˛ła Okre˛tka.
—	Cicho! — sykne˛ła Tereska zdenerwowanym głosem. — On tu jest!
Okre˛tka poczuła, z˙e garnek wymyka sie˛ jej z ra˛k. Uchwyciła go w ostatniej chwili, wychlupne˛ło sie˛ troche˛ wody, ostroz˙nie postawiła go na ziemi. Tereska oparła sie˛ o pien´ drzewa.
—	O mało trupem nie padłam — wyszeptała z przeje˛ciem. — Zgasił nam ogien´!
Okre˛tka nie była w stanie zadawac´ sprecyzowanych pytan´. Przeraz˙enie s´ci- sne˛ło jej gardło, nagle poczuła, z˙e wcale nie przestała sie˛ bac´ arystokratycznego wariata, przeciwnie, boi sie˛ go nadal w znacznie zwie˛kszonym stopniu, szczegól- nie z˙e wysta˛pił z nowymi wybrykami. Zupełnie koszmarnymi! Zgasił im ogien´. . .
—	No! Mówz˙e dalej! — je˛kne˛ła słabo.
—	Zaraz. Paliło sie˛ pod rybami, a kiedy teraz przyszłam, w pierwszej chwili mys´lałam, z˙e samo zgasło, ale, chała, przeciwnie, patelnia przesunie˛ta, wygarnie˛te wszystko, nie wiem, gdzie sie˛ podziało, zez˙arł czy co. . .
—	Ryby?!
—	Nie, ogien´. Ryby sa˛. Po ogniu ani s´ladu i mie˛dzy kamieniami ziemia chyba poruszona. To nie ziemia zreszta˛, to tez˙ kamienie..
Chyba zacza˛ł rozkopywac´. Leciałam po ciebie. . .
—	Po co?!
—	Jak to po co? Z˙ ebys´ tez˙ zobaczyła!
Okre˛tka pomys´lała, z˙e Tereska leciała zupełnie niepotrzebnie, mogła jej daro- wac´ ten widok. Wcale nie chce go ogla˛dac´, takie widoki moga˛ sie˛ przys´nic´!
Tereska ochłone˛ła juz˙ nieco po wstrza˛sie. Obecnos´c´ Okre˛tki nadzwyczajnie dodała jej odwagi, strach usta˛pił miejsca podnieceniu. Bała sie˛, oczywis´cie, nie w takim stopniu jednakz˙e, z˙eby zrezygnowac´ z dokonywania odkryc´. Oderwała sie˛ od pnia, zawróciła i pocia˛gne˛ła przyjaciółke˛ za re˛ke˛.
—	Chodz´, mamy okazje˛ go podejrzec´! Tylko cicho! Zakradniemy sie˛!
Okre˛tka zapomniała o postawionym na ziemi garnku. S´ miertelna panika nie pozwoliła jej zebrac´ mys´li, sparaliz˙owała mózg. Pozwoliła sie˛ powlec przez ciem- ne zaros´la ku straszliwemu miejscu, niezdolna do oporu ani protestu. Nikłej otu-

chy dodało jej nagle przypomnienie, z˙e przeciez˙

zawsze moz˙e zamkna˛c´

oczy.

Uczyniła to od razu, potkne˛ła sie˛ i z trzaskiem wpadła na jakis´ krzak.
—	Cicho, do diabła! — wysyczała Tereska. — Zamieniłas´ sie˛ w stado bawo- łów? Czekaj, juz˙ widze˛. . .
Okre˛tka zamarła obok niej, wcia˛z˙ z zamknie˛tymi oczami. W pobliz˙u nie było słychac´ najmniejszego szelestu.
—	Nie ma go — szepne˛ła Tereska po chwili, niespokojnie i z cieniem rozcza- rowania, — Patelnia stoi, pod spodem rozkopane. Chyba uciekł.
—	

Okre˛tka zdobyła sie˛ na ostroz˙ne otworzenie oczu. W mroku widac´ było na tle jeziora kupe˛ kamieni, ra˛czka patelni rysowała sie˛ wyraz´nie, pod nia˛ czerniał jakis´ bałagan. Nie widac´ było s´ladu ludzkiej istoty. Tereska wylazła zza krzaków.
—	Zacza˛ł, przestraszył sie˛ i nawiał — powiedziała, zbliz˙aja˛c sie˛ do kamie- ni. — Naruszył te pod spodem, ale tylko troche˛. Niech on sobie nie wyobraz˙a, z˙e ja zrezygnuje˛. Masz zapałki?
Okre˛tka odzyskała głos, chociaz˙ był to głos odrobine˛ zachrypnie˛ty.
—	Zwariowałas´, ska˛d mam miec´ zapałki, szłam tu z woda˛! Chcesz rozpalic´ jeszcze raz?!
—	No pewnie! Ryby sie˛ podgrzały tylko z jednej strony, a poza tym potrzebna jest woda na ze˛by. Przy okazji zobacze˛, co on zrobi. Rozpale˛ i zaczaimy sie˛ za krzakiem. Czekaj, pójde˛ po zapałki.
—	Nie!!! — wrzasne˛ła Okre˛tka okropnie i rzuciła sie˛ za nia˛. — Nie zostane˛ tu sama za skarby s´wiata! I ty tez˙ nie! Idziemy razem i zabierz siekiere˛! I latarke˛! Dwie latarki!
Kiedy wróciły z zapałkami, latarkami i siekiera˛, kamienie wygla˛dały prawie tak samo jak przed chwila˛. Moz˙e było wokół nich nieco wie˛cej ziemi. Tereska z dzika˛ zacie˛tos´cia˛ rozpaliła nowy ogien´, z trudem hamuja˛c che˛c´ powie˛kszania go bez ograniczen´, i przewróciła rybki na patelni, jeszcze ciepłej, posługuja˛c sie˛ patykiem, widelec bowiem gdzies´ zgubiła. Okre˛tka przypomniała sobie o garnku z woda˛.
—	Teraz go nie be˛dziesz szukac´! — zaprotestowała Tereska. — Z˙ adnego s´wie-
cenia! Teraz sie˛ ukryjemy i be˛dziemy patrzec´!
Wróciły za krzak i przykucne˛ły, z oczami utkwionymi w z˙ar i płomyki pod patelnia˛. Okre˛tka w napie˛ciu czyhała na chwile˛, kiedy be˛dzie musiała zacisna˛c´ powieki.
Kres patrzeniu połoz˙yły ryby, wonia˛ wyraz´nie daja˛c do zrozumienia, z˙e dłuz˙- szy pobyt na ogniu moz˙e im tylko zaszkodzic´. Niewiele brakowało, a spaliłyby sie˛ na we˛giel. Arystokrata nie pojawił sie˛, niczego nie zgasił i niczego wie˛cej nie rozkopał.
—	Ponosimy przez niego same straty — zauwaz˙yła ponuro Okre˛tka, po dłuz˙- szej chwili bezskutecznego poszukiwania garnka. — Diabli wzie˛li ten garnek i wi- delec i o mało nie wzie˛li ryb. Poje˛cia nie mam, gdzie go postawiłam. Coraz ciem- niej i juz˙ nic nie widze˛.
—	Znajdziemy go jutro, mam nadzieje˛, z˙e w nocy nikt nie ukradnie. Wode˛ zagrzejemy w innym. Chodz´, bo te ryby dla odmiany teraz wystygna˛. I ognisko nam zgas´nie.
Ognisko przed namiotem istotnie przygasało i ledwo sie˛ z˙arzyło. Tereska po- s´piesznie dorzuciła suchych patyków, a potem nieco grubszego drewna. Płomien´ buchna˛ł, os´wietlił teren i Okre˛tka nagle wydała okrzyk.
—	Popatrz! Co to ma znaczyc´?
—	

Tereska odwróciła sie˛

i spojrzała. Garnek z woda˛ stał obok przygotowanej

kolacji. Przez chwile˛ patrzyła, nie rozumieja˛c.
—	No? O co ci chodzi?
—	No jak to o co, garnek! Stoi!
Tereska poczuła sie˛ z lekka oszołomiona.
—	Sam przyszedł? — spytała niepewnie.
Okre˛tka, wstrza˛s´nie˛ta, nieufnie ogla˛dała naczynie, staraja˛c sie˛ go nie dotykac´.
—	Nie rozumiem, zostawiłam go przeciez˙ gdzies´ tam, w lesie. Ty go przynio- słas´?
—	W ogóle go nie widziałam na oczy, od ciebie wiem, z˙e miałas´ garnek. Moz˙e ci sie˛ tylko zdawało, z˙e miałas´?
—	
—	Jak to zdawało, jestem pewna, z˙e miałam! Nawet mi sie˛

z niego nalało

na nogi! Postawiłam go na ziemi, bo sie˛ bałam, z˙e upuszcze˛, i wie˛cej z nim nie miałam do czynienia. Naprawde˛ nie przyniosłas´ go tutaj?
—	Przeciez˙ w ogóle na krok sie˛ nie ruszyłam bez ciebie.
—	No to ja zupełnie nic nie rozumiem. Był tam, jest tu i sam nie wrócił. Co to znaczy?
Tereska od razu znalazła wytłumaczenie.
—	To znaczy, z˙e arystokrata, oprócz tego, z˙e pomylony, jest takz˙e uprzej- my i dobrze wychowany. Daje nam do zrozumienia, z˙e ma dla nas przyjacielskie uczucia. Znalazł nasz garnek, przyniósł i postawił na miejscu, mam nadzieje˛, z˙e przyniesie i widelec.
W Okre˛tce uprzejmos´c´ szalen´ca budziła nowy rodzaj przeraz˙enia.
—	Ja nie chce˛ jego przyjacielskich uczuc´! Jestes´ pewna, z˙e to on?
—	No, a kto inny?
—	Moz˙e ktos´ przypadkiem?
—	Aha. Szedł po lesie bezszelestnie, potkna˛ł sie˛ o nasz garnek, od razu wie- dział, z˙e nasz, i domys´lił sie˛, gdzie zanies´c´. To kto to był, jakis´ jasnowidz?
Okre˛tka mierzwiła sobie włosy na głowie, wykonuja˛c z nich nieodwracalny kołtun. Tereska z niepoje˛cie zimna˛ krwia˛ analizowała sytuacje˛, snuja˛c przypusz- czenia co do charakteru i zamiarów wariata. Wzie˛ła pod uwage˛ moz˙liwos´c´, z˙e obła˛kany hrabia okazuje im z˙yczliwos´c´ i dba, z˙eby przez jego wybryki nie ponio- sły z˙adnych strat materialnych.
Nazajutrz przypuszczenia sprawdziły sie˛ o tyle, z˙e znalazł sie˛ i widelec. Lez˙ał na kamieniach, które poza tym nie uległy z˙adnej zmianie. Arystokrata poprze- stał na wczorajszych dowcipach, z niewiadomych przyczyn rezygnuja˛c na razie z głe˛bszego kopania.
Koło południa wiatr przybrał na sile. Powiał od wschodu, nie z˙aden wicher ani huragan, zwyczajny wiatr na jeziorze, który przyjemnie chłodził i wypełniał z˙agle. Z˙ aglówki nabierały pe˛du, przechylały sia˛ wdzie˛cznie i efektownie i obie przyja-
ciółki zainteresowały sie˛ z˙ywo, jaki tez˙ sie˛ okaz˙e maksymalny stopien´ przechyłu,

który jeszcze nie spowoduje wywrotki. Wracały z woda˛ z dos´c´ odległej wsi, lez˙a˛- cej na daleko wysunie˛tym półwyspie. Popłyne˛ły składakiem, poniewaz˙ nie chciało im sie˛ nosic´ tej wody la˛dem, i włas´nie zaczynały oddalac´ sie˛ od brzegu kieruja˛c ku namiotowi, kiedy pojawiło sie˛ niebezpieczen´stwo.
Jedna z˙aglówka szła wprost na nie całym rozpe˛dem. Wiatr przyniósł z niej krzyk i juz˙ po chwili rozróz˙niły słowa, w najwyz˙szym stopniu niepokoja˛ce.
—	Hej, odsun´cie sie˛! — darł sie˛ jakis´ facet. — Odsun´cie sie˛, do cholery, bo ja nie umiem skre˛cac´! Odsun´cie sie˛, jak rany!!!
—	Wariat!!! — stwierdziła zaskoczona Tereska. — Niby gdzie mu sie˛ mamy odsuwac´? !
—	Uciekajmy, jego niesie prosto na nas! — zaniepokoiła sie˛ Okre˛tka. — Prze- jedzie nas! Do brzegu!
Oba wiosła zgodnie zgarne˛ły wode˛, składak skre˛cił. Z˙ aglówka tajemniczym
sposobem równiez˙ nieco zmieniła kierunek i znów pruła prosto na nie. Zderzenie wydawało sie˛ pewne. W Tereske˛ i Okre˛tke˛ wsta˛piły nagle nadludzkie siły, facet darł sie˛ cia˛gle, zaklinaja˛c je na wszystkie s´wie˛tos´ci, z˙eby mu zeszły z drogi, od strony obozu z˙eglarskiego rozlegały sie˛ jakies´ okrzyki, dwie inne z˙aglówki rusza- ły całym pe˛dem na miejsce nieuniknionej katastrofy.
—	W razie czego skaczemy — powiedziała pos´piesznie Tereska. — To jakis´ głupek, uparł sie˛ przy nas. Na prawo!
—	Rozwali nam składak! — je˛kne˛ła Okre˛tka z rozpacza˛.
Łódz´ była tuz˙, s´miertelnie przeraz˙ony chłopak na rufie kurczowo s´ciskał z˙a- giel i ster, boja˛c sie˛ rozewrzec´ dłonie. Przy kaz˙dej próbie zmiany kierunku łódz´ przechylała sie˛ tak, z˙e pokład niemal zanurzał sie˛ w wodzie. Tereska i Okre˛tka nie czekały dłuz˙ej, obie wyprysne˛ły ze składaka. Okre˛tka skoczyła prawie piono- wo, nogami w dół, Tereska odbiła sie˛ i skoczyła na głowe˛, dzie˛ki czemu pchnie˛ty przez nia˛ gwałtownie składak wykonał natychmiastowy obrót. Rozpe˛dzona z˙a- glówka przeleciała o włos, burta˛ jeszcze bardziej odpychaja˛c jego dziób. Chłopak cały czas wrzeszczał.
Okre˛tka wynurzyła sie˛ z wody tuz˙ przy rufie i uczepiła sie˛ jej od razu, z prze- raz˙eniem obserwuja˛c dalszy cia˛g dramatu. Tereska wyłowiła po drodze wiosło i podpłyne˛ła do niej.
—	Zabije sie˛ ten kretyn! — wyparskała ponuro.
Dwie płyna˛ce na ratunek łodzie były jeszcze daleko, dobiegały z nich tylko nieartykułowane wrzaski, półprzytomny chłopak na z˙aglówce leciał z wiatrem prosto na brzeg.
—	Pus´c´ z˙agiel! — krzykna˛ł nagle ktos´ z la˛du. — Pus´c´ line˛, os´le, pus´c´ ster! Puszczaj wszystko!!!
Chłopak prawdopodobnie zastosował sie˛ do polecenia, bo z˙agiel załopotał na- gle, łódz´ nieco skre˛ciła, zwolniła gwałtownie i szła juz˙ tylko siła˛ rozpe˛du. Przedar- ła sie˛ z szelestem przez wa˛ski pas szuwarów i lekko stukne˛ła dziobem o brzeg.

—	Spróbujmy  wrócic´

do s´rodka — zaproponowała Tereska, oddychaja˛c

z ulga˛. — Trzeba dogonic´ tamto wiosło. Istny cud, z˙e nam ban´ka ocalała.
Okre˛tka dopiero teraz poczuła, z˙e przez cały czas z całej siły zaciskała ze˛by i szcze˛ki jej zdre˛twiały. Poruszyła nimi ostroz˙nie.
—	Pełna i zakre˛cona — ste˛kne˛ła, dokonuja˛c dziwnych sztuk akrobatycznych i właz˙a˛c do składaka na brzuchu, nogami do przodu. — Gdyby była pusta, pły- wałaby po wierzchu, a z woda˛ poszłaby na dno jak kamien´. Co to za półgłówek jakis´, nie umie, a pływa.
Tereska wlazła do składaka za nia˛ w podobny sposób.
—	To z tego obozu — powiedziała z nieche˛cia˛, sie˛gaja˛c po wiosło. — Tylko sie˛ zbliz˙yc´ do tych tabunów kłe˛bia˛cych sie˛ na kupie i prosze˛, jaki skutek. Stada sa˛ niebezpieczne dla otoczenia, wszystko jedno, czy stada bizonów, czy stada ludzi. Trzeba tego unikac´ jak morowej zarazy.
Nadpłyne˛ły dwie łodzie, z jednej wychylił sie˛ sympatyczny, opalony blondy- nek i utkwił bystry wzrok w oddalaja˛cym sie˛ składaku.
—	Tereska! — wrzasna˛ł nagle, zdumiony i ucieszony. — I Okre˛tka! Hej, jak sie˛ macie!
Tereska i Okre˛tka obejrzały sie˛ i natychmiast poznały Zbyszka, studenta me- dycyny, z którym zawarły znajomos´c´ podczas poprzednich wakacji. Obie lubiły go bardzo i wbrew zaprezentowanej przed chwila˛ nieche˛ci do ludzi uradowały sie˛ spotkaniem. Tereska zamachała do niego wiosłem.
—	Czes´c´, s´wietnie sie˛ mamy! Czy to ty chciałes´ nas utopic´?
—	Niech mnie re˛ka boska broni, z˙ebym miał topic´ takie dziewczyny! Co tu robicie? Nie widziałem was na obozie!
—	Bo my jestes´my indywidualnie! — wrzasne˛ła Okre˛tka dumnie. — Mamy namiot na uboczu!
—	Tak same sobie?
—	Całkiem same sobie, we dwie!
—	I nie boicie sie˛?
—	Boimy sie˛ potwornie! Ale sie˛ przełamujemy!
—	Ty, Zbyszek! — wrzasna˛ł ktos´ z drugiej z˙aglówki. — Zapros´ do nas te przełamane dziewczyny! Grzesiek be˛dzie je po pie˛tach całował za to, z˙e z˙yja˛!
—	Dzie˛kujemy bardzo! — odwrzasne˛ła Tereska. — Specjalnie umyjemy no-
—	
gi!

Z˙ aglówki zmieniły kierunek, poszły za składakiem, halsuja˛c, bo Tereska

i Okre˛tka płyne˛ły prosto pod wiatr, który zreszta˛ przy ich brzegu złagodniał,

zamieniaja˛c sie˛

w lekki powiew. Konwersacja za pomoca˛ ryków oz˙ywiała sie˛.

Zbyszek głosem tra˛by jerychon´skiej namawiał je na przyje˛cie zaproszenia, prze-

raz´liwe poparcie dobiegało z pozostałej łodzi. W rezultacie dały sie˛

namówic´.

Włas´ciwie co im szkodziło zostac´ tu do jutra, nikt ich przeciez˙ nie gonił.

Obóz z˙eglarski urza˛dzony był bardzo pie˛knie i obficie wyposaz˙ony w przed- mioty pierwszej potrzeby. Ze starych desek ułoz˙ono cos´ w rodzaju estrady, liczne tranzystory i magnetofony dokładnie wykluczały wszelka˛ moz˙liwos´c´ ciszy, Zby- szek zaprezentował nawet przenos´ny telewizor imponuja˛cych rozmiarów.
—	To Grzesia — oznajmił. — Tego, co was chciał rozwalic´. Poje˛cia nie ma o z˙aglu, ofiara boz˙a, wczoraj przyjechał i juz˙ dzisiaj dorwał sie˛ do łodzi. Wygłupił sie˛, zwyczajny kretyn, mys´lał, z˙e to z˙adna sztuka, a nikt go nie zda˛z˙ył zatrzymac´.
—	On tez˙ jest na medycynie? — spytała Tereska.
—	A ska˛d, on jest ledwo po maturze. W tym roku zdał. Ale tu sa˛ jego kumple, bo powtarzał rok, w zeszłym zawalił. On jest bananowiec prima sort.
—	
Tereska i Okre˛tka obejrzały sie˛

na Grzesia, który potulnie wysłuchiwał in-

formacji, co z´le zrobił i dlaczego. Grzes´ był pie˛kny. Ciemne włosy w ls´nia˛cych lokach spływały mu na ramiona, w twarzy o regularnych rysach błyszczały wiel- kie, ciemne oczy, nad ustami jak malina czerniły sie˛ zabójcze wa˛siki. Całos´c´ miała wyraz zdobywcy, któremu s´wiat lez˙y u stóp.
—	Ma wa˛siki i pazury, łapie myszy i szczury — powiedziała szeptem Okre˛tka i Tereska ze Zbyszkiem zacze˛li chichotac´.
—	Jakbys´ zgadła — potwierdził Zbyszek. — On ma w sobie cos´ z kota. Mie˛k- ki, gładki, ale jak mu sie˛ cos´ nie spodoba, od razu pokazuje pazury. Nawet i teraz próbował sie˛ stawiac´, ale go zgasili w trymiga. Debil głupi, rozwaliłby wszystko, i łódz´, i siebie i zdawało mu sie˛, z˙e to byłby cholernie dobry dowcip. Istny cud, z˙e w ostatniej chwili zrezygnował z tej swojej walki z z˙ywiołem.
—	Ktos´ krzyczał na brzegu — poinformowała Okre˛tka. — Kazał mu wszystko pus´cic´. Kto to był?
—	Poje˛cia nie mam. Tajemniczy zbawca. Jak dopłyne˛lis´my, nie było tam z˙y- wego ducha. On tez˙ mówił, z˙e ktos´ krzykna˛ł, ale mys´lałem, z˙e mu sie˛ przywidzia- ło, bo na la˛dzie było całkiem pusto. Wys´cie tez˙ nie widziały nikogo?
—	Nikogo — potwierdziła Tereska. — Rzeczywis´cie, tajemniczy zbawca. Gdyby nie to, z˙e wymawiał r, mys´lałabym, z˙e nasz arystokrata. Zacza˛ł spełniac´ dobre uczynki.
Zbyszek zainteresował sie˛ posiadaniem na własnos´c´ uczynnego arystokraty. Tereska nie widziała powodu, dla którego miałaby ukrywac´ dewastacja˛ ich ko- lejnych kuchni i wizyty pomylen´ca, ale opowiedziała o tym ze s´miechem, ba- gatelizuja˛c sprawe˛. Niejasno wydawało jej sie˛, z˙e Zbyszek mógłby to uznac´ za niepowaz˙ne i dziecinne.
Zbyszek wysłuchał z zainteresowaniem.
—	Jest jakas´ afera — rzekł troche˛ konfidencjonalnie. — Ja tu sie˛ pe˛tam juz˙ dwa tygodnie i cos´ mi sie˛ o uszy obiło. Zdaje sie˛, z˙e konserwacja zabytków czegos´ szuka albo moz˙e archeolodzy, nie jestem pewien, ale tak mi chodzi po głowie, z˙e chyba ktos´ tam cos´ znalazł i ukradł czy ukrył, czy cos´ takiego. Jakies´ archaiczne dzieła sztuki albo moz˙e kos´ci mamuta. Cos´ z tym jest nie w porza˛dku w kaz˙dym
—	

razie, moz˙liwe, z˙e razem z mamutem szukaja˛ złodzieja i sta˛d smród koło sprawy. Bo z˙e waniajet, to pewne. Na waszym miejscu wolałbym sie˛ nie wtra˛cac´.
—	No widzisz? — powiedziała z wyrzutem Okre˛tka do Tereski. — To samo mówił tamten człowiek!
—	A co? — podchwycił Zbyszek. — Ona sie˛ wtra˛ca?
—	Wcale sie˛ nie wtra˛cam! — zaprotestowała Tereska, zła na przyjaciółke˛. — Pale˛ ogien´ tam, gdzie mi wygodnie, i to wszystko. Nie wiem, czego mam uz˙ywac´ jako kuchni, jes´li nie kamieni.
Okre˛tka chciała zauwaz˙yc´, z˙e latanie z patelnia˛ przez pół lasu nie wydaje jej sie˛ wygodne, ale błysk oka Tereski był nader wymowny. Westchne˛ła cie˛z˙ko i za- niechała uwag.
Wieczorem wzie˛ły udział we wszystkich rozrywkach jednoczes´nie, w produk- cjach artystycznych, tanecznych i ogla˛daniu telewizji. Magnetofony ryczały swo- je, telewizor swoje, przeraz´liwie brodaty młodzieniec brzda˛kał na gitarze, co jakis´ czas wydaja˛c z siebie chrapliwe łkania. Młodzieniec ten ponadto przez cały dzien´ przemawiał wierszami, improwizowanymi na poczekaniu.
—	On sie˛ wprawia na wszelki wypadek — wyjas´nił Grzes´, bardzo zaje˛ty Te- reska˛ i grawituja˛cy ku niej od pocza˛tku wieczoru. — W razie gdyby go wylali ze studiów, be˛dzie pisał teksty do piosenek. Tak sobie postanowił. Teksty do piose- nek to jest zupełnie znos´ny pienia˛dz.
—	Dlaczego mieliby go wylac´ ze studiów?
—	A czy to wiadomo, dlaczego człowieka moga˛ ska˛ds´ wylac´? Za niewinnos´c´ najcze˛s´ciej. Be˛dzie niewinny i juz˙ lez˙y.
—	Totez˙ on sie˛ stara byc´ winny wszelkimi siłami — wtra˛cił jadowicie wysoki blondyn, który po przygodzie z łodzia˛ awanturował sie˛ najbardziej, i popatrzył na Grzesia pote˛piaja˛co. — Liczy na to, z˙e kaz˙dy wygłup mu sie˛ upiecze.
—	A widziałes´, z˙eby nie?
—	No, nie wiem, jak by ci sie˛ ten dzisiejszy numer upiekł!
—	Zwyczajnie. Stary szarpna˛łby sie˛ na nowa˛ łódz´, stara przyleciałaby z Jugo- sławii kurowac´ poszkodowanego synka, i z głowy. Nie ma o czym mówic´.
—	Ale pewnie by sie˛ troche˛ zdenerwowali? — zauwaz˙yła Okre˛tka.
—	Moz˙liwe. Wielkie rzeczy. Podenerwuja˛ sie˛ i przestana˛, co mnie to obcho- dzi?
—	
Tereske˛

zdziwił troche˛

ton bezgranicznie wzgardliwej oboje˛tnos´ci, który

dz´wie˛czał w głosie Grzesia, kiedy mówił o rodzicach. W kon´cu rodzice to rodzice, bywaja˛ denerwuja˛cy, oczywis´cie. Nalez˙y ich jednak traktowac´ jakos´ humanitar-

nie. Nie niszczyc´. Jakies´ uczucia jednakz˙e do nich sie˛

ma. Grzes´ najwyraz´niej

w s´wiecie nie miał z˙adnych poza głe˛boka˛ wzgarda˛ i Teresce wydało sie˛ to nie- smaczna˛ przesada˛. Ona swoich raczej dos´c´ lubiła.
Okre˛tka poczuła sie˛ zaskoczona tonem Grzesia jeszcze bardziej niz˙ Tereska. Dla niej rodzice byli osobami bliskimi, których los z˙ywo ja˛ obchodził. Była zda-

nia, z˙e do rodziców moz˙na odczuwac´ nawet nienawis´c´, ale musza˛ istniec´ po temu powaz˙ne powody, musza˛ to byc´ jakies´ monstra, a nie rodzice. Rodzice Grzesia na monstra nie wygla˛dali. Sa˛dza˛c z tego, co sie˛ dało zauwaz˙yc´, wszystko, co mieli, pchali w nienasycona˛ i lekcewaz˙a˛ca˛ ge˛be˛ syna. Okre˛tka niejasno czuła, z˙e przyj- mowanie wszystkiego od kogos´, kogo sie˛ nienawidzi i kim sie˛ pogardza, jest chy- ba nieco obrzydliwe, a w kaz˙dym razie nie w porza˛dku.
—	Nie podoba mi sie˛ ten facet — szepne˛ła do Zbyszka. — Zdaje sie˛, z˙e nie obchodzi go nikt poza nim samym.
—	Aktualnie jeszcze Tereska — odszepna˛ł Zbyszek. — Leci na nia˛ jak szatan.
—	Nie zaleci daleko, spokojna głowa. Jak ja˛ znam, to podoba jej sie˛ tak samo jak mnie. Co robi jego ojciec, z˙e on tak sobie moz˙e pozwalac´?
—	Siedzi w Szwecji. A matka jest neurochirurgiem i s´wiata za nim nie widzi. Dziewczyny ja˛ w tym nas´laduja˛, co ta Tereska taka wyja˛tkowa?
—	No jest wyja˛tkowa. Zdaje sie˛, z˙e znalazła sobie takiego jednego, tez˙  wy-
—	
ja˛tkowego, ale nie chce sie˛ głupek.

do tego przyznac´. A ten cały Grzes´ to bufonowaty

—	Moz˙liwe — przyznał Zbyszek. — Ale ogólnie biora˛c, da sie˛ lubic´. Wiesz, on jest o tyle sympatyczny, z˙e dla niego z˙ycie jest bezproblemowe i człowiek sie˛ tym jakos´ zaraz˙a. Wszystko da sie˛ załatwic´ i grunt sie˛ nie przejmowac´. To ma swój urok.
—	Takie uroki moz˙na miec´ i bez niego — zauwaz˙yła krytycznie Okre˛tka. — Nie podoba mi sie˛ i koniec.
Póz´nym wieczorem wróciły do namiotu, odprowadzone przez pół obozu. Przechadzki przy s´wietle ksie˛z˙yca z Grzesiem Tereska, zgodnie z przewidywania- mi Okre˛tki, odmówiła sztywno i wzgardliwie, budza˛c tym powszechne zdumie- nie. Obserwuja˛cy ja˛ Zbyszek miał nadzwyczajna˛ ucieche˛, szczególnie z˙e Okre˛tka nie szcze˛dziła wygłaszanych szeptem komentarzy.
Wa˛tpliwe jest, czy wsta˛piłyby na poczte˛ w Mikołajkach, gdyby włas´nie nie Grzes´. Obie poczuły nagle, z˙e musza˛ zrobic´ cos´ przeciwnego mu, odwrotnego, i postanowiły wysłac´ karty do rodziców, czego przedtem wcale nie miały w pla- nach. Zamierzały zrobic´ zakupy i popłyna˛c´ dalej.
W Mikołajkach znalazły sie˛ dopiero o czwartej po południu, Tereska bowiem uparła sie˛, z˙eby obejrzec´ po drodze wszystkie kolejne kamienie. Okre˛tka poddała sie˛ z rezygnacja˛, usiłowała tylko nie patrzec´ na trzy rozwalone kopce i pote˛z˙ne doły, którym Tereska przygla˛dała sie˛ w milczeniu i ze zmarszczona˛ brwia˛. Ode- tchne˛ła, kiedy dotarły do miasta. Zostawiły składak pod opieka˛ straz˙nika w przy- stani i od razu udały sie˛ na poczte˛.
—	Po głupi znaczek be˛dziemy stały w tym ogonie? — spytała ze zgroza˛ Okre˛t- ka na widok skłe˛bionego przy okienkach tłumu. — Nie lepiej kupic´ w kiosku?
—	Pewnie, z˙e lepiej, ale tu wrócimy, z˙eby wrzucic´ do skrzynki, bo w te inne skrzynki to ja nie wierze˛. Wyjmuja˛ z nich listy i wrzucaja˛ prosto do wody.
—	

—	Ska˛d wiesz?
—	Nie wiem, ale tak mi sie˛ wydaje. To byłby przeciez˙ najprostszy sposób, z˙eby sie˛ pozbyc´ tego całego s´miecia, nie? Wypychaj sie˛ z tego piekła.
Opus´ciłyby poczte˛ od razu, gdyby nie to, z˙e za soba˛, w chaosie dz´wie˛ków, odróz˙niły nagle jeden głos.
—	Przephaszam — mówił ktos´ uprzejmie, ale energicznie. — Bahdzo prze- phaszam. . .
Obie zatrzymały sie˛ jak wros´nie˛te znienacka w podłoge˛. Ludzie dookoła prze- pychali sie˛ niecierpliwie w dusznym upale. Tereska i Okre˛tka poruszyły sie˛ rów-

noczes´nie, z tym

z˙e w przeciwnych kierunkach, Okre˛tka rzuciła sie˛

w strone˛

drzwi, Tereska zas´ z powrotem do wne˛trza. Okre˛tka obejrzała sie˛, wydała zdła- wiony okrzyk, zawahała sie˛, po czym z wyrazem zgrozy w oczach zacze˛ła de- speracko pchac´ sie˛ na powrót do s´rodka. Dotarła do Tereski, która zatrzymała sie˛ obok rozmównicy telefonicznej, i szarpne˛ła ja˛ za re˛ke˛.
—	Czys´ zgłupiała? — wyszeptała jej w ucho, poszczekuja˛c ze˛bami. — Ucie- kajmy sta˛d, on nas zna, widział!. . .
—	Chce˛ zobaczyc´ tego tytana pracy — odparła Tereska z uporem, równiez˙ szeptem. — Który to? Pchał sie˛ w te˛ strone˛.
—	Nie wiem, tłumy sie˛ pchaja˛, w ogóle na niego nie spojrzałam! Nie zadawaj sie˛ z wariatem, chodz´ sta˛d, na litos´c´ boska˛!
—	Zaraz. Moz˙e sie˛ odezwie. Słuchaj głosu, musimy go rozpoznac´.
Lojalnos´c´ nie pozwoliła Okre˛tce zostawic´ Tereske˛ w tej piekielnej jaskini i sa- mej uciec. Nie widziała z˙adnego powodu, dla którego musiałaby rozpoznawac´ szalen´ca. Spocona bardziej z wraz˙enia niz˙ od gora˛cego zaduchu, usiłowała prze-

konac´

ja˛ szeptem, z˙e to nie ma z˙adnego sensu, z˙e udusza˛ sie˛

tu za chwile˛ na

s´mierc´, z˙e ostatecznie moga˛ na niego poczekac´ na ulicy. Tereska była głucha na wszystko, z wyja˛tkiem upragnionego głosu. Głos odezwał sie˛ wreszcie.
—	Czy to tu sie˛ odbieha poste hestante? — spytał niecierpliwie.
Tereska poruszyła sie˛. Głos wychodził z ust osobnika odwróconego do niej tyłem. Osobnik był wysoki, chudy i łysy i Tereska koniecznie chciała zobaczyc´ cos´ wie˛cej niz˙ jego plecy i tył głowy.
—	Przesun´my sie˛ za ludz´mi w tamten ka˛t, to zobaczymy go z przodu — szep- ne˛ła z przeje˛ciem.
—	Po co?! — wyje˛czała Okre˛tka. — Zaczekajmy na ulicy, skoro juz˙ musimy, obejrzymy go z przodu, kiedy be˛dzie wychodził!
—	Załoz˙y ciemne okulary i fige˛ zobaczymy. Nie poznamy go potem, jak zdej- mie.
—	Po jakiego diabła mamy go poznawac´?!. . .
Tereska we˛z˙owym ruchem przes´lizgne˛ła sie˛ mie˛dzy czekaja˛cymi w kolejce, zne˛kana Okre˛tka przecisne˛ła sie˛ za nia˛. Ujrzały najpierw profil, a potem twarz. Łysy osobnik miał wielki nos, podobny do dzioba ptaka, na mahoniowo opalona˛

twarz, szerokie, nastroszone, bardzo jasne brwi, równie jasne rze˛sy i bure oczka. Moz˙na go było z łatwos´cia˛ zapamie˛tac´, głównie dzie˛ki brwiom i nosowi.
—	Po co tu jeszcze stoimy, widziałas´ go juz˙, nauczyłas´ sie˛ go na pamie˛c´, ma pryszcz na brodzie — syczała Okre˛tka z furia˛ i rozpacza˛. — Chodz´my sta˛d!!!
—	Zaraz. Chce˛ zobaczyc´, co be˛dzie odbierał. Moz˙e powie, jak sie˛ nazywa.
—	Po co ci to?!
—	Nie wiem. Moz˙e sie˛ przydac´.
Tłum gniótł sie˛, przepychał i miesił w dusznym gora˛cu.
—	To cud, z˙e jeszcze z˙yjemy po tym upiornym kotle! — warkne˛ła Okre˛tka, kiedy juz˙ wypchne˛ły sie˛ za wychodza˛cym osobnikiem i opus´ciły poczte˛. — Przez ten czas pie˛c´dziesia˛t razy moz˙na było kupic´ znaczek. Teraz be˛dzie kolejka przy kiosku. . .
—	Chodz´, nie margaj! — przerwała gora˛czkowo Tereska. — Musimy is´c´ za nim!
—	Po co? Z˙ eby nas w kon´cu zauwaz˙ył i podusił?
—	Zastanowiłam sie˛, nie moz˙e nas poznac´. Wtedy, kiedy na nas s´wiecił, wy- gla˛dałys´my zupełnie inaczej. Nic nam nie grozi.
—	Wygla˛dałys´my identycznie tak samo!
—	Nic podobnego. Mokre kłaki wisiały nam na twarzy i siedziałys´my w kucki w kostiumach ka˛pielowych. Potem ci wszystko wyjas´nie˛. Chodz´!
Nie musiały is´c´ długo. Na najbliz˙szej bocznej ulicy stał szary Volkswagen-
-garbus. Ukryte za kioskiem z napojami obserwowały arystokrate˛, który wsiadł do s´rodka i zacza˛ł czytac´ otrzymana˛ korespondencje˛. Naste˛pnie sie˛gna˛ł do skrytki, wyja˛ł jakis´ złoz˙ony papier, rozłoz˙ył go i ja˛ł z uwaga˛ studiowac´.
—	Cóz˙ bym dała za to, z˙eby zobaczyc´, na co on patrzy! — wyszeptała szalen´- czo przeje˛ta Tereska. — Zapamie˛taj numer samochodu. . .
—	Nie wiem, po co — mrukne˛ła ponuro Okre˛tka. — Tysia˛c szes´c´dziesia˛t szes´c´, tysia˛c szes´c´dziesia˛t szes´c´. . . Co to było, u licha?
—	Bitwa pod Hastings. On jest z Warszawy. Czekaj, nie wytrzymam. Podejde˛ od tyłu i spojrze˛!
Zanim Okre˛tka zda˛z˙yła ja˛ powstrzymac´, Tereska przebiegła na druga˛ strone˛

ulicy. Arystokrata wcia˛z˙

pogra˛z˙ony był w studiowaniu papieru. Z bija˛cym ser-

cem, bez tchu, Okre˛tka patrzyła na przeraz˙aja˛ce poczynania przyjaciółki, niepew- na, czy is´c´ za nia˛, czy czekac´, czy moz˙e zrobic´ cos´, krzykna˛c´, stana˛c´ na re˛kach, przebiec przez jezdnie˛ na czworakach, z˙eby zwrócic´ jego uwage˛ na siebie, odwra- caja˛c ja˛ zarazem od Tereski. Tereska przeszła przez ulice˛ ponownie i zbliz˙yła sie˛ do samochodu, zwalniaja˛c kroku. Okre˛tka splotła dłonie wyłamuja˛c sobie palce i przestała oddychac´. Tereska cichutko podeszła do samochodu, zajrzała przez tyl- na˛ szybe˛, naste˛pnie bardzo wolno przeszła obok, schylaja˛c sie˛ nieco i zagla˛daja˛c do wne˛trza. Arystokrata dostrzegł fragment sylwetki, gwałtownie zwina˛ł papier i przechylił sie˛ na prawo, chca˛c wyjrzec´ przez okno, ale Tereska juz˙ zawróciła

i znikne˛ła w wejs´ciu do budynku. Okre˛tka nie krzykne˛ła tylko dlatego, z˙e za- brakło jej głosu. Arystokrata szybko wysiadł z samochodu, zatrzasna˛ł drzwiczki, chwile˛ zaje˛ło mu manipulowanie kluczykiem, naste˛pnie wszedł w te same drzwi, co Tereska. Okre˛tka pomys´lała, z˙e za chwile˛ padnie tu trupem ze zdenerwowania, trwała w bezruchu dziko wpatrzona w wejs´cie do budynku i kiedy Tereska poja- wiła sie˛ nagle obok niej, szarpne˛ła sie˛ tak, z˙e wyrz˙ne˛ła głowa˛ w s´ciane˛ kiosku. S´ ciana głucho zadudniła.
—	Zwiewamy! — szepne˛ła rozkazuja˛co Tereska. — Tam jest podwórze i wyj- s´cie obok, on sie˛ zaraz połapie!
Kiosk z napojami, wycieczka górali w strojach ludowych i dwie grupy za- granicznych turystów odgrodziły je od szarego Volkswagena. Arystokrata, nawet gdyby wybiegł natychmiast, nie mógł ich juz˙ rozpoznac´ ani dogonic´. Pomimo to, cie˛z˙ko zdyszane, zatrzymały sie˛ dopiero obok swojego składaka.
—	To była mapa — wysapała Tereska konspiracyjne. — Ogla˛dał mape˛. Musze˛ zobaczyc´ nasza˛, dopóki mi jeszcze tamta stoi w oczach.
—	Pia˛ta godzina — powiedziała Okre˛tka z je˛kiem. — Ruszajmy sta˛d, ogla˛daj, co chcesz, byle po drodze! Do jakiegos´ ludzkiego miejsca mamy potworny kawał! Jes´li nie umre˛ kiedys´ przez ciebie, be˛de˛ nadzwyczajnie zdziwiona!

*	*	*

Na Bełdanach lez˙ało drzewo, wielkie pnie nie powia˛zane jeszcze w tratwy. Płyna˛c musiały je starannie omijac´. Mrok zapadł, kiedy znalazły wreszcie miejsce w pobliz˙u starej bindugi. Rozbijaniu namiotu i urza˛dzaniu obozowiska towarzy- szył na szcze˛s´cie ksie˛z˙yc, który wylazł nad drzewa wielki i srebrny, s´wieca˛c tak jasno, z˙e latarki nie były prawie potrzebne.
—	Posta˛piłys´my potwornie głupio — mówiła z niezadowoleniem Okre˛tka, rozpakowuja˛c plecak. — Ryb nie mamy, jajka wyszły, został nam tylko gulasz i makaron. I ser. A ja jestem przeraz´liwie głodna. Wszystko przez tego zwyrod- nialca!
—	I w kon´cu nie wysłałys´my tych kart — ste˛kne˛ła Tereska, łamia˛c grube gałe˛- zie. — Trzeba be˛dzie tam wrócic´. Upiornie duz˙o roboty, po całym dniu wiosłowa- nia jestem kompletnie wykon´czona, a trzeba zagrzac´ gulasz, ugotowac´ makaron, ugotowac´ herbate˛. . .
—	Makaron ja bym sobie darowała. Zjemy to ge˛ste z gulaszu z chlebem, a ma- karon ugotujemy jutro do rzadkiego sosu. Herbaty nie starczy?
—	Nie starczy, piłys´my po drodze. Maliny tu sa˛, ale po ciemku nie be˛dziemy zbierac´.
Ognisko wspomogło blask ksie˛z˙yca, dostarczaja˛c wie˛cej s´wiatła. Okre˛tka wy- rzuciła gulasz z puszki do garnka.

—	Na czym be˛dziemy gotowac´? — spytała, wyskrobuja˛c resztki.
—	Na kamieniach oczywis´cie. Sa˛ przy samym brzegu, kuchnia jak marzenie. Zaraz za tymi krzakami.
Okre˛tka zastygła w trakcie oblizywania wieczka od puszki.
—	Zastanawiam sie˛ nad jednym — powiedziała złowieszczo. — Czy ty rze- czywis´cie trafiasz akurat tam, gdzie one sa˛, czy tez˙ one sa˛ absolutnie wsze˛dzie. Bo juz˙ zaczynam miec´ tego dosyc´.
—	Tym razem trafiłam przypadkiem — odparła Tereska ugodowo. — Nie sa˛- dzisz chyba, z˙e dostrzegłam je za trzcinami po ciemku? One sie˛ chyba znajduja˛ po prostu w miejscach dogodnych do la˛dowania. Ale uczciwie mówia˛c, wiedziałam, z˙e gdzies´ tu powinny byc´. Nie tylko tu zreszta˛.
—	Róz˙ne rzeczy mogłam przypuszczac´, ale nigdy nie mys´lałam, z˙e be˛da˛ mnie straszyły kamienie — oznajmiła Okre˛tka z rozgoryczeniem. — Przewidywałam raczej chuliganów, dzikie zwierze˛ta, złodziei. . .
—	
—	Ale wolisz chyba kamienie niz˙ Przynajmniej nie rzucaja˛ sie˛ na ciebie.
—	No, wole˛. . . Z dwojga złego. . .

chuliganów, dzikie zwierze˛ta i złodziei?

—	To nie narzekaj. Zanies´ lepiej ten garnek na ogien´.
Herbata została wreszcie zaparzona, gulasz podgrzany, moz˙na było zjes´c´ ko- lacje˛ i troche˛ odetchna˛c´. Ognisko przed namiotem płone˛ło jasnym blaskiem, za krzewami błyskał z˙ar kuchni, na której grzała sie˛ woda na mycie. Komary atako- wały w normie.
—	Postanowiłam wreszcie wykryc´ te˛ tajemnice˛ i zaraz ci powiem, dlaczego — mówiła Tereska stanowczo. — Powinnas´ przestac´ protestowac´. Z tego, co mówił Zbyszek, wyraz´nie wynika, z˙e jakies´ niesprecyzowane czynniki lataja˛ za skarbem i ktos´ go w kon´cu ukradnie. Wszystko mi jedno, co to jest ten skarb, skoro chodzi o jakies´ zabytki. Przypomnij sobie, co mówili stryjek i stryjenka, i nawet Jurek. Nic nie mamy, az˙ sie˛ niedobrze robi. Ganc pomada, czy nam przybe˛dzie troche˛ z˙elaznych łyz˙ek sprzed pie˛ciuset lat, czy toporów, czy piers´cieni ze złota, grunt, z˙eby przybyło. Ja nie chce˛ z˙yc´ w z˙ałos´nie ubogim kraju. Pamie˛tasz, co oni mówi- li?
Okre˛tka pose˛pnie przypomniała sobie krótka˛ wizyte˛ rodziny Tereski w kraju. Brat jej ojca z z˙ona˛ i synem, przebywaja˛cy za granica˛ na kilkuletnim kontrakcie, przyjechali na dwutygodniowy urlop, objechawszy przedtem cała˛ Europe˛. Stry- jenka Tereski była historykiem sztuki i swoja˛ miłos´cia˛ do zabytkowych arcydzieł zaraziła me˛z˙a i syna, Lekcewaz˙a˛c współczesne sklepy i ceny atrakcyjnych towa- rów, cała rodzina pos´wie˛cała uwage˛ antykom, z cie˛z˙kim rozgoryczeniem usiłuja˛c odgadna˛c´, które z nich zostały wywiezione z Polski.
—	Dopiero tam  widac´,  jak nas  kompletnie  ogołocili —  mówił  smutnie stryj. — Najpierw Niemcy, a potem róz˙ni kombinatorzy. Człowiek sobie z tego
—	

nie zdaje sprawy, dopóki na własne oczy nie zobaczy, co kraj moz˙e miec´. Mys´my zostali dosłownie z niczym.
—	Prawdziwa tarcza faceta, w która˛ walna˛ł mieczem Ryszard III, wiecie? — opowiadał z przeje˛ciem Jurek. — Jest s´lad. Po brzegach rzez´biona w jaka˛s´ wojne˛, a w s´rodku miała turkus jak kalafior. I łyz˙ki. W jednym muzeum, zdaje sie˛, z˙e w Danii, na całym pie˛trze były same łyz˙ki, mówie˛ wam, widelca ani jednego, oni chyba nic innego nie robili, tylko z˙arli zupe˛.
Czuła na historie˛ Tereska doznała nieopisanego wstrza˛su. Na Okre˛tce, która uczestniczyła w rozmowie, równiez˙ uczyniło to pote˛z˙ne wraz˙enie. Obie przez kil- ka dni cierpiały za całe społeczen´stwo, dodatkowo zuboz˙one i okradzione przez

wojny oraz inne wydarzenia, i teraz Okre˛tka nagle zrozumiała, ska˛d sie˛ upór Tereski.

bierze

—	No dobrze, pamie˛tam — przyznała z nieche˛cia˛. — Zabytki sama zgodziła- bym sie˛ ocalac´ i odzyskiwac´, ale ska˛d wiesz, z˙e tu chodzi o zabytki?
—	Zbyszek mówił. Ja potem wycia˛gne˛łam z niego wie˛cej. Słyszał jakies´ ga- danie i wynikało z tego, z˙e na pewno zabytki i z˙e w tym szukaniu jest cos´ po- dejrzanego. Złodziej szuka, z˙eby wywiez´c´, a ktos´ inny szuka, z˙eby mu w tym przeszkodzic´.
—	A dlaczego robi to w takiej tajemnicy?
—	Kto? Złodziej? A co, ma szukac´ jawnie?
Okre˛tka zastanawiała sie˛ przez chwile˛, ponuro patrza˛c w ogien´.
—	Nie, nie złodziej. Arystokrata. To znaczy chciałam powiedziec´, ten ktos´ inny. Nie, jeszcze nie tak, to znaczy, z tego wynika, z˙e arystokrata to złodziej, bo szuka w tajemnicy, a gdzie jest w takim razie ten inny, który szuka jawnie, a jes´li nie szuka jawnie, to dlaczego?
—	Nie wiem, ska˛d ja mam to wiedziec´? To znaczy, czekaj, domys´lam sie˛. Albo nie trafiłys´my na tego legalnego, tylko trafiłys´my akurat na złodzieja. . .
—	Dlaczego w ogóle od razu sie˛ go nie zamknie, tylko pozwala mu sie˛ szu- kac´? — przerwała Okre˛tka z irytacja˛.
Tereska dołoz˙yła do ognia.
—	Po pierwsze, nie wiadomo, czy to złodziej, a po drugie, nie moz˙na go za-
—	
mkna˛c´, dopóki nie ukradł. Byc´

moz˙e do tej pory nigdy jeszcze nic nie ukradł.

Włas´nie chciałam to powiedziec´ i przerwałas´ mi. Moz˙liwe, z˙e legalnie wcale sie˛ nie szuka, tylko sie˛ czeka, az˙ on znajdzie, po czym od razu mu sie˛ to zabierze, a jego zamknie. A moz˙liwe. . .
—	Kto zabierze? Widziałas´, z˙eby sie˛ koło niego ktos´ kre˛cił? I pilnował?
—	Nie i włas´nie dlatego my go musimy pilnowac´. Moz˙liwe, z˙e go stracono z oczu. Moz˙liwe, z˙e nikt nie widział tej mapy.
—	Jakiej mapy?
—	Tej, która˛ ogla˛dał w samochodzie. To była mapa podobna do naszej, tyl- ko o wiele starsza i dokładniejsza, i całe brzegi jeziora były na niej w kolorowe
—	

kropki. Jestem pewna, z˙e te kolorowe kropki to kamienie, bo na razie zgadza sie˛ z tymi, które widziałys´my. Nie wiem, dlaczego tych kamieni jest taka potworna ilos´c´, ktos´ je specjalnie układał czy co, ale fakt, z˙e sa˛.
Okre˛tka zmieniła pozycje˛, oparła łokcie na kolanach i brode˛ na re˛kach.
—	Jedno, co w tym widze˛ dokładnie, to straszliwy melanz˙ — os´wiadczyła po namys´le. — Ktos´ to starannie komplikuje, moz˙liwe, z˙e ty. Nie wierze˛, z˙eby- s´my były jedynymi istotami, które wiedza˛, z˙e złodziej to arystokrata, ale jes´li tak jest, to po pierwsze, ja sie˛ panicznie boje˛, bo zawsze tacy, którzy cos´ wiedza˛, sa˛ naraz˙eni na najgorsze niebezpieczen´stwa, a po drugie, rzeczywis´cie. . .
Urwała, wcia˛z˙ zapatrzona w płomienie. Tereska słuchała z uwaga˛ gmeraja˛c w ognisku z˙elaznym pre˛tem słuz˙a˛cym jako pogrzebacz.
—	Co rzeczywis´cie? .
Okre˛tka westchne˛ła jak miech kowalski.
—	Rzeczywis´cie nie moz˙emy tego zostawic´. Nie darowałabym sobie, gdyby mu sie˛ udało. To znaczy, rozumiesz, gdybym tylko ja jedna mogła przeszkodzic´ i ze strachu uciekła i nie przeszkodziła. Cia˛gle mam nadzieje˛, z˙e to wygla˛da ja- kos´ inaczej i nie na nas spoczywa cała odpowiedzialnos´c´, i cia˛gle wydaje mi sie˛ to tak przeraz´liwie pogmatwane, z˙e nie moge˛ sie˛ w tym rozeznac´. I nie wyobra- z˙am sobie, co mogłybys´my zrobic´, poza ewentualnym rozbiciem mu łba siekiera˛ w momencie, kiedy cos´ znajdzie. Ale w tym wolałabym nie uczestniczyc´ osobi- s´cie.
—	Tylko jak? Korespondencyjnie? Czekaj, ustalmy sobie, co wiemy, moz˙e nam cos´ z tego przyjdzie.
—	Nic nie wiemy. Ciemne jestes´my jak tabaka w rogu i gdybym zobaczy- ła chociaz˙ kawałek człowieka, który sie˛ tym zajmuje, z przyjemnos´cia˛ uciekła- bym w przeciwna˛ strone˛. Nieszcze˛s´cie w tym, z˙e nikogo innego nie ma, tylko ten oprych i my.
Tereska pomys´lała, z˙e ona by nie uciekła. Wypocze˛ła juz˙ po pierwszych me˛- cza˛cych dniach, czuła w sobie nadmiar sił i wigoru, nadmiar che˛ci do z˙ycia i ja- kiegos´ działania, czuła, jak umysł jej domaga sie˛ z˙eru i z uciecha˛ chłonie wszelkie niezwykłe wydarzenia. Gdyby nie napatoczyła sie˛ kamienno-arystokratyczna za- gadka, zapewne czegos´ by jej brakowało i sama musiałaby cos´ wymys´lic´. Zagadka prezentowała sie˛ nader okazale i Tereska nie miała najmniejszego zamiaru rezy- gnowac´ z atrakcji. W przeciwien´stwie do Okre˛tki, z˙ywiła nadzieje˛, z˙e be˛dzie to cos´ pote˛z˙nego i one obie znajda˛ sie˛ w samym s´rodku zamieszania.
—	Tym bardziej musimy sie˛ zastanowic´ — powiedziała stanowczo. — Uwa- z˙am, z˙e wiemy bardzo duz˙o. Licz na palcach. Po pierwsze, jacys´ ludzie czegos´ tu szukaja˛ i juz˙ rozumiem, co znaczyła tamta rozmowa na jeziorze. Jeden bał sie˛, z˙e ktos´ sie˛ zorientuje, z˙e on szuka, a drugi go uspokajał. Miał racje˛, co komu z tego odkrycia, skoro i tak nie be˛dzie wiedział, kto szuka i czego. . .
—	Exemplum: my — mrukne˛ła jadowicie Okre˛tka.
—	

—	No włas´nie. Po drugie, wiemy, z˙e szuka zabytków pod kamieniami. Szuka w tajemnicy, a zatem nielegalnie. W kaz˙dym razie w podejrzanym celu. Po trze- cie, wiemy kto. Arystokrata. Wiemy, jak wygla˛da, wiemy, z˙e ma nadludzkie siły, samochód i ponton. . .
—	Ska˛d wiesz, z˙e ponton?
—	Teraz włas´nie sobie us´wiadomiłam, co to było to cos´, co lez˙ało na tylnym siedzeniu. Duz˙e, gumowe, szare i w pierwszym momencie mys´lałam, z˙e taki nie- typowy materac. Gdzie nie moz˙e dojechac´, tam dopływa. Wiemy, z˙e nazywa sie˛ Kazimierz Koprzyc. . .
Słuchaja˛ca w skupieniu Okre˛tka poruszyła sie˛ gwałtownie.
—	To wcale nie musiało byc´ jego prawdziwe nazwisko.
—	Ale uzgodnił z tym, który ma pisac´, z˙e wyste˛puje jako Kazimierz Koprzyc. Wa˛tpie˛, czy to jest fałszywe nazwisko, bo dostał trzy listy od trzech róz˙nych osób, podejrzałam, tam były róz˙ne charaktery pisma. Ogłosił całemu s´wiatu, z˙e wyste˛- puje pod fałszywym nazwiskiem?
—	No dobrze, niech be˛dzie, z˙e tak sie˛ nazywa. Co nam z tego?
—	Nie wiem na razie. Po któres´ tam. . . Po które?
—	Po czwarte.
—	Po czwarte, szuka chaotycznie. Moz˙liwe, z˙e po prostu omija miejsca, z któ- rych ktos´ go wypłasza, a potem do nich wraca, a moz˙liwe, z˙e jedne kupy go in- teresuja˛, a inne nie. Nie wiadomo, czy tu juz˙ był, w kaz˙dym razie kupa lez˙y. Po pia˛te, usiłuje nie naraz˙ac´ nam sie˛ zbytnio, pewnie na wszelki wypadek oddał gar- nek i widelec. Po szóste. . . Po szóste, co?
—	Nie wiem — powiedziała Okre˛tka ł wyprostowała sie˛ nagle. — Słuchaj, przyszło mi do głowy cos´ okropnego! A jez˙eli to nie jest zakopane w całos´ci, tylko w kawałkach i pod kaz˙dymi kamieniami on wygrzebuje troche˛? Jeszcze ani razu nie widziałys´my skutków tego kopania, to znaczy, czy cos´ potem niesie, czy nie. Moz˙e ukradł juz˙ połowe˛?
Tereska zdenerwowała sie˛ tak, z˙e wrzuciła pogrzebacz do ognia.
—	A mówiłam, z˙eby na niego poczatowac´! Oczywis´cie, z˙e to jest moz˙liwe, co za idiotki z nas, nie trzeba było uciekac´ w Mikołajkach, tylko podejrzec´, co zrobi dalej! Moz˙e wynosi to z samochodu, moz˙e wysyła poczta˛, moz˙e oddaje wspólnikowi? Mogłybys´my zobaczyc´ wspólnika!
Okre˛tka uspokajaja˛co zamachała re˛ka˛.
—	Nie masz sobie co wyrzucac´, duz˙o by nam przyszło z czekania, ruszyłby tym samochodem i co? Dogoniłabys´ go na piechote˛?
—	Przynajmniej wiedziałybys´my, w która˛ strone˛ pojechał.
—	I tak wiemy, w strone˛ naste˛pnych kamieni. Poczekaj, bo jeszcze cos´ mi przychodzi do głowy. Po pierwsze. . .
—	Miało byc´ po szóste.
—	

—	Nie, to sa˛ wa˛tpliwos´ci. Po pierwsze, kiedy to zostało zakopane, przeciez˙ te kamienie lez˙a˛ tu od wieków, a po drugie, cia˛gle nie rozumiem, dlaczego nikt go nie pilnuje. Skoro wiadomo, z˙e dzieje sie˛ cos´ takiego. . . Czekaj, nie przerywaj mi, bo sie˛ zgubie˛; moz˙e pozornie on uchodzi za porza˛dnego człowieka i nikt na niego nie zwraca uwagi, a podejrzany jest ktos´ inny, albo jeszcze inaczej. . . Nie, prze- ciez˙ on zostawia s´lady i nawet nie fatyguje sie˛, z˙eby zasypywac´. . . Nie, jeszcze nie tak. Mnie tu w ogóle cos´ nie gra!
—	Mnie tez˙ nie gra — przyznała Tereska. — Ty masz racje˛, jedno drugiemu przeczy. Albo nie powinno sie˛ wiedziec´, kim on jest, albo co robi. Za duz˙o wiemy, wygla˛da mi to podejrzanie. Pozostaje nam tylko jedno z dwojga: albo wreszcie podpatrzyc´, jak kopie, albo własnore˛cznie rozkopac´ naste˛pna˛ kupe˛ i sprawdzic´, co pod nia˛ jest. . .
—	Wiedziałam, z˙e to sie˛ tak skon´czy — mrukne˛ła Okre˛tka pod nosem z ak- centem zgrozy.
—	Kupa pod re˛ka˛, mamy okazje˛ — cia˛gne˛ła Tereska. — Na razie na tej kupie mamy gora˛ca˛ wode˛, proponuje˛, z˙eby sie˛ umyc´. Jutro be˛dzie wesoły dzien´. . .
Póz´na˛ noca˛, kiedy obydwie poszły wreszcie spac´, od jednego z drzew z lekkim westchnieniem ulgi oderwała sie˛ czarna postac´. Chwile˛ nadsłuchiwała, po czym zbliz˙yła sie˛ do kamiennego kopca, na którym popiół był jeszcze ciepły. Zgarne˛- ła popiół, pogrzebała pare˛ minut w ziemi pomie˛dzy kamieniami, wydobyła jakis´ przedmiot, usypała i ugniotła ziemie˛ z powrotem, naste˛pnie starannie umies´ciła popiół na wierzchu. Kuchnia wygla˛dała prawie identycznie jak przedtem. Postac´ podeszła do ogniska, z˙arza˛cego sie˛ słabo przed namiotem, pokiwała głowa˛ i przy- kryła odwrócona˛ patelnia˛ garnek z reszta˛ gulaszu. Naste˛pnie znikła w mrocznych głe˛biach lasu.

*	*	*

Wykopanie kamieni i obejrzenie, co pod nimi jest, dla dwóch normalnych osób płci z˙en´skiej okazało sie˛ praca˛ straszliwa˛. Głazy z wierzchu dało sie˛ odwalic´ bez wielkiego trudu, ale głazy pod spodem były wros´nie˛te w ziemie˛, zdaniem Okre˛tki, chyba na kilometr. Tereska niczym furia okopywała je ze wszystkich stron: wy- konała skomplikowana˛ konstrukcje˛ z pni i bali, znalazła s´cie˛ta˛ sosenke˛ odpowied- niej grubos´ci, której koniec zaostrzyła w szpic. Okre˛tka kopała na zmiane˛ z nia˛, w chwilach przerwy z rezygnacja˛ pos´wie˛caja˛c sie˛ gotowaniu makaronu oraz zbie- raniu poziomek i malin. Uwaz˙ała, z˙e przy tak morderczej pracy nalez˙y sie˛ dobrze odz˙ywiac´, i brak ryb przysparzał jej głe˛bokiej troski.
—	I to sie˛ nazywa, z˙e sie˛ nie wtra˛camy — mamrotała ponuro, rozgrzebuja˛c z˙ar, na którym ustawiała garnki. — Rzeczywis´cie, na tych kamieniach wygodniej gotowac´, tu mi albo kopci, albo za słabo grzeje. Dobrze chociaz˙, z˙e przykryłas´ gulasz, cała˛ patelnie˛ zasypało s´mieciami, wszystkie byłyby w s´rodku.
—	

—	Nic nie wiem o z˙adnym przykrywaniu gulaszu! — ste˛kne˛ła Tereska, prze- pychaja˛c na włas´ciwe miejsce bal pod dz´wignie˛. — Włóz˙ do ognia grubsze drew- no, be˛dziesz miała we˛gle. Cie˛z˙kie to jak piorun, ile ten człowiek ma siły?!
—	Pewno wie˛cej niz˙ my. Jak to nic nie wiesz o gulaszu, przykryłas´ go prze- ciez˙. Bardzo rozsa˛dnie.
—	Nic nie przykrywałam. To ty przykryłas´.
—	Przeciwnie, nawet sobie przypomniałam, z˙e nie przykryłam, ale nie chciało mi sie˛ wstawac´. Musiałas´ to zrobic´ bezmys´lnie.
—	Moz˙liwe, chociaz˙ wa˛tpie˛. Chodz´ mi tu pomóc, be˛dziemy przyciskac´.
—	Chciałas´ powiedziec´, z˙e be˛dziemy sie˛ wieszac´ — poprawiła Okre˛tka, kry- tycznie ogla˛daja˛c długi dra˛g, stercza˛cy skosem wysoko w góre˛. — Mys´lisz, z˙e ruszy? Moz˙e najpierw zjedzmy obiad, be˛dziemy miały wie˛cej siły.
Pote˛z˙ny głaz poruszył sie˛ dopiero pod wieczór. Wylazł z ziemi i pozwolił sie˛

przepchna˛c´

dostatecznie, z˙eby moz˙na było pod nim grzebac´. Drugi, który wy-

dawał sie˛ wie˛kszy, w rzeczywistos´ci siedział płycej i dało sie˛ go usuna˛c´ łatwiej. Droga do tajemnicy stane˛ła niejako otworem.
Pod kamieniami była woda. Sa˛czyła sie˛ i wypełniała wilgotna˛ dziure˛, utrud- niaja˛c kopanie. Przeje˛ta, spocona, zziajana i rozczochrana Tereska wyrzucała sa- perka˛ z dołu rzadkie błoto.
—	Zdaje sie˛, z˙e udało nam sie˛ wykopac´ sobie studnie˛ — zauwaz˙yła Okre˛tka zgryz´liwie. — Pewna korzys´c´ w tym jest, nie be˛dziemy musiały jez´dzic´ po wode˛. Pokop głe˛biej, woda z głe˛bszych studni jest lepsza.
—	
—	Głupia jestes´ —  zirytowała sie˛

Tereska, wylazła z dołu i wbiła saperke˛

w wał ziemi. — Nic tam nie ma, w tej wodzie nikt niczego nie zakopywał. W ten sposób jedno mamy rozwikłane, wiemy, z˙e nie znajduje po kawałku, pod kaz˙da˛ kupa˛ troche˛. Gdyby było pod kaz˙da˛ kupa˛, byłoby i pod ta˛.
—	Jestes´ pewna, z˙e nie siedzi głe˛biej?
Tereska obejrzała krytycznie rezultaty swojej działalnos´ci.
—	Wywaliłam dół wie˛kszy niz˙ te jego. On tak głe˛boko nie kopie, pogrzebie troche˛ i przestaje. Widocznie to cos´ powinno byc´ pod samym kamieniem. Nic nie ma, bezapelacyjnie. Zasypujemy to czy tak zostawiamy?
—	Cos´ ty, nie moz˙emy zostawic´, wykluczone! — przestraszyła sie˛ Okre˛tka. — Musimy w ogóle usuna˛c´ s´lady, z˙eby sie˛ nie połapał, z˙e kopałys´my! Ja sie˛ go boje˛!
—	Ska˛d, do licha, ma wiedziec´, z˙e to my?
—	A ska˛d my wiemy, z˙e to on? Domys´li sie˛, zgadnie, be˛dzie nas podejrzewał, a moz˙liwe, z˙e w ogóle nas pilnuje. Wcale nie jestem pewna, czy nie pe˛ta sie˛ tu gdzies´ w okolicy, ten garnek mnie niepokoi.
—	Jaki garnek?
—	Z gulaszem. Ten przykryty. Skoro nie ty i nie ja, to moz˙e on przykrył? Uwa- z˙am, z˙e lepiej nie ryzykowac´. Wepchnijmy kamienie, a potem ja be˛de˛ zasypywac´, a ty zobacz, co z rybami. Nie mamy co jes´c´.
—	

—	Wyja˛tkowo uczynny hrabia, opiekuje sie˛ nami — mruczała Tereska pod nosem, podwaz˙aja˛c kamienie z przeciwnej strony. — Widelce przynosi, garnki przykrywa. . . Nie rób sobie duz˙ej nadziei na te ryby, boje˛ sie˛, z˙e tu nie be˛dzie.
—	
Połów prezentował sie˛

beznadziejnie. Przez półtorej godziny Teresce udało

sie˛ złapac´ dwie uklejki i jednego mizernego okonia, co posłuz˙yło zaledwie jako

okrasa do kolacji, złoz˙onej głównie z sera i owoców. Sytuacje˛

ratowało mleko

skondensowane i cukier, dzie˛ki którym deser stawał sie˛ bardziej poz˙ywny niz˙ za- sadniczy posiłek.
Okre˛tka z lekkim powa˛tpiewaniem ogla˛dała swoje dzieło, nosza˛ce wyraz´ne s´lady przeróbki. Udeptała wprawdzie grunt wokół kamieni i ułoz˙yła porza˛dnie głazy na wierzchu, ale kopiec za nic w s´wiecie nie chciał robic´ wraz˙enia nienaru- szonego.
—	S´ lepy wół zauwaz˙y, z˙e to było przewracane — powiedziała z troska˛. —
Lepiej sta˛d odjedz´my czym pre˛dzej. On przyleci, zobaczy, wpadnie w szał i rzuci sie˛ na tego, kogo be˛dzie miał pod re˛ka˛. To znaczy na nas.
—	I tak musimy odjechac´, z˙eby kupic´ cos´ do jedzenia. Wracamy do Mikoła- jek, a potem na S´ niardwy. Jutro rano.
—	
Okre˛tka nagle poczuła sie˛

jakos´

nieswojo. Tyle osób mówiło, z˙eby sie˛

nie

wtra˛cac´, a one co narobiły najlepszego? Wtra˛ciły sie˛ tak, z˙e juz˙ bardziej nie moz˙- na. Rozwaliły tajemnicza˛, podejrzana˛ kupe˛ i teraz co, maja˛ zostac´ tu, przy niej, jeszcze przez cała˛ noc, głupio czekaja˛c na te jakies´ koszmarne skutki, które bez z˙adnej wa˛tpliwos´ci musza˛ na nie spas´c´.
—	A nie lepiej jeszcze dzis´? — zaproponowała niepewnie. — Ksie˛z˙yc s´wieci, jest zupełnie jasno, co nam włas´ciwie szkodzi? Nie wszystko jedno, kiedy be˛dzie- my płyna˛c´, a kiedy spac´? Ja bym wyruszyła zaraz.
Teresce od razu spodobała sie˛ mys´l o płynie˛ciu przy s´wietle ksie˛z˙yca. Po ca- łodziennej pracy czuła sie˛ wprawdzie troche˛ zme˛czona, ale do wiosłowania juz˙ przywykła i nie przeraz˙ała jej perspektywa tego wysiłku. Oczywis´cie, mogły od- pocza˛c´ chwile˛, zwina˛c´ biwak i wypłyna˛c´ o zupełnie dowolnej porze.
—	Bardzo dobry pomysł — powiedziała z oz˙ywieniem. — Przy okazji spró- bujemy złapac´ we˛gorza. Tej drugiej we˛dki jeszcze dota˛d nie ruszałam, ona ma duz˙y haczyk, znajde˛ jaka˛s´ rosówke˛ i be˛dziemy płyne˛ły powoli koło trzcin. Moz˙e sie˛ złapie?
Noc była ciepła, pie˛kna, jasna, na wodzie kładł sie˛ srebrny blask, pluski, sze- lesty i krzyki w szuwarach juz˙ nie przeraz˙ały, wydawały sie˛ swojskie i znajome. Tereska i Okre˛tka przywykły do jezior.
Powoli płyne˛ły wzdłuz˙ trzcin ku północy, cze˛sto odkładaja˛c wiosła i w mil- czeniu podziwiaja˛c ten osrebrzony s´wiat, pełen niezwykłego uroku. Okre˛tka czu- ła bezgraniczna˛ ulge˛. S´ wiadomos´c´, z˙e oddaliła sie˛ od owego okropnego miejsca,
które z minuty na minute˛ wydawało jej sie˛ bardziej niebezpieczne, sprawiała, z˙e tu dookoła wszystko napełniało ja˛ spokojem i błogos´cia˛.

Z wolna zanurzyła wiosło i łagodnie pchne˛ła składak do przodu.

We˛dka, umocowana obok nóg Tereski, wyrwała sie˛

nagle i skoczyła w tył.

W ostatniej chwili Tereska zda˛z˙yła złapac´

za jej koniec, poczuła szarpnie˛cie,

uchwyciła mocniej, odwróciła sie˛ gwałtownie, omal nie przewracaja˛c składaka. Przez krótki moment nie rozumiała, co sie˛ stało, po czym nagle poje˛ła.
—	Na wode˛! — wrzasne˛ła zdławionym głosem do Okre˛tki. — Na jezioro! Pre˛dzej, odpływaj od tych trzcin! Pre˛dzej, na czysta˛ wode˛! Łap moje wiosło, rany boskie!
Okre˛tka przeraziła sie˛ s´miertelnie nagła˛ kotłowanina˛ za plecami, ale posłusz-

nie zgarne˛ła wode˛

długim, energicznym pocia˛gnie˛ciem. Złapała zsuwaja˛ce sie˛

wiosło Tereski, ułoz˙yła je wzdłuz˙ burty i z całych sił ruszyła na s´rodek jeziora.
—	Na litos´c´ boska˛, co sie˛ stało? — ste˛kne˛ła z wysiłkiem.
—	Cos´ nam sie˛ złapało. Moz˙liwe, z˙e we˛gorz. Wiosłuj jeszcze troche˛, nie prze- stawaj, bo zapłacze sie˛ w trzciny!
Emocja wzmogła siły Okre˛tki. Składak z miotaja˛ca˛ sie˛ z tyłu Tereska z wolna odpłyna˛ł od trzcin ku s´rodkowi jeziora. Na kon´cu we˛dki z cała˛ pewnos´cia˛ by- ło cos´, co szarpało sie˛ na wszystkie strony, usiłowało cia˛gna˛c´, wyrwac´ ja˛ z ra˛k i prawdopodobnie razem z nia˛ uciec.
—	Uwaz˙aj! — szepne˛ła spocona z przeje˛cia Tereska. — Be˛de˛ próbowała po- derwac´!
Okre˛tka nie wiedziała, dlaczego ma uwaz˙ac´, ale odwróciła sie˛ i patrzyła bez tchu. Tereska z bija˛cym sercem wyczekała na odpowiedni moment i poderwała we˛dke˛. Na krótka˛ chwile˛ nad powierzchnia˛ wody ukazał sie˛ koniec z˙yłki, na któ- rym w błyskawicznych skre˛tach wiło sie˛ cos´ olbrzymiego, czarnego, długiego jak potworny wa˛z˙. W mgnieniu oka oplatało sie˛ wokół rufy składaka, po czym chlup- ne˛ło do wody z powrotem. Okre˛tka zachłysne˛ła sie˛ i krzyk zamarł jej w gardle, w Teresce wybuchła dzika emocja.
—	Mamy go! We˛gorz jak kon´! Do diabła z we˛dka˛, wycia˛gne˛ go na z˙yłce! — mamrotała gora˛czkowo. — Przygotuj torbe˛, pre˛dko, plastykowa˛, albo co! Plecak, poszewke˛, wszystko jedno!
Siedza˛c bokiem w składaku i przechylaja˛c go niebezpiecznie, ostroz˙nie cia˛- gne˛ła z˙yłke˛ ku sobie, owijaja˛c ja˛ wokół re˛kawa swetra, który jej sie˛ szcze˛s´liwie zsuna˛ł. We˛dka wpadła do wody po drugiej stronie. Okre˛tka, miotaja˛c sie˛ nieprzy- tomnie, wycia˛gała z plecaka jakies´ przedmioty, które wypadały jej z ra˛k. Tereska, coraz gruntowniej oplatana z˙yłka˛, przycia˛gne˛ła jej koniec, zanurzyła dłon´, na- trafiła na to cos´ czarnego, wija˛cego sie˛ szalen´czo przy samej burcie, uchwyciła, s´cisne˛ła z całej siły i z determinacja˛ wyszarpne˛ła z wody.
Straszliwy krzyk Okre˛tki rozdarł s´wiat i odbił sie˛ echem od s´ciany lasu. S´ li-
skie, zimne sploty z plas´nie˛ciem przeleciały jej po szyi i plecach. Tereska wrza- sne˛ła równiez˙, kurczowo zaciskaja˛c zapla˛tana˛ na palcach z˙yłke˛ w lewej re˛ce i te˛ wija˛ca˛ sie˛, czarna˛ okropnos´c´ w prawej. W składaku szalało sto we˛gorzy, potwór

był wsze˛dzie, okre˛cał sie˛ wokół ra˛k, nóg i szyi, pchał sie˛ za burte˛, było go milion ruchliwych kilometrów! Składak kolebał sie˛ gwałtownie, woda chlupała do s´rod- ka! Zmartwiała ze wstre˛tu Okre˛tka skurczyła sie˛ przy dziobie, usiłuja˛c odsuna˛c´ sie˛ od tego rozszalałego kłe˛bowiska we˛z˙ów, tula˛c do piersi na pół opróz˙niony ple- cak, za kaz˙dym dotknie˛ciem s´liskich splotów wydaja˛c przeraz´liwe kwiki, gotowa juz˙ niemal skoczyc´ do wody. Tereska, os´lepiona pryskaja˛ca˛ woda˛, zadyszana, de- speracko walczyła z potworem.
—	Dajz˙e te˛ torbe˛! Do diabła, ucieknie mi! Daj mi cos´, na co czekasz!!!
W przypływie stracen´czej rozpaczy Okre˛tka podetkne˛ła jej rozwarty plecak. Po upływie kilku minut, w czasie których wydawało sie˛, z˙e we˛gorz sie˛ mnoz˙y, przenika przez brezent plecaka, ma sto ogonów i nigdy w z˙yciu nie da sie˛ nigdzie wepchna˛c´, Teresce udało sie˛ uchwycic´ go w dwóch miejscach. Oba wys´lizgiwały sie˛ jej z ra˛k.

—	Sznurki! — zaz˙a˛dała gora˛czkowo. — Przygotuj sznurki, Równoczes´nie. Ja go wepchne˛, a ty s´cis´nij!

z˙eby

s´cisna˛c´!

Bliska utraty zmysłów Okre˛tka s´cisne˛ła razem z we˛gorzem re˛ke˛ przyjaciółki. Teresce przez moment wydawało sie˛, z˙e tej re˛ki juz˙ nie odzyska. Odpla˛tała z˙yłke˛ ze zdre˛twiałych palców, przytrzymała plecak, zda˛z˙yła wyrwac´ re˛ke˛, zanim wypry-
sna˛ł za nia˛ spre˛z˙ysty, czarny koniec, który zapewne był głowa˛ potwora. S´ cisne˛ła
otwór plecaka, ciasno s´cia˛gnie˛tego zawia˛zanymi na supły sznurkami. Z otworu wychodziła z˙yłka, drugim kon´cem przyczepiona do we˛dki, kołysza˛cej sie˛ na wo- dzie w niejakim oddaleniu od składaka.
—	No i co teraz? — spytała Okre˛tka, z emocji poszczekuja˛c ze˛bami. Plecak miotał sie˛ i podskakiwał na dnie.
—	Nie wiem — odparła Tereska, osłabła nieco po przez˙yciu. — Pus´cic´ te- go nie moge˛, bo ten diabeł wylizie. Moz˙e na razie przycia˛gnij we˛dke˛. Popatrz, złapałys´my wspaniałego we˛gorza, jeszcze uwierzyc´ nie moge˛!
—	Nie wiedziałam, z˙e to takie skomplikowane — wyznała Okre˛tka. — Istny cud, z˙e nie znalazłys´my sie˛ przy tej okazji w wodzie razem ze wszystkim!
—	Niewiele brakowało. Ale powinien sie˛ złapac´, miałam cicha˛ nadzieje˛, kiedy mu wybierałam rosówke˛, krowa nie rosówka, najwie˛ksza i najtłustsza ze wszyst- kich moz˙liwych. Sama bym sie˛ na nia˛ złapała.
Okre˛tka otrza˛sne˛ła sie˛ z odraza˛.
—	Nie wiem, co obrzydliwsze, ten we˛gorz czy rosówka. Nigdy bym nie przy- puszczała, z˙e to takie potwornie ruchliwe.
—	I s´liskie. Mówi sie˛: „s´liski jak we˛gorz”.
—	Nie wiem, czy istnieje cos´ bardziej s´liskiego, w ogóle tego w re˛ku utrzymac´ nie moz˙na.
—	To jakim cudem utrzymałas´?
—	

—	Bo byłam nastawiona. Przyuczyłam sie˛ przy ojcu. Wiedziałam, z˙e s´liski, i od razu złapałam z tym nastawieniem. I przy łbie. Wysmykiwał mi sie˛, ale nie dał rady.
Obie przez chwile˛ oddychały głe˛boko, staraja˛c sie˛ ochłona˛c´ z wraz˙enia i oce- nic´ sytuacje˛. Miały wspaniały łup, ale tego łupu ani na chwile˛ nie moz˙na było pozostawic´ samemu sobie; we˛gorz próbował bowiem wylez´c´ kaz˙dym, najmniej-

szym bodaj otworem. Z˙ yłka z wyłowionej we˛dki pla˛tała sie˛

wsze˛dzie. Tereska

przekazała s´ciskanie plecaka Okre˛tce i owine˛ła dookoła we˛dki tyle tej z˙yłki, ile sie˛ dało, usiłuja˛c zostawic´ jak najmniejszy kawałek. Reszta tone˛ła w we˛gorzu.
—	Obawiam sie˛, z˙e znów stracimy przybory do mycia ze˛bów — powiedziała melancholijnie Okre˛tka, przytrzymuja˛c miotaja˛cy sie˛ plecak. — Zostały w s´rodku i pewnie je szlag trafi, sa˛dza˛c z tego, co on tam robi. Takz˙e mydło i proszek do szorowania. I moz˙emy sie˛ poz˙egnac´ z cukrem. Połowy rzeczy nie zda˛z˙yłam wyja˛c´.
—	A te, co wyje˛łas´, to gdzie sa˛?
—	Gdzies´ na dnie. Siedze˛ na chlebie, jes´li wez´miesz na chwile˛ plecak, to go schowam pod dziób, niech sie˛ nie moczy. . .
—	Cicho! — sykne˛ła nagle Tereska.
Ska˛ds´ z daleka, po idealnie cichej wodzie, dobiegło charakterystyczne stuk- nie˛cie wiosła o burte˛ łodzi. Ktos´ płyna˛ł. Nie było go widac´ i znajdował sie˛ jeszcze dos´c´ daleko, ale płyna˛ł z pewnos´cia˛, cicho i ostroz˙nie, wie˛cej juz˙ nie hałasuja˛c. Tereska delikatnie wycia˛gne˛ła swoje wiosło.

—	Siedz´, jak siedzisz, i trzymaj drania. Pryskamy sta˛d, musimy sie˛ schowac´.

gdzies´

—	Dlaczego? — wyszeptała Okre˛tka, chociaz˙ na owo stuknie˛cie przyszła jej do głowy ta sama mys´l.
—	Bo to moz˙e byc´ straz˙nik. Usłyszał nas, a tak s´cis´le biora˛c, to ciebie było słychac´ w We˛gorzewie. Nie jestem pewna, ale moz˙liwe, z˙e popełniłys´my czyn kłusowniczy, nie wiem, jak jest z łowieniem we˛gorzy po nocy i z łodzi i wole˛ nie ryzykowac´. Za nic w s´wiecie nie zgadzam sie˛, z˙eby nam go odebrali. Schowamy sie˛ trzcinach.
—	To po co kazałas´ mi przedtem odpłyna˛c´ na s´rodek?
—	Nie wiem. To znaczy wiem, ojciec przy we˛gorzach zawsze najbardziej bał sie˛ trzcin. One sie˛ tam moga˛ zapla˛tac´. Nic nie mówmy, głos niesie po wodzie.
Stuknie˛cie dobiegło jeszcze raz, znacznie bliz˙ej. Tereska, zanurzaja˛c wiosło bez szmeru, podpłyne˛ła do wa˛skiego pasa szuwarów. Cichutko wsune˛ła składak w trzciny przy samym brzegu, pod czarny cien´ zwisaja˛cych gałe˛zi drzew, i ostroz˙- nie odłoz˙yła wiosło.
—	Re˛ka mi zdre˛twiała, skurcz mnie łapie — szepne˛ła Okre˛tka. — Teraz ty troche˛ potrzymaj. . .
—	

*	*	*

—	Sa˛dza˛c z krajobrazu,  Mikołajki juz˙

niedaleko — powiedziała Tereska

o wschodzie słon´ca. — Byłys´my tu, poznaje˛ te˛ chałupe˛. Moz˙emy wyla˛dowac´ pod lasem, przes´pimy sie˛ na materacach, kaz˙dy be˛dzie mys´lał, z˙e sie˛ opalamy. Zakazu opalania sie˛ nigdzie nie widziałam.
Tajemnicza łódz´, płyna˛c zygzakiem od brzegu, omine˛ła je i odpłyne˛ła na połu- dnie. Znajdowało sie˛ w niej dwóch ludzi. Kiedy tylko oddalili sie˛ nieco, Tereska przekazała plecak Okre˛tce, wypłyne˛ła z cienia i ruszyła na północ. Wiosłowały na zmiane˛, coraz bardziej niepewne, co im sie˛ wydaje trudniejsze i ucia˛z˙liwsze: machanie wiosłem czy trzymanie we˛gorza.
—	A co zrobimy z tym draniem? — spytała Okre˛tka, podaja˛c Teresce plecak i wysiadaja˛c na przes´licznej ła˛czce pod lasem. — On jeszcze z˙yje, gotów nam uciec.
—	Trzeba go zamordowac´ i oprawic´. Najlepiej od razu. Okre˛tka mimo woli cofne˛ła sie˛ o krok.
—	Nie wiem, jak to sobie wyobraz˙asz, bo ja go do re˛ki nie wezme˛. Wybij to sobie z głowy. To znaczy martwego moge˛ wzia˛c´, ale zamordowac´ nie potrafie˛. W ogóle nie wiem, jak sie˛ to robi.
Tereska zakłopotała sie˛. Ona równiez˙ nie bardzo wiedziała, jak sie˛ morduje we˛gorze. Problem pojawił sie˛ znienacka, pala˛cy i kłopotliwy.
—	Sam dobrowolnie nie zdechnie — orzekła zmartwiona. — One maja˛ upior- nie twarde z˙ycie.
—	Nawet gdyby go zostawic´ w tym plecaku na cały dzien´ bez wody?
—	Na cały dzien´ to nie wiem, ale to byłoby zne˛canie sie˛. Zreszta˛, chyba tez˙ by nie zdechł. Najbardziej humanitarnie byłoby ucia˛c´ mu po prostu łeb siekiera˛. Za jednym zamachem.
—	To utnij.
—	Dobrze ci mówic´, uwaz˙asz, z˙e on tak polez˙y spokojnie na pniu i poczeka, az˙ dobrze wyceluje˛?
Okre˛tka popatrzyła niepewnie na plecak.
—	Moz˙e go przytrzymac´?
—	Jak?
—	Za ogon i za te˛ z˙yłke˛, co mu z pyska wystaje.
—	
Tereska równiez˙ kłody.

popatrzyła na plecak i poszukała wzrokiem odpowiedniej

—	Moz˙na by spróbowac´. Chociaz˙

wydaje mi sie˛, z˙e przy takim trzymaniu

pre˛dzej rozłupie˛ ci głowe˛ albo odetne˛ re˛ke˛, niz˙ zrobie˛ krzywde˛ we˛gorzowi. Ale cos´ trzeba wykombinowac´, bo on nie moz˙e tak lez˙ec´.
—	Moz˙e go udusic´?
—	Gołymi re˛kami?
—	

—	Nie, z˙yłka˛. . .
Debata nad sposobami ukatrupienia łupu trwała. Opodal, w trzcinach pod la- sem, przybił do brzegu kajaczek ze zwinie˛tym z˙aglem. Młody człowiek, do które- go w s´rodku nocy dotarło echo krew w z˙yłach mroz˙a˛cego krzyku na s´rodku jeziora i który w zdumiewaja˛co krótkim czasie znalazł sie˛ na wodzie w niewielkiej odle- głos´ci za Tereska˛ i Okre˛tka˛, wyszedł teraz na la˛d i ostroz˙nie zbliz˙ył sie˛ do skraju lasu. Ukryty za krzakami ge˛stej leszczyny ujrzał scene˛, od której zaparło mu dech w piersiach. Tereska i Okre˛tka˛ zdecydowały sie˛ jednak na s´cie˛cie toporem. Pre- zentuja˛cy niespoz˙yte siły we˛gorz wił sie˛ w poprzek pnia. Okre˛tka trzymała go za ogon przez s´cierke˛, Tereska opla˛tawszy z˙yłka˛ lewa˛ re˛ke˛ w re˛kawiczce usiłowała unieruchomic´ mu łeb w dogodnej do odra˛bania pozycji. Prawa˛ uniosła siekiere˛, co wygla˛dało tak, jakby zamierzała sie˛ na Okre˛tke˛, po czym nagle opus´ciła ja˛.
—	Zgłupiałam chyba — powiedziała z irytacja˛. — Jes´li odra˛bie˛ mu łeb, prze-
—	
tne˛

i z˙yłke˛, ma ja˛ w s´rodku i nie wiem, gdzie mu sie˛

kon´czy. Nie odra˛bie˛ mu

przeciez˙ ogona!
—	Odra˛buj, co chcesz, ale pos´piesz sie˛! On mi sie˛ wys´lizguje!
—	Walne˛ go obuchem, co? To chyba be˛dzie to samo, jes´li walne˛ porza˛dnie, to nie be˛dzie mniej humanitarnie? Jak mys´lisz?
Okre˛tka˛ poje˛kiwała, usiłuja˛c przytrzymywac´ wija˛ce sie˛, czarne cielsko i rów- noczes´nie w miare˛ moz˙liwos´ci nie patrzec´ na nie.
—	Wal, ucinaj, rób, co chcesz, niehumanitarnie jest zwlekac´ tyle czasu! On sie˛ me˛czy i nie wiem, kto bardziej, on czy ja!
—	Pocia˛gnij do siebie, bo mi zjez˙dz˙a! No, teraz!
Obrócone ku górze ostrze siekiery błysne˛ło w słon´cu. Młody człowiek za krza- kiem leszczyny mimo woli uczynił ruch, jakby chciał sie˛ rzucic´ w ich kierunku, opanował sie˛ jednak i pozostał na miejscu. Tereska wycelowała bezbłe˛dnie, za- pewne dzie˛ki temu, z˙e w ostatniej chwili zamkne˛ła oczy. Trafiła prawie prosto w łeb. We˛gorz musiałby byc´ z z˙elaza, z˙eby ujs´c´ z tego z z˙yciem.
—	No, zabiłam go. Teraz trzeba to odcia˛c´, wypatroszyc´ go i wyja˛c´ z niego haczyk. . .
—	Czy on sie˛ nigdy nie przestanie ruszac´?! — wrzasne˛ła histerycznie Okre˛tka.
—	Owszem, przestanie, ale co cie˛ to obchodzi, skoro juz˙ jest niez˙ywy. Karpie sie˛ tez˙ ruszaja˛ po s´mierci. Potraktuj go jak zwyczajna˛ rybe˛, a ja zobacze˛, co sie˛ dzieje w plecaku.
Zniszczenia we wne˛trzu plecaka okazały sie˛ mniejsze, niz˙ moz˙na sie˛ było spo- dziewac´. Torba z cukrem rozleciała sie˛ wprawdzie, ale mydło i szczotki do ze˛bów ocalały, ocalał tez˙ proszek do szorowania, umieszczony na samym dnie w plasty- kowej torebce. Niemniej jednak plecak nalez˙ało uprac´. Równoczes´nie skon´czyły swoje zaje˛cia: Okre˛tka czyszczenie we˛gorza, Tereska zas´ pranie.
—	Ale teraz to juz˙ naprawde˛ trzeba go uwe˛dzic´ — powiedziała Okre˛tka, z sa- tysfakcja˛ ogla˛daja˛c zdobycz. — Popatrz, jaki pie˛kny! Szkoda byłoby zmarnowac´!
—	

—	Posól na razie. I połóz˙ w cieniu. Zastanowie˛ sie˛ nad tym we˛dzeniem, jak sie˛ troche˛ przes´pimy. Moz˙e znajdziemy gdzie jakis´ kawał blachy albo co. Koce chyba niepotrzebne, popatrz, nie ma jeszcze pia˛tej, a słon´ce juz˙ grzeje.
Młody człowiek wycofał sie˛ cicho zza krzaka leszczyny. Odczekał jakis´ czas,

wycia˛gna˛ł cos´ ze swojego kajaka, zbliz˙ył sie˛

jeszcze raz do dwóch postaci le-

z˙a˛cych nieruchomo na materacach, po chwili zszedł na brzeg, rozwina˛ł z˙agiel i odpłyna˛ł.

*	*	*

—	Nie wiem, po co tu w ogóle przylazłys´my, wiadomo było, z˙e przy tych tłumach nie ma co marzyc´ o kiełbasie — powiedziała z niezadowoleniem Tere- ska, opuszczaja˛c dworzec kolejowy w Mikołajkach. — Chryste Panie, co za upał! Wracajmy do wody!
—	Zaraz. Chleba i cukru trzeba kupic´ koniecznie. Mleka skondensowanego pewnie nie dostaniemy, pre˛dzej be˛dzie w jakiejs´ wsi.
—	Nad S´ niardwami nie ma wsi — mrukne˛ła Tereska i nagle zatrzymała sie˛ jak
wryta. — O Boz˙e! Gdzies´ czytałam, z˙e te całe S´ niardwy sa˛ w ogóle nie w porza˛d- ku. Ryb tam nie ma, nic nie ma, brzegi w szuwarach, gołe i niedoste˛pne. I w ogóle S´ niardwy to okropnie niegos´cinne jezioro, nikogo nie wyz˙ywi, a najwyz˙ej utopi. Nie ma siły, musimy kupic´ cos´ do jedzenia, bo inaczej lez˙ymy. Jakies´ konserwy, makaron, sztuczne zupy, cokolwiek.
Okre˛tka popatrzyła na nia˛ z niesmakiem i ruszyła przed siebie.
—	Rychło w czas sobie przypomniałas´ — zauwaz˙yła pote˛piaja˛co. — Ale ma- my we˛gorza i komin, jes´li kupimy chleba, to juz˙ be˛dzie niez´le.
Tereska ruszyła za nia˛, przys´pieszaja˛c kroku.

—	W kaz˙dym razie musimy  stana˛c´

w trzech ogonkach równoczes´nie. Po-

s´pieszmy sie˛, bo na we˛dzenie potrzebuje˛ paru godzin. Swoja˛ droga˛, nigdy bym nie przypuszczała, z˙e w takim głupim miejscu moz˙na znalez´c´ taka˛ pie˛kna˛ blache˛. Ludzie gubia˛ po lasach nieprawdopodobne rzeczy!
Blacha na we˛dzarnie˛ lez˙ała obok nasolonego we˛gorza i prawie weszły na nia˛, kiedy juz˙ zacze˛ły sie˛ pakowac´, zdumione, z˙e nie dostrzegły jej wczes´niej. Skła- dała sie˛ z dwóch powyginanych kawałków, idealnie wre˛cz przystosowanych do wykonania z nich poz˙a˛danej połowy komina, była czysta, wcale nie zardzewiała,

odrobine˛

tylko okopcona. Tereska od razu wypróbowała, jak to be˛dzie wygla˛-

dac´, i zaje˛ła sie˛ tym tak, z˙e zapomniała nawet o zbadaniu terenu. Do Mikołajek dopłyne˛ły po jedenastej i od razu ogłuszył je przygniataja˛cy upał. Słon´ce piekło straszliwie, wiatru, który na jeziorze przyjemnie chłodził, w mies´cie nie czuło sie˛ wcale. Zakupy wydawały sie˛ sama˛ ucia˛z˙liwos´cia˛, nieznos´na˛ i obrzydliwa˛.

—	Nie, omyliłam sie˛ — powiedziała znienacka Tereska w kolejce po chleb. — Nie jest tak z´le, przypomniałam sobie. Na S´ niardwach nie ma porza˛dnych ryb, ale takie byle co da sie˛ łapac´, jakies´ takie bardzo os´ciste. Ma˛ki nam starczy?
—	Be˛dziemy we˛dzic´ — mrukne˛ła Okre˛tka tonem nieprzejednanego uporu. Konserw mie˛snych z˙adnych nie było, o mleku skondensowanym nikt nie sły-
szał. Tereska dopchne˛ła sie˛ do z˙ółtego sera. Pot płyna˛ł po niej ciurkiem, kiedy wydostała sie˛ ze skłe˛bionej kolejki.
—	Co tych ludzi napadło, wojna ma byc´ od jutra czy co? — warkne˛ła z furia˛.
—	Dowiedziałam sie˛ włas´nie, z˙e dzis´ sobota — wyjas´niła Okre˛tka. — Kupi- łam kisiel i wie˛cej cukru. Wyjdz´my sta˛d, szybciej. O!. . . — urwała nagle i dodała zupełnie innym tonem. — Popatrz, jest ten twój.
Teresce serce załomotało w gardle, zanim jeszcze spojrzała. W drzwiach za- tłoczonego sklepu pojawił sie˛ zagla˛daja˛cy do s´rodka młody człowiek o wyja˛tko- wo pie˛knych, szafirowych oczach. Szybkim spojrzeniem obrzucił stłoczony tłum, dostrzegł Tereske˛, ukłonił sie˛ jej z us´miechem, przepus´cił jakiegos´ starszego pana w przeraz´liwie pstrokatej koszuli i wycofał sie˛ ze sklepu.
Teresce dziwna odre˛twiałos´c´ ra˛k nagle przeszła. Odebrała wpatrzonej w wej- s´cie Okre˛tce jedno ucho od siatki i wepchne˛ła do s´rodka paczke˛ z serem. Ruszyła ku drzwiom, zatrzymała sie˛, ruszyła ponownie pocia˛gaja˛c za soba˛ przyjaciółke˛ i znów sie˛ zatrzymała. Okre˛tka wpadła jej na plecy.
—	Czy postanowiłas´ zostac´ w tym kotle na zawsze? — wysyczała z irytacja˛.
—	Widziałam, jak jedna za nim leciała — odparła Tereska troche˛ bez zwia˛z- ku. — Ja leciała nie be˛de˛. . .
—	Nie popadnij tylko w druga˛ ostatecznos´c´ i nie zacznij przed nim uciekac´. W kaz˙dym razie wyjdz´, do diabła, na ulicy be˛dziesz sie˛ zastanawiac´!
Na ulicy młodego człowieka nie było juz˙ widac´. Tereska poczuła nikły cien´ rozczarowania, nie przykry jednak ani przygne˛biaja˛cy, bo w jakis´ dziwny sposób nastawiona była na całkowita˛ przypadkowos´c´ spotkan´ i w zupełnos´ci wystarczała jej s´wiadomos´c´, z˙e on tu jest gdzies´ w okolicy. Sam ten fakt sprawiał, z˙e s´wiat wydawał sie˛ bardziej interesuja˛cy.
—	Doka˛d płyniemy? — spytała Okre˛tka, ulokowawszy zakupy w składaku. — Jest po pierwszej. Jez˙eli zaraz sie˛ nie wyka˛pie˛, dostane˛ udaru i padne˛ zimnym trupem.
—	
—	Ciepłym trupem — sprostowała Tereska. — Trzeba sie˛ we˛dzenia potrzebny nam spokój i las. . .

zastanowic´. Do

Urwała i rozłoz˙yła mape˛ na rufie składaka. Okre˛tka przykucne˛ła obok.
—	Les´niczówka jest tu — cia˛gne˛ła Tereska, pukaja˛c palcem w południowa˛
—	
cze˛s´c´

jeziora. — I tez˙

tu sa˛ lasy, mogłybys´my od razu tam popłyna˛c´

i byłoby

akurat, ale przedtem musimy uwe˛dzic´ we˛gorza. Boje˛ sie˛, z˙e be˛dzie burza, bo to słon´ce za bardzo piecze. Chyba skre˛cimy w zatoke˛ tutaj, za wyspa˛, co?
Okre˛tka kiwne˛ła głowa˛.

—	Bardzo dobrze, do les´niczówki blisko. Nie wiem, nad czym mys´lisz, wszystko sie˛ nam zgadza. Płyniemy we˛dzic´!
—	
Upatrzone na mapie miejsce okazało sie˛

nie najlepsze. Jezioro przy brzegu

porastał szeroki pas trzcin, las był nieco podmokły, ale w kon´cu udało im sie˛ znalez´c´ doste˛p do kawałka suchszego terenu. Nie było na nim z˙adnych napisów: ani ostrzegawczych, ani zache˛caja˛cych, uznały wie˛c, z˙e ten odcinek jest niejako neutralny.
Tereska przysta˛piła od razu do produkcji we˛dzarni. Usiłuja˛c przypomniec´ so- bie to, co kiedys´ widziała, wykopała mały dół, usypała pagórek, przydz´wigała wielki, płaski kamien´, który miał zasłonic´ ogien´ od jednej strony, z˙eby dym leciał w druga˛. Okre˛tka z zapałem znosiła suche gałe˛zie jałowca. Blachy okazały sie˛ doskonałe.
—	Z˙ eby nam sie˛ tylko nie przypalił — zatroskała sie˛ Tereska. — Długi jest jak
wa˛z˙, chyba go powiesze˛ na jakim dra˛gu. Okropnie trudna sprawa taka we˛dzarnia. Nie przynos´ samego suchego, s´wiez˙e tez˙ moz˙e byc´, suche nam da za mało dymu. I w ogóle czekaj, nie z˙ywiczne, bo nam sie˛ be˛dzie odbijało terpentyna˛. Co ładnie pachnie? Olcha! Poszukaj olchy!
Tym razem to Okre˛tka dokonała odkrycia szukaja˛c drewna ws´ród olch, rosna˛- cych nad brzegiem. Zwlokła pote˛z˙ny konar i z sapnie˛ciem rzuciła go na trawe˛ obok Tereski.
—	Sa˛ twoje ulubione minerały — oznajmiła tajemniczo. — W krzakach lez˙y
—	
wspaniała kupa, ale na kuchnie˛ beton las pójdzie z dymem.

sie˛

nie nadaja˛. Jez˙eli tam rozpalisz ogien´, mur

—	Co tam! — odparła zdyszana Tereska. — Niewiele mamy do gotowania, trudno, raz mu darujemy. Nienaruszone?
—	W idealnym stanie. Nawet mchem poros´nie˛te.
—	To znaczy, z˙e go tu jeszcze nie było. Wie˛cej tego drewna skombinuj, be˛dzie od razu na ognisko. No, teraz rozpale˛ i zobaczymy, gdzie ten dym poleci.
Niewyczuwalny prawie powiew dmuchna˛ł pod kamien´ od niz˙szej strony. Dym wspaniały, ge˛sty, wonny poleciał jak na zamówienie wprost na we˛gorza zawieszo- nego w kominie. Za dymem poleciał płomien´, lizna˛ł dół blachy, ale nie dosie˛gna˛! zwisaja˛cego ogona. Tereska poczuła sie˛ dumna z siebie wre˛cz do pe˛knie˛cia.
—	No? — powiedziała z triumfem. — Czy ja nie jestem genialna?
—	Jestes´ — przyznała Okre˛tka z najgłe˛bszym przekonaniem. — Teraz sobie przypomniałam, z˙e moja ciotka, ta ze wsi, tez˙ ma we˛dzarnie˛. Pali w piecyku z ta- ka˛ gruba˛ rura˛ i w tej rurze zawiesza przedmioty do we˛dzenia. Kiedys´ uwe˛dziła prawdziwa˛ szynke˛.
—	Nasz we˛gorz be˛dzie lepszy niz˙ szynka. Posoliłas´ go dosyc´?
—	Nawet chyba troche˛ przesadnie. Idziemy sie˛ ka˛pac´ czy najpierw namiot?
—	Namiot, odwalmy cała˛ robote˛ i be˛dziemy miały z głowy. Ka˛pac´ sie˛ i tak musimy ze składaka, bo brzeg do niczego. Z cała˛ pewnos´cia˛ sa˛ pijawki.
—	

Ognia pod we˛gorzem nalez˙ało starannie pilnowac´, ka˛pały sie˛

wie˛c krótko.

Okre˛tka pełna zapału usilnie nakłaniała Tereske˛ do dokonania jeszcze jednej pró- by połowu. Udało sie˛ raz, mogłoby sie˛ udac´ i drugi.
—	Zjemy go, zanim sie˛ zda˛z˙ymy obejrzec´, i potem be˛dzie nam przykro — przekonywała, parskaja˛c woda˛. — A tak miałybys´my na zapas naste˛pnego. Gdyby
—	
sie˛

złapał tu, we˛dzarnia byłaby juz˙

gotowa i moz˙na by go uwe˛dzic´

za jednym

zamachem.
Tereska była nastawiona sceptycznie.
—	Wa˛tpie˛, czy taki cud spotka nas jeszcze raz, ale ryby moz˙na połowic´. Inne we˛dzone ryby tez˙ sa˛ bardzo dobre. Ale sama popłyne˛, ty musisz pilnowac´ ognia.
We˛gorz sie˛ we˛dził, Okre˛tka oblizuja˛c sie˛ z zapałem podkładała suche i s´wiez˙e patyki, w przerwach zbieraja˛c rzadkie juz˙ poziomki i obficie dojrzewaja˛ce maliny. Tereska wróciła o zachodzie słon´ca, znieche˛cona i niezadowolona.
—	Dwie płotki — powiedziała z uraza˛. — Nie wiem, co one sobie mys´la˛, te ryby w ogóle nie biora˛. A sa˛, bo widac´, jak sie˛ rzucaja˛. Wielkie jak nosoroz˙ce. Nie rozumiem, dlaczego nie chca˛ sie˛ łapac´.
Okre˛tka nie traciła nadziei.
—	Widocznie tu nie ma małych, tylko same duz˙e, a ty łapałas´ małe. Co ci
—	
szkodzi zostawic´

we˛dke˛

dla niego, tak jak w nocy? Be˛dzie miał spokój, cisze˛,

znajdziesz mu jaka˛s´ pie˛kna˛ rosówke˛ i moz˙e ja˛ zez˙re?
—	Ukradnie mi we˛dke˛.
—	To ja˛ przyczep do czegos´ porza˛dnie.
—	Te trzciny za szerokie. We˛dka nie sie˛gnie. Gdyby sie˛ złapał w trzcinach, musiałabym chyba po niego nurkowac´.
—	To ze składaka. Ustawic´ go w trzcinach tak, z˙eby rufa wystawała, a z rufy we˛dka. Moz˙e on taki sposób najbardziej lubi?
Tereska dała sie˛ przekonac´. Za pomoca˛ z˙yłki i sznurków przymocowała we˛d- ke˛ do składaka tak, z˙e stanowiła z nim bez mała monolit. Dra˛giem odepchne˛ły składak od brzegu, ge˛ste trzciny trzymały go w poz˙a˛danej pozycji, rufa z we˛dka˛ wystawała na jezioro. Uwia˛zany do dziobu sznurek przygniotły kamieniem, był bowiem troche˛ za krótki i nie sie˛gał do z˙adnego drzewa. Zaczynał zapadac´ zmrok, drewna na ognisko było jeszcze za mało, Tereska musiała sie˛ o nie postarac´, pó- ki mogła cos´ widziec´. Okre˛tka przygotowywała wystawna˛ kolacje˛, co jakis´ czas rzucaja˛c pełne nadziei spojrzenia na rysuja˛cy sie˛ w trzcinach kształt.
W jakims´ momencie wydało jej sie˛, z˙e kształt zmienił miejsce. Zainteresowało ja˛ to. Nie była pewna, czy nie uległa złudzeniu, w mroku i w ge˛stych szuwarach niewiele juz˙ widziała. Znieruchomiała, wpatruja˛c sie˛ uwaz˙niej, doznała wraz˙enia, z˙e cos´ tam sie˛ rusza, zerwała sie˛ i skoczyła do namiotu po latarke˛. Ostry promien´ s´wiatła wyłowił znikaja˛cy za trzcinami dziób.
Przez krótka˛ chwile˛ Okre˛tka trwała w odre˛twiałym bezruchu z otwartymi usta- mi, nie moga˛c zrozumiec´ zjawiska. Potem nagle poje˛ła, co widzi, i wloka˛ca gruba˛

gała˛z´ Tereska zamarła na dz´wie˛k rozdzieraja˛cego je˛ku. Rzuciła gała˛z´ i potykaja˛c sie˛ wypadła z lasu. Okre˛tka na brzegu z latarka˛ w re˛ku wykonywała jaka˛s´ dziw- na˛ gimnastyke˛, czynia˛c na zmiane˛ to wymachy ramion, to próby wejs´cia tyłem do wody. Wydawała przy tym nieartykułowane je˛ki i okrzyki. Tereska w pierw- szym momencie pomys´lała, z˙e jej przyjaciółka dostała zwyczajnego pomieszania zmysłów.
—	Zwariowałas´?! Co robisz?! Co ci sie˛ stało?!
—	Ukradło! On uciekł! Nie zda˛z˙yłam go złapac´! — je˛czała Okre˛tka, wyma- chuja˛c latarka˛. — Ukradło nam i ucieka dalej!!!
Głównym z´ródłem jej niebotycznej rozpaczy była mys´l o naste˛pnym we˛go- rzu, który złapał sie˛ i włas´nie przepadał bezpowrotnie w głe˛binach jeziora razem z we˛dka˛ i składakiem. Tereska wydarła jej z re˛ki latarke˛, rzuciła snop s´wiatła w miejsce, gdzie składak znajdował sie˛ poprzednio, w mgnieniu oka poje˛ła, co sie˛ stało, i wlazła na spróchniały pieniek. Trzciny zasłaniały widok na wode˛. Pie- niek rozleciał sie˛ pod nia˛, ale zda˛z˙yła dostrzec ciemny kształt kilkanas´cie metrów od brzegu, posuwaja˛cy sie˛ ku s´rodkowi jeziora z szybkos´cia˛, która wydała sie˛ jej straszliwa. Decyzje˛ podje˛ła błyskawicznie.
—	Gonimy go, ale juz˙! Zawlecze go nie wiadomo gdzie i potem nie znajdzie- my, choc´bys´my nawet skonały! Pre˛dzej!
Okre˛tka bez słowa rzuciła sie˛ w kierunku przerwy w trzcinach.
—	Stój, nie wpław! Pijawki!. . . Na materacach!
Materace na szcze˛s´cie były akurat nadmuchane i przygotowane do snu. Zdar- cie pos´cieli i wywleczenie ich z namiotu trwało sekundy. Sekundy ledwie trwało tez˙ wahanie przed wejs´ciem do wody, w której pijawki niewa˛tpliwie tylko czekały na okazje. Moz˙e s´pia˛ — przemkne˛ło Teresce przez mys´l i gwałtownie poz˙ałowała, z˙e nigdy nie zainteresowała sie˛ bliz˙ej zwyczajami pijawek. Szlachetnie odsta˛piła pierwszen´stwa okropnie zdenerwowanej Okre˛tce.

—	Wal  sie˛

od razu płasko na brzuch razem z materacem — poradziła po-

s´piesznie. — Tylko nie zlec´ z niego! I odpływaj, zrób mi miejsce! Moz˙e sie˛ nie zorientuja˛ tak od razu i nie zda˛z˙a˛ przyczepic´!
Woda była ciepła; zma˛ciła sie˛ natychmiast, cos´ czarnego oblepiło im re˛ce, ale nie były to pijawki, tylko muł. Tereska w ostatniej chwili pomys´lała o latarce, lokuja˛c sie˛ na materacu zamoczyła ja˛, ale widocznie nieszkodliwie, bo paliła sie˛ bez zmian. Zgasiła ja˛ na razie.
Ciemny kształt na jeziorze zmienił teraz kierunek. Straciły go z oczu, potem znów sie˛ pojawił, potem znów przepadł w mroku. Wiosłuja˛c gwałtownie re˛kami, starały sie˛ zmniejszyc´ odległos´c´, Tereska czuła, jak latarka ugniata ja˛ w mostek i brode˛, ale poduszka materaca była jedynym miejscem, które nie pogra˛z˙ało sie˛ w wodzie. Okre˛tka ochłone˛ła nieco i pozbyła sie˛ ogłupiałej rozpaczy.
—	Płyn´my przy brzegach! — wysapała. — Ty na prawo, a ja na lewo! On moz˙e byc´ w trzcinach, na s´rodku i tak go zobaczymy!
—	

Cos´, co ukradło składak, miotało sie˛ po całym jeziorze zupełnie bez opamie˛ta- nia, od jednego brzegu do drugiego. Co jakis´ czas któras´ z nich dostrzegała ciemny kształt przed soba˛, płyne˛ła tam, kształt oddalał sie˛ szybko i nikł w ciemnos´ciach. Teresce na krótka˛ chwile˛ zabłysła nadzieja, kiedy tajemnicza istota wcia˛gne˛ła go w trzciny. Podpłyne˛ła prawie do dziobu, niemal sie˛gne˛ła re˛ka˛, ale trzciny były rzadkie, gwałtowne szarpnie˛cie uwolniło składak i znów rozpocze˛ła sie˛ gonitwa zygzakami. Widocznos´c´ była coraz słabsza.
—	Hej, tyyyy! — wrzasne˛ła Okre˛tka spod przeciwległego brzegu. — Tereska! Gdzie jestes´?!
W głosie jej brzmiał niepokój.
—	Tutaj! — odwrzasne˛ła Tereska po drugiej stronie wody. — Widzisz cos´?
—	On płynie na S´ niardwy! Nie wiem, co robic´! Na S´ niardwach ja sie˛ boje˛!
—	Wpe˛dz´ go w trzciny! On ucieka przed nami! Popłyne˛ do przodu i przetne˛ mu droge˛!
Zme˛czenie zacze˛ło sie˛ dawac´ we znaki i zwolniło tempo zarówno ucieczki, jak i pos´cigu. Ciemnos´c´ zapadła głe˛bsza, czarna woda była juz˙ niewidoczna, trzciny dawało sie˛ rozpoznac´, kiedy znajdowały sie˛ prawie przed nosem. Teresce udało sie˛ wyjs´c´ na prowadzenie, za soba˛ słyszała sapanie i okrzyki Okre˛tki, na lewo na tle nieba zarysowały sie˛ korony drzew. Wiosłuja˛c re˛ka˛ zawróciła.
—	Okre˛tka! — je˛kne˛ła rozpaczliwie nic nie widza˛c w czarnej głe˛bi. — Gdzie jestes´?!
—	Tutaj — odezwała sie˛ Okre˛tka dziwnie blisko. — Zdaje sie˛, z˙e on płynie na lewo, uwaz˙aj! Tam cos´ jest.
—	Wyspa. A za wyspa˛ S´ niardwy. Gdzie to bydle˛, nic nie widze˛!
—	Cicho! Tam popłyna˛ł, szeles´ci.
Umilkły, przestały sie˛ poruszac´. Od strony wyspy dobiegł słaby szelest trzcin. Powtórzył sie˛.
—	Zapla˛tał sie˛ wreszcie — szepne˛ła Tereska z nadzieja˛. — Płyn´my tam. Cze- kaj, pos´wiece˛. Gdzie jestes´?
—	Tutaj, ja cie˛ widze˛, czym pos´wiecisz?
—	Zabrałam latarke˛. Rany boskie, coraz gorzej! Czy skazane jestes´my na bła˛- kanie sie˛ nocami po wodzie?! Przekla˛ł nas ktos´ czy co?
—	
Promien´

s´wiatła powoli przesuwał sie˛ wzdłuz˙ pasa szuwarów obrastaja˛cego

wyspe˛ dookoła. Dziób składaka wyłonił sie˛ z mroku znienacka, kiwał sie˛ i drgał lekko, rufa tkwiła głe˛boko w trzcinach. Okre˛tka zsune˛ła sie˛ z materaca do wo- dy, chwyciła re˛ka˛ wystaja˛cy dziób i wlazła do s´rodka. Tereska oddała jej latarke˛, sie˛gne˛ła po zwisaja˛cy ze składaka sznurek, przywia˛zała do niego przytomnie oba materace i poszła za jej przykładem.
Znalazłszy sie˛ wreszcie we wne˛trzu składaka odetchne˛ły z ulga˛. Juz˙ im nie mógł uciec. Czuły lekkie szarpanie, koniec we˛dki wyginał sie˛ mocno, owo cos´ na haczyku znajdowało sie˛ daleko w trzcinach i trzymało je niejako na uwie˛zi.

Mys´l o ucie˛ciu z˙yłki nawet nie zas´witała Teresce w głowie, zdecydowana była na najtrudniejsze akrobacje, z˙eby tylko wycia˛gna˛c´ to cos´, be˛da˛ce zapewne ryba˛.
—	Jes´li to we˛gorz — oznajmiła ponuro — to od razu moz˙emy sie˛ z nim poz˙e- gnac´. Nie mamy go w co włoz˙yc´, a luzem na pewno go nie utrzymam.
O poderwaniu we˛dki w ogóle nie było mowy, z˙yłka oplatała sie˛ dokładnie wo- kół ke˛py szuwarów. Moz˙na sie˛ było jednak do niej przybliz˙yc´, po czym wreszcie dosie˛gna˛c´.
—	Gdybym miała nóz˙, ucie˛łabym te trzciny — powiedziała Tereska z pasja˛. — Jeszcze troche˛, a dostałabym sie˛ do drania. . .
—	Mamy nóz˙ — przerwała przeje˛ta Okre˛tka. — Ten do patroszenia ryb, wła- s´nie na nim usiadłam.
Zaciskaja˛c ze˛by, pełna emocji, s´wieciła latarka˛, kiedy Tereska szamotała sie˛ z czyms´ opornym, lez˙a˛c niemal na rufie. To była ryba. Nie we˛gorz, jakas´ inna, olbrzymia, potworna, prawdopodobnie rekin albo zgoła wieloryb. Zapla˛tała sie˛ bardzo płytko, Tereska czuła ja˛ prawie pod re˛ka˛, ale nie mogła ruszyc´, bo cos´ przeszkadzało. Przyszła jej do głowy szcze˛s´liwa mys´l, ciachne˛ła noz˙em trzciny poniz˙ej z˙yłki i po naste˛pnych paru minutach galerniczych wysiłków kła˛b trzcin, jakies´ korzenie, kawał patyka, reszta z˙yłki i wieloryb wyla˛dowały razem w skła- daku, spla˛tane na mur. Okre˛tka wrzasne˛ła, kiedy nagle spadło jej to na nogi.
—	Szczupak! — wykrzykne˛ła Tereska. — Boz˙e, jaki wspaniały!!
Szczupak był imponuja˛cy, miał blisko pół metra długos´ci. Holowanie składaka widocznie wyczerpało go nieco, bo nie wyskoczył i nie uciekł od razu. Miotał sie˛ po dnie razem z z˙yłka˛ i zielskiem, utrudniaja˛c i tak juz˙ niełatwa˛ sytuacje˛.
—	Przytrzymaj go jakos´ — zaz˙a˛dała Tereska. — Usia˛dz´ na nim albo co, bo musze˛ wypla˛tac´ reszte˛ z˙yłki. W ogóle nie rozumiem, jakim cudem sie˛ złapał, to
—	
nie pora na niego. Widocznie cierpiał na bezsennos´c´. I pos´wiec´ cofnijmy sie˛, ona jest chyba z drugiej strony.

mi, i w ogóle

Wycie˛cie wie˛kszos´ci trzcin wokół składaka zdecydowanie pomogło, z˙yłka da- ła sie˛ wreszcie uwolnic´. W s´rodku znajdowało sie˛ coraz wie˛cej s´mieci, a s´wiatło latarki zacze˛ło odrobine˛ bledna˛c.
—	Bateria wysiada — zawiadomiła Okre˛tka. — Co robimy? Zasapana Tereska otarła pot z czoła.
—	Nie mam poje˛cia. Spróbujmy tu gdzies´ wyla˛dowac´, póki jeszcze s´wieci. Musze˛ z tym wszystkim zrobic´ jakis´ porza˛dek, bo nie mam miejsca na nogi. Cia˛- gnij za trzciny. Albo s´wiec´, a ja be˛de˛ cia˛gne˛ła.
Metoda opływania wyspy za pomoca˛ cia˛gnie˛cia ostrych łodyg była nie naj- łatwiejsza i raczej mało wygodna, niemniej jednak dała jakies´ rezultaty. Po kil- kunastu zaledwie metrach pojawił sie˛ kawałek brzegu dogodny do wyla˛dowania.
Z˙ ółkna˛ce s´wiatło latarki wyłowiło na nim niewielki stos kamieni nie dalej niz˙
jakies´ trzy metry od brzegu.

—	Zwariowac´

moz˙na — mrukne˛ła Okre˛tka, pomagaja˛c Teresce wycia˛gna˛c´

składak cze˛s´ciowo na la˛d i wydobyc´ z wody materace. — Zdawałoby sie˛, z˙e to

bydle˛

płyne˛ło juz˙

całkiem na os´lep i gdzie trafiło? Oczywis´cie na te cholerne

kamienie!
—	Nie narzekaj, moz˙e sie˛ przydadza˛. I zgas´ latarke˛, tez˙ sie˛ przyda. Niedługo wzejdzie ksie˛z˙yc, a na razie wzrok sie˛ przyzwyczai. Poje˛cia nie mam, co teraz.
Okre˛tka zgasiła latarke˛ i spojrzała w ciemnos´c´.
—	Co teraz? — spytała, a w głosie jej zadz´wie˛czał ton niepokoju.
—	Włas´nie nie wiem. Musimy sie˛ zastanowic´.
—	Wracamy?
—	Wracamy? Jakim sposobem? Nie mamy wioseł, nic nie widac´ i ja osobi- s´cie poje˛cia nie mam, gdzie jest namiot. Zdaje sie˛, z˙e musimy tu zostac´, az˙ sie˛ rozwidni. Nastaw sie˛ na to.
—	Cała˛ noc?!
Tereska bez słowa wzruszyła z nieche˛cia˛ ramionami, zapominaja˛c, z˙e Okre˛tka jej nie widzi. W ciszy słychac´ było tylko delikatne pluskanie wody i gdzies´ bardzo

daleko krzyki jakiegos´ w składaku.

nocnego ptaka. Szczupak niemrawo szeles´cił zielskiem

Dopiero teraz obie poczuły sie˛

nagle kompletnie wyczerpane i poczuły, z˙e

jest im zimno. Były mokre i miały na sobie tylko kostiumy ka˛pielowe. Do tej pory rozgrzewał je wysiłek i emocja, teraz pojawiło sie˛ zme˛czenie, chłód i głód, wzmoz˙one perspektywa˛ spe˛dzenia w tych warunkach ładnych paru godzin. Okre˛t- ka zatrze˛sła sie˛ i zaszczekała ze˛bami.
—	Głodna jestem — os´wiadczyła ponuro. — I zimno mi jak diabli. Tobie nie?
—	Cholera — pwiedziała Tereska z irytacja˛. — I pomys´lec´, z˙e tam mamy gotowego we˛gorza i w ogóle cała˛ kolacje˛. Jak sobie wspomne˛!. . . Pewnie, z˙e mi zimno. Ogien´, gdybys´my miały ogien´!
—	Nie moz˙emy?
—	Nie wiem. Zdaje sie˛, z˙e w składaku sa˛ zapałki, ale nie jestem pewna. Oba- wiam sie˛, z˙e widziałam puste pudełko. Pos´wiec´, powinno byc´ pod dziobem.
Latarka s´wieciła juz˙ zupełnie na z˙ółto. Pod dziobem istotnie znalazło sie˛ pu- dełko, w nim zas´, wcis´nie˛ta pod denko, jedna jedyna zapałka. Pudełko lez˙ało bar- dzo głe˛boko, tak z˙e pomimo całej walki ze szczupakiem i zielskiem wcale nie zamokło. W Tereske˛ wsta˛pił nowy duch.
—	No, nareszcie sie˛ okaz˙e, z˙e umieje˛tnos´c´ zapalania ogniska jedna˛ zapałka˛ ma jakis´ sens. Zbieraj suche patyki, najlepiej igły sosnowe. Nie s´wiec´, macaj re˛ka˛, ona juz˙ zdycha. Widzisz, jak to dobrze, z˙e tu sa˛ te kamienie, rozpalimy na nich, akurat stercza˛ tyle, ile potrzeba! Tylko te dwa z wierzchu sie˛ zdejmie.
—	Ksie˛z˙yc wschodzi — zaraportowała równiez˙ oz˙ywiona Okre˛tka. — Słu- chaj, moz˙emy sobie przeciez˙ upiec tego szczupaka! Mamy sól, co to był za ge- nialny pomysł wozic´ ze soba˛ sól! I be˛dzie nam ciepło, i przy ogniu wyschniemy!
—	

Troche˛ na s´lepo, a troche˛ przy z˙ółtym promyku Tereska przygotowała suche

igliwie, kupke˛

patyków, wymacała pare˛

grubszych gała˛zek i zdje˛ła z wierzchu

stosu dwa wielkie kamienie. Uklepała re˛ka˛ mech pod nimi, ułoz˙yła opał. Uroczy- s´cie, z niezwykłymi ostroz˙nos´ciami i w szalonym napie˛ciu potarła jedyna˛ zapałke˛. Suche igliwie zaje˛ło sie˛ natychmiast, płomyk ogarna˛ł patyki.
—	Pre˛dzej! Zbieraj, co tylko widzisz suchego, moz˙e byc´ cienkie, grubsze znaj- dziemy potem!
Mały ogienek na wysokos´ci trzydziestu centymetrów os´wietlał niewielki kra˛g terenu, wie˛cej jednak, niz˙ gdyby palił sie˛ na ziemi. W szalen´czym pos´piechu Te- reska i Okre˛tka miotały sie˛ dookoła, zbieraja˛c wszelkie suche drewno, jakie im wpadło pod re˛ke˛. Płomien´ urósł, otoczenie wyłoniło sie˛ z mroku. Wyspe˛ porastał rzadki mieszany las, suchego drewna było w nim mnóstwo.
—	No, w porza˛dku — oznajmiła Tereska z zadowoleniem. — Ja juz˙ sie˛ tym zajme˛, a ty załatw tego szczupaka. Oczywis´cie, z˙e go zjemy, inaczej umrzemy z głodu. Nie jadłys´my nic od rana.
—	Ale ja go sama nie zabije˛, musisz mi pomóc. Ja nie umiem. Tereska zaniepokoiła sie˛.
—	Znów to samo. Szkoda, z˙e nie wzie˛łam siekiery, poje˛cia nie mam, jak go utłuc. On gryzie. Zasztyletowac´ go czy co?
—	Z tego, co ja wiem — powiedziała ostroz˙nie Okre˛tka, wycia˛gaja˛c re˛ce nad ogniem — to ryby morduje sie˛ wala˛c czyms´ w łeb. Moz˙e byc´ kamieniem!
—	A widzisz, narzekałas´ na kamienie!
—	Ale juz˙ nie narzekam. Przestałam.
—	
Kamienie zdje˛te z wierzchu stosu okazały sie˛

bardzo przydatne. Siedza˛c

w kucki przy ogniu, Okre˛tka z zapałem patroszyła szczupaka. Tereska znosiła drewno, posykuja˛c z irytacja˛, kiedy bosa˛ noga˛ nasta˛piła na szyszke˛, i dotkliwie odczuwaja˛c brak siekiery.
—	Dobrze, z˙e ksie˛z˙yc s´wieci, moge˛ go płukac´ w jeziorze bez latarki — za- uwaz˙yła Okre˛tka. — Jak go be˛dziemy piekły? Na roz˙nie?
—	
—	Moz˙na by w popiele, ale na roz˙nie lepiej, bo w popiele sie˛ Musisz mi oddac´ nóz˙, utne˛ patyki na roz˙en.
—	Zaraz, juz˙ kon´cze˛.

zapaskudzi.

Ogien´ palił sie˛, s´wiecił i grzał. Stos gałe˛zi i suchych lis´ci ułoz˙ony na dwóch zbywaja˛cych kamieniach i jednym pien´ku stanowił s´rednio wygodna˛ kanape˛. Ko- stiumy ka˛pielowe wysychały. Szczupak osadzony wzdłuz˙ na patyku podpiekał sie˛ z oporami, wcia˛z˙ odwracaja˛c sie˛ do ognia ta˛ sama˛ strona˛. Trzeba było zdejmowac´ go z rozwidlonych podpórek, obracac´ i podpierac´ z boku dodatkowym patykiem.
—	A tamtego we˛gorza szlag nam trafił — oznajmiła Okre˛tka z bezgranicznym smutkiem. — Do tej pory zawe˛dził sie˛ na s´mierc´.
—	Uwaz˙asz, z˙e sam pod siebie ogien´ podkłada? Dawno zgasło i juz˙ wystygł. Mam tylko nadzieje˛, z˙e nam go nikt nie ukradnie.
—	

Okre˛tka uczyniła gwałtowny gest protestu.
—	Na ten temat w ogóle nie z˙ycze˛ sobie mys´lec´! Be˛de˛ zadowolona, jes´li po powrocie znajdziemy cokolwiek, i nie zamierzam teraz psuc´ sobie nastroju.
—	Tu jakos´ pusto, nikt sie˛ nie kre˛ci — powiedziała Tereska pocieszaja˛co. — Zastanawiam sie˛ tylko, jak dopłyniemy nie maja˛c wioseł. Odwróc´my go, druga strona jest surowa.
Okre˛tka ostroz˙nie ułoz˙yła koniec patyka na rozwidlonej gała˛zce.
—	Re˛kami wiosłowac´ sie˛ nie da? Bez bagaz˙u on jest lekki.
—	Re˛kami dopłyniemy za pół roku.
Mys´le˛, z˙e albo któras´ z nas popłynie na materacu i wróci z wiosłami, albo zrobie˛ tu łopate˛ z jakiegos´ pagaja. Najlepiej z kory.
—	Wole˛ łopate˛ z pagaja, na materacu dos´c´ sie˛ wymokłam, starczy mi na długo. A o s´wicie be˛dzie zimniej.
—	W ogóle to jest ciepło, nam sie˛ tylko wydawało, z˙e jest zimno, bo były- s´my mokre. Ciekawe, czy uda nam sie˛ trafic´ do namiotu. Nie zda˛z˙yłys´my nawet poznac´ okolicy.
—	Prosiłam cie˛, z˙ebys´ nie mówiła na głupie tematy! Nie mam ochoty dener- wowac´ sie˛ przez cała˛ noc!
Tereska była w zgodnym nastroju. Zamilkła na długa˛ chwile˛, wpatrzona w ogien´.
—	Ciekawa jestem, czy pod tymi kamieniami tez˙ nic nie ma — powiedziała w zadumie. — Sa˛ dalej od brzegu, grunt sie˛ podnosi i woda powinna pokazac´ sie˛ głe˛biej. Szkoda, z˙e nie mamy łopaty. . .
Okre˛tka skrzywiła sie˛ z niesmakiem. Temat oszalałego arystokraty i tajemni- czych zabytków był równiez˙ denerwuja˛cy, ale z dwojga złego wolała juz˙ to niz˙ wa˛tpliwos´ci w kwestii powrotu do domu. Namiot był w tej chwili jej domem, niesłychanie odległym, pozostawionym całkowicie na pastwe˛ losu w jakims´ nie- wiadomym miejscu, i mys´l, z˙e mogłaby go nie odnalez´c´, zapierała jej dech w pier- siach.
Szczupak dopiekł sie˛ wreszcie. Posolony był w sam raz i znakomity, chociaz˙ jes´c´ go było nad wyraz niewygodnie. Rozszarpywanie gora˛cej ryby palcami oka- zało sie˛ trudna˛ i skomplikowana˛ sztuka˛, w której nóz˙ oddawał niewielkie usługi. Bardziej pomagał głód.
—	Przydałoby sie˛ cos´ gora˛cego do picia — westchne˛ła Okre˛tka, wypluwaja˛c os´ci i oblizuja˛c palce. — Mogłybys´my zaparzyc´ sobie herbate˛ z jakichs´ ziół, ale nie mamy w czym.
—	Owszem, mamy. W składaku jest puszka z robakami, lez˙y pod rufa˛. Puszka jest bardzo dobra, po mleku, i nawet denko przy niej zostało.
Okre˛tka otrza˛sne˛ła sie˛ i kawałek ryby utkwił jej gardle. Ze zgroza˛ popatrzyła na Tereske˛.
—	Oszalałas´?! Z robakami?!. . .
—	

—	Niekoniecznie musimy zaparzac´ robaki, ostatecznie moz˙emy je wyrzucic´, niech strace˛.
—	Ale po robakach. . .
—	No to co, z˙e po robakach, puszke˛ sie˛ umyje, wygotuje, a przez ten czas zioła podsusza˛ sie˛ przy ogniu. Najlepsze sa˛ lis´cie poziomek i mie˛ta. Czasu mamy dosyc´, moz˙emy sobie pozwalac´ na wybryki.
—	No dobrze — zgodziła sie˛ Okre˛tka z wahaniem. — Ale przynajmniej wy- rzuc´ to paskudztwo tak, z˙ebym nie widziała.
Spos´ród uzbieranych po ciemku ziół i lis´ci wyboru dokonały przy ognisku, które dawało dosyc´ s´wiatła. W głe˛bi lasu panowała ciemnos´c´, ksie˛z˙yc kładł sie˛ srebrnymi plamami, które pogłe˛biały cien´, tworza˛c czarno-białe kontrasty. Z mie˛- ta˛ było nie najlepiej, ale poziomki rosły obficie i Okre˛tka troskliwie ułoz˙yła ich lis´cie na kamieniu przy ogniu. Tereska zaje˛ła sie˛ puszka˛ po mleku, ze szczerym z˙alem zwracaja˛c wolnos´c´ robakom.
—	Re˛kawiczki nie mam, pogrzebacza nie mam, obce˛gów nie mam, nic nie mam — wyliczyła z niezadowoleniem. — Nie mam poje˛cia, jak ruszyc´ to gora˛ce s´win´stwo. Jakies´ duz˙e lis´cie, moz˙e łopian tu ros´nie albo chrzan. Nie zauwaz˙yłas´ duz˙ych lis´ci?
Na chrzan i łopian na wyspie był nieurodzaj, posłuz˙yła sie˛ zatem małymi li- s´c´mi. Przez ich gruba˛ warstwe˛ udało jej sie˛ chwycic´ odstaja˛ce wieczko puszki.

Woda gotowała sie˛

w niej w błyskawicznym tempie. Liczne manipulacje przy

stosunkowo niewielkiej ilos´ci oparzen´ doprowadziły wreszcie do tego, z˙e moz˙na było usia˛s´c´ spokojnie w cieple ognia, podczas gdy w odstawionej na bok puszce stygła herbata z ziół.
Noc zapowiadała sie˛ zupełnie przyjemnie. Materace wyschły i zostały przero- bione na wygodne fotele, ognisko grzało, drewno lez˙ało pod re˛ka˛. Ksie˛z˙yc os´wie- tlał widok na jezioro i niezbyt odległy drugi brzeg, tajemniczos´c´ czarno-srebrne- go, nieruchomego krajobrazu przemówiła do Tereski.

—	Prawde˛

mówia˛c, jestem szalen´czo ciekawa, czego on szuka — wyznała

marza˛co. — Chciałabym, z˙eby to było cos´ nadzwyczajnego. Berło Kazimierza Jagiellon´czyka albo renesansowe klejnoty, które przywiozła królowa Bona, albo prawdziwe pamie˛tniki spowiednika króla hiszpan´skiego oprawione w wytłaczana˛ skóre˛. . .
—	Dlaczego akurat Kazimierza Jagiellon´czyka? — przerwała Okre˛tka z zain- teresowaniem.
—	Bo jakos´ nie moge˛ sobie przypomniec´, co sie˛ stało z jego berłem, a musiał przeciez˙ miec´. W Anglii sa˛ klejnoty koronne, a u nas chała! Albo bilon z czasów, kiedy Kalisz nazywał sie˛ Calisia, albo łyz˙ki, którymi jadał Piast, i igły, którymi szyła Rzepicha, albo łeb mamuta rozbity kamienna˛ maczuga˛ i ten nóz˙, którym zdzierano z niego skóre˛. . .
—	

—	Albo ze˛by i pazury wawelskiego smoka — uzupełniła z˙yczliwie Okre˛t- ka. — Albo ten piers´cien´, który królowa Kinga wrzuciła do kopalni soli. . .
—	Głupia jestes´, to wszystko przeciez˙ gdzies´ tu sie˛ poniewierało, to znaczy moz˙e nie tu, ale w ogóle u nas. I gdzie sie˛ podziało? Niemoz˙liwe, z˙eby wszystko ra˛bne˛li, cos´ musiało zostac´.
—	Pre˛dzej bys´ to znalazła w ruinach jakiegos´ starego klasztoru albo w pod- ziemiach kos´cioła niz˙ pod kamieniami dookoła jezior.
—	Ktos´ mógł ukras´c´ w ruinach i schowac´ pod kamieniami. Nie twierdze˛ prze- ciez˙, z˙e to jest naturalne miejsce pobytu cennych antyków. Nie umiem sobie wy- obrazic´, czego jeszcze mógłby tu szukac´, chyba z˙e tych zwłok. Okre˛tka otrza˛sne˛ła sie˛ z lekka.
—	Jes´li chcesz wiedziec´ prawde˛, to wtedy, kiedy wykopywałys´my tamten dół, kompletnie zapomniałam o zwłokach. Gdybym pamie˛tała, z˙e cos´ podobnego jest moz˙liwe, za nic w s´wiecie nie wzie˛łabym w tym udziału. Sprawdz´ ten napój, moz˙e juz˙ sie˛ nadaje do picia?
Tereska sie˛gne˛ła po stygna˛ca˛ puszke˛, pomacała wieczko, wzie˛ła je do re˛ki i ostroz˙nie zbliz˙yła do twarzy. Nie parzyło. Spróbowała odrobine˛, po czym wypiła kilka łyków.
—	Dziwne jakies´ — stwierdziła, podaja˛c naczynie Okre˛tce. — Troche˛ kwa- skowate, a troche˛ bez smaku, ale da sie˛ wypic´. Mam nadzieje˛, z˙e nie uz˙yłys´my do tego przez pomyłke˛ jakiejs´ trucizny.
—	O trucizny wcale nie jest tak łatwo, jak by sie˛ wydawało — odparła Okre˛tka i podniosła puszke˛ do ust.
—	
W tejz˙e samej chwili nasta˛piło cos´

strasznego i nieopisanie zaskakuja˛ce-

go. Spokojnie płona˛ce ognisko fukne˛ło dziwnie i zione˛ło znienacka piekielnym ogniem. Z szatan´skim sykiem płomien´ wystrzelił w góre˛ lekkim skosem w kie- runku jeziora, długi, cienki, sie˛gaja˛cy ponad korony drzew. Tereska i Okre˛tka wzdrygne˛ły sie˛ i zamarły, w osłupieniu patrza˛c na dziwowisko. Wysoki, cienki, ognisty strumien´ syczał dziko, trwało to jakies´ sekundy, w kamieniach rozległo sie˛ nagle szybkie, równiez˙ sycza˛ce pofukiwanie, płona˛ce drewno rozprysne˛ło sie˛ na wszystkie strony, ziemia i drobne kamyki sypne˛ły sie˛ na nogi, w góre˛ wystrzelił nagle z ogłuszaja˛cym sykiem ognisty przedmiot. Okre˛tka zachłysne˛ła sie˛, wyle- waja˛c na siebie cała˛ zawartos´c´ puszki. Przedmiot, wcia˛z˙ sycza˛c is´cie szatan´sko, poszybował w niebo, wykonał łuk i spadł do wody. Jasnos´c´, która na kilka sekund zalała cała˛ okolice˛, raptownie zgasła.
Tereska i Okre˛tka trwały w bezruchu jak skamieniałe, oszołomione wydarze- niem, krótkim, a tak wstrza˛saja˛cym. Nie zda˛z˙yły sie˛ nawet porza˛dnie przestra- szyc´. Tereske˛ cos´ oparzyło w noge˛, spojrzała, oprzytomniała gwałtownie i zerwała sie˛ z materaca.
—	Gas´!!! Be˛dzie poz˙ar lasu!!!
—	

Ognisko, na szcze˛s´cie, rozleciało sie˛ z niewielkim impetem, nie całkowicie i na małej przestrzeni, ale od płona˛cych patyków juz˙ zacze˛ła zajmowac´ sie˛ trawa i drobne gała˛zki. Zalana poziomkowymi lis´c´mi Okre˛tka rzuciła puszke˛, poderwała sie˛, podreptała chwile˛ w miejscu, równiez˙ oparzyła sie˛ odrobinami z˙aru i równiez˙ oprzytomniała. Porwała puszke˛ z powrotem i pope˛dziła z nia˛ do wody.
Teren nie sprzyjał poz˙arowi. Poszycie było rzadkie, suche choinki rosły w pewnym oddaleniu, gałe˛zie drzew nie zwisały nad ogniskiem, trawe˛ i patyki dos´c´ łatwo dało sie˛ ugasic´. Niebezpieczen´stwo zostało zaz˙egnane.
—	Co to było? — powiedziała słabym głosem Tereska, usiłuja˛c ochłona˛c´ po wstrza˛sach i zgarniaja˛c rozwalone ognisko na kupke˛ na poprzednie miejsce.
Okre˛tka na wszelki wypadek polewała woda˛ z puszki cały teren dookoła.

—	Zdaje sie˛, z˙e udało  nam sie˛

wykryc´

tajemnice˛
—	
os´wiadczyła zgryz´li-
—	
wie. — Zdumiewaja˛co wybuchowe zabytki. Doskonale zgadłas´, chociaz˙, moim zdaniem, to sa˛ nie tyle ze˛by, ile ogien´ z pyska tego wawelskiego smoka. Rozu- miesz cos´ z tego?
Tereska us´wiadomiła sobie nagle, co czyni, i czym pre˛dzej zepchne˛ła płona˛ce drewno z kamieni na ziemie˛ obok. Wolała nie ryzykowac´ naste˛pnej niespodzianki.
—	Pozwól, z˙e przyjde˛ do siebie — powiedziała ponuro, starannie wygarniaja˛c z˙ar i formuja˛c nowe ognisko w bezpieczniejszym miejscu. — Ogłuszyło mnie. Cud boski, z˙e poleciało do wody, a nie na las. Poje˛cia nie mam, co to takiego, fajerwerk czy co?
Okre˛tka była bardziej ws´ciekła niz˙ zdenerwowana.
—	Cały ten napój mam na sobie, nawet nie zda˛z˙yłam spróbowac´. Domagam sie˛, z˙eby ugotowac´ jeszcze raz. Moz˙e odsun´ ten ogien´ troche˛ bardziej, nie wia- domo, czy wysadziłys´my w powietrze wszystkie antyki, czy jeszcze pare˛ zostało. Nie zauwaz˙yłas´, czy leciało takz˙e królewskie berło?
—	Nie denerwuj mnie! Jak chcesz herbaty, to przynies´ wody. Suche lis´cie nam sie˛ spaliły, trzeba uzbierac´ jeszcze raz. Co za szcze˛s´cie, z˙e nie trafiło w materace!
—	Co za szcze˛s´cie, z˙e nie trafiło w nas! Widze˛, z˙e ci to w ogóle nie przycho- dzi do głowy! Rozumiem teraz, dlaczego nas ostrzegali, ta cała kretyn´ska afera jest niebezpieczna dla z˙ycia i mienia! Ładne mi zwłoki, które zieja˛ piekielnym ogniem!
—	Naprawde˛ wolałabys´, z˙eby wyleciał stamta˛d kos´ciotrup?
—	A czy koniecznie musiało cos´ wylatywac´?!
Nowe ognisko paliło sie˛ równo i spokojnie, kamienie tkwiły w ziemi jak po-

przednio, tyle z˙e przestrzen´

pomie˛dzy nimi była z lekka zdemolowana. Przyja-

ciółki usiłowały odgadna˛c´, co to włas´ciwie takiego przytrafiło im sie˛ przed chwi- la˛. Obie czuły sie˛ jeszcze odrobine˛ nieswojo. Zapewne uciekłyby, gdyby nie to, z˙e znajdowały sie˛ na wyspie.

—	Swoja˛ droga˛ dobrze, z˙e nie wybuchło, jak piekłys´my tego szczupaka — zauwaz˙yła Tereska, podejrzliwie ogla˛daja˛c okopcone głazy. — Mam nadzieje˛, z˙e nic tam wie˛cej takiego nie ma?
—	Gdyby zniszczyło szczupaka, chybaby mnie szlag trafił!
Woda na nowo gotowała sie˛ w puszce, przy ogniu suszyły sie˛ lis´cie poziomek, wzbogacone listkami pokrzyw, którymi Okre˛tka zdecydowała sie˛ zasta˛pic´ mie˛te˛.

Z˙ ycie wracało do równowagi. Tereska przywlokła pare˛

naste˛pnych dra˛gów

i konarów, Okre˛tka poprawiła fotel z materaca i znów ulokowała sie˛ na nim wy- godnie.
—	Włas´ciwie jestem bardzo zadowolona — oznajmiła stanowczo.
—	Z czego?
—	Wreszcie sie˛ tego pozbyłys´my, nie be˛dziesz mnie juz˙ ganiac´ po kurhanach. Znalezisko, przyznaje˛, szalenie efektowne, tylko cokolwiek wstrza˛saja˛ce. To dla- tego on nam cia˛gle rozgrzebywał ogien´!
Tereska dołoz˙yła do ogniska, odsune˛ła puszke˛, wsypała do niej listki i uloko- wała sie˛ obok. Rzecz nalez˙ało rozwaz˙yc´.
—	Rzeczywis´cie uwaz˙asz, z˙e to jest włas´nie to, czego on szuka? — spytała z powa˛tpiewaniem.
—	Nie jest, a było — sprostowała Okre˛tka jadowicie. — Mam nadzieje˛, z˙e włas´nie to. W kaz˙dym razie duz˙ego poz˙ytku juz˙ z tego nie be˛dzie miał, to pewne. Utopiło sie˛ i z głowy.
—	Ja bym nie była taka przekonana. To musiało lez˙ec´ pod samym wierzchem i wybuchło od ognia. A on kopał wielkie doły.
—	I wobec tego uwaz˙asz, z˙e co?
—	Warstwa ochronna. Cos´ w rodzaju pułapki na drodze do skarbu. Zabezpie- czenie.
—	Aha. Bo ten ktos´, kto chował, przewidział, z˙e ten, co be˛dzie szukał, naj- pierw rozpali na tym ogien´?
—	Mogło wybuchac´ takz˙e od czegos´ innego. Od kopania.
—	Arystokrata powinien o tym wiedziec´ i nie grzebac´ głe˛biej, jes´li mu nic nie wybuchało pod re˛kami. Nie ma pułapki, nie ma i skarbu.
—	Nie musiał wiedziec´.
—	To dlaczego nam gasił ogien´?
Tereska zawahała sie˛. Cos´ jej sie˛ snuło po głowie, ale było me˛tne i nieco skom- plikowane.
—	No wie˛c moz˙e wiedział. Moz˙e wybuja chało tylko od ognia. . . Nie, nie mógł wiedziec´. . . Nie, jeszcze nie tak, moz˙e jedno z drugim nie ma nic wspólne- go. . .
—	Mów jakos´ jas´niej i zdecyduj sie˛ na cos´. Znam z˙ycie i bardzo dobrze wiem, z˙e wszelkie skarby, jak przychodzi co do czego, zamieniaja˛ sie˛ w jakies´ szkodliwe
—	

s´win´stwo. Jeszcze nikt nigdy nie znalazł porza˛dnych skarbów. Nawet w literatu-

rze nikt sie˛

nie wygłupia ze znajdywaniem, chyba z˙e jest to opowies´c´

piracka

z osiemnastego wieku.
—	Nie ma˛c´ mi w głowie osiemnastym wiekiem. Czekaj, musze˛ to sobie ja- kos´ ułoz˙yc´. Albo nie wiedział i szukał wsze˛dzie, jak leci, nie zwracaja˛c uwagi, a ognisko nam gasił, z˙eby nas znieche˛cic´ i przepe˛dzic´. . . Albo wiedział i to cos´ było w kaz˙dej kupie, tylko nie wybuchało. . .
—	Tak sobie siedziało i czekało cierpliwie, chociaz˙ tez˙ paliłys´my ogien´?
—	Włas´nie mało paliłys´my. Tylko do gotowania, a tu sie˛ bajcuje juz˙ ze trzy godziny. Podgrzało sie˛. — Albo. . .
—	W tamtej kupie, która˛ rozkopałys´my same, nic takiego nie było!
—	Totez˙ włas´nie mówie˛. Albo czasem jest, a czasem nie i o niczym nie s´wiad- czy. A poza tym, ska˛d wiesz, czy nie było? Ska˛d wiesz, jak to wygla˛da?
—	Widziałam. S´ wieca˛ce i leci. Znika˛d nie wiem, ale przeciez˙ jakos´ musi wy-
gla˛dac´, nie? Róz˙ni sie˛ chyba czyms´ od ziemi i trawy?
—	Nie wiem. Gdyby to był czarny proszek albo szary proszek, róz˙niłby sie˛ mało i niewidocznie. A w ogóle o co ci włas´ciwie chodzi? Uwaz˙asz, z˙e co?
—	Nic nie uwaz˙am. W ogóle nic nie rozumiem. Daj ten ziołowy napój, moz˙e tym razem uda mi sie˛ go napic´ bez dodatkowych efektów. Uwaz˙am, z˙e powinny- s´my sta˛d uciec czym pre˛dzej, bo zaraz tu chyba ktos´ przyleci. I omijac´ te˛ wyspe˛ z daleka. . .
—	Jak to? Nie rozkopiemy tego?
—	Chyba upadłas´ na głowe˛! — powiedziała Okre˛tka pote˛piaja˛co i popukała sie˛ energicznie w czoło puszka˛ po robakach.

*	*	*

Las był pie˛kny, głównie sosnowy, s´rednio ge˛sty, ale spokojny, cichy i zache˛- caja˛cy. Najwaz˙niejsze, z˙e było go duz˙o. W miejscach, gdzie szuwar pozwalał zbliz˙yc´ sie˛ do la˛du, widac´ było z daleka ostatnie poziomki rosna˛ce w wysokiej trawie, ls´nia˛ce dojrzała˛ czerwienia˛, wielkie jak truskawki. Zarówno te poziomki, jak i nadzieja na ryby sprawiły, z˙e Tereska i Okre˛tka nagle przestały sie˛ s´pieszyc´ do les´niczówki.
—	To musi byc´ juz˙ gdzies´ niedaleko — stwierdziła Tereska. — Jestes´my we włas´ciwej zatoce i znajdziemy ja˛ w godzine˛. Moz˙emy sobie pozwalac´ na antrakty.
Namiot odnalazły poprzedniego ranka zaledwie po półgodzinie bła˛kania sie˛ przy brzegu, wiosłuja˛c kawałami kory osadzonymi w nadcie˛tych gałe˛ziach. Go- spodarstwo było w porza˛dku, pokryta rosa˛ pos´ciel lez˙ała tak, jak ja˛ porzuciły, do- skonale uwe˛dzony we˛gorz wisiał w kominie. Dzien´ spe˛dziły na odsypianiu nocy

i kłótni, czy wracac´ na wyspe˛, czy nie. Okre˛tka protestowała przeciwko powroto- wi tak gwałtownie, z˙e Tereska w kon´cu uległa. Te przes´liczne miejsce znalazły po drodze, gdy płyne˛ły na poszukiwanie les´niczówki.
Kopiec z kamieni wznosił sie˛ w dos´c´ duz˙ej odległos´ci od słupa z tablica˛ ze- zwalaja˛ca˛ na camping. Było tu zadziwiaja˛co pusto, chociaz˙ po owej zatoce, roz- miarów duz˙ego jeziora, pe˛tało sie˛ mnóstwo jednostek pływaja˛cych i porykiwały syreny statków pasaz˙erskich. Ludzie na brzegach natomiast prawie sie˛ nie poja- wiali.
Okre˛tka nieufnie obeszła dookoła stos kamieni, po czym ostroz˙nie zdje˛ła jeden z wierzchu.

—	Jakas´ wyz˙sza ta kupa niz˙

tamte — zauwaz˙yła podejrzliwie. — I one sa˛

mniejsze. Nie wiem, jak mam to rozumiec´.
—	Zapewne jest to kupa innego rodzaju. Zajmiemy sie˛

nia˛, tylko najpierw

musimy sie˛ urza˛dzic´. Przygotuje˛ we˛dzarnie˛, bo tu, gdzie wpływa rzeczka, ryby musza˛ byc´.
Ustawianie namiotu poszło piorunem, nabrały juz˙ nadzwyczajnej wprawy, na ryby jeszcze było za wczes´nie, posiłek złoz˙ony z resztek we˛gorza i poziomek nie zabrał wiele czasu. Kupa kamieni, zdaniem Tereski, tym razem znakomicie nadawała sie˛ na we˛dzarnie˛.
—	Ale najpierw z˙ycze˛ sobie dokładnie ja˛ przeszukac´ — os´wiadczyła stanow- czo Okre˛tka. — Duz˙o zniose˛, ale gdyby nam wyleciały w powietrze we˛dzone ryby, trafiłby mnie szlag na miejscu.
Zdje˛cie kamieni lez˙a˛cych luzem nie dało z˙adnego efektu. Pod nimi, jak zwy- kle, ukazały sie˛ wie˛ksze, wros´nie˛te w ziemie˛ głazy. Tereska okopała je na wszelki wypadek, wydłubała spomie˛dzy nich ziemie˛ i jakies´ patyki, usune˛ła strze˛py sta- rych szmat i nie znalazła nic, co byłoby podobne do bomby, miny lub tez˙ granatu. Nie była wprawdzie pewna, jak powinna wygla˛dac´ mina, ale uwaz˙ała, z˙e musi

zawierac´

cos´ z˙elaznego. Ułoz˙yła kamienie z powrotem, nadaja˛c im nieco inny

kształt, umocniła z zewna˛trz ziemia˛ i na wierzchu — osadziła pół komina. Pod- paliła odrobine˛ igliwia i sprawdziła rezultat. Dym leciał, jak trzeba.

—	Bardzo dobrze — orzekła z zadowoleniem. — Tam sie˛

be˛dzie we˛dziło,

a tu od frontu be˛dziemy gotowac´. Uniwersalna kuchnia. A normalne ognisko dla przyjemnos´ci zrobimy sobie przed namiotem.

O zachodzie słon´ca połów, obfitszy niz˙

zwykle, został podzielony na dwie

cze˛s´ci. Kilka okoni i płotek zostało przeznaczonych na we˛dzenie, reszta, prze- waz˙nie uklejki, miały byc´ usmaz˙one na kolacje˛. Okre˛tka starannie obtaczała je w ma˛ce, rozłoz˙ywszy papier tuz˙ przy kuchni, Tereska przysta˛piła do rozpalania ognia. Była głe˛boko zamys´lona i prezentowała jakies´ osobliwe roztargnienie, po-

niewaz˙

w trakcie łowienia ryb migna˛ł jej za trzcinami przepływaja˛cy kajaczek

z z˙agielkiem. Sylwetka na kajaczku wygla˛dała na znajoma˛. Gdzies´ w okolicy ser- ca poczuła miłe ciepło, a potem jakby z˙al, z˙e ten kajaczek nie trzyma sie˛ bliz˙ej,

z˙e ona sama jak głupia siedzi z we˛dka˛ w szuwarach, zamiast pokazac´ sie˛ na jezio- rze, z˙e nie przytrafia sie˛ nic takiego, co mogłoby spowodowac´. . . Co włas´ciwie spowodowac´?. . . Nie wiadomo dokładnie, cos´. On nawet nie wie, z˙e ona tu jest, a choc´by wiedział, nic go to nie obchodzi. Jaka szkoda. . .
Me˛tnie mys´la˛c, z˙e przeciez˙ wcale nie o to idzie, tylko o cos´ zupełnie innego, nie precyzuja˛c sobie, co to jest „to” i co to jest „cos´ innego”, Tereska ułoz˙yła kup- ke˛ igliwia, przysypała je gars´cia˛ cienkich, drobno połamanych patyczków, sie˛gne˛- ła po jakies´ dłuz˙sze, równiez˙ cienkie patyki rozrzucone dookoła kamieni, wzie˛ła do re˛ki pudełko zapałek, wyje˛ła jedna˛, westchne˛ła i potarła. . .
S´ cis´le biora˛c, nie zda˛z˙yła potrzec´. Cos´ spadło nagle nie wiadomo ska˛d, rzuci-
ło sie˛ na nia˛, ka˛tem oka dostrzegła ludzka˛ postac´ w skoku, ktos´ błyskawicznym

ruchem wydarł jej z dłoni zapałki. Krzykne˛ła, podparła sie˛

re˛ka˛ o ryby w ma˛-

ce i zerwała na równe nogi. Okre˛tka, której w pierwszej chwili zabrakło głosu, krzykne˛ła odrobine˛ póz´niej.
—	Moz˙na, ostatecznie, smaz˙yc´ ryby na ekrazycie — powiedział z lekka˛ iry- tacja˛ młody człowiek o pie˛knych, szafirowych oczach stoja˛cy przed nimi z ich pudełkiem zapałek. — Ale ekrazytem rozpalac´ ogien´ to juz˙ pewna przesada.
—	
Tereska nie siliła sie˛

zrozumiec´, co on mówi. Płomienna rados´c´

wybuchła

w niej jak wulkan i przesłoniła wszystko inne. Słon´ce, które juz˙

skryło sie˛ za

horyzontem, musiało zapewne wzejs´c´

ponownie, bo s´wiat rozs´wietlił sie˛

nagle

nadprogramowym blaskiem. Stała w milczeniu, nie mys´la˛c na razie nic i tylko czuja˛c, bardzo dokładnie i wyraz´nie, z˙e te Mazury sa˛ niezwykle pie˛kne. Okre˛tka kle˛czała za nia˛ nad papierem z rybami w ma˛ce w skamieniałym bezruchu.
Młody człowiek przykucna˛ł i energicznym gestem wygarna˛ł spod kamieni przygotowana˛ do podpalenia kupke˛.
—	Nie mam najmniejszego zamiaru pani przepraszac´ — os´wiadczył, podno- sza˛c sie˛ z kilkoma długimi, cienkimi patykami w re˛ku. — Czy panie obie sa˛, za przeproszeniem, kompletnie głupie? Czy panie naprawde˛ nie wiedza˛, co to jest, czy tez˙ maja˛ to byc´ jakies´ idiotyczne eksperymenty?
Okre˛tka z cichym je˛kiem podniosła sie˛ niemrawo i umazane ma˛ka˛ i rybami palce wczepiła sobie we włosy. Tereska doznała mglistego wraz˙enia, z˙e on poja- wił sie˛ tu chyba z jaka˛s´ pretensja˛. Us´wiadomiła sobie, z˙e cos´ słyszy, z˙e wygla˛da to na jakies´ wyrzuty i z˙e zapewne musiała zrobic´ cos´ nieprawidłowo. Rados´c´ trwała w niej, pote˛z˙na, słoneczna i niczym nie zma˛cona, ale umysł zacza˛ł działac´. Spoj- rzała na wygarnie˛ta˛ kupke˛, spojrzała na patyki, na młodego człowieka, znów na kupke˛ i na stos kamieni. Teraz dopiero uczuła wstrza˛s.
—	No wie pan! — krzykne˛ła z uraza˛ i rozgoryczeniem. — Wie˛c to pan?! Młody człowiek odzyskał juz˙ jeden rodzaj równowagi. Drugi rodzaj równowa-
gi włas´nie utracił, ujrzawszy promienny blask w przejrzystych, zielonych oczach.
—	Co ja? — spytał z mimowolnym wyrzutem.
—	To pan rozwalał nam kuchnie i gasił ogien´! Jak pan mógł?!!!
—	

—	Pozwole˛

sobie zauwaz˙yc´,

z˙e ten rodzaj mojej działalnos´ci były panie

uprzejme dostrzec tylko raz. Oprócz tego przykrywałem garnki, pilnowałem na- miotu porzuconego w poz˙ałowania godnym stanie, dostarczałem poz˙ytecznych przedmiotów i znosiłem rozsiane po lasach sztuc´ce. . .
—	Jak to raz?! — przerwała nagle Okre˛tka z cie˛z˙ka˛ pretensja˛. — Dziesie˛c´ tysie˛cy razy! Te wszystkie porozwalane kupy to co?!
—	To nie ja. Za porozwalane kupy nie poczuwam sie˛ do najmniejszej winy.
—	Zaraz — przerwała z kolei Tereska. — Po co pan to robił? Nie garnki oczywis´cie i nie sztuc´ce, tylko. . . Zaraz. O Boz˙e! Wie˛c to pan?! Po co pan gasił ogien´!!!
—	Mało paniom było tych efektów pirotechnicznych na wyspie? Z˙ yczyły pa-
nie sobie wie˛cej? Przeciez˙ to istny cud, z˙e lez˙ało akurat w takiej pozycji, z˙e nie poleciało na was, z˙e nie poleciały kamienie. . .

—	A mówiłam, z˙e mogło poleciec´ satysfakcja˛.

na nas! — wtra˛ciła Okre˛tka z grobowa˛

Młody człowiek wycia˛gna˛ł re˛ke˛ z patykami.
—	Prosze˛. Wie pani, co to jest?
—	To nie drewno — odparła zaskoczona Tereska, zaledwie rzuciwszy okiem.
—	Oczywis´cie, z˙e nie drewno. Jak pani mogła nie odróz˙nic´? To ekrazyt.
Patyki nie były pełne, w s´rodku miały otwór wzdłuz˙, wygla˛dały troche˛ jak ołówki, z których wyje˛to gruby grafit. Okre˛tka ostroz˙nie zajrzała Teresce przez ramie˛.
—	No to co, z˙e ekrazyt? — spytała podejrzliwie.
Młody człowiek bez słowa odebrał Teresce jeden patyk, zapalił zapałke˛ i przy- tkna˛ł ja˛ do jego kon´ca. Patyk buchna˛ł długim sycza˛cym ogniem i spłona˛ł w mgnie- niu oka. Tereska i Okre˛tka drgne˛ły gwałtownie.
—	Materiał wybuchowy. Na powietrzu sie˛ pali, w przestrzeni zamknie˛tej wy- bucha, rozsadzaja˛c wszystko. Panie wpadły na ten znakomity pomysł, z˙eby z nie- poje˛tym dla mnie uporem palic´ ogien´ nad paczkami ekrazytu. Co wam, na Boga, strzeliło do głowy?!
Okre˛tka poczuła nagle dziwne osłabienie wsze˛dzie i z je˛kiem usiadła na mchu, na nowo pchaja˛c we włosy umazane ryba˛ re˛ce. Tereska patrzyła to na młodego człowieka, to na patyki, nadmiar mys´li uniemoz˙liwiał jej sformułowanie jakiej- kolwiek wypowiedzi.
—	Wie˛c to. . . wie˛c to. . . rzeczywis´cie było wsze˛dzie?
—	Prawie wsze˛dzie. Ukryte, ale łatwo doste˛pne.
—	Ale przeciez˙. . . Przeciez˙ mys´my ten ogien´ rozpaliły na nowo! A te doły? A arystokrata? A dlaczego wybuchło tylko tam, a gdzie indziej nie? I w ogóle ska˛d pan o tym wszystkim wiedział?! A w ogóle ska˛d to sie˛ wszystko tam wzie˛ło?! A w ogóle ska˛d PAN sie˛ wzia˛ł?!!!
Młody człowiek zasłonił sie˛ re˛kami.

—	Uprzejmie prosze˛ zostawic´ mnie przy z˙yciu. Nie wszystko naraz!
—	A w ogóle co to wszystko znaczy?! Nic nie rozumiem! Przeciez˙ chyba cos´ pan wyjas´ni!
—	Alez˙ oczywis´cie, z˙e wyjas´nie˛. — Proponuje˛ załatwic´ sprawy w jakiejs´ ra- cjonalnej kolejnos´ci. Najpierw, jes´li panie pozwola˛, ja sie˛ przedstawie˛, bo wpraw- dzie znamy sie˛, ale troche˛ dziwnie. . .
—	Be˛dzie nam bardzo przyjemnie. . .
—	Naste˛pnie rozpalimy ogien´ i kolacja zacznie sie˛ smaz˙yc´, potem zas´ spró- buje˛ odpowiedziec´ na niektóre z tych paru milionów pytan´.
—	Ale zje pan z nami te˛ kolacje˛, prawda? Moz˙liwe, z˙e ma pan nas za głupie, ale ryby umiemy smaz˙yc´ i mamy najpie˛kniejsze poziomki s´wiata!
—	Jes´li to paniom nie sprawi kłopotu. . .
Okre˛tka siedziała pod drzewem w ote˛piałej zgrozie i patrzyła na s´wiadcza˛ca˛ sobie wersalskie uprzejmos´ci pare˛. Wydało jej sie˛ nagle, z˙e cały s´wiat oszalał. Te- reska i młody człowiek lada moment zaczna˛ gia˛c´ sie˛ we wzajemnych wytwornych ukłonach, po czym, zamiast wyjas´niac´ przeraz˙aja˛ca˛ zagadke˛, rusza˛ do menueta albo nawet kontredansa dookoła kupy kamieni. Poczuła, z˙e nie zniesie tego ani chwili dłuz˙ej. Jeszcze ze dwa zdania i oszaleje.

—	Dos´c´

tego!!! — wrzasne˛ła znienacka okropnym głosem i poderwała sie˛

z mchu. — Jez˙eli natychmiast nie przestaniecie rozmawiac´ w tej uroczystej for-

mie, to ja z˙a˛dam, z˙eby sie˛

do mnie zwracac´

per wasza ksia˛z˙e˛ca mos´c´! I chałe˛

dostaniecie, a nie kolacje˛, dopóki sie˛ nie przebierzecie we frak i krynoline˛!!!

*	*	*

—	Robin — powiedziała Tereska z namysłem. — Ładne imie˛, ale dziwne. Ska˛d takie wzia˛łes´?
Młody człowiek o ładnym, ale dziwnym imieniu wydawał sie˛ odrobine˛ zakło- potany.
—	Głupio miec´ takie imie˛ — przyznał. — Tak sie˛ składa, z˙e urodziłem sie˛ w Anglii, a moi rodzice byli wielbicielami Robin Hooda. Byc´ moz˙e, mieli cicha˛ nadzieje˛, z˙e razem z imieniem nabiore˛ tez˙ jego niektórych cech.
—	I co, zostałes´ szlachetnym rozbójnikiem?
—	No oczywis´cie, to przeciez˙ chyba widac´? Napadam po lasach co maje˛tniej- szych turystów.
—	Napadasz po lasach nasze kuchnie. Nie przypominam sobie, z˙eby Robin Hood walczył z z˙ywiołem.
—	Ty uwaz˙aj — powiedziała Okre˛tka ostrzegawczo. — Ona umie cała˛ historie˛ na wyrywki jak maszyna elektronowa. Z˙ adna ludzka siła nie da jej rady.
—	

Skre˛powanie i zakłopotanie, wynikłe w pierwszych chwilach z faktu nagłego przejs´cia na „ty”, znikło wreszcie. Tereska czuła głe˛boka˛ wdzie˛cznos´c´ dla przy- jaciółki za jej desperackie z˙a˛danie, sama bowiem nigdy w z˙yciu nie zdobyłaby

sie˛

na odwage˛

wygłoszenia podobnej propozycji. Robin był starszy o kilka lat

i zupełnie dorosły, wydawał sie˛ przy tym jakis´ inny, niepodobny do wszystkich ich kolegów i znajomych, jakby nalez˙ał do odmiennego pokolenia. Gdyby nie je- go bezpos´rednios´c´ i gdyby nie to, z˙e traktował je jak osoby równe mu wiekiem i tak samo dorosłe, jeszcze długo czułaby sie˛ rozpaczliwie onies´mielona. Zarazem niebotycznie szcze˛s´liwa. Efekty tak skomplikowanych uczuc´ mogły byc´ katastro- falne. Na szcze˛s´cie jakos´ sie˛ te wzajemne stosunki unormowały. . .
Siedzieli we troje na materacach przy ognisku i jedli kolacje˛, która cudem tyl- ko nie uległa spaleniu na we˛giel. Robin z wyraz´nie widoczna˛ rezygnacja˛ wyjas´niał zagadki i tajemnice. Zdecydowanie kre˛cił, nie mniej jednak Tereska i Okre˛tka od-

gadły wreszcie, ska˛d sie˛

wzie˛ła blacha na pół komina i jakim cudem unikne˛ły

okradzenia, kiedy porzuciły całe mienie na jedna˛ noc. To nie arystokrata był taki opiekun´czy, arystokrata pozostawał wcia˛z˙ postacia˛ tajemnicza˛. Mniej zagadkowy natomiast stawał sie˛ ekrazyt.
—	Włas´ciwie dlaczego on tam lez˙ał? — spytała Tereska z pretensja˛. — Na złos´c´ czy co? Ska˛d sie˛ wzia˛ł? I ska˛d o tym wiesz?
—	To jakis´ skomplikowany produkt — dodała zdegustowana Okre˛tka. — Raz wybucha, raz nie. . .
—	Wybucha zawsze — odparł Robin. — Chyba z˙e go nie ma, ale wam udało sie˛ znalez´c´ miejsca, gdzie akurat był. Nie wybucha sam z siebie, trzeba go podpa- lic´ albo stosownie podgrzac´. Na wyspie, podgrzałys´cie go doskonale, a moz˙liwe, z˙e dostał sie˛ do niego z˙ar. No i poleciał. Dobrze, z˙e miał gdzie.
—	A dlaczego w ogóle był?
—	To długa historia. Pod koniec wojny paru facetów uprawiało tu działal- nos´c´ partyzancka˛. Przygotowali sobie materiał wybuchowy dosłownie wsze˛dzie dookoła jezior tak, z˙eby go miec´ w kaz˙dej chwili pod re˛ka˛. Nie mogli przewi- dziec´, gdzie akurat be˛dzie im potrzebny, wobec czego powtykali ge˛sto, zaznacza- ja˛c miejsca kamieniami. Zuz˙yli go tylko cze˛s´ciowo, w całos´ci nie zda˛z˙yli, walki sie˛ skon´czyły, faceci przepadli, niektórzy zgine˛li i rzecz poszła w zapomnienie. Chociaz˙ wiedzieli cos´ o tym okoliczni kłusownicy, bo ekrazytu moz˙na uz˙ywac´ takz˙e do głuszenia ryb. Od tamtych czasów mine˛ło dwadzies´cia siedem lat, owe kamienie, starannie układane, zagłe˛biły sie˛ w ziemi i porosły mchem, cze˛s´c´ zo- stała rozwleczona, po niektórych nawet s´ladu nie ma. . .
—	A tego, co zostało, nikt nie wykopał przez dwadzies´cia siedem lat? — przerwała Tereska nieufnie. — Tak zostało i lez˙ało? Dlaczego?
—	I nie zepsuło sie˛? — dodała Okre˛tka. — Nie zamokło? I było wsze˛dzie?
—	

—	Wcale nie wsze˛dzie, zostały z tego resztki, ale te resztki były dobrze za- bezpieczone. Nikt nie wykopał, bo nikt o tym nie wiedział. Oznaczyli wprawdzie kiedys´ te miejsca na mapie, ale mapa była w jednym egzemplarzu i gdzies´ zgine˛ła.
Tereska i Okre˛tka poruszyły sie˛ i spojrzały na siebie. Okre˛tka otworzyła usta, z˙eby cos´ powiedziec´, ale zamkne˛ła je czym pre˛dzej. Tereska pokre˛ciła głowa˛.
—	Zaraz. Po pierwsze, przeciez˙ po wojnie wojsko usuwało takie rzeczy, a po drugie, nie powiedziałes´, ska˛d o tym wiesz.
—	Wojsko usuwało takie rzeczy, jak bron´, miny, niewypały, amunicja. . . Głu- pim ekrazytem nikt sobie nie zawracał głowy, nikt o nim nie zawiadamiał i nikomu nawet nie przyszło na mys´l, z˙eby go specjalnie szukac´. On sobie moz˙e spokojnie lez˙ec´, dopóki go ktos´ nie podpali, a jakos´ dotychczas nikt nie usiłował podpalac´ kamieni. Wy jestes´cie pierwsze i poja˛c´ nie moge˛, co za cel wam przys´wiecał. Kaz˙- dy normalny turysta sam sobie kleci kuchnie˛ czy palenisko w jakims´ odpowied- nim miejscu, przy czym stara sie˛ raczej uz˙ywac´ cegieł albo kamieni o podobnym do cegieł kształcie, a nie nieforemnych okra˛glaków. . . I to na takim dziwacznym stosie. Nie do wiary!. . . A ja o tym wiem, poniewaz˙ jednym z tamtych facetów jest mój własny ojciec. Ocalał, cieszy sie˛ nawet niezłym zdrowiem, opowiadał mi o tym, zaciekawiłem sie˛ i postanowiłem sprawdzic´, jakie s´lady jeszcze zostały. No i na samym wste˛pie natkna˛łem sie˛ na was. Słabo mi sie˛ zrobiło, kiedy zoba- czyłem, z˙e palicie ogien´ dokładnie tam, gdzie pare˛ centymetrów niz˙ej mógł lez˙ec´ ekrazyt. Naprawde˛ te kamienie wydawały wam sie˛ takie wygodne? Zacza˛łem juz˙ podejrzewac´, z˙e przyjechałys´cie tu wyła˛cznie po to, z˙eby je wyszukiwac´.
—	Owszem, były wygodne — przyznała Tereska i obejrzała sie˛ na Okre˛tke˛. — Powiedziec´ mu?
Okre˛tka ze zmarszczonymi brwiami przygla˛dała sie˛ Robinowi.
—	On mi sie˛ wydaje podejrzany — os´wiadczyła. — Nie mówi nam wszyst- kiego Nie wiem, czy mu powiedziec´.
—	Jez˙eli ci sie˛ wydaje podejrzany, to dlaczego przyznajesz sie˛ do tego przy nim?
—	Bo poza tym robi dobre wraz˙enie. Wygla˛da na porza˛dnego człowieka i bu- dzi zaufanie. Moz˙liwe. . .
—	Budze˛ zaufanie i wydaje˛ sie˛ podejrzany — przerwał Robin w zadumie. — Musze˛ byc´ niezwykle skomplikowana˛ osobowos´cia˛. Czy nie ma w tym przypad- kiem jakiejs´ drobnej sprzecznos´ci?
—	Moz˙liwe włas´nie, z˙e jest w tym jakas´ okropnie pogmatwana sprzecznos´c´,
—	
ale nic na to nie poradze˛. Tak to wygla˛da. Nie zda˛z˙yłam sie˛ zastanowic´ i nie wiem, ska˛d sie˛ to bierze i dlaczego.

jeszcze nad tym

—	Ja wiem — powiedziała stanowczo Tereska. — Bo on to robił podste˛pnie i tajemniczo. Dlaczego ukrywałes´ sie˛ przed nami i straszyłes´ nas, zamiast zwy- czajnie powiedziec´, o co chodzi od samego pocza˛tku?
—	

—	W ogóle nie zamierzałem wam tego ujawniac´. Uczyniłem to wyła˛cznie z koniecznos´ci. Widzicie, takie rzeczy rozchodza˛ sie˛ szalenie łatwo, ska˛d mogłem miec´ pewnos´c´, z˙e zachowacie to przy sobie? Wyrwie wam sie˛ przy kims´ i juz˙ całe tłumy zaczna˛ szukac´ ekrazytu. Ludzie maja˛ rozmaite pomysły, mało to jest takich chłopaczków, dla których materiał wybuchowy stanowi szczyt marzen´?
Tereska pomys´lała o swoim młodszym bracie Januszku i na mys´l, co Januszek mógłby zrobic´ z ekrazytem, zatrze˛sła sie˛ ze zgrozy. Ze zrozumieniem skine˛ła gło- wa˛.
—	Rozmaici chuligani, dowcipnisie, nawet przeste˛pcy — mówił Robin dalej
—	
z wyraz´na˛ nieche˛cia˛. — Takich atrakcyjnych rzeczy nie kupuje sie˛

w kaz˙dym

sklepie i wyobraz´cie sobie, z˙e dowiaduja˛ sie˛ nagle, z˙e tu jest, lez˙y pod kupkami kamieni, tylko re˛ka˛ sie˛gna˛c´. Miałem to rozgłaszac´?
—	A teraz juz˙ sie˛ nie boisz, z˙e komus´ powiemy?
—	Mam nadzieje˛, z˙e nie. Poza tym nie miałem innego wyjs´cia, zda˛z˙yłem w ostatniej chwili. Zrobiłas´ ten cały komin bardzo porza˛dnie, ładnie go uklepa- łas´ i zostawiłas´ dwa wyjs´cia. Jedno pod góre˛ kamieni, a drugie prosto sobie na twarz. Miałem czekac´? No, a potem co, pozwoliłybys´cie mi nie udzielic´ wyja- s´nien´? Przez chwile˛ miałem wraz˙enie, z˙e dwie harpie rozerwa˛ mnie na sztuki!
Rozes´miały sie˛. Rzeczywis´cie, gdyby próbował odmówic´ wyjas´nien´ i uciec, chyba goniłyby go po całym lesie. Robin pochylił sie˛ i poprawił na ognisku zsu- waja˛cy sie˛ dra˛g.
—	A poza tym ja sam nikomu wie˛cej o tym nie powiem — dodał. — Jes´li sie˛ wie˛c rozejdzie, be˛de˛ wiedział, z˙e to któras´ z was.
Tereska az˙ podskoczyła i znów gwałtownie odwróciła sie˛ do Okre˛tki.
—	No nie, tego nie zniose˛! Teraz juz˙ chyba musimy mu powiedziec´?
Okre˛tka mocno zdegustowana kiwała głowa˛. Robin spojrzał pytaja˛co. Tereska uroczys´cie nabrała tchu.
—	Nie tylko my o tym wiemy i nie tylko ty. Ta mapa sie˛ odnalazła. Widziały- s´my ja˛, to znaczy ja widziałam.
Przez krótki moment Robin wydawał sie˛ zaskoczony, ale natychmiast na jego twarzy pojawiło sie˛ z˙yczliwe zainteresowanie.
—	Gdzie ja˛ widziałas´ i ska˛d wiesz, z˙e to ta mapa?
Bez chwili wahania Tereska opowiedziała mu wszystko, co przytrafiło im sie˛ od pocza˛tku wakacji. Okre˛tka zas´ przys´wiadczała kiwaja˛c głowa˛ i od czasu do czasu uzupełniaja˛c szczegóły. Dopiero w trakcie opowiadania zaprezentowała im sie˛ cała bezsensownos´c´ wydarzen´ i wszystko razem wydało sie˛ niebotycznie głupie i nieprawdopodobne. Ekrazyt ekrazytem, owszem, napotkanie jakichs´ tam pozostałos´ci wojennych pomimo upływu czasu zawsze jest moz˙liwe, ale ta cała reszta? Ukryte zabytki, antyki. . . Nonsens! Zabytkami i antykami zajmuja˛ sie˛ od- powiednie instytucje, kradziez˙ami zajmuje sie˛ milicja, tymczasem tu ani milicji, ani nikogo oficjalnego nie ma, plotki o skarbie i aferze zapewne sa˛ wyssane z pal-

ca, zainteresowanie nimi zas´ jest zwyczajna˛, niepowaz˙na˛ dziecinada˛. Odmiennos´c´ sytuacji, w jakiej sie˛ znalazły, nocne ciemnos´ci i tajemniczos´c´ przestrzeni, wy- pełnionej nieznanymi głosami, jakies´ moz˙e inne jeszcze czynniki sprawiły, z˙e te rozmaite głupstwa wydały im sie˛ waz˙ne, niezwykłe, nawet przeraz˙aja˛ce, ale tak naprawde˛ to zrobiły z siebie kretynki. Ubzdurały sobie sensacje, mroz˙a˛ce krew w z˙yłach. . .
Wszystko to razem dotarło do Tereski nagle i pod koniec opowies´ci w gło- sie jej pojawił sie˛ ton zakłopotania. Robin słuchał z uprzejmym zaciekawieniem. Umilkła na chwile˛, czuja˛c sie˛ troche˛ głupio, juz˙ otworzyła usta, z˙eby niejako zło- z˙yc´ samokrytyke˛ i odebrac´ znaczenie temu, co mówiła, kiedy wtra˛ciła sie˛ nagle Okre˛tka.
—	No dobrze — rzekła trzez´wo. — Wszystko to brzmi idiotycznie. Nie mamy co robic´, za dobrze nam i dlatego wymys´lamy sobie tajemnice. Ale to, z˙e pe˛ta sie˛ tu facet, który po nocach kopie, jest faktem. Mam na mys´li arystokrate˛. Nic bym nie mówiła, gdyby nie to, z˙e on wyskoczył z samochodu, wtedy, kiedy go pod- gla˛dałas´, to znaczy chodzi mi o to, jak wyskoczył. Ja to widziałam. W tym było cos´ specjalnego. Nie znam sie˛ i nie umiem tego okres´lic´, ale tak nie wyskakuje człowiek, który nie ma nic na sumieniu i którego nie obchodzi, z˙e ktos´ tam go podgla˛da. Zwyczajny człowiek wzrusza ramionami i odjez˙dz˙a. A on wyskoczył i poleciał za toba˛, i dusza mi mówi, z˙e to nie było tylko tak sobie. I tez˙ bym sie˛ nie czepiała, gdyby tylko ktos´ mnie przekonał, z˙e to nie ma nic wspólnego z plot- kami, to znaczy z kradziez˙a˛ i wywoz˙eniem antyków. Na antyki kategorycznie sie˛ nie zgadzam, natomiast cała reszta nic mnie nie obchodzi i jak dla mnie, to stu obła˛kan´ców moz˙e przekopac´ brzegi wszystkich jezior w dowolnych porach doby i z dowolnie zdenerwowanym wyrazem twarzy. Natomiast sama moz˙liwos´c´, z˙e
to antyki, obchodzi mnie bardzo i pod tym wzgle˛dem miałas´ racje˛. Z˙ ycze˛ sobie
wiedziec´ na pewno, z˙e to nie jest to!
Tereska w podziwie patrzyła na przyjaciółke˛. Okre˛tka stres´ciła sprawe˛ i od razu zabrzmiało to zupełnie rozsa˛dnie. Wprawdzie, gdyby nawet to miało byc´ to, ich sytuacja nie uległaby z˙adnej zmianie i wa˛tpliwe jest, czy zdołałyby cokolwiek zrobic´ i czemukolwiek przeszkodzic´, niemniej jednak miały prawo do zaintereso- wania.
Robin wygla˛dał, jakby mys´lał podobnie.
—	Nie udowodnie˛ ci niczego i o niczym cie˛ nie przekonam — rzekł po namy- s´le. — Owszem, ja tez˙ słyszałem takie plotki, ale nawet policzyc´ nie potrafie˛, ile razy. Moz˙liwe, z˙e tym razem sam je spowodowałem szukaja˛c tego ekrazytu. To jest rodzaj wiadomos´ci, które le˛gna˛ sie˛ nie wiadomo jak i rozchodza˛ w niepraw- dopodobnym tempie. Mnóstwo ludzi w to wierzy i zawsze znajda˛ sie˛ tacy, którzy próbuja˛ szukac´. Moz˙e ten wasz arystokrata tez˙ jest z gatunku poszukiwaczy, moz˙e wpadła mu w re˛ce tamta stara mapa i wyobraził sobie Bóg wie co. Jez´dzi dookoła jezior i grzebie. A z˙e w tajemnicy. . . Ja na jego miejscu tez˙ bym grzebał w ta-
—	

jemnicy, z˙eby nie zrobic´ z siebie idioty. No i z˙eby unikna˛c´ konkurencji. Moim zdaniem, to jest zwyczajny, nieszkodliwy maniak i proponuje˛, z˙ebys´cie sie˛ nim przestały zajmowac´.
—	A jes´li cos´ znajdzie? — spytała Tereska bez przekonania.
—	Co niby miałby znalez´c´? Co, u licha, moz˙na znalez´c´ w takim głupim, pod- mokłym miejscu, gdzie z˙adne s´lady nie mogły sie˛ zachowac´?
Tereska oparła sie˛ o materac i zapatrzyła w ognisko. W głe˛bi duszy poczu- ła z˙al, z˙e nie ma romantycznej tajemnicy i prawdziwych skarbów, i wyobraz´nia podsune˛ła jej nagle obraz niejako zaste˛pczy.
—	Dwadzies´cia siedem albo osiem lat temu — zacze˛ła prawie szeptem, w za- mys´leniu, konspiracyjnie. — Kiedy pod koniec wojny hitlerowcy wywozili, co popadło, mogło byc´ tak. . . Ktos´, jacys´ tam, moz˙e pułkownik, moz˙e major, moz˙e generał, nałupił rozmaitych rzeczy, cennych, zabytkowych, naszych albo moz˙e ze Zwia˛zku Radzieckiego, albo z Bułgarii, nie be˛de˛ sie˛ upierac´, moz˙e z kos´ciołów, a moz˙e od ludzi. Cia˛gle sie˛ słyszy, z˙e zatapiali skrzynie z wielkim maja˛tkiem we wszystkich jeziorach. Ten tez˙ chciał zatopic´. Ktos´ go napadł, odebrał mu to, ktos´ od nas. Nie chciał topic´, bo mu zalez˙ało na łatwym odzyskaniu, mógł byc´ porza˛d- nym człowiekiem albo troche˛ złodziejem, tez˙ nie wiem, moz˙e chciał dla siebie, a moz˙e uwaz˙ał to za maja˛tek narodowy. Nie zatopił, tylko zakopał byle gdzie, pod kamieniami nad jeziorem, z ta˛ mys´la˛, z˙e po wojnie wydobe˛dzie. I zgina˛ł. Nikomu o tym nie powiedział i to lez˙y tarn do dzis´ dnia razem z jego metryka˛ i s´wia- dectwem ukon´czenia szkoły podstawowej. A arystokrata dowiedział sie˛ o tym od wsiowego półgłówka, który go podpatrzył, ale nie umiał powiedziec´, gdzie to by- ło. . .
Drewniane szczapy trzaskały, na ogniu, noc gora˛ca, duszna, parna odzywała sie˛ rozmaitymi dz´wie˛kami, zamglony ksie˛z˙yc lazł po niebie. Wpatrzona w pło- mienie Tereska przeje˛ła sie˛ tematem, mówiła głosem cichym, tajemniczym, suge- stywnym, zapieraja˛cym niemal dech w piersiach. Gdyby wiedziała, jakie uczucia budzi w siedza˛cym naprzeciwko młodym człowieku, zaniechałaby zapewne opo- wiadania z samego miłosierdzia. Wszelkimi siłami Robin starał sie˛ nie zmienic´

wyrazu twarzy, chociaz˙

wyraz´nie czuł, jak w miare˛

słuchania zaczyna mu sie˛

robic´ na zmiane˛ zimno i gora˛co. Na krótki moment migne˛ło mu w głowie, czy

nie wtajemniczyc´

Tereski w cała˛ sprawe˛, skoro i tak juz˙

tyle wie, ale natych-

miast skarcił sam siebie za głupie pomysły. Niemniej wizja wydała mu sie˛ wre˛cz wstrza˛saja˛ca. . .
Okre˛tka otrza˛sne˛ła sie˛ gwałtownie i zrzuciła z siebie urok.

—	Tak to  mówisz,

z˙e gotowa byłabym juz˙

w tej chwili zacza˛c´

kopac´ —

os´wiadczyła z niezadowoleniem. — We wszystko uwierzyłam. Czytałas´ to gdzies´ czy wymys´liłas´ na poczekaniu?

—	Oczyma  duszy widze˛

włas´nie, jak sie˛

me˛czy, przywalaja˛c to z powro-

tem głazami — odparła Tereska, wcia˛z˙ tak samo zamys´lona. — Jeden kos´cielny

kielich troche˛ mu sie˛ pogniótł. Za płytki dół wykopał, woda mu przeszkadzała i wszystko mu sie˛ okropnie stłamsiło. . .
Robin poczuł, z˙e dłuz˙ej tego nie zniesie.
—	Dajz˙e spokój, rzeczywis´cie doprowadzisz do tego, z˙e wszyscy rzucimy sie˛ do kopania. Masz imponuja˛ca˛ wyobraz´nie˛! Takie historie mogły sie˛ przytrafiac´, oczywis´cie, ale wa˛tpie˛, czy akurat tu. Przez tyle lat przeciekłyby jakies´ informa- cje.
W jeziorze cos´ gwałtownie plusne˛ło. Tereska ockne˛ła sie˛ z zamys´lenia i po- gniecione kielichy znikły jej sprzed oczu. Okre˛tka poruszyła sie˛, zabiła komara na dłoni i westchne˛ła.
—	Tu niedaleko powinna byc´ les´niczówka — powiedziała. — Czy to moz˙- liwe, z˙eby les´niczy miał na imie˛ Pafnucy? Os´wiadczam wam, z˙e na razie mam całkiem dosyc´ arystokraty, zabytków i materiałów wybuchowych, musze˛ po tych przez˙yciach przyjs´c´ do siebie i troche˛ sie˛ zastanowic´. Teraz interesuja˛ mnie rzeczy praktyczne.
Robin poczuł dla niej wdzie˛cznos´c´ i bez wielkiego wysiłku udało mu sie˛ ukryc´ ulge˛.
—	Owszem, les´niczy ma na imie˛ Pafnucy. Znacie go?
—	Mamy do niego doskok przez znajome osoby.
—	To bardzo dobrze. Jutro be˛dzie burza, deszcz moz˙e popadac´ dłuz˙ej i lepiej dla was byłoby miec´ jakis´ azyl. Chociaz˙ burza nad jeziorem to jest pie˛kna rzecz. Nie boicie sie˛ chyba burzy?
Obie, jak na komende˛, wzruszyły ramionami. Bac´ sie˛ burzy, rzeczywis´cie. . .
—	Jaka szkoda, z˙e nie zarzuciłys´my we˛dki na we˛gorza! — westchne˛ła Okre˛t- ka. — Tamten był taki dobry!
—	
—	Nic straconego, jeszcze moz˙ecie załoz˙yc´

przyne˛te˛, one z˙eruja˛ do s´witu.

Wprawdzie wa˛tpie˛ w rezultaty, we˛gorze wola˛ jeziora przepływowe, ale spróbowac´ moz˙na.
Otoczony mgiełka˛ ksie˛z˙yc przesuwał sie˛ po niebie zalewaja˛c s´wiat przytłu- miona˛, srebrzysta˛ pos´wiata˛. Las i woda trwały w bezruchu. W sercu Tereski rosła rados´c´, spokojna, ogromna, bezgraniczna jak przestrzen´ i, oczywis´cie, kompletnie nieuzasadniona.
O jakiejs´ bardzo póz´nej godzinie Robin podniósł sie˛ z wyraz´na˛ nieche˛cia˛.
—	Najwyz˙szy czas, z˙ebys´cie poszły spac´ — powiedział ze skrucha˛. — Robie˛
—	
sobie wyrzuty, z˙e tak długo was zatrzymałem. Nie palcie juz˙

wie˛cej ognia na

kamieniach, raczej troche˛ obok. Niech ja juz˙ nie musze˛ z˙yc´ w zdenerwowaniu. Na pewno spotkamy sie˛ jeszcze. . .
—	Jak to? — wyrwało sie˛ Teresce.
Robin spojrzał na nia˛, us´miechna˛ł sie˛, nagle przyszło mu na mys´l, z˙e to jest przeciez˙ to cos´, czego tak bardzo pragna˛ł. Spotkac´ te˛ dziewczyne˛ na jeziorach,

widziec´

równoczes´nie jej promienne oczy i migotliwa˛ tafle˛

wody. . . Musiał ja˛

spotkac´, jeziora bez niej byłyby puste. Jest jeszcze taka młoda, ale chyba poczeka na nia˛, juz˙ niedługo be˛dzie przeciez˙ zupełnie dorosła. . .
Ani jednej z tych mys´li, rzecz jasna, nie wyjawił na głos, a pomimo to Tere- ska odgadła je niewiadomym sposobem. Milczała, osobliwie szcze˛s´liwa. Okre˛tka krytycznie przygla˛dała sie˛ im spod oka.
—	A cos´ ty mys´lała, z˙e on teraz zamieszka razem z nami w namiocie? — spy- tała zgryz´liwie, kiedy poz˙egnał sie˛ i znikł w ciemnos´ciach. — To jest taktowny facet, w przeciwien´stwie do ciebie zdawał sobie sprawe˛, z˙e takie zage˛szczenie by- łoby kłopotliwe. Jez˙eli zajmiesz sie˛ łapaniem we˛gorza, zgadzam sie˛ sama posłac´ barłogi i nawet umyc´ garnki. Zreszta˛, mycie garnków byłoby dla ciebie dzisiaj stanowczo za mało romantycznym zaje˛ciem, a ja mam rozwinie˛te poczucie este- tyki.
—	Co ma do tego poczucie estetyki? — spytała Tereska w szampan´skim hu- morze, wycia˛gaja˛c we˛dke˛ i rozpoczynaja˛c skomplikowane zabiegi, zmierzaja˛ce do poła˛czenia jej z rufa˛ składaka.
—	Nie lubie˛ rzeczy niedopasowanych. Wyobraz˙asz sobie Goplane˛, która obie- ra ziemniaki?
—	Jasne, najbardziej romantycznym zaje˛ciem s´wiata jest zakładanie na ha- czyk porza˛dnej rosówki. Szał romantyzmu. Orgia. A jakby tak dwie rosówki. . .
Okre˛tka zatrzymała sie˛ gwałtownie z materacem w obje˛ciach.

—	Oczywis´cie,

z˙e dwie rosówki! Masz przeciez˙

wie˛cej haczyków? Co ci

szkodzi przyczepic´

z˙yłke˛

do jakiegos´ pagaja, uwia˛zac´

haczyk i tez˙

wrzucic´ do

wody? To daje dwa razy wie˛cej szans!
—	Widze˛, z˙e cie˛ te we˛gorze ope˛tały. Ale wiesz, to jest zupełnie niezły pomysł. Rozejrzyj sie˛, czy nie ma gdzies´ leszczyny, pagaj musi byc´ z leszczyny, wszystko inne sie˛ złamie.
—	Kaz˙dego ma prawo co innego ope˛tac´, ja ci nie wypominam ope˛tania — mrukne˛ła Okre˛tka, oddalaja˛c sie˛ z latarka˛ i s´wieca˛c po drzewach. — No przeciez˙ masz leszczyne˛ pod nosem, tu ros´nie. . .
Na sen tej nocy zostało niewiele czasu. O s´wicie ryby łapały sie˛ jak oszalałe. Zache˛cona pomysłem Okre˛tki Tereska wykorzystała leszczyne˛ obszerniej i łapała na cztery we˛dki. Leszczynowy pagaj okazał sie˛ widocznie nad wyraz atrakcyjny, bo złapał sie˛ nan´ we˛gorz, wprawdzie mniejszy niz˙ poprzedni, ale zupełnie porza˛d- ny. Tereska zda˛z˙yła go dopas´c´, zanim przegryzł z˙yłke˛, do czego sa˛dza˛c po s´ladach przysta˛pił od razu z duz˙a˛ zaciekłos´cia˛. Wił sie˛ potem i miotał w plastykowym wor- ku, budza˛c w Okre˛tce równoczes´nie gigantyczny zachwyt i nieopanowany wstre˛t.
Pieka˛cy z˙ar lał sie˛ na ziemie˛, kiedy wczesnym popołudniem po uwe˛dzeniu ca- łej zdobyczy znalazły swoja˛ les´niczówke˛. Szeroki pas wycie˛tych trzcin wskazy- wał miejsce la˛dowania. Przy malutkim pomos´ciku kołysała sie˛ łódka. Od jeziora prowadziła na podwórze krótka, szeroka, wydeptana s´ciez˙ka. Dwa psy odniosły sie˛ do nich całkowicie oboje˛tnie.

Pan Pafnucy Saler okazał sie˛ osobnikiem sympatycznym i łagodnego usposo- bienia. Nazwisko pana Chabrowicza, ojca Janeczki, od którego przytomnie zacze˛- ły rozmowe˛, od razu wprowadziło nastrój przyjacielskiej z˙yczliwos´ci. Pani Sale- rowa, osoba wyz˙sza od małz˙onka i dwa razy grubsza, zaprezentowała wprawdzie

w pierwszej chwili nieufnos´c´

i jakby nieche˛c´, usłyszawszy jednak o namiocie

rozpogodziła sie˛ nieco. Na wies´c´, z˙e Tereska i Okre˛tka zamierzaja˛ z˙ywic´ sie˛ same i nie oczekuja˛ od niej posiłków, jej nieche˛c´ przerodziła sie˛ w wyraz´na˛ sympatie˛.

—	We	wsi	moz˙na	dostac´

mleko	i	jajka	—	poinformowała

konfidencjonalnie. — Wies´ dziennie przywozi.

niedaleko, woda˛ to ledwo pare˛

minut. Ma˛z˙

co-

Pan Saler bez oporu wyraził zgode˛ na biwak w lesie, w promieniu jednakz˙e nie wie˛kszym niz˙ jakies´ pie˛c´dziesia˛t metrów od les´niczówki, ten kawałek terenu bowiem nalez˙y niejako do niego i nikt mu sie˛ tu nie wtra˛ca. Moga˛ sie˛ rozlokowac´, gdzie chca˛. Psy nie gryza˛, przyzwyczajone sa˛ do gos´ci i nawet szczekac´ przestały. Miejsce na ognisko równiez˙ moga˛ sobie wybrac´, on zas´ przyjdzie póz´niej i oceni.
Tym razem Tereska i Okre˛tka ustawiły namiot ze szczególna˛ starannos´cia˛, pilnie bacza˛c, z˙eby nie w dołku i nie pod wysokim drzewem. Pan Saler odwiedził je w trakcie roboty, pochwalił wybór miejsca, doradził kilka ulepszen´.
—	A jakby co, to przyjdz´cie do nas — powiedział zache˛caja˛co. — I tak przy- płyna˛ gos´cie, to dwie osoby mniej czy wie˛cej nie robi róz˙nicy. To krótka burza, pre˛dko sie˛ po niej wypogodzi, do nowiu be˛dzie jeszcze z jedna, a potem na pełnie˛ znowu słon´ce.
—	
Słon´ce

s´wieciło jeszcze, ale kolor miało dziwnie przydymiony. Niebo na

wschodzie było jasne jak przedtem, ale na zachodzie nabrało sinawej barwy, z od- dali zas´ zaczynały dobiegac´ głuche pomruki. Horyzont zasłaniał las. Tereska zbli- z˙yła sie˛ do skraju jeziora.
—	Z pół godziny jeszcze wytrzyma — zawyrokowała, rozgla˛daja˛c sie˛ po nie- bie. — Wies´ widac´. Słuchaj, moz˙e bys´my teraz popłyne˛ły po mleko?
—	Mys´lisz, z˙e zda˛z˙ymy? — spytała z powa˛tpiewaniem Okre˛tka.
—	Spróbujmy, ostatnia okazja. Wiatru nie be˛dzie, póki chmura nie przyjdzie. Poza tym od tej strony las osłania, najwyz˙ej troche˛ zmokniemy.
—	A drewno?
—	Z drewnem juz˙ ja sobie dam rade˛, tego, co zwlokłam, wystarczy.
Do wsi istotnie dotarły w dziesie˛c´ minut. Brzeg był tu odrobine˛ wyz˙szy, las odsuna˛ł sie˛ o półtora kilometra, zobaczyły zachodnia˛ strone˛ nieba i dreszcz im przeleciał po plecach. Chmura szła wielka, pose˛pna, granatowa, zbliz˙ała sie˛ juz˙ do słon´ca.
—	Wspaniała! — wykrzykne˛ła Tereska z zachwytem. — Be˛dzie istne piekło!
Powołanie sie˛ na pan´stwa Salerów nadzwyczajnie ułatwiło zakupy. Chmura rosła szybciej, niz˙ sie˛ spodziewały. Wracały wiosłuja˛c jak na zawodach.
—	Ty, popatrz, ktos´ przypłyna˛ł — powiedziała Okre˛tka.
—	

Przy pomos´ciku stała duz˙a łódz´ motorowa, kre˛ciło sie˛ przy niej kilka osób, wynoszono jakies´ rzeczy.
—	On cos´ mówił o gos´ciach — przypomniała Tereska. — Uciekli przed burza˛. Okre˛tka przyjrzała sie˛ bystrzej.
—	Słuchaj, to chyba ci nasi! Pan´stwo Strzałkowscy! Ich łódz´! Mieli byc´ na S´ niardwach, to oni!
—	Pos´pieszmy sie˛, trzeba odwrócic´ składak do góry nogami i zwalic´ na niego jakies´ gałe˛zie. Moz˙e byc´ grad. Rzeczywis´cie, to oni!
Pan´stwo Strzałkowscy, pla˛cza˛cy sie˛ po jeziorach w sposób fanaberyjny i nie- zorganizowany, doszli nagle do wniosku, z˙e ich wiek ma swoje prawa, i burze˛

postanowili przeczekac´

w znajomej les´niczówce. Na brzegach jezior znali pra-

wie wszystkich, A pana Salera wybrali z uwagi na bliskos´c´ jego domu od wody. Na widok Tereski i Okre˛tki ucieszyli sie˛ nadzwyczajnie, polubili je i niepokoili sie˛ o ich losy. Powitania z koniecznos´ci musiały byc´ krótkie, bo burza poganiała, słon´ce schowało sie˛ za chmura˛, zerwał sie˛ wiatr. Pani Strzałkowska zatroskała sie˛ nieco.
—	Naprawde˛ chcecie pozostac´ w namiocie? Be˛dzie wam zimno i mokro, katar murowany. Lepiej przenies´cie sie˛ do domu, zmies´cimy sie˛ wszyscy.
—	Przeniesiemy sie˛ w razie czego, ale na razie chcemy spróbowac´. Nic nam sie˛ nie stanie, my jestes´my odporne.
—	No to uciekajcie panie, ale juz˙! — zawołał pan Strzałkowski mocuja˛cy sie˛ z zabezpieczeniem łodzi brezentem. — Zaraz lunie! Kaziu, pomóz˙ paniom!
Tereska i Okre˛tka, odłoz˙ywszy na bok zakupy, z wysiłkiem odwracały składak do góry dnem. Wiatr zakre˛cił i uniósł w góre˛ s´mieci ze s´ciez˙ki, sypna˛ł piaskiem w oczy i ze˛by. Od strony domu nadbiegał jakis´ człowiek, do którego pan Strzał- kowski zwrócił sie˛ per „Kaziu”. Człowiek ten podskoczył do Tereski i Okre˛tki.
—	Panie pozwola˛ — zawołał. — Ja z tej sthony, a panie hazem z tamtej!. . .
—	Przedstaw sie˛! — wrzasna˛ł pan Strzałkowski, przekrzykuja˛c nagły hałas,
—	
szum drzew, trzaski i łomoty, cała˛ orkiestre˛

wiatru. — To jest nasz przyjaciel,

Kazimierz Koprzyc, historyk sztuki! Nalez˙y do niego mówic´ panie docencie!
—	Nie wygłupiaj sie˛. Niech panie nie zwhacaja˛ uwagi. Phosze˛ tehaz odwhó- cic´. . . Paniom za cie˛z˙ko?
Tereska i Okre˛tka zdre˛twiały radykalnie. Rufa składaka wymkne˛ła im sie˛ z ra˛k, nie były w stanie sie˛ poruszyc´, nie mówia˛c o dz´wiganiu cie˛z˙arów. W mo- mencie, kiedy wiatr sypna˛ł kurzem, obie odruchowo zamkne˛ły oczy, otwarłszy je zas´ ujrzały s´piesza˛cego z pomoca˛ arystokrate˛!
—	Trzeba wzia˛c´ od spodu i odwhócic´ w powietrzu — mówił upiorny osob- nik. — Panie hazem. . .
—	
Tereska z wysiłkiem oprzytomniała i walne˛ła Okre˛tke˛ zadudniło.

łokciem w z˙ebra, az˙

—	Rusz sie˛! — wysyczała. — Nie okazuj po sobie! Odwracamy i w nogi!
—	

Z desperackim je˛kiem Okre˛tka chwyciła rufe˛ i poderwała w góre˛, obracaja˛c jednoczes´nie. Arystokrata ostroz˙nie ułoz˙ył dziób na trawie. Tereska juz˙ wlokła jakies´ gałe˛zie, za wszelka˛ cene˛ usiłuja˛c pozostac´ w pozycji tyłem do niego.
—	Dzie˛kujemy bardzo! — zawołała przez ramie˛. — Tak moz˙e zostac´, juz˙ zaczyna padac´!
Okre˛tka, która nerwowym truchtem ruszyła w kierunku namiotu, zawróciła,

bez słowa porwała siatke˛

z mlekiem, jajkami i serem i znikła ws´ród krzewów

i drzew. Pomruk, który stopniowo narastał na zachodzie, teraz przetoczył sie˛ po niebie z głuchym dudnieniem. Tereska pope˛dziła za Okre˛tka˛.
Na to, z˙eby spokojnie ochłona˛c´, absolutnie nie było czasu. Namiot stał, rzeczy były w s´rodku, ale nalez˙ało jeszcze osłonic´ zgromadzone przez Tereske˛ drewno na opał. Pierwsze krople deszczu pacne˛ły w jezioro na odkrytej przestrzeni, pod korony drzew na razie nic nie przenikało.
—	Zwłócz gałe˛zie, takie z lis´c´mi — dyrygowała Tereska. — I przykrywaj, najpierw worki, a na wierzch gałe˛zie!
Błysne˛ło pote˛z˙nie, Okre˛tka˛ odruchowo zacze˛ła liczyc´, zagrzmiało, kiedy do- szła do pie˛tnastu. Równoczes´nie nad nimi zaszeles´ciła ulewa. S´ wiat pociemniał i tylko niebo na wschodzie zachowało jeszcze resztki jasnos´ci.
—	No, zda˛z˙yłys´my — stwierdziła z satysfakcja˛ Tereska, wycia˛gaja˛c sie˛ w na- miocie na kocu. — Jest wszystko, co trzeba, jak przelezie na te˛ strone˛, be˛dziemy miały przedstawienie.
Okre˛tka˛ wierciła sie˛ na swoim materacu.
—	Ciasno tu jak piorun — zauwaz˙yła z niezadowoleniem. — Mamy za duz˙o garów, w ogóle nie rozumiem, jakim cudem to wszystko mies´ci sie˛ w składaku.
S´ ciana wody zasłoniła jezioro, prawie nie było go widac´. Tereska przez chwi-
le˛ w milczeniu przygla˛dała sie˛ rozpe˛taniu z˙ywiołów, potem spojrzała bliz˙ej i po-

mys´lała, z˙e odwadniaja˛cy rowek jest chyba troche˛ pogłe˛bic´ w czasie jakiejs´ przerwy w ulewie.

za płytki. Trzeba be˛dzie go

—	Głupio byc´ teraz na wodzie — mrukne˛ła. — No i co ty na to?
—	
Okre˛tka pozbyła sie˛

wreszcie obaw, z˙e przygniecie jajka, wycia˛gne˛ła nogi

i przykryła je kawałkiem koca. Ułoz˙yła sie˛ wygodniej i wyjrzała na s´wiat.
—	Nie wiem — powiedziała ostroz˙nie. — Starałam sie˛ o tym nie mys´lec´, z˙eby mi wszystko z ra˛k nie leciało, wie˛c jeszcze nie wiem.
—	Słusznie byłam zdania, z˙e to nazwisko jest prawdziwe. Nie poznał nas chyba. Historyk sztuki, słyszałas´? Historyk sztuki i kopie. Co ty na to?
—	Przestan´ mnie głupio pytac´, co ja na to, nie wiem, co ja na to. A ty co na
—	
to?

—	Ja uwaz˙am, z˙e sie˛ kojarzy. Nie wierze˛ w taki dokładny zbieg okolicznos´ci.
—	
Historyk sztuki nie kopie bez powodu i maniacko.
—	W ogóle nie widze˛ tu z˙adnego zbiegu okolicznos´ci. On nas oszukał.
—	Kto?
—	

—	No, ten cały Robin.
Tereska milczała co najmniej przez pie˛c´ sekund,
—	Mys´lisz? — spytała z wahaniem.
—	Jestem zupełnie pewna. Rzeczywis´cie jest na poziomie i robi dobre wra- z˙enie i prawde˛ mówia˛c, wcale ci sie˛ nie dziwie˛, ale dałys´my sie˛ nabrac´. Wmówił w nas, co chciał. Ja mu nie wierze˛.
Tereska znów pozastanawiała sie˛ przez chwile˛. Przelotnie zdziwiło ja˛, z˙e nie doznała nieprzyjemnego ukłucia w sercu i nie zrobiło jej sie˛ przykro. Przeciwnie, na mys´l, z˙e została oszukana, jakas´ osobliwa błogos´c´ zalała jej dusze˛. Nienormal- ny objaw. . .
—	Sprecyzuj dokładnie, w które nie wierzysz i dlaczego — zaz˙a˛dała. — Mnie tez˙ sie˛ le˛gnie. Ekrazyt jest faktem, wszystko na to wskazuje.
Okre˛tka usiłowała kiwna˛c´ głowa˛, ale lez˙ała na brzuchu, napotkała wie˛c prze- szkode˛ w postaci jas´ka pod broda˛ i wyszła jej tylko połowa gestu.
—	To tak, owszem. I opiekował sie˛ nami niejako, to tez˙ potwierdzam. S´ ci-
s´le biora˛c, nie nami, tylko toba˛, a ja korzystałam przy okazji, ale nic mi to nie przeszkadza. Nie zakochałabym sie˛ w nim za skarby s´wiata.
—	Dlaczego? — zainteresowała sie˛ Tereska, bez cienia oporu porzucaja˛c za- sadniczy temat.
—	Bo jego jest dla mnie za duz˙o. Nie w sensie rozmiarów, oczywis´cie! Ale on jest. . . jak by ci tu powiedziec´. . . On jest za dobry. Trzeba odpowiadac´ za duz˙ym wymaganiom, nie z˙eby on je miał, tylko. . . tylko jego jakos´c´ ma za duz˙e wymaga- nia. Jakos´c´ pierwsza. Czułabym sie˛ bez przerwy gorsza i taka. . . niedostateczna. Wiesz, to cos´ tak, jakby ci mieli dac´ mieszkanie, dwa pokoje z kuchnia˛, i zamiast tego daliby ci zamek o stu komnatach z fosa˛ i zwodzonym mostem. Ja zamkowi nie sprostam.
—	Che˛tnie przyje˛łabym zamek, nawet z dwoma zwodzonymi mostami — po- wiedziała Tereska stanowczo. — Ska˛d wiesz, z˙e on jest za dobry?
—	Nie wiem, kto by ci w nim sprza˛tał. . . Trzeba było trzez´wo mu sie˛ przyj- rzec´, tobys´ wiedziała, ska˛d wiem. Zauwaz˙yłas´, jak on sie˛ poruszał? Jak chodził, jak ra˛bał drzewo, jak poprawiał ognisko, jak sobie wytarł re˛ce chusteczka˛, jaka˛ miał koszule˛, chyba prosto z pralni, jak rozmawiał, jak patrzył. . . On umie, nie twierdze˛, z˙e wszystko, ale co umie, to umie. Jest całkowicie dorosły, byle czym sie˛ nie zadowala, u niego jak juz˙ cos´, to musza˛ to byc´ wielkie rzeczy, moja dusza to czuje. Nie wytrzymałabym bez przerwy wielkich rzeczy.
Tereska z broda˛ oparta˛ na zacis´nie˛tej pie˛s´ci marza˛cym wzrokiem patrzyła

w ulewe˛. Wygłoszona przez Okre˛tke˛ wielkie rzeczy.

charakterystyka podobała sie˛

jej. Lubiła

—	Moz˙liwe, z˙e masz racje˛ — przyznała. — Nawet ci mówiłam cos´ w tym rodzaju jeszcze na wiosne˛, ale nie wierzyłas´ i nie mogłas´ zrozumiec´.
—	

—	Ale juz˙ rozumiem. Na taki całkiem pierwszy rzut oka nie widac´ po nim, do- piero po jakims´ czasie. Łz˙e równie dobrze, jak robi wszystko inne, i wykantował nas s´piewaja˛co.
—	A, włas´nie! Zboczyłas´ z tematu. Mów dalej, w co nie wierzysz.
—	Zapomniałam, na czym stane˛łam.
—	Na faktach. Na ekrazycie i opiece.
—	Aha, juz˙ wiem. No wie˛c poza tym nie wierze˛ w nic. Nie wierze˛, z˙e był taki tajemniczy tylko po to, z˙eby sie˛ nie rozeszło po chuliganach i chłopaczkach. Nie wierze˛, z˙e to całe kopanie uwaz˙a za manie˛, w dodatku nieszkodliwa˛. Nie wierze˛, z˙e tu nic nie ma i z˙e on mys´li, z˙e nie ma. Nie jestem pewna, czy wierze˛ w jego ojca!
—	W ojca bym raczej uwierzyła. . .
—	No dobrze, w ojca moge˛. Reszta, moim zdaniem, jest podejrzana. Tereska ucieszyła sie˛ nadzwyczajnie.
—	Zgadza sie˛, moim tez˙. I domys´lam sie˛, dlaczego nas wykantował. To bardzo dobrze pasuje do tamtych wszystkich ostrzez˙en´, najzwyczajniej w s´wiecie impre- za jest niebezpieczna i chciał koniecznie, z˙ebys´my przestały sie˛ tym zajmowac´.
—	I odczepiły sie˛ wreszcie od kamieni. Owszem, to ma sens. . . Okre˛tka urwała nagle, zastanowiła sie˛ i dodała:
—	Przyszło mi włas´nie do głowy, z˙e moz˙e ten ekrazyt to tez˙ nieprawda. Sam go wetkna˛ł w kamienie, z˙eby nas odstraszyc´.
Tereska energicznie pokre˛ciła głowa˛.
—	Nie popadaj w przesade˛. Nie mógł przewidziec´, z˙e be˛dziemy ganiały szczu- paka po całym jeziorze i z˙e akurat na tamtej wyspie zostanie nam jedna zapałka. Wtykanie ekrazytu odpada.
—	Dobrze, niech be˛dzie. W kaz˙dym razie mnie wychodzi, z˙e on sie˛ tym zaj- muje i zełgał twierdza˛c, z˙e nie ma z˙adnej afery.
Grom hukna˛ł niemal równoczes´nie z błyskiem. Chmura przeszła na wschod- nia˛ strone˛ nieba, deszcz lał mniej gwałtownie. Tereska i Okre˛tka z niejakim roztar- gnieniem obserwowały wspaniałe widowisko. Błyskawice urozmaiconych kształ- tów raz po raz przecinały pose˛pne, czarnosine tło.
—	Ten tutaj nie zrobi nam nic złego — kontynuowała Tereska. — Przeciwnie, moz˙e sie˛ przydac´. Nie wiem, czy nie trzeba było wepchna˛c´ sie˛ do domu, moz˙e udałoby sie˛ nam podejrzec´ te˛ jego mape˛?
—	Na pewno ja˛ nosi przy sobie. Jes´li ci juz˙ zalez˙y na podgla˛daniu, to chyba raczej przy robocie, nie?
—	Moz˙e i masz racje˛. Afera w kaz˙dym razie jest pewna, nie bez powodu historyk sztuki rozkopuje okolice˛.
Okre˛tka poruszyła sie˛ niespokojnie.
—	Czekaj, mnie sie˛ tu cos´ nie zgadza. Cos´ nie gra. Historyk sztuki, dobrze, poukrywane zabytki, w porza˛dku, szuka ich, normalna rzecz, kto ma szukac´ za-
—	

bytków, jak nie historycy sztuki? On sie˛ przeciez˙ nie ukrywa. To włas´ciwie gdzie tu jest afera i o co nam chodzi? A z drugiej strony, zamiast zwyczajnych, jawnych poszukiwan´ bła˛kaja˛ sie˛ tu jakies´ tajemnice. To co to znaczy? Czekaj, chyba sie˛ zgubiłam. No nie ma siły, cos´ mi nie gra.
—	No włas´nie — przys´wiadczyła Tereska z satysfakcja˛. — Ja tu widze˛ trzy moz˙liwos´ci. Po pierwsze, on jest porza˛dnym facetem, usłyszał o czyms´ tam zako- panym i szuka z własnej inicjatywy, własnym przemysłem w czasie urlopu. Nikt inny w to nie wierzy, wie˛c sam sie˛ pos´wie˛ca. Nadgorliwiec. W tajemnicy, bo jak nic nie znajdzie, skompromituje sie˛ i wyjdzie na głupiego. Po drugie, historykiem jest, owszem, a oprócz tego złodziejem, szuka sam, bo nikt inny o tym nie wie, i rzecz jasna szuka w sekrecie, bo chce sobie ukras´c´. Moz˙liwe, z˙e takz˙e wywiez´c´. Po trzecie, nie wiem co.
—	To znaczy, z˙e widziałas´ tylko dwie moz˙liwos´ci. Po trzecie, to w tym drugim wypadku poja˛c´ nie moge˛, dlaczego nikt sie˛ nim nie zainteresuje. Nie wierze˛, z˙e akurat tylko my dwie jestes´my takie ma˛dre i wszystkiego sie˛ domys´lamy, a cała reszta społeczen´stwa zgłupiała i lekcewaz˙y sobie maja˛tek narodowy. Musi o tym wiedziec´ wie˛cej osób. Dlaczego nikt nie zapobiega?
—	Deszcz ustaje — zaraportowała Tereska. — Moz˙liwe, z˙e nikt w to nie wie- rzy. Boz˙e drogi, same wierzenia, nikt w nic nie wierzy! Sa˛ wakacje, mamy mnó- stwo czasu, nic nam nie stoi na przeszkodzie, z˙eby sie˛ tym zaja˛c´. . .
—	Moz˙na powiedziec´, z˙e udało mu sie˛ przekonac´ nas, z˙ebys´my sie˛ tym nie zajmowały — przerwała jadowicie Okre˛tka.
—	
— . . .

z˙eby sie˛ tym zaja˛c´ — powtórzyła niecierpliwie Tereska. — Co nam

szkodzi sprawdzic´? Tez˙ w tajemnicy, nie musimy publicznie robic´ z siebie idiotek, moz˙e on co znajdzie, moz˙e nie, moz˙e ukradnie, moz˙e odda do muzeum, w kaz˙dym razie be˛dziemy o tym wiedziały. Zajmijmy sie˛ nim. Co ty na to?

Wbrew spodziewaniom Okre˛tka nie zaprotestowała, wyraziła zgode˛

nawet

dos´c´ skwapliwie. Zawód arystokraty przekonał ja˛, w gre˛ musza˛ wchodzic´ dzie- ła sztuki, a tych gotowa była bronic´ z najwie˛kszym pos´wie˛ceniem. Wszelkiego rodzaju kradziez˙e budziły w niej gwałtowny sprzeciw, czuła sie˛ nimi niejako oso- bis´cie dotknie˛ta. Nie lubiła tego hrabiowskiego be˛cwała, który straszył ja˛ i za- truwał jej z˙ycie od pocza˛tku wakacji, i z przyjemnos´cia˛ zniweczyłaby jego podłe zamysły.
Deszcz przestał padac´, na zachodzie na chwile˛ błysne˛ło słon´ce. Tereska wyla- zła z namiotu i wycia˛gne˛ła spod drewna saperke˛.

—	Przez to głupie gadanie straciłys´my  cała˛ burze˛
—	
powiedziała Okre˛tka
—	
z pretensja˛, wyłaz˙a˛c za nia˛. — W ogóle nie zwróciłam uwagi na błyskawice!
—	Nie przejmuj sie˛, idzie naste˛pna chmura. W nocy be˛dzie to wygla˛dało efek- towniej. Zjedzmy teraz kolacje˛ na gora˛co, bo potem juz˙ nam sie˛ nie uda. I zasta- nówmy sie˛, co robic´. . .
—	

Pani Strzałkowska nie wytrzymała nerwowo i przyszła sprawdzic´, co sie˛ u nich dzieje. Bez oporu przyje˛ły zaproszenie do les´niczówki na kawe˛ ze s´mietanka˛ po kolacji, w wyniku narady bowiem zbliz˙enie do arystokraty wydawało sie˛ przydat- ne. Pani Strzałkowska zdziwiła sie˛ nieco, kiedy Tereska i Okre˛tka os´wiadczyły, z˙e przed wizyta˛ musza˛ sie˛ uczesac´, i zaciekawiło ja˛ przelotnie, komu tez˙ chca˛ sie˛ tak bardzo podobac´.
Tereska i Okre˛tka zas´ z najwie˛ksza˛ starannos´cia˛ na wszelki wypadek zmienia- ły swój wygla˛d. Zaczesane do góry włosy zwine˛ły w we˛zeł na ciemieniu, z na- dzieja˛, z˙e be˛dzie to cos´ zupełnie innego niz˙ wisza˛ce w dół, mokre stra˛ki. Istotnie, wygla˛dały inaczej niz˙ owego pamie˛tnego wieczoru, kiedy arystokrata przestraszył je pierwszy raz, ale cia˛gle im było mało.
—	Wetknijmy sobie cos´ — zaproponowała Tereska. — Be˛dzie moz˙e dziwnie, ale co nas to obchodzi, niech mys´la˛, z˙e mamy taki gust.
Okre˛tka upie˛kszyła sie˛ zatem mokrym lis´ciem paproci, który zasłaniał jej oko,

Tereska zas´

wykonała kokarde˛

z paska od piz˙amy, z kon´cami zwisaja˛cymi na

uszach. Ledwo zda˛z˙yły przed naste˛pnym deszczem.
Arystokrata ze swoim wielkim nosem i wypłowiałymi brwiami nie robił wra- z˙enia, z˙e je poznawał. Pan Saler przygla˛dał sie˛ ich ozdobom na głowach z wyraz´- nym zainteresowaniem. W trakcie towarzyskiej rozmowy uzyskały cenne infor- macje.
Wszyscy gos´cie zostali ulokowani na górze, okazało sie˛, z˙e włas´nie okno ary- stokraty wychodziło na ich namiot. Drzwi były tylko jedne, frontowe, ale piwnica równiez˙ miała okna, i to az˙ trzy. Z wielkim trudem moz˙na byłoby sie˛ przez nie przecisna˛c´. Na dachu znajdowały sie˛ okienka os´wietlaja˛ce strych, a rosna˛cy tuz˙ obok budynku rozłoz˙ysty da˛b umoz˙liwiał droge˛ do góry i w dół.
—	Czysta rozpacz — powiedziała Tereska, kiedy wracały w ciemnos´ciach do namiotu. — Moz˙e wylez´c´ z domu wszystkimi stronami! Nie mam zielonego poje˛cia, jak nam sie˛ uda go upilnowac´.
—	Jednak trzeba było zamieszkac´ tam u nich, chociaz˙by na strychu. Słyszały- bys´my, co robi.
—	I narobiłybys´my hałasu wychodza˛c za nim. Do niczego. Nalez˙ałoby pocza- towac´.
—	Jak czatowac´ na tym deszczu?
Z jakiego powodu arystokrata miałby akurat w czasie burzy skrycie opuszczac´ dom pana Salera, nie wiedziały i w ogóle sie˛ nad tym nie zastanawiały. Okolicz- nos´ci po prostu wydawały sie˛ sprzyjaja˛ce wszelkim podste˛pnym i sekretnym dzia- łaniom. Rozwaz˙anie sposobu, jaki mógłby zastosowac´, doprowadziło do wniosku, z˙e wyjdzie chyba oknem od swojego pokoju. Byłby idiota˛, gdyby usiłował prze- pychac´ sie˛ przez ciasne okienka piwniczne albo złazic´ ze stromego dachu. Scho- dy na pie˛tro trzeszczały przeraz´liwie, nie mógł wie˛c nieznacznie zejs´c´ do drzwi

wyjs´ciowych. Tylko oknem, po gzymsiku nad parterem i po okiennicy okna ku- chennego. W nocy les´niczy z z˙ona˛ na pewno w kuchni nie siedza˛.

Poprzez gałe˛zie drzew i krzewów

s´wiatła domu przebłyskiwały słabo, ale

moz˙na było rozpoznac´, czy pala˛ sie˛ na górze, czy na dole. W oknie arystokra- ty było ciemno. Tereska i Okre˛tka ulokowały sie˛ w namiocie moz˙liwie jak naj-

wygodniej, obserwuja˛c na zmiane˛

to widowisko na niebie, to ledwo widoczne

s´wiatełka. Błyskawice, istotnie efektowniejsze niz˙ w dzien´, w nieregularnych od- ste˛pach czasu zalewały s´wiat upiornym blaskiem.
—	Zauwaz˙, z˙e przez cały czas nie powiedział na ten temat ani jednego sło-
—	
wa — mówiła Tereska z oz˙ywieniem. — Juz˙

samo to wystarczy, z˙eby nabrac´

podejrzen´. Jez˙eli ktos´ pos´wie˛ca sie˛ czemus´ przez cały urlop, niemoz˙liwe, z˙eby o tym nic nie powiedział. A była mowa o rozmaitych wydarzeniach. . .
—	A jak pan´stwo Strzałkowscy zacze˛li mówic´, z˙e rozpoznaja˛ to grzybne miej- sce po takiej wielkiej kupie kamieni nad samym brzegiem, od razu zmienił te- mat — przerwała Okre˛tka. — Zacza˛ł gle˛dzic´ o rydzach pod Zakopanem.
—	Pewno wiedział, z˙e tych kamieni juz˙ nie ma, sam je rozwalił.
—	I nie przyznał sie˛, z˙e był na Jeziorze Dobskim, udawał, z˙e cały czas pla˛cze sie˛ po brzegach od tej strony.
—	Wie˛c jednak chyba zachodzi ta druga moz˙liwos´c´. On chce to ukras´c´ dla siebie.,.
—	Cicho! — sykne˛ła nagle Okre˛tka. — Zapalił s´wiatło!
W oknie arystokraty istotnie zapłone˛ło s´wiatło. Za gałe˛ziami poruszyło sie˛ cos´, jakby sylwetka na jego tle. Gałe˛zie ruszały sie˛ równiez˙ i niewiele moz˙na było zobaczyc´.
—	Dlaczego cicho? — spytała Tereska z niesmakiem. — Juz˙ usłyszec´ to nas tam nie usłyszy, nawet gdyby zapalił reflektor z latarni morskiej.
—	Miałam na mys´li raczej, z˙ebys´ patrzyła. . .
Sytuacja uległa zmianie o tyle, z˙e oprócz s´wiatełek na parterze błyskało takz˙e s´wiatełko na pie˛trze. Ruch gałe˛zi i lis´ci sprawiał, z˙e s´wiatełka mrugały. Poza nimi panowała ciemnos´c´ absolutna, deszcz szemrał równomiernie i jakby słabiej, za to nad głowami przetoczył sie˛ głos´niejszy grzmot.
—	Wstre˛tny łobuz — szepne˛ła Okre˛tka z odraza˛. — Specjalnie nic nie robi, z˙eby nas wykon´czyc´.
—	Chce ci sie˛ spac´?
—	Głupie pytanie. Gdyby nie te grzmoty, zasne˛łabym juz˙ dawno.
S´ wiat na zmiane˛ rozbłyskał os´lepiaja˛cym blaskiem albo pogra˛z˙ał sie˛ w ciem- nos´ciach, wre˛cz dotykalnych. Chwilami na niebie szalała istna orgia fajerwerków, po niej zas´ narastał, pomrukiwał, huczał i przewalał sie˛ grzmot. Tereska pomys´la- ła, z˙e szkoda byłoby przespac´ tak imponuja˛ce przedstawienie.

Błysne˛ło znów pote˛z˙nie, dwie błyskawice jedna za druga˛ zaprezentowały wszystkie szczegóły krajobrazu. Okre˛tka wydała zdławiony okrzyk, szarpne˛ła sie˛ i klapne˛ła z powrotem na materac.
—	Co sie˛ stało? — zaniepokoiła sie˛ Tereska. — Nie miotaj sie˛ tak, wydłubiesz mi oko!
Okre˛tka z przeje˛cia robiła widocznie jakies´ gesty, bo machne˛ła re˛ka˛, trafiła ja˛ w ucho, przejechała jej czyms´ po włosach.
—	Wyłazi! Widziałam go, kiedy błysne˛ło! Juz˙ jest w połowie drogi!
—	Zwariował chyba, przeciez˙ na dole sie˛ s´wieci!
—	Ale wszyscy siedza˛ w tym wytwornym pokoju z drugiej strony, w kuchni nie ma nikogo. . .
Błysne˛ło ponownie. Teraz juz˙ i Tereska ujrzała za gałe˛ziami sylwetke˛ na s´cia- nie budynku, tuz˙ pod os´wietlonym oknem arystokraty. Poderwała sie˛ gwałtownie, wypla˛tuja˛c nogi z koca.
—	Pre˛dzej, zaraz be˛dzie na dole! Okre˛tka powstrzymała ja˛.
—	Czekaj, to cos´ nie tak. On nie wyłazi, on włazi! Przedtem był niz˙ej.
—	
Błysne˛ło, zanim Tereska zda˛z˙yła sie˛

odezwac´, i słowa Okre˛tki okazały sie˛

prawda˛. Sylwetka poruszyła sie˛ w samym oknie.

—	To co to ma znaczyc´? —  zdumiała sie˛

Tereska. — Oszalał kompletnie,

wyszedł z domu i włazi do siebie przez okno? Po co? I przy ludziach?. . .
Okre˛tka mimo woli cofne˛ła sie˛ odrobine˛.
—	Zdaje sie˛, z˙e na pocza˛tku miałys´my racje˛, to wariat. Lata po s´cianach jak małpa, i to jeszcze w czasie burzy. Wyładowania atmosferyczne wywołuja˛ u niego ataki. . .
—	Nie wygłupiaj sie˛, on cos´ w tym ma. Udał pewnie, z˙e wychodzi na dwór, nie chciał sie˛ przyznac´, z˙e idzie po cos´ do pokoju. . . Ale przeciez˙ był w pokoju, s´wiatło sie˛ s´wieciło.
—	Mógł zostawic´ s´wiatło i siedziec´ na dole. A teraz udaje, z˙e go tam nie ma.
—	Przed kim?!
—	Przed tymi na dole. Poszedł na dwór i nie ma go w pokoju. A teraz juz˙ tam jest i czeka na tego kogos´, kto przyjdzie w przekonaniu, z˙e go nie ma.
Błyskawica zaprezentowała brak zmian w oknie i na s´cianie budynku. Wy- obraz´nia Tereski w mgnieniu oka podsune˛ła jej liczne i po wie˛kszej cze˛s´ci krew w z˙yłach mroz˙a˛ce obrazy scen, jakie mogły rozgrywac´ sie˛ w pokoju na pie˛trze.
Z˙ adnej z nich nie zda˛z˙yła opisac´ Okre˛tce, głównie dlatego, z˙e nie umiała zdecy-
dowac´ sie˛, która˛ wybrac´. Trwała na czworakach wpatrzona cia˛gle w ten sam punkt w oczekiwaniu na błyskawice˛.
Burza uczyniła widocznie krótki antrakt, złociste zygzaki pojawiały sie˛ tylko na horyzoncie nie dostarczaja˛c s´wiatła. Wreszcie błysne˛ło nad nimi i w trupim blasku ujrzały niewyraz´na˛ sylwetke˛ poruszaja˛ca˛ sie˛ juz˙ w połowie s´ciany.

—	Jazda! — rozkazała gora˛czkowo Tereska. — Bierz latarke˛! Zobaczymy, co zrobi!
—	
Deszcz prawie przestał padac´. Przewracaja˛c  sie˛

wbiły  na  nogi  gumiaki.

Ostroz˙nie posune˛ły sie˛ w kierunku domu i w s´wietle naste˛pnej błyskawicy zda˛z˙yły dostrzec sylwetke˛ juz˙ na ziemi. Przedarły sie˛ przez krzaki; szum drzew i grzmoty głuszyły hałas.
—	On tez˙ nic nie widzi — szepne˛ła Tereska pocieszaja˛co. — Rozgla˛daj sie˛, moz˙e zapali latarke˛. Nie wie, z˙e tu jestes´my.
—	Do diabła, cała jestem mokra, naciekło, mi za kołnierz — odszepne˛ła Okre˛tka z irytacja˛. — Cos´ tu kłuje!
—	
Dwie naste˛pne błyskawice pozwoliły dostrzec sylwetke˛

mie˛dzy drzewami.

Dzie˛ki trzeciej udało sie˛

ustalic´

kierunek, w którym zda˛z˙ała. Przewracaja˛c sie˛,

wpadaja˛c na dziesia˛tki przeszkód i macaja˛c droge˛ przed soba˛ Tereska i Okre˛tka ruszyły za nia˛.
—	Be˛dziemy miały szcze˛s´cie, jes´li nie odwróci sie˛ i nie spojrzy akurat w mo- mencie błyskawicy — zauwaz˙yła Tereska po pewnym czasie.
—	Be˛dzie nam wesoło, jak sie˛ całkiem przestanie błyskac´ — odparła ponuro Okre˛tka. — Zapamie˛taj chociaz˙, w która˛ strone˛ idziemy!
Chmury oddaliły sie˛ złos´liwie, błyskało sie˛ rzadziej. Tereska i Okre˛tka utrzy- mywały włas´ciwy kierunek, poniewaz˙ prowadziło je nikłe s´wiatełko. Arystokrata zapalił latarke˛, widocznie czuł sie˛ bezpiecznie albo moz˙e miał juz˙ dosyc´ wpada- nia w doły i drzewa. Pchał sie˛ gdzies´ w gła˛b lasu, jakis´ czas s´ciez˙ka˛, a potem na przełaj.
—	Chryste Panie, zabła˛dzimy, tu jest wielka puszcza! — poje˛kiwała niespo- kojnym szeptem Okre˛tka. — Gdzie ten bydlak lezie w taka˛ pogode˛?!
W ciemnos´ciach trudno było nada˛z˙yc´, s´wiatełko błyskało coraz dalej. S´ ciez˙-
ka˛ szło sie˛ jeszcze moz˙liwie, w lesie natomiast musiały sie˛ posuwac´ bez˙ mała na czworakach, wymacuja˛c przeszkody. Jemu było łatwiej, s´wiecił sobie pod nogi i omijał, jes´li nie krzewy, to przynajmniej pnie drzew. Szedł i szedł, chyba nie- zbyt pewnie, bo zmieniał kierunek, kluczył, kołował, wcia˛z˙ jednak oddalał sie˛ od zziajanej, mokrej i podrapanej pogoni.
W kon´cu s´wiatełko znikło zupełnie.

Tereska i Okre˛tka zatrzymały sie˛

całkowicie zdezorientowane. Las mokry,

czarny i tajemniczy otaczał je prawdopodobnie ze wszystkich stron. Nie widzia- ły nic, czuły swoja˛ obecnos´c´ i słyszały oddechy. Burza przeszła, głuche pomruki odzywały sie˛ dalej, deszcz nie padał. Nie miały najsłabszego poje˛cia, gdzie sie˛ znajduja˛.
—	On jest obła˛kany z cała˛ pewnos´cia˛ — powiedziała nagle Okre˛tka trzez´-
—	
wo. — Ale to nic w porównaniu z nami. Musiałys´my dostac´

nieodwracalnego

pomieszania zmysłów, z˙eby wlez´c´ tu po nocy. Wa˛tpie˛, czy w dzien´ udałoby nam sie˛ trafic´.

—	Cicho ba˛dz´! — sykne˛ła Tereska. — Ska˛d wiesz, czy on rzeczywis´cie po- szedł, czy nie wrócił i nie czai sie˛ tu gdzies´ na nas? Odczekajmy troche˛!
Odczekały, zdaniem Okre˛tki, jakies´ dwa lata. Tereska oceniła ten czas na kwa- drans. W rzeczywistos´ci były to cztery minuty.
Korony drzew szumiały szarpane wiatrem, z gałe˛zi spadały na ziemie˛ cie˛z˙kie krople, cos´ trzeszczało, ocierało sie˛ o siebie, poskrzypywało. Było raczej strasz- nie. Kaz˙da z nich, gdyby znalazła sie˛ tu sama, poddałaby sie˛ atakowi nieprzytom- nej paniki, wzajemna obecnos´c´ dodawała jakos´ otuchy.
—	Teraz tylko spokój moz˙e nas uratowac´ — os´wiadczyła me˛z˙nie Tereska. — Leciałys´my za nim w galopie i jestes´my chyba dos´c´ daleko. Trzeba wracac´.
—	Wiesz, w która˛ strone˛?
—	Nie mam bladego poje˛cia. Ale uwaz˙am, z˙e musimy dojs´c´ do jeziora i wtedy juz˙ trafimy.
—	Wiesz, gdzie jest jezioro?
—	Nie. Ale nie moz˙emy go omina˛c´, jes´li pójdziemy na północ lub na wschód. O ile sobie przypominam mape˛, to albo dojdziemy do brzegu, albo wyjdziemy z lasu. Jedno i drugie moz˙e byc´.
—	Wiesz, gdzie jest wschód? Tereska zirytowała sie˛.
—	Tam gdzie wiatr wieje. Wiał z zachodu. Nie denerwuj mnie, trzeba sie˛ zorientowac´. Pos´wiec´my, juz˙ moz˙na, tego kretyna diabli wzie˛li.
Po egipskich ciemnos´ciach s´wiatło latarki wydawało sie˛ niezwykle jasne. Wy- łowiło z mroku pnie drzew, krzaki, trawe˛, paprocie i olbrzymia˛ ilos´c´ jagód.
—	W kaz˙dym razie s´mierc´ głodowa nam nie grozi — mrukne˛ła Tereska.
Pos´wieciła w góre˛. Korony drzew kiwały sie˛ na wszystkie strony i nie sposób było stwierdzic´, jaki jest kierunek wiatru. Pos´wieciła znów dookoła i obejrzała

pien´

sosny, z˙eby sie˛

zorientowac´, z której strony ros´nie mech. Rósł wsze˛dzie.

Rozws´cieczyło ja˛ to, nie zamierzała sie˛ poddawac´, a tym bardziej nie zamierzała sie˛ bac´.
—	Jestes´my w zwyczajnym, polskim lesie, a nie w puszczy nad Amazonka˛ — powiedziała z gniewem. — Dzikich zwierza˛t tu nie ma, obszar to ma ograniczony i niemoz˙liwe, z˙eby nie znalez´c´ sta˛d wyjs´cia.
—	Owszem, sa˛ dziki — zaprotestowała słabo Okre˛tka. — Zaczepiony odyniec moz˙e byc´ bardzo niebezpieczny.
—	Nikt ci nie kaz˙e zaczepiac´ odyn´ca. Omin´ go, jakby co, i nie odzywaj sie˛ do niego. Nie s´wiec´ bez przerwy w jedno miejsce, rozejrzyj sie˛, czy nie ma gdzie
—	
polany, moz˙e tam sie˛ liczyc´, same chmury.

połapiemy, jak jest z tym wiatrem. Na niebo nie ma co

—	Zdaje sie˛, z˙e włas´nie jestes´my na polanie. Tu jest rzadko, a dookoła ge˛s´ciej. I tu wieje.
—	Gdybys´my miały ogien´, byłoby widac´, jak dym leci. . . Czekaj, mam za- pałki w kieszeni! Podpalimy cos´!
—	

—	Tylko prosze˛ cie˛, nie cały las. Dookoła nie było nic suchego, Tereska zuz˙yła pół pudełka zapałek, z˙eby podpalic´ kupke˛ igieł sosnowych. Wiatr szarpał dymem na wszystkie strony, z lekka˛ przewaga˛ jednej. Liczne próby pozwoliły utwierdzic´ sie˛ w mniemaniu, z˙e tam jest wschód.
—	W takim razie północ jest na lewo. Zapamie˛taj, bo musimy sobie ustalic´ kierunek.
—	Na tej leszczynie — stwierdziła Okre˛tka, os´wietlaja˛c duz˙y, rozłoz˙ysty krzak. — Północ znajduje sie˛ na leszczynie, zapamie˛tam do kon´ca z˙ycia. Co te- raz?
—	Jak to co, idziemy! Niezupełnie na wschód, raczej ku północy, bo ten wiatr mógł zmienic´ kierunek. On mi bardziej patrzy na północny niz˙ na południowy.
Przy s´wietle latarek nieco łatwiej było przedzierac´ sie˛ przez las. Rozpaczliwie usiłowały nie stracic´ rozeznania w kwestii stron s´wiata, co juz˙ po paru minutach okazało sie˛ niewykonalne. Nadchodziła nowa burza, pomruki stawały sie˛ głos´niej- sze, nad głowami zaczynało błyskac´. Tereska podupadła nieco na duchu, Okre˛tka nie kryła przeraz˙onego przygne˛bienia.
Nie wiadomo, gdzie i w jakim stanie ujrzałby je jasny dzien´, gdyby nie to, z˙e Tereska wpadła w jakis´ dół. Zjechała z niewielkiej górki, pod nogami cos´ chlup- ne˛ło, pos´wieciła.
—	Słuchaj, tu płynie rzeczka. Pos´wiec´! Rzeczka!
—	No to co, z˙e rzeczka! — je˛kne˛ła niemrawo Okre˛tka. — Przeciez˙ nie jeste- s´my na pustyni, na diabła nam woda? Za sucho ci?
—	Głupia jestes´, rzeczka płynie do jeziora! Musimy po prostu is´c´ z jej biegiem i juz˙ jestes´my w domu! To ta nasza, ta, koło której łowiłys´my ryby, innej tu nie ma, ona trafia na nasz poprzedni biwak, a stamta˛d juz˙ niedaleko. Pos´wiec´z˙e, do licha, bo sie˛ nie moge˛ połapac´, w która˛ strone˛ płynie!
—	Trzeba rzucic´ patyczek. . .
We˛drówka głe˛boka˛ noca˛ przez las z biegiem rzeczki okazała sie˛ najbardziej ucia˛z˙liwym marszem, jaki Tereska i Okre˛tka odbyły w swoim dotychczasowym

z˙yciu. Nic nie wydawało sie˛

bardziej niedoste˛pne niz˙

brzegi owego strumyka.

Rosły nad nim pokrzywy, łopiany, zbite ga˛szcze jez˙yn i sosenek, lez˙ały zwalone pnie, tysia˛czne przeszkody pie˛trzyły sie˛ po obu stronach. Zziajane, przemoczo- ne, sapia˛c i ledwie dysza˛c Tereska i Okre˛tka uparcie i rozpaczliwie przedzierały sie˛ coraz dalej. Okre˛tka przestała zwracac´ uwage˛ na wszelkie odgłosy, przestała sie˛ bac´ szelestów i trzasków, przestały interesowac´ ja˛ rozjuszone odyn´ce, wlazła w kon´cu do rzeczki i ruszyła jej korytem.
—	Mnie jest wszystko jedno — os´wiadczyła. — Bardziej mokra juz˙ nie be˛de˛. Przynajmniej mam pewnos´c´, z˙e sie˛ od niej nie oddale˛, a macanie dna wcale nie wychodzi wolniej.
Tereska po namys´le i podrapaniu sie˛ w krzakach jałowca poszła za jej przykła- dem. Sapania i chlupoty rozlegały sie˛ takie, jakby stado łosi taplało sie˛ w bagnie.

Wylazły z rzeczki dopiero wtedy, kiedy jej dno zrobiło sie˛ niepokoja˛co grza˛skie. Grzmot zadudnił bliz˙ej nad głowami, na niebie zals´niła błyskawica, w jej s´wietle dostrzegły s´ciez˙ke˛. Ruszyły nia˛, wysapuja˛c zme˛czenie, ale s´ciez˙ka oddaliła sie˛ od rzeczki, musiały wrócic´ na wertepy. Naste˛pna błyskawica posłuz˙yła s´wiatłem.
—	Przynajmniej obejrzymy sobie dokładniej ten przes´liczny kawałek s´wiata, który włas´nie zwiedzamy — zauwaz˙yła Okre˛tka z bezgranicznie jadowita˛ zgryz´- liwos´cia˛. — Wprawdzie migawkowo, ale za to przy dobrym os´wietleniu. Gdzie ten cholerny Ganges sie˛ podział?!
—	Cicho! — szepne˛ła Tereska. — Ganges został za tymi choinkami. Zdaje sie˛, z˙e cos´ słychac´.
Okre˛tka pomys´lała sobie włas´nie przed chwila˛, z˙e cokolwiek by sie˛ zdarzyło, ona juz˙ nawet nie ma siły sie˛ przestraszyc´. Zamilkła nadsłuchuja˛c i nagle uszu jej dobiegł jakis´ okropny odgłos. Jakby warkot albo cichy ryk.
—	Co to? — wyszeptała zamieraja˛cym głosem.
—	Zgas´ latarke˛! Szybko!
Obie zamarły w bezruchu, w absolutnej ciemnos´ci. Chrapliwy ryk powtórzył sie˛, cichy i złowrogi, dobiegaja˛cy nie wiadomo ska˛d, zagłuszony narastaja˛cym grzmotem. Okre˛tka poczuła, jak włosy jez˙a˛ jej sie˛ na głowie, Teresce serce prze- stało bic´ i zabrakło jej tchu.
—	Domacaj sie˛ choinek — wyszeptała cichutko nieswoim głosem. — Za nimi jest rzeczka. Musimy do niej wrócic´.
Atramentowe ciemnos´ci na moment os´wietliła słabo odleglejsza błyskawica i to pozwoliło im odnalez´c´ upragniony ga˛szcz. Do rzeczki trafiła Okre˛tka, wpadł- szy noga˛ w grza˛ski muł. Gdzies´ przed nimi znów zabrzmiał ów ryk, pochrapy- wanie, jakby mlaskanie, cmokanie i warkot. Półprzytomnej Okre˛tce przyszło na mys´l, z˙e takie włas´nie odgłosy powinny wydawac´ wilki poz˙eraja˛ce konia.
—	My idziemy prosto w to! — szepne˛ła z je˛kiem rozpaczliwego protestu. Tereska z wysiłkiem zatrzymywała resztki odbiegaja˛cej ja˛ odwagi.
—	Nie, to jest bardziej na prawo. Ominiemy. Niech nas tylko nie usłyszy. Zaje˛te jest z˙arciem. . .
Na os´lep, po omacku, przebrne˛ły jeszcze kilka metrów. Okre˛tka poczuła, z˙e juz˙ nie moz˙e, jest u kresu sił, u kresu wytrzymałos´ci, za moment runie przed siebie z histerycznym krzykiem, który ros´nie w niej i nabrzmiewa juz˙ chyba od tygodnia, od wieków, od pocza˛tku tej me˛czarni, runie i zabije sie˛ o pierwsze lepsze drzewo albo wpadnie wprost na to jakies´ potworne, rozz˙arte zwierze˛. . .
W tym włas´nie momencie błysne˛ło nad nimi pote˛z˙nie, jaskrawy blask wyłowił z czerni skraj lasu i ls´nia˛ce mie˛dzy drzewami jezioro. Okre˛tka mimo woli rzuciła

sie˛

w tamta˛ strone˛, potkne˛ła o krzak, zatrzymała i nagle tuz˙

przy niej, gdzies´

prawie pod noga˛ cos´ rykne˛ło chrapliwie. Rzuciła sie˛ w tył, cos´ podcie˛ło jej nogi, cos´ ogarne˛ło ja˛ mie˛kko, ale nieuste˛pliwie, jakies´ mokre, zimne liny owine˛ły sie˛

jej wokół ra˛k i twarzy. Krzyk dzikiej, szalen´czej paniki przebił sie˛ przez odgłos grzmotu i zamarł w je˛ku.

Tereska uczyniła chybnie˛cie w tamta˛ strone˛

i skamieniała. Az˙

do tej chwi-

li trzymała sie˛ resztkami sił, usiłuja˛c nie poddac´ sie˛ panice, czuja˛c, jak narasta w niej dławia˛ce lodowate drz˙enie. Teraz nagle jej wytrzymałos´c´ pe˛kła. Błysne˛ło znów, w upiornym blasku ujrzała Okre˛tke˛ z otwartymi ustami, ze s´miertelna˛ zgro- za˛ w oczach, oplatana˛ czyms´ szarym i czarnym, odchodziły od niej jakies´ faluja˛ce pasy czy smugi. . . W ułamku sekundy przypomniały jej sie˛ wszystkie koszma- ry, w które sie˛ kiedys´ podobno wierzyło, os´miornice, ma˛twy, strzygi, wampiry, plazmy z kosmosu. . . Zachłysne˛ła sie˛ krzykiem.
I natychmiast, nim ten straszliwy krzyk zda˛z˙ył zabrzmiec´, dwie kolejne bły- skawice dobitnie ukazały jej cała˛ realna˛ rzeczywistos´c´. Okre˛tke˛, zapla˛tana˛ w roz- cia˛gnie˛te mie˛dzy drzewami sieci rybackie i s´pia˛cych tuz˙ obok w prymitywnym szałasie, opartym o kupe˛ kamieni, trzech nieco obszargałych facetów. Jeden z nich chrapna˛ł, zaryczał przecia˛gle i zakon´czył bulgotliwym mlas´nie˛ciem.
—	Istny cud, z˙e mnie szlag na miejscu nie trafił! — mówiła z irytacja˛ Okre˛t- ka, zda˛z˙aja˛c wygodna˛ s´ciez˙ka˛ dookoła jeziora w strone˛ les´niczówki. — Kretyn´ski pomysł z sieciami! I kto widział tak chrapac´, nosoroz˙ce oddychaja˛ łagodniej, dla- czego ta burza ich nie obudziła?!
Tereska wcia˛z˙ jeszcze czuła resztki słabos´ci w kolanach.
—	To nie ciebie powinien szlag trafic´, tylko mnie. Z˙ ebys´ wiedziała, jak to wygla˛dało. . . To byli chyba kłusownicy, a sa˛dza˛c po ilos´ci butelek, jakie sie˛ tam poniewierały, musieli byc´ kompletnie pijani. Nie obudziłyby ich tra˛by na sa˛d osta- teczny.
—	Chwała Bogu, z˙e mamy gora˛ca˛ herbate˛. Deszcz ustaje, moz˙e da sie˛ rozpalic´ ogien´?
—	Jak ustanie, to owszem. Mam nadzieje˛, z˙e ten podły łajdak tez˙ jest zmok- nie˛ty. . .
Deszcz przestał padac´, zanim doszły do namiotu. Było zaledwie wpół do pierwszej, bła˛kały sie˛ po lesie nie dwies´cie lat, jak twierdziła Okre˛tka, a tylko trzy godziny. Tereska przysta˛piła natychmiast do rozpalania ognia, który tak cudow- nie grzał, s´wiecił i suszył. Miały odziez˙ na zmiane˛ i mogły sie˛ pławic´ w cieple, w swojskim, bezpiecznym miejscu, poz˙eraja˛c swojego we˛gorza, bo cos´ im sie˛ po tym wszystkim od z˙ycia nalez˙ało.
—	Nie namówisz mnie wie˛cej — oznajmiła stanowczo Okre˛tka. — Rezultaty tej s´ledczej pracy, jak dla mnie, sa˛ troche˛ za bardzo wstrza˛saja˛ce. Z dwojga złego juz˙ wole˛ sama rozkopywac´ kurhany. . .
—	

*	*	*

—	Okazuje sie˛, z˙e przed sama˛ burza˛ rozbiłys´my namiot u ujs´cia Gangesu — powiedziała Tereska i rozes´miała sie˛ rados´nie. — Zwiedzamy znacznie wie˛kszy kawałek s´wiata, niz˙ nam sie˛ wydawało.
—	Dziwie˛ sie˛, z˙e nie spotkałys´my cie˛ w tym lesie — wtra˛ciła Okre˛tka z lekkim niesmakiem. — Ona mówi, z˙e spotyka cie˛ w rozmaitych dziwacznych okoliczno- s´ciach, tamte chyba odpowiadały najwie˛kszym wymaganiom.
Siedziały obie na kamieniu w wodzie chlapia˛c nogami. Robin dokonywał ko- rekty ich oz˙aglowania przyczepiaja˛c przes´cieradło na maszcie w sposób nieco

odmienny i, jak twierdził, bardziej racjonalny. Opowiedziały mu juz˙ straszliwych przez˙yciach, spotkawszy go trzeciego dnia po burzy.

o swoich

Słon´ce ls´niło na niebie, pogoda wróciła do równowagi, pieka˛cy upał wska- zywał jednakz˙e, z˙e to nie koniec burz. Ksie˛z˙yc zbliz˙ył sie˛ do nowiu, dopiero za kilka dni mógł sie˛ zacza˛c´ pojawiac´ jego cieniutki sierp odwrócony w prawo. Te- reska i Okre˛tka postanowiły przeczekac´ ten czas pod les´niczówka˛, szczególnie z˙e arystokrata równiez˙ obrał ja˛ sobie na miejsce pobytu. Wiatr wiał z południa, juz˙ drugiego dnia po burzy przyczepiły na maszcie swój re˛cznik ka˛pielowy i udały
sie˛ na zwiedzanie północnych brzegów S´ niardw. Wróciły na wiosłach, tuz˙ przy
samym la˛dzie bowiem złamał sie˛ maszt. Wykonanie drugiego przyszło z łatwo- s´cia˛ i nazajutrz znów wypłyne˛ły. Kamienne kupy lez˙ały dos´c´ rzadko, a wie˛kszos´c´ z nich była porozwalana, co bardzo zdenerwowało Okre˛tke˛.

—	Kiedy on to zda˛z˙ył zrobic´, do licha?! Przeciez˙ oczach!

cały czas mamy go na

—	Wcale nie cały, teraz jestes´my tu, a moz˙liwe, z˙e on kopie z drugiej strony jeziora. Wykorzystuje to, z˙e musimy kupic´ chleb.
Kiedy po dokonaniu zakupów w wiejskim sklepie ruszyły w droge˛ powrotna˛, zza trzcin wychylił sie˛ kajaczek z z˙agielkiem. Tereska dostrzegła go natychmiast, cały czas bowiem rozgla˛dała sie˛ pod pozorem kontemplacji krajobrazu. Siedza˛ca przed nia˛ Okre˛tka miała zapewne oczy z tyłu głowy, bo doskonale widziała te objawy jej turystycznych zainteresowan´ i co jakis´ czas czyniła uwagi to zgryz´liwe, to jadowite, to filozoficzne.
—	No, masz juz˙ tego swojego — powiedziała, dostrzegłszy kajaczek w chwile˛ póz´niej. — Jak on to robi, z˙e płynie pod wiatr?
Robin tajemniczo pokiwał na nie re˛ka˛, popłyne˛ły kawałek za nim i wszyscy razem wyla˛dowali w malutkiej zatoczce z piaszczystym dnem, gdzie oczywis´cie stała jak wół tablica z napisem: „Ka˛piel wzbroniona”. Zatoczka była jednak osło- nie˛ta nieco od strony jeziora i straz˙ wodna nie mogła z daleka widziec´, co sie˛ tam dzieje. Wyka˛pali sie˛ bez przeszkód.
—	Nic o tym nie wiem, z˙eby ta rzeczka nosiła taka˛ egzotyczna˛ nazwe˛ — stwierdził Robin rozweselony wizja˛ ma˛tw i upiorów.
—	

—	Dla nas to jest Ganges i teraz juz˙ przepadło. Zmory strasza˛ nad Gangesem.
—	A czy moz˙na wiedziec´, co wam w ogóle strzeliło do głowy, z˙eby robic´ sobie wycieczke˛ do nieznanego lasu w nocy i w czasie burzy?
Tereska i Okre˛tka spojrzały na siebie i zawahały sie˛. Pierwotnie miały zamiar ukryc´ przed nim fakt s´ledzenia arystokraty. Oszukał je przeciez˙, nie mówił praw- dy. . . Opowies´c´ o przez˙yciach w lesie wyszła im na usta sama i teraz nalez˙ało ja˛ jakos´ uzasadnic´. Ukrywanie prawdy wydało im sie˛ tak okropnie ucia˛z˙liwe i po- zbawione sensu, z˙e nagle zmieniły zdanie. Nie był przeciez˙ wrogiem, był sprzy- mierzen´cem i budził zaufanie. Zreszta˛, moz˙e nie łgał, moz˙e naprawde˛ mys´lał to, co mówił?
—	Powiemy mu, co? — spytała Tereska niepewnie. Okre˛tka wzruszyła ramionami, a potem pokiwała głowa˛.
—	I tak mu powiesz, pre˛dzej czy póz´niej. A poza tym bardzo dobrze, niech nam teraz spróbuje wmawiac´, z˙e wszystko jest normalne i nic w tym nie ma.
Robin przestał dłubac´ w drewnie i popatrzył pytaja˛co.
—	Ten skretyniały hrabia, po pierwsze, jest prawdziwym historykiem sztu- ki — os´wiadczyła Tereska tonem triumfu — a po drugie, robi dziwne machina- cje z właz˙eniem przez okno do własnego pokoju. Wtedy włas´nie wlazł i wylazł, a mys´my poszły za nim zobaczyc´, co zrobi. Co prawda, niewiele udało nam sie˛ zobaczyc´. Jes´li be˛dziesz twierdził, z˙e czynił to dla sportu, z˙eby sie˛ troche˛ pogim- nastykowac´. . .
—	Nic takiego nie zamierzam twierdzic´ — przerwał Robin i podja˛ł prace˛ przy dra˛gu. — Szczególnie z˙e wybrał sobie dosyc´ dziwna˛ pore˛ i nie najlepsze warunki atmosferyczne. To ciekawe, opowiedzcie dokładnie.
Z wielkim przeje˛ciem opisały poczynania arystokraty wyjawiaja˛c tez˙, z˙e za- sie˛gne˛ły o nim dyplomatycznie informacji u pana Strzałkowskiego. Pan Strzał- kowski przysie˛gał, z˙e zna go od wielu lat. Nie przebywał z nim na jeziorach bez przerwy, spotkał go przed sama˛ burza˛ na przystani u wylotu Bełdan i zabrał do les´niczówki. Zwykły przypadek. Arystokrata zas´ od razu rozpocza˛ł swoje małpie zabiegi.
—	Co mnie dziwi, to to, z˙e tak sie˛ pozwalał os´wietlac´ błyskawicom — zauwa- z˙yła Okre˛tka podejrzliwie. — Doskonale go było widac´, miał skafander z kaptu- rem. Nawet sobie pomys´lałam, z˙e moz˙e wie o nas i robi to wszystko na wabia, z˙eby nas pogubic´ w lesie.
—	Prawdopodobnie nie potrafił przewidziec´, w którym momencie błys´nie. I co sie˛ z nim stało w lesie?
—	Nic. Przepadł. Znikł nam z oczu. I co ty na to?
—	Nic. Czy wy musicie sie˛ we wszystko wtra˛cac´?
—	Ja nie — zastrzegła sie˛ pos´piesznie Okre˛tka. — Ona owszem. I w rezultacie ja tez˙, bo ona zawsze mnie namówi. A teraz chodza˛ po mnie te zabytki i denerwuje mnie to niemoz˙liwie. Co by tu zrobic´?
—	

Robin nie odpowiedział. Starannie wydłubywał w drewnie miejsce na sznurek.
—	Nie wtra˛cac´, nie wtra˛cac´ — zirytowała sie˛ nagle Tereska. — Najpierw sa˛ krzyki o tumiwisizm, o zoboje˛tnienie, o egoizm i samolubstwo, z˙e niby całe spo- łeczen´stwo takie parszywe, nikogo nic nie obchodzi, kaz˙dy ma w nosie kradziez˙e mienia, niszczenie s´rodowiska i marnowanie dobra, a jak przychodzi co do czego, to mamy sie˛ nie wtra˛cac´! Włas´nie be˛de˛ sie˛ wtra˛cac´! Nie twierdze˛, z˙e musze˛ latac´ po s´wiecie i specjalnie wyszukiwac´ jakies´ knowania i spiski, ale jes´li mi cos´ samo wpada w re˛ke˛?. . . Nie jest w porza˛dku, to pewne, i dopóki sie˛ nie wyjas´ni, nie zostawie˛ tego w spokoju! Ktos´ tu robi jakis´ kant, a ja sie˛ na kanty nie zgadzam!
—	On robi kant — stwierdziła Okre˛tka szturchaja˛c ja˛ w łokiec´ i wskazuja˛c Robina. — Zobacz, jaki ma wyraz twarzy.
Robin miał wyraz twarzy pełen głe˛bokiego niesmaku.
—	Wtra˛canie sie˛ musi miec´ jakis´ sens — powiedział stanowczo. — Co wła- s´ciwie zamierzasz przez to osia˛gna˛c´?
Tereska popatrzyła na niego i zamilkła. Nie obmys´liła sobie sposobów dzia- łania, była zdania, z˙e we włas´ciwej chwili odpowiedzi udziela˛ okolicznos´ci i na- tchnienie.
Okre˛tka niespodziewanie przyszła jej z pomoca˛.

—	Gdyby  sie˛

okazało, z˙e on cos´

znalazł, zawsze moz˙emy zareagowac´ —

os´wiadczyła spokojnie. — Niekoniecznie rzucaja˛c sie˛ na niego, ale zawiadamia- ja˛c na przykład milicje˛. Wiemy kto, wiemy gdzie, jestes´my s´wiadkami i juz˙ sie˛ nie wyprze. W ostatecznos´ci moz˙emy go nawet zatrzymac´, przedziurawic´ mu ponton albo wypus´cic´ powietrze z kół samochodu. Jez˙eli zajdzie potrzeba i nikt inny tego nie zrobi, trudno, be˛de˛ musiała ja sama. Ale tylko w ostatecznos´ci.
Tereska przys´wiadczała jej kiwaja˛c głowa˛, chociaz˙ miała niejasne wraz˙enie, z˙e zasadniczy sens jej wtra˛cania sie˛ ma jakis´ szerszy zasie˛g.

—	W porza˛dku —  zgodził sie˛

Robin. — Jez˙eli to jest porza˛dny człowiek,

wszystko wam sie˛

uda i moz˙ecie mu narobic´

okropnych kłopotów. Tylko nie

wiem, po co. Ale jez˙eli to przeste˛pca, nic z tego nie wyjdzie, bo on sie˛ potrafi wystrzegac´. Zawsze wam ucieknie, tak jak w tym lesie, i narazicie sie˛ tylko na nieprzyjemnos´ci, a nawet moz˙e na niebezpieczen´stwo. A poz˙ytek z˙aden.
—	No to co zrobic´? — spytała Tereska bezradnie po chwili milczenia.
—	Dac´ mu spokój. Rany boskie, mało tu macie wraz˙en´? Jestes´cie pierwszy raz na Mazurach, całe to z˙ycie tutaj jest dla was nowe, znacie je? Cos´ krzyczy, skrzeczy, pluszcze w trzcinach, wiecie, co? Cos´ ros´nie w lesie, pływa po wodzie, nie macie nawet poje˛cia, co to jest! O, prosze˛. . .
—	Peryskopy — wyrwało sie˛ mimo woli Okre˛tce, bo zza trzcin wypłyne˛ło włas´nie stadko perkozów.
Robina na moment zamurowało.
—	Co takiego?
—	

—	Peryskopy — powtórzyła Okre˛tka lekko zdenerwowana. — No, te, perka- cze. . . Nie, nie tak. . .
—	Pingwiny — powiedziała Tereska gniewnie. — Pulardy, papugi, pawie. My mamy swoje prywatne nazwy i dla nas to sa˛ peryskopy, przyjrzyj sie˛ im. W lesie płynie Ganges, a tu pływaja˛ peryskopy. I juz˙! I nie kołuj mnie tu z˙ywa˛ przyroda˛!
Robin z westchnieniem zawiesił przes´cieradło na maszcie i wypróbował jego działanie.
—	No, troche˛ lepiej. Moz˙ecie pływac´ nawet pod ka˛tem do wiatru. Gdzie sie˛ teraz wybieracie?
—	Teraz nigdzie, a potem na Jezioro Nidzkie. Ale bardzo potem, bo to juz˙ be˛dzie ostatni kawałek naszej podróz˙y.
Tereska była pełna mieszanych uczuc´. Z jednej strony to, co mówił Robin, brzmiało rozsa˛dnie i wymagało uwzgle˛dnienia, teoretycznie che˛tnie by sie˛ z nim zgodziła. Z drugiej jednak we˛ch podpowiadał jej istnienie czegos´ podejrzanego, wyraz´nie czuła won´ tajemnicy. Z trzeciej z˙al jej było zagadki, która˛ miałaby po- rzucic´, traca˛c nadzieje˛ na jakiekolwiek wyjas´nienia.

—	Przeciez˙

ja wiem, z˙e ty wiesz — powiedziała znienacka. — I ty wiesz,

z˙e ja wiem, z˙e ty wiesz. Rozumiem, z˙e usiłujesz odsuna˛c´ nas od wydarzen´, bo i przeszkadzamy, i nie chcesz nas naraz˙ac´, ale ja sie˛ na to nie zgadzam. Wyjas´nij cos´ przynajmniej!
Robin przyjrzał sie˛ jej z uwaga˛ i zastanawiał sie˛ przez chwile˛.
—	Tyle wiem, co i wy, a nawet chwilami nieco mniej — rzekł w kon´cu. — Ale dobrze, wyobraz´my sobie, z˙e jest afera, ja tez˙ słyszałem jakies´ plotki i tez˙ mnie to interesuje. Zamierzam sie˛ dowiedziec´, o co chodzi, łatwiej mi to pewnie przyjdzie niz˙ wam, i jak sie˛ dowiem, wszystko wam zdradze˛. Moz˙esz chyba poczekac´ do tego czasu?
—	Bezczynnie?
—	No, jes´li te˛ cała˛ robote˛ na biwaku nazywasz bezczynnos´cia˛. . .

*	*	*

—	On ma do ciebie anielska˛ cierpliwos´c´ — powiedziała Okre˛tka, kiedy juz˙ jadły kolacje˛, siedza˛c po turecku w namiocie, Na dworze lało, grzmiało i błyska- ło. — Przeciez˙ wyraz´nie widac´, z˙e jest w to wszystko zamieszany i nie moz˙e sie˛ przyznac´. A ty sie˛ czepiasz i czepiasz jak rzep psiego ogona.
—	Włas´nie tez˙ mi sie˛ wydaje, z˙e jest zamieszany, i dlatego sie˛ czepiam. Niech sie˛ przyzna, to dam mu s´wie˛ty spokój.
—	Juz˙ to widze˛. Nie chce˛ cie˛ martwic´, ale wcale nie jestem pewna, czy on nie jest wspólnikiem arystokraty. Razem tu uprawiaja˛ te˛ swoja˛ krecia˛ robote˛.
—	Rozbójnik-dz˙entelmen? — ucieszyła sie˛ Tereska. — Prawdziwy Robin Ho-
od?

—	Widze˛, z˙e ci sie˛ to nawet dosyc´ podoba. — Okre˛tka była pełna dezaproba- ty. — Mnie nie. Ja jestem zdegustowana. W takiej głupiej sytuacji wolałabym nie miec´ do czynienia z osobami niepewnymi.
—	W jakiej głupiej sytuacji? Okre˛tka omal sie˛ nie udławiła.
—	Czy masz zac´mienie umysłu? Chora jestes´? Uwaz˙asz, z˙e juz˙ wszystko jest jasne, proste i w porza˛dku?
Tereska poczuła sie˛ nieco zaskoczona i zdezorientowana. Okre˛tka była wyraz´- nie wzburzona i pełna rozgoryczenia, wszystko wskazywało, z˙e ma jakies´ nowe pogla˛dy na tajemnicza˛ afere˛.
—	Co masz na mys´li? Nic nie jest jasne ani tym bardziej w porza˛dku. I co?
—	I to, z˙e teraz dopiero nie moz˙emy tego tak zostawic´! — wykrzykne˛ła Okre˛t- ka, usiłuja˛c zmierzwic´ sobie włosy na głowie. Trafiła w nie łyz˙ka˛ i zaniechała usiłowan´. — Mamy juz˙ dwóch, którzy robia˛ cos´ podejrzanego! To jest jedna szaj- ka, ja ci to mówie˛! I musi chodzic´ o jakies´ pote˛z˙ne rzeczy, bo dla byle czego ani kos´cisty, stary pryk nie właziłby oknem na pierwsze pie˛tro, ani ten twój cudownie pie˛kny Robin nie cackałby sie˛ z toba˛ jak ze s´mierdza˛cym jajkiem! Nie zniose˛ tego i szlag mnie trafi! Boje˛ sie˛! Rozumiesz? Boje˛ sie˛ jak tra˛ba powietrzna i musze˛ sie˛ wtra˛cac´!!!
—	Dlaczego jak tra˛ba powietrzna? — spytała zdumiona Tereska, mocno oszo- łomiona wybuchem przyjaciółki.
—	Nie wiem! Wszystko jedno! Jak cokolwiek innego!
We wzburzeniu chwyciła garnek, w którym tym razem były jagody z mlekiem i cukrem, i wpakowała sobie do ust czubata˛ łyz˙ke˛ specjału. Tereska z niepokojem pomys´lała, z˙e jes´li Okre˛tka teraz, nie daj Boz˙e, prychnie, wszystko w namiocie

upstrzy sie˛

fioletowymi kropkami. Równoczes´nie ucieszyła sie˛

nadzwyczajnie.

W głe˛bi duszy absolutnie nie wierzyła w przeste˛pczos´c´ Robina, miała granitowa˛ pewnos´c´, z˙e on musi byc´ porza˛dnym człowiekiem, ale nie miała nic przeciwko temu, z˙eby Okre˛tka trwała przy swoich podejrzeniach. Dzie˛ki temu nie musiała juz˙ pchac´ jej do czynu i namawiac´, wreszcie doczekała sie˛ aktywnej współpracy!
—	Doskonale — powiedziała z nie skrywanym zadowoleniem. — To znaczy, z˙e wtra˛camy sie˛ dalej? Skon´cz te jagody, deszcz nie deszcz, trzeba obejrzec´ kupe˛ nad Gangesem.
—	Jaka˛ ku. . . A! Te˛, przy której nocowałys´my? Tam gdzie mnie złapało w sie- ci? Po co?
—	Zobaczyc´, czy juz˙ ja˛ rozkopał. Moz˙e tam go wreszcie przyłapiemy. Kłu- sownicy mogli mu troche˛ przeszkodzic´.
Wieczorem burza przeszła, wypogodziło sie˛. Kupa nad Gangesem lez˙ała nie- zmieniona i w doskonałym stanie, chociaz˙ po kłusownikach nie zostało najmniej- szego s´ladu. Obie zdziwiły sie˛, dlaczego ten be˛cwał jeszcze sie˛ do niej nie dobrał, i uznały ja˛ za swoja˛ najwie˛ksza˛ szanse˛. Zaproszone przez pan´stwa Strzałkowskich

na poz˙egnalny pocze˛stunek przez cała˛ reszte˛ wieczoru nie odrywały oczu od zwy- rodnialca, który uporczywie prezentował pogode˛ ducha i beztroski nastrój.

Wyła˛cznie przypadek sprawił, z˙e natkne˛ły sie˛

na niego nazajutrz. Okre˛tka

gwałtownie domagała sie˛ ryb, twierdza˛c, z˙e fosfor wspomoz˙e ich umysły. Zdo- pingowana jej naleganiami Tereska załoz˙yła na noc przyne˛te˛ na we˛gorza, chociaz˙ niewielka˛ miała nadzieje na łup. W nocy jednak budziła sie˛ kilkakrotnie, az˙ wresz- cie postanowiła wstac´ i sprawdzic´. Było jeszcze prawie ciemno, ledwie zaczynało s´witac´.
Stwierdziwszy brak zdobyczy, nieco rozczarowana, pomys´lała, z˙e skoro juz˙ i tak wstała, mogłaby spróbowac´ połowic´ zwyczajne ryby. Wiatr ucichł, jezioro było spokojne, ryby miały prawo rozpocza˛c´ z˙erowanie po burzy. Zabrała we˛dke˛, bez najmniejszego szelestu weszła do składaka i wsune˛ła sie˛ w trzciny.
Widok arystokraty niepomiernie ja˛ zaskoczył. Najpierw zobaczyła jakis´ ruch przy pomos´ciku, potem rozpoznała rzucony na wode˛ ponton, potem zorientowała sie˛, z˙e arystokrata cicho płynie w jej kierunku. Znieruchomiała na składaku za- słonie˛ta szuwarem. Arystokrata przepłyna˛ł obok, zauwaz˙yła, z˙e miał we˛dki w po- krowcu.
Odczekała chwile˛, wylazła po dziobie składaka na la˛d i pope˛dziła do namio- tu. Wyrwana ze snu Okre˛tka w pierwszej chwili próbowała wyruszyc´ na s´ledcza˛ wyprawe˛ w nocnej koszuli, Tereska jednak nakłoniła ja˛ do zmiany odziez˙y.
—	Nie łomocz tak kopytami, lecisz jak stado bawołów — skarciła ja˛ szep- tem. — Głos po wodzie niesie. Z˙ ebys´ sie˛ nie waz˙yła pukna˛c´ ani plusna˛c´, ani nic!
—	Moz˙e lepiej la˛dem. . .
—	A jak on płynie gdzie indziej? Arystokrata zgina˛ł im z oczu. Stopniowo za- czynało sie˛ rozwidniac´ i dostrzegły go wreszcie kilkadziesia˛t metrów dalej. Płyna˛ł przy samych trzcinach, pontonik przes´lizgiwał sie˛ zre˛cznie i cicho pomie˛dzy szu- warami. Z przeciwległego brzegu dobiegły jakies´ dz´wie˛ki, ludzkie głosy i stuk wioseł.
—	O wpół do trzeciej rano ruch tutaj jak na odpus´cie — mrukne˛ła Tereska. Arystokrata przepłyna˛ł kawałek za ujs´cie Gangesu. Gdzies´ tam, w pobliz˙u,
znajdowała sie˛ kupa kamieni. Teraz powinien wyla˛dowac´ i zabrac´ sie˛ do roboty.
Nic podobnego nie uczynił. Tereska i Okre˛tka ukryte w trzcinach z najwyz˙- szym zdumieniem ujrzały, z˙e najzwyczajniej w s´wiecie wybrał sobie oczko, unie- ruchomił ponton, zarzucił we˛dke˛ o wyja˛tkowo krótkim, grubym we˛dzisku i za- stygł nad nia˛ w bezruchu.
Po nieskon´czenie długiej chwili Tereska poruszyła sie˛.
—	Jak on, to i ja — szepne˛ła niez˙yczliwie i równiez˙ zarzuciła we˛dke˛. Arystokrata musiał byc´ kretynem. Po dłuz˙szej obserwacji udało im sie˛ stwier-
dzic´, z˙e przy owym krótkim we˛dzisku miał kołowrotek. Na kołowrotku zamierzał łowic´ uklejki, płotki i okonie! Prawdopodobnie i haczyk miał nieodpowiedni, bo nic mu sie˛ nie łapało, wyja˛ł we˛dke˛, oparł ja˛ pionowo na kolanie, jej koniec ledwo

sterczał nad trzciny, i cos´ poprawiał przy owym kołowrotku, bez mała dotykaja˛c go nosem.
—	S´ lepa komenda, półgłówek, złos´liwy maniak i w ogóle idiota — wyliczała
szeptem Tereska, łowia˛c ryby w przedziwny sposób, bez podrywania we˛dki, jedy- nie przycia˛gaja˛c ja˛ do składaka i chwytaja˛c od razu za z˙yłke˛, z˙eby unikna˛c´ hałasu. Łapały sie˛ jak na złos´c´. — Nie mam juz˙ do niego cierpliwos´ci! Tylko na ryby tu przypłyna˛ł?!
—	Moz˙e on nas widzi i dlatego tak sie˛ wygłupia? — szepne˛ła Okre˛tka, pchaja˛c ryby do plastykowego worka z woda˛, z˙eby sie˛ nie rzucały.
Arystokrata był tak denerwuja˛cy, z˙e prawdopodobnie zostawiłyby go i wróciły do domu, gdyby nie połów. Był obfitszy, niz˙ moz˙na sie˛ było spodziewac´. S´ ledzony maniak zanurzał we˛dke˛ rzadko, prawie przez cały czas szarpał sie˛ z kołowrotkiem,
który doprawdy nie wiadomo do czego mu był potrzebny. Słon´ce wzeszło za pa- sem mgieł, wreszcie pojawiło sie˛ na niebie. Arystokrata zrezygnował ze swoich głupich zaje˛c´ pare˛ minut po pia˛tej, złoz˙ył we˛dke˛ i uja˛ł wiosło. Tereska i Okre˛tka zda˛z˙yły sie˛ wepchna˛c´ głe˛biej w trzciny.
Ponownie przybyły na to miejsce tegoz˙ dnia po południu z zamiarem nazbie- rania malin. Obok ich pierwszego na tych terenach biwaku rósł najpie˛kniejszy maliniak i miały nadzieje˛, z˙e pomimo burz cos´ tam ocalało. Pan´stwo Strzałkow- scy odpłyne˛li w południe, arystokrata razem z nimi.
Wysiadły na la˛d, przeszły zaledwie pare˛ kroków i stane˛ły jak wryte. Kamienny kopiec rozwalony był gruntownie, w miejscu omszałych głazów ział wielki dół. Przez chwile˛ nie wierzyły własnym oczom.
—	Kiedy on to zda˛z˙ył zrobic´? — spytała w osłupieniu Okre˛tka.
—	Przeciez˙ miałys´my go na oczach cały czas! — wykrzykne˛ła nie mniej zdu- miona Tereska. — Wczoraj to lez˙ało, prawda?
—	No, lez˙ało. Wczoraj. Wieczorem.
—	Pilnujemy go od s´witu! Jakim sposobem zda˛z˙ył?!
—	Nie wiem. Nic nie zda˛z˙ył. Załatwił to siła˛ woli.
—	Zdalnie? Z tej łódki?
—	
—	No przeciez˙ s´ciach?

nie przylazł tu chyba wczes´niej, w kompletnych ciemno-

—	Nawet gdyby, to nie zda˛z˙yłby wykopac´ tego, wrócic´ la˛dem do domu i znów wyruszyc´ przed s´witem. I po co miałby tu pchac´ sie˛ jeszcze raz?
—	No tak — powiedziała Okre˛tka pose˛pnie po chwili milczenia. — Wszystko jasne. On ma wspólnika. Wspólnik kopał, a on na wodzie pilnował, czy kto nie idzie. To znaczy nie płynie. I zdaje sie˛, z˙e znamy wspólnika.
Przez krótki moment Tereska miała przed oczami obraz Robina odwalaja˛cego głazy i kopia˛cego dół, ale i to nie zdołało zachwiac´ jej niezłomnej wiary. Nawet jej sie˛ dos´c´ podobał przy tym zaje˛ciu, na wszelki wypadek jednakz˙e usune˛ła obraz

sprzed oczu. Obeszła dół, spróbowała popchna˛c´ tego usiadła na nim.

kamien´, nie ruszył sie˛, wobec

—	To, jest powaz˙na sprawa — os´wiadczyła uroczys´cie! — Teraz dopiero mu- simy sie˛ tak naprawde˛ zastanowic´. . .

*	*	*

W dziesie˛c´ dni póz´niej, wypla˛tawszy sie˛ wreszcie z campingów, pól namioto- wych, obozów z˙eglarskich, kajaków i wycieczek pod Rucianem, rozbiły namiot nad upragnionym Jeziorem Nidzkim, w pobliz˙u les´niczówki. Rozległe znajomo- s´ci pana Salera, z˙yczliwie słuz˙a˛cego cennymi radami, pozwoliły nawia˛zac´ kontakt z naste˛pnym les´niczym, który po krótkim oporze udzielił zezwolenia na biwak.
Ksie˛z˙yc zbliz˙ał sie˛ do pełni, pie˛kna pogoda utrwaliła sie˛ na nowo, dookoła było wszystko: ryby, maliny, jagody, las, kaczki, perkozy i nawet grzyby, nastrój Tereski i Okre˛tki wyda wał sie˛ jednakz˙e dos´c´ ponury.
—	Mam wraz˙enie, z˙e zrobił sie˛ sierpien´ — mówiła z uraza˛ Okre˛tka, czysz- cza˛c wyschnie˛te nieco kurki. — Pienia˛dze nam sie˛ kon´cza˛. Jez˙eli be˛dziemy jadły te rzeczy sta˛d, wytrzymamy do kon´ca wakacji, wie˛c ba˛dz´ uprzejma łapac´, co po- padnie. Gorzej, z˙e nie wiadomo, co z tym bydlakiem. Co on sobie mys´li?
Tereska poprawiała we˛dzarnie˛, zbudowana˛ ze wzgle˛du nie tylko na przewi- dywanego we˛gorza, ale takz˙e na mniejsze rybki, których bezustanne smaz˙enie mogło sie˛ w kon´cu znudzic´. Z pobliskiego kopca przyniosła kilka kamieni i teraz uklepywała osobliwa˛ budowle˛.
—	Nie wiem, czy nie lepiej nie mys´lec´, co on mys´li — powiedziała pose˛p- nie. — W ogóle nie wiem, czy nie lepiej wcale nie mys´lec´. Zdaje sie˛, z˙e to szko- dzi.
—	A owszem — przyznała jadowicie Okre˛tka. — Wprawdzie nie nam, ale za to porza˛dnie. . .
Tereska obrzuciła ja˛ spojrzeniem pełnym niesmaku i podparła solidniej pół ko- mina z blachy. Ostatnie wydarzenia zdegustowały ja˛ i napełniły znieche˛ceniem. Juz˙ zdawało sie˛, z˙e głe˛bokie, rozsa˛dne rozwaz˙ania i szczegółowe przemys´lenia dadza˛ poz˙a˛dane rezultaty, juz˙ arystokrata prawie mógł byc´ złapany na gora˛cym uczynku, juz˙ w porannej mgle przed s´witem natrafiły na akcje˛ rozkopywania na- ste˛pnego kurhanu, kiedy starannie zaplanowany czyn przeistoczył sie˛ w okropna˛ pomyłke˛.
Inwigilacja złoczyn´cy była niewykonalna, oddalił sie˛ bowiem samochodem, do którego dopłyne˛li z nim pan´stwo Strzałkowscy. Przyjaciółki doszły zatem do wniosku, z˙e jedyna˛ szanse˛ da im stróz˙owanie przy kamiennych kopcach, które ku południowi trafiały sie˛ rzadziej, ograniczaja˛c moz˙liwos´ci. Zdecydowane zatrzy- mac´ przeste˛pce˛ i nie pozwolic´ mu uciec, wybrały na chybił trafił pote˛z˙ny stos nad

sama˛ woda˛ i zmarnowały w pobliz˙u dwie noce. Druga omal nie zakon´czyła sie˛ sukcesem.
Ockna˛wszy sie˛ przed s´witem z głe˛bokiego snu, który miał byc´ pilnym czuwa- niem, ujrzały przy upatrzonym kopcu jakis´ ruch. Poprzez krzewy, zaros´la i mgłe˛ niewiele mogły dostrzec, nie przejmowały sie˛ tym jednak, zgodnie z planami bo- wiem zamierzały odnalez´c´ s´rodek lokomocji bandyty, samochód lub tez˙ ponton. Po krótkich poszukiwaniach natrafiły na ten ostatni. Lez˙ał na brzegu kilkadziesia˛t metrów dalej, niedbale rzucony, bez powietrza, w towarzystwie jakichs´ worków i plecaka. Czasu było mało, zwyrodnialec mógł nadejs´c´ w kaz˙dej chwili.
—	Rozszarpac´ tak, z˙eby od razu zauwaz˙ył — szeptała rozgora˛czkowana Te- reska. — Z˙ eby przypadkiem nie nadmuchał i nie odpłyna˛ł, bo sie˛ wszystko utopi na s´rodku jeziora! Wycia˛c´ wielka˛ dziure˛. . . ,
—	Czym? — odszepne˛ła do szalen´stwa zdenerwowana Okre˛tka. — Nie wzie˛- łys´my noz˙yczek! Nie mamy noz˙a! Nic nie mamy! Przegryz´c´?. . .
Tereska teraz dopiero us´wiadomiła sobie, z˙e istotnie zapomniały o zabraniu stosownego narze˛dzia. W sytuacjach podbramkowych jednakz˙e mys´lało jej sie˛ bardzo szybko.
—	Głupias´. Czekaj. . . Wtyczke˛! Zabrac´ mu wtyczke˛. Pre˛dko, szukaj wtyczki!
—	
Wtyczka była przywia˛zana sznureczkiem, dos´c´

cienkim i niezbyt mocnym,

który z łatwos´cia˛ dało sie˛ cze˛s´ciowo przegryz´c´, a cze˛s´ciowo urwac´. Zadowolone z przedsie˛wzie˛cia cofne˛ły sie˛ ze swym łupem w zaros´la. Ruch przy kopcu ustał. Po bardzo długim czasie ukazał sie˛ włas´ciciel pontonu i wówczas tak Teresce, jak i Okre˛tce zrobiło sie˛ słabo.
Wcale nie był to arystokrata. Wcale nie szukał skarbów. Wybrał sie˛ na ryby i kopał robaki, które miał w plastykowym woreczku razem z ziemia˛. W dodat- ku ograbiony z wtyczki ponton wcale nie był smukła˛ łódeczka˛ arystokraty, tylko zwyczajnym pontonem zaokra˛glonym ze wszystkich stron. Nieszcze˛sny we˛dkarz w osłupieniu ogla˛dał szcza˛tki sznureczka, drapia˛c sie˛ w głowe˛.
—	Obcy człowiek! — je˛czała rozpaczliwie Okre˛tka w krzakach. — Napadły- s´my obcego człowieka! Co robic´. . .
—	
—	Rzuc´ mys´lał!

mu! Rzuc´

mu, do licha, i zwiewajmy! Wszystko jedno, co be˛dzie

Okre˛tka wykonała wspaniały, acz nerwowy zamach, lekka wtyczka poleciała w zupełnie innym kierunku, niz˙ powinna, odbiła sie˛ od gałe˛zi olchy i chlupne˛ła w bagniste trzciny. Na dalsze efekty swojego działania przyjaciółki juz˙ nie czeka- ły. . .
—	To jest jedna z ostatnich kup, których jeszcze nie rozkopał — zauwaz˙yła Tereska w zamys´leniu, wcia˛z˙ uklepuja˛c we˛dzarnie˛. — Jes´li do tej pory nie skon´- czył jeszcze roboty i nie uciekł, jest szansa, z˙e tu przyjdzie. Nasze mys´lenie ma fatalne skutki, moim zdaniem, nalez˙y działac´ na z˙ywioł.
—	

Okre˛tka westchne˛ła cie˛z˙ko i z nieche˛cia˛ popatrzyła w kierunku malutkiego cypelka, stanowia˛cego jakby pagórek, na którym zasłonie˛ty dokładnie krzewami i wysoka˛ trzcina˛ wznosił sie˛ kopiec kamieni.
—	Nie wiem, co to znaczy na z˙ywioł — mrukne˛ła.
—	S´ lepo. Pre˛dzej trafimy na niego przypadkiem niz˙ specjalnie. Z´ le to zrobi- łam, powinnam była przewidziec´ miejsce na patelnie˛. Czekaj, przyniose˛ jeszcze pare˛,
Okre˛tka cia˛gle czys´ciła grzybki. Tereska ogołociła do reszty kopiec z lez˙a˛cych luzem na wierzchu kamieni, pozostawiaja˛c tylko wielkie, płaskie głazy.
—	Jakis´ pacan łowi ryby — os´wiadczyła z niesmakiem, rzucaja˛c swój cie˛z˙ar obok we˛dzarni. — Głupi czy co, wybrał sobie miejsce bez mała na s´rodku jeziora. Na wieloryba sie˛ zaczaja.
—	
Okre˛tka z roztargnieniem popatrzyła na jakiegos´

człowieka w łódce, który

zarzucił we˛dke˛ kilkadziesia˛t metrów od nich i trwał w bezruchu te˛po wpatrzony w spławik.
—	Zdenerwowałas´ mnie — powiedziała niespokojnie. — Moz˙e rzeczywis´cie znalazł juz˙ swoje i uciekł?
—	Nie, zmieniłam zdanie. Gdyby znalazł, Robin by nam powiedział.
—	Robin, Robin! Fige˛ by nam powiedział! Zmył sie˛ i s´ladu po nim nie ma! Jest wspólnikiem arystokraty, uciekł razem z nim.
—	I wobec tego uwaz˙asz, z˙e go wie˛cej nie spotkamy?
Okre˛tka zawahała sie˛. Taka ewentualnos´c´ w ogóle nie mogła wchodzic´ w ra- chube˛, na własne oczy widziała, z˙e mie˛dzy nim a Tereska˛ zale˛gło sie˛ cos´, co w z˙a- den sposób nie zdołałoby sie˛ nagle unicestwic´. Musieli sie˛ spotykac´. Jak w takim razie pogodzic´ ten przymus z hipotetycznym rabunkiem i ucieczka˛?
—	Nie wiem. Gdyby był prawdziwym Robin Hoodem, sprawa byłaby pro-
—	
sta. Zaczaiłby sie˛

gdzies´ po drodze, napadłby na ten powóz, którym be˛dziemy

wracały do domu, porwałby cie˛, i z głowy. Z˙ yłabys´ sobie w komnacie w jakiejs´ jaskini w otoczeniu skarbów i nikt by sie˛ nie czepiał. Przez to, z˙e sa˛ inne czasy, wszystko sie˛ okropnie komplikuje. Co masz na mys´li mówia˛c, z˙e spotkamy go przypadkiem?
—	Robina?
—	Nie, arystokrate˛
—	Włas´nie nie wiem. Musimy po prostu bła˛kac´ sie˛, gdzie popadnie, i cier- pliwie czekac´. Czatowanie nam nie wychodzi, moz˙liwe, z˙e on sie˛ orientuje, z˙e czatujemy, i czeka, az˙ nam sie˛ znudzi. Trafienie przypadkiem zaskoczy go. . .
—	
—	Nas  równiez˙
—	
zauwaz˙yła Okre˛tka krytycznie. — Co wtedy zrobimy?
—	
Zepsujemy dla odmiany cudzy samochód?
—	Nie wiem, moz˙e go spłoszymy i moz˙e tak be˛dzie akurat najlepiej?
—	Albo moz˙e same sie˛ spłoszymy. Kiedy dusimy grzybki?
—	W trakcie kolacji. Teraz najwyz˙szy czas na ryby, idziemy!
—	

Jedno oczko w trzcinach w pobliz˙u namiotu okazało sie˛ szczególnie szczodre. Facet w łódce zazdros´nie obserwował błyskaja˛ce w słon´cu rybki, które raz po raz trzepotały sie˛ na kon´cu we˛dki Tereski. Z daleka było widac´, z˙e ma ponury i niez˙yczliwy wyraz twarzy.
—	Jeszcze nas napadnie, z˙eby to odebrac´ — zauwaz˙yła Okre˛tka z niepoko- jem. — Patrzy jak bazyliszek. Nic mu nie bierze, a nam raz za razem.
—	A kto mu kaz˙e łowic´ w takim kretyn´skim miejscu? Poza tym on pewnie poluje na duz˙ego szczupaka.
—	Szczupak szczupakiem, ale na we˛gorze mogłabys´ sie˛ zaczaic´.
—	Zostawie˛ we˛dki na noc. Zrobie˛ z leszczyny jeszcze jedna˛, haczyków mi wystarczy. Zarzuce˛ trzy, chcesz?
W produkcji we˛dek z leszczyny Tereska nabrała juz˙ niezłej wprawy. Nauczona smutnym dos´wiadczeniem, przymocowała je bardzo porza˛dnie do drzew i krza- ków. Rosówki po długich poszukiwaniach wybrała is´cie rekordowe.

Musiały tez˙

bardzo smakowac´

we˛gorzom, bo nazajutrz rano wszystkie trzy

z˙yłki okazały sie˛ przegryzione. Okre˛tka zdenerwowała sie˛ do szalen´stwa.
—	To jest niemoz˙liwe, z˙eby zwyczajny we˛gorz tak łatwo przegryzł porza˛dna˛, nylonowa˛ z˙yłke˛! Ja w to nie wierze˛!
—	Kto ci powiedział, z˙e łatwo? Musiał sie˛ zdrowo name˛czyc´.
—	Nie wierze˛! To ten łobuz z łódki nam ukradł. Podpłyna˛ł i odcia˛ł specjalnie, z˙ebys´my mys´lały, z˙e przegryzł!
—	To nie on przegryzł, to we˛gorz.
—	Wszystko jedno! Jedna˛, rozumiem, niechby dwie, ale wszystkie trzy? Wi- działas´, jak patrzył? Jestem pewna, z˙e to on! Niech sie˛ tu jeszcze raz pokaz˙e!. . .
Krwioz˙erczos´c´ Okre˛tki w stosunku do faceta na łódce nie skon´czyła sie˛ na okrzyku. Kiedy krótko przed zachodem słon´ca znów podpłyna˛ł i zacza˛ł łowic´, rzu- cała mu spojrzenia, które, gdyby miał cien´ przyzwoitos´ci, zamieniłyby go w kup- ke˛ zawstydzonego popiołu. Tereska nie była całkowicie przekonana, z˙e to istotnie niefortunny we˛dkarz ukradł im we˛gorze, niemniej te˛ moz˙liwos´c´ brała pod uwage˛. Postanowiła naste˛pnego dnia wczes´niej sprawdzic´ rezultaty połowu.
Obudziwszy sie˛ tuz˙ po wschodzie słon´ca, ziewaja˛c wylazła z namiotu i uda- ła sie˛ nad brzeg. Nie kryła sie˛, nie przyszło jej to nawet do głowy, z trzaskiem rozsuwała krzaki sie˛gaja˛c po we˛dke˛.
Cos´ zaszeles´ciło gwałtownie ws´ród trzcin i zsune˛ło sie˛ do wody. W stronie

cypelka z kamieniami szuwary kołysały sie˛, ktos´ przedzierał sie˛

przez nie, nie

wiadomo, łódka˛ czy na piechote˛. Tereska z brzegu nic nie mogła dojrzec´. Pope˛- dziła do składaka, zacze˛ła go spychac´, zaniechała tego, pope˛dziła do namiotu po wiosła i obudziła Okre˛tke˛.
—	Obudz´ sie˛! Rusz sie˛! Lec´ na brzeg, a ja popłyne˛ woda˛! Ktos´ tu jest, pe˛ta sie˛, uciekł!
—	

Wyrwana ze snu Okre˛tka, przepełniona wyła˛cznie mys´la˛ o we˛gorzach, pla˛cza˛c sie˛ w nocnej koszuli, boso i troche˛ nieprzytomnie, ruszyła niepewnym truchtem w strone˛ cypelka, który był najwyz˙szym punktem terenu. Niedokładnie rozumiała, o co Teresce chodzi, w kaz˙dym razie dla we˛gorzy była gotowa na wszystko.
Tereska zepchne˛ła składak i wlazła don´ w piz˙amie. Z daleka usłyszała wyraz´- ne odgłosy wiosłowania. Mały cypelek zasłaniał jej dalszy cia˛g jeziora. Kiedy od- biła od brzegu i rozejrzała sie˛, nie zobaczyła nikogo, a odgłosy ucichły. Pomys´lała, z˙e ów ktos´ schował sie˛ w trzcinach i pre˛dzej dostrzez˙e go Okre˛tka z wysokiego brzegu niz˙ ona z wody.
Okre˛tka dotarła do kamieni i tu wydała okrzyk zaskoczenia. Oprzytomniała nagle, we˛gorze wyleciały jej z głowy, serce załomotało. Pozostawione w spoko- ju przez Tereske˛ głazy były cze˛s´ciowo wygrzebane z ziemi, wyraz´nie naruszone i okopane dookoła. Pod jednym widniał wielki dół. Stała w miejscu, gora˛czko- wym szeptem wzywaja˛c przyjaciółke˛.
—	Spłoszyłam go — domys´liła sie˛ z przeje˛ciem Tereska. — A widzisz, mówi- łam, z˙e na z˙ywioł lepiej! Widocznie akurat zacza˛ł kopac´. Po cos´ mnie tu wołała, do licha, przez ten czas zda˛z˙ył uciec. Byłabym go dogoniła, schował sie˛ w trzci- nach, nie siedziałby w nich do kon´ca z˙ycia!
—	No i co by ci z tego przyszło? Bezczelne zwierze˛, cia˛gle nam bruz´dzi pod nosem. Ale popatrz, to znaczy, z˙e jeszcze nie znalazł, a juz˙ mu niewiele miejsc zostało. Słuchaj, to jest s´wietny pomysł z tym płoszeniem, gdyby go tak płoszyc´ za kaz˙dym razem? Ze zdenerwowania popełni jakis´ bła˛d!
—	Jeszcze lepiej byłoby płoszyc´ go w s´rodku kopania — oz˙ywiła sie˛ Tere- ska. — Po odwaleniu tych wielkich kobył. Ja do nich nie mam siły, on by odwalił i uciekł, a my bys´my spokojnie poszukały pod nimi. Teraz to juz˙ ma sens, ostatnie kamienie!
Okre˛tka otrzez´wiała wreszcie całkowicie.
—	Pomysł jest doskonały, tylko obawiam sie˛, z˙e wtedy on by spłoszył nas, az˙ by nam w pie˛ty poszło. On sie˛ nas wcale nie boi.
—	A teraz uciekł!
—	Teraz uciekł, bo pewnie nie wiedział, z˙e to ty.
—	W takim razie nalez˙ałoby go płoszyc´ tak, z˙eby nie wiedział, kto! Z˙ eby sie˛ nie połapał. W przebraniu albo z ukrycia.
—	Mnie sie˛ wydaje, z˙e teraz uciekł tylko dlatego, z˙e nic nie znalazł i juz˙ i tak odchodził. Tyle z˙e odszedł troche˛ pre˛dzej — powiedziała Okre˛tka z namysłem i zajrzała do dołu. — Rozkopane dokładnie i wygla˛da, jakby zepchna˛ł te głazy z powrotem.
Tereska równiez˙ zajrzała do dołu.
—	Gdyby znalazł, uciekłby jeszcze pre˛dzej. W połowie kopania, mówie˛ ci, to jedyne wyjs´cie! Co za okropnos´c´, z˙e nie moz˙na przewidziec´, w których kamie- niach be˛dzie grzebał teraz!
—	

—	Pewnie w którychs´ naste˛pnych. W tych na tamtym brzegu.
—	Teren do bani, ła˛czka dookoła i trzciny rzadkie, nawet nie ma sie˛ gdzie schowac´. Nie be˛dziemy go przeciez˙ straszyc´ w przes´cieradłach, jako duchy. A na- ste˛pne sa˛ z pie˛c´ kilometrów sta˛d, nie wiem, czy sie˛ tam nie przenies´c´, ale zdaje sie˛, z˙e tam nie ma dobrego miejsca na biwak.
—	Moz˙emy popłyna˛c´ po s´niadaniu i obejrzec´. . .
Nagle obie przypomniały sobie o we˛gorzach. Porzuciły dół i Tereska wycia˛- gne˛ła we˛dki. Jedna z˙yłka była znów przegryziona, na drugiej kiwał sie˛ pusty ha- czyk, na trzeciej zas´ wiło sie˛ i miotało jakies´ byle co. Mały we˛gorzyk, długos´ci mniej niz˙ trzydzies´ci centymetrów.
—	Przegryzło, przegryzło! — irytowała sie˛ Okre˛tka. — Wcale nie przegryzło, łobuz ukradł!
Tereska uwaz˙nie ogla˛dała koniec z˙yłki.
—	Czy ja wiem, jakos´ tu mało s´ladów ze˛bów. Moz˙e i masz racje˛, ona troche˛ wygla˛da jak odcie˛ta. Kiedy on zda˛z˙ył?
—	Bo ty głupia jestes´, to wcale nie arystokrata uciekał teraz ani nie jego wspólnik, tylko ta zawistna jołopa. Sama widzisz, zacza˛ł od tamtej strony, ukradł pierwszego, na pewno był wielki jak krokodyl! A do ostatniej we˛dki jeszcze nie doszedł! Niech ja go na tym złapie˛! W ogóle nie ide˛ spac´, cała˛ noc be˛de˛ pilnowac´, co to jest, z˙eby jakies´ bydle˛ kradło nam podstawowe poz˙ywienie!
—	Rzeczywis´cie, trzeba cos´ z tym zrobic´, bo mi w kon´cu haczyków zabrak- nie — rzekła Tereska z troska˛. — Albo złapiemy drania, albo be˛dziemy musiały zrezygnowac´ z wie˛kszych ryb. Niechby nam chociaz˙ łajdak oddał tamte haczyki!
Na s´niadanie były grzyby z jajkami. Mały we˛gorzyk we˛dził sie˛ w kominie, s´cia˛gaja˛c ku sobie pełne urazy spojrzenia Okre˛tki. Uparcie trwała w przekonaniu, z˙e to be˛cwał z łódki z˙eruje na ich zdobyczach, proponowała napas´c´ go i nie wdaja˛c sie˛ w z˙adne wyjas´nienia odebrac´ przynajmniej haczyki.
Dalsze kamienie okazały sie˛ rozkopane znacznie wczes´niej, wszystko dookoła nich było suche jak pieprz. Jedyna˛ korzys´c´ z wycieczki stanowiła wielka obfitos´c´ borówek, które juz˙ zaczynały dojrzewac´.
—	Zrobimy sobie marmolade˛ z borówek i usmaz˙ymy nales´niki — powiedziała zache˛caja˛co Tereska. — Nie sposób sie˛ z˙ywic´ samymi rybami. Jutro popłyniemy do wsi po mleko.
—	Dobrze, ale nie licz na to, z˙e ja zrezygnuje˛ z we˛gorzy. Raczej sama zaczna˛ przegryzac´ cudze z˙yłki. Co robimy?
—	Z tego widac´, z˙e w najbliz˙szej okolicy została juz˙ tylko tamta kupa na ła˛ce, po drugiej stronie jeziora. Zdaje sie˛, z˙e nie obejdzie sie˛ bez stróz˙owania przy nich. Okre˛tka prychne˛ła z irytacja˛.
—	Dobrze, ale os´wiadczam ci, z˙e u mnie we˛gorze sa˛ na pierwszym miejscu. Najpierw złapiemy cos´ porza˛dnego, a potem moge˛ płoszyc´ łobuza. Nie odwrotnie!
—	

W gruncie rzeczy Tereska pochwalała upór przyjaciółki. Sama równiez˙ uwiel- biała we˛dzone we˛gorze, a przypuszczenie, z˙e ów łajdak z łódki, sam nie umieja˛c nic złapac´, bezecnie wykorzystuje jej we˛dki i haczyki, doprowadzało ja˛ do dzi- kiej furii. Szczególnie rosówki! Takie pie˛kne, tak starannie wybierane, wielkie jak potwory i wszystkie zmarnowane na jakiegos´ te˛pego cepa!
Wieczorem załoz˙yła nowe przyne˛ty, po czym obie z Okre˛tka zdecydowały sie˛ czuwac´ do s´witu. Ze wzgle˛du na haczyki niezbe˛dne było nie tylko upilnowanie we˛gorza, ale takz˙e złapanie na gora˛cym uczynku złodzieja. Z arystokraty chwilo- wo nalez˙ało zrezygnowac´, z˙ywnos´c´ była waz˙niejsza.
—	Przesiedzimy do s´witu przy ognisku, nawet lepiej, z˙eby to widział — za- wyrokowała Tereska. — Mamy juz˙ wprawe˛. Cia˛gle jaka˛s´ noc spe˛dzamy rozryw- kowo, jedna wie˛cej nie zrobi róz˙nicy.
Noc była jeszcze dos´c´ ciepła, komary mało gryzły, materace, na których ulo- kowały sie˛ przy ognisku, stanowiły bardzo wygodne fotele i zanim jeszcze gruby sierp ksie˛z˙yca zda˛z˙ył zajs´c´, juz˙ obie spały głe˛bokim snem.
O wpół do trzeciej Tereske˛ obudził chłód. Drzewa rysowały sie˛ na tle nieba, rozmaite kształty w lesie moz˙a było rozróz˙nic´, nad jeziorem słał sie˛ biały opar. Ognisko zgasło. Okre˛tka spała błogo na materacu obok.
Tereska poruszyła sie˛ i juz˙ zamierzała przysta˛pic´ do wzniecenia ogniska na nowo, kiedy nagle dobiegł jej uszu jakis´ cichy dz´wie˛k. Jakby lekki zgrzyt i szur- nie˛cie. Równoczes´nie, znacznie bliz˙ej, cos´ zapluskało w trzcinach.
Kradnie, s´cierwo, we˛gorze — błysne˛ło jej w głowie i natychmiast ogarna˛ł ja˛ bojowy nastrój. — No, zaraz mu sie˛ odechce!
Delikatnie potrza˛sne˛ła za ramie˛ s´pia˛ca˛ Okre˛tke˛, równoczes´nie zbliz˙aja˛c usta do jej ucha.
—	Cicho! Obudz´ sie˛ i cicho ba˛dz´! Okre˛tka! Cicho. . .
—	Przeciez˙ nic nie mówie˛ — zamamrotała niewyraz´nie Okre˛tka.
—	Chodz´ pre˛dko, tylko cicho. Włas´nie kradnie. Zrobimy mu cos´ złego. . .
—	
Złowieszcza ms´ciwos´c´

brzmia˛ca w głosie Tereski znalazła natychmiastowy

oddz´wie˛k w duszy niedokładnie rozbudzonej Okre˛tki. Zerwały sie˛ z materaców, zrzuciły pantofle, boso i bezszelestnie ruszyły nad brzeg jeziora. Pierwsza we˛dka uwia˛zana była do rufy składaka i stamta˛d dochodził plusk i szelest trzcin. Skła-

dak chybotał sie˛

lekko, za we˛dke˛

cos´ szarpało. Druga we˛dka lez˙ała na wodzie

nieruchomo, przy trzeciej natomiast, najbliz˙ej rozkopanych kamieni, słychac´ było jakis´ ruch. Wstre˛tny opryszek zacza˛ł widocznie tak jak wczoraj, od tej najdalszej, i prawdopodobnie szarpał sie˛ włas´nie z ich we˛gorzem, wielkim jak krokodyl. Te- reske˛ przelotnie zdziwiło, z˙e robi to od strony la˛du, a nie z wody, ale nie miała teraz czasu na rozwaz˙ania. Skradaja˛c sie˛ po mokrej trawie i mchu zbliz˙yły sie˛ do cypelka.
Widocznos´c´ jeszcze była słaba, pomimo to poprzez krzaki i gałe˛zie na tle szu- warów i jeziora dostrzegły najpierw cos´ ruchomego, a potem odróz˙niły sylwetke˛.

Obrzydły zbrodniarz, odwrócony do nich tyłem, wcale nie zajmował sie˛ ich we˛- gorzem. Odepchna˛ł juz˙ pozostałe kamienie zwalone w wykopanym dole i teraz włas´nie gora˛czkowo go pogłe˛biał, ostroz˙nymi ruchami odrzucaja˛c ziemie˛ na bo- ki.
W duszy Tereski eksplodował wstrza˛s. Nagle poje˛ła wszystko. Popełniły wczoraj okropny, niewybaczalny bła˛d, nie zajrzały do dołu dokładniej, uwierzy- ły w to, z˙e tajemniczy łobuz spenetrował całos´c´ do dna i uciekł po skon´czeniu roboty! Po cóz˙ zatem przylazł tu jeszcze raz? Jak błyskawica ols´niła ja˛ mys´l, z˙e włas´nie tu znalazł to, czego szukał, wczoraj spłoszony nie zda˛z˙ył zabrac´ i dlatego wrócił! Zabiera teraz! Kopie, maca re˛ka˛, kopie jeszcze troche˛, zaraz wycia˛gnie i ukradnie to, ucieknie! Przeszkodzic´ mu! Spłoszyc´ go znów, przeszkodzic´ mu za wszelka˛ cene˛!!!
Okre˛tka rozbudzona dopiero w tej chwili patrzyła na kopacza w przeraz˙onym odre˛twieniu. Nastawiona na walke˛ o we˛gorze, przez moment nie mogła zrozu- miec´, co widzi. Przypomniało jej sie˛ me˛tnie, z˙e miały go płoszyc´, jako nie one, tylko ktos´ inny. . . Ogarne˛ło ja˛ szalen´cze zdenerwowanie, bezradnie obejrzała sie˛ na Tereske˛ przykucnie˛ta˛ obok. Tereska miała w oczach wyraz dzikiej rozpaczy.
—	Przestraszmy go! — wyszeptała chrapliwie. — On tu wrócił, bo znalazł! Wczoraj przysypał! Niech ucieknie na chwile˛! Do telefonu! Milicja. . .
Zdenerwowanie i oszołomienie Okre˛tki skoczyło nagle na najwyz˙sze szczyty. W mgnieniu oka zrozumiała: arystokrata czy jego wspólnik znalazł swoje skar- by, nie ma nikogo innego, z˙adnej pomocy, tylko one obie, nasta˛piła ostatecznos´c´, musza˛ cos´ zrobic´. . .
—	Przestraszmy go!!! — je˛czała desperacko Tereska najcichszym szeptem.
—	Jak?. . .
—	Jakos´ dziwnie! Z˙ eby nie wiedział, z˙e to my! No!
To „no” Tereski zabrzmiało jak komenda. Dz´gnie˛ta niczym ostroga˛ Okre˛tka straciła głowe˛. Przeraz˙enie i rozpacz pozbawiły ja˛ przytomnos´ci umysłu i wyzuły z resztek zaspanego rozsa˛dku. Uczyniła jedyne, co jej przyszło do głowy. . .
Przecia˛głe, złowrogie, ponure wycie rozerwało nagle les´na˛ cisze˛, wstrza˛sne˛ło s´wiatem i poniosło sie˛ przez jezioro, odskakuja˛c echem od s´ciany lasu. Zabrzmia- ło głucho, złowieszczo, pote˛z˙nie i tak straszliwie, a przy tym tak nieoczekiwanie, z˙e Tereska tuz˙ obok z´ródła dz´wie˛ku zmartwiała radykalnie. Przez mys´l przemkne˛- ło jej potworne przypuszczenie, z˙e Okre˛tka musiała zwariowac´.
W kopia˛cego faceta jakby grom strzelił. Na moment znieruchomiał podparty łopata˛, potem rzucił ja˛, wycie urwało sie˛ i zamarło w je˛ku, bo Okre˛tce zabrakło tchu. Wtedy facet wyprysna˛ł z dołu, okre˛cił sie˛ w koło, w jego re˛ku pojawił sie˛ jakis´ czarny przedmiot. Wszystko potem rozegrało sie˛ w tak oszałamiaja˛cym tem- pie, z˙e wre˛cz nie sposób było ustalic´ kolejnos´ci wydarzen´. Cos´ spadło ska˛ds´, nie wiadomo ska˛d, moz˙e z drzewa, trzasne˛ło w re˛ke˛ faceta, czarny przedmiot upadł na kamien´, hukne˛ło okropnie, cos´, moz˙e ludzka istota, a moz˙e co innego, porwało

ów przedmiot, zakotłowało sie˛ i znikło w jednostajnym mroku lasu. Facet lez˙ał na skraju dołu oszołomiony, nagle zerwał sie˛, rzucił w trzciny, rozległ sie˛ gwałtow- ny, mlaskaja˛cy chlupot, jakas´ łódz´ wydostała sie˛ z szuwarów, zaterkotał silniczek, terkotał chwile˛, po czym umilkł. W oparach mgły na jeziorze nie było nic widac´ ani słychac´.
Po bardzo długiej chwili Tereska otrza˛sne˛ła sie˛ z szoku i odzyskała głos i zdol- nos´c´ ruchu. Wyprostowała sie˛ z kle˛czek i spojrzała ze zgroza˛ na Okre˛tke˛ na czwo- rakach.
—	Matko jedyna, cos´ narobiła?! Zwariowałas´?!
—	Kazałas´ mi go przestraszyc´! — wyje˛czała Okre˛tka s´miertelnie przeraz˙ona własnym czynem i jego skutkami. — Ska˛d miałam wiedziec´. . . Miało byc´ dziw- nie. . .
—	No i było dziwnie, to ci trzeba przyznac´. Nie wiem, co teraz? Leciec´ do telefonu? Przeszukac´ ten dół?. . .
—	On wróci. . .
—	Totez˙ musimy sie˛ pos´pieszyc´. Chociaz˙ nie wiem, co to było, to wszystko razem, ktos´ go pobił? Moz˙e nie wróci? Na litos´c´ boska˛, zróbmy cos´, nie moz˙emy tu siedziec´ do skon´czenia s´wiata!
—	Strzeliło!. . .
—	No to co, z˙e strzeliło, nie denerwuj mnie!
Od strony namiotu rozległ sie˛ nagle brze˛kliwy hałas, jakby ktos´ przewracał ich garnki. Okre˛tka odzyskała siły.
—	Ms´ci sie˛! — krzykne˛ła rozpaczliwie. — Wszystko nam rozwala!
Tereska juz˙ i tak była zdenerwowana do nieprzytomnos´ci, zarówno wydarze- niami, jak i niepewnos´cia˛ w kwestii dalszego działania. Ogarne˛ła ja˛ ws´ciekłos´c´. Poderwała sie˛ i chwyciła jakis´ dra˛g.

—	Bierz  cos´

i zajdz´

od drugiej strony! — zawołała z desperacka˛ zacie˛to-

s´cia˛. — Mam go dosyc´! Dam mu po łbie i potem be˛de˛ mys´lała!
Ruszyła w kierunku namiotu nie bacza˛c na niebezpieczen´stwo. Me˛z˙nie i z de- terminacja˛ Okre˛tka ruszyła za nia˛, zboczyła w las, złapała rosochata˛ gała˛z´ i na- tychmiast zapla˛tała sie˛ z nia˛ w krzakach. Jednostajna szaros´c´ bladła, widocznos´c´ poprawiała sie˛ z minuty na minute˛, Tereska dopadła materaców porzuconych przy wygasłym ognisku i zatrzymała sie˛. Przy namiocie nie było nikogo, chociaz˙ garn- ki zostały poprzewracane: z jednego wysypały sie˛ borówki. Stała, rozgla˛daja˛c sie˛ podejrzliwie dookoła, kiedy Okre˛tka z rozwianym włosem, zasapana, pojawiła sie˛ z drugiej strony, wyszarpuja˛c z krzaków swoja˛ gała˛z´.
—	No i co? — spytała niespokojnie.
—	Nic. Nie wiem. Nikogo nie widac´, ale porozwalało nam garnki. Od twojej strony nikt nie uciekł?
—	Nie. To gdzie on sie˛ podział?
—	

Przez chwile˛ stały przygla˛daja˛c sie˛ otoczeniu i sobie nawzajem. Tereska opu- s´ciła dra˛g.

—	Widocznie jakies´ zwierze˛ woda˛. Wracamy.
—	Po co?

tu wskoczyło, moz˙e zaja˛c albo co. On uciekł

—	Jak to po co? Po pierwsze, obejrzymy dół, a po drugie, sa˛ we˛gorze.
—	
Okre˛tka chciała gwałtownie zaprotestowac´

przeciwko powrotowi na tamto

okropne miejsce, ale wspomnienie we˛gorzy sprawiło, z˙e zmieniła zdanie. Zawa- hała sie˛, je˛kne˛ła rozpaczliwie, zmierzchwiła sobie włosy na głowie i ruszyła ku cypelkowi, wloka˛c za soba˛ gała˛z´. Tereska zatrzymała ja˛.
—	Czekaj, wez´miemy łopate˛. Moz˙e trzeba jeszcze pokopac´.
Dół wydał im sie˛ wie˛kszy, niz˙ pierwotnie sa˛dziły, zupełnie jakby przedtem było tam cos´, co wydobyto. Po krótkim namys´le Tereska uległa namowom Okre˛tki i najpierw zaje˛ła sie˛ we˛dkami. Na jednej nie było nic, na dwóch pozostałych dwa we˛gorze zaje˛te były pracowitym przegryzaniem z˙yłki. Prawie w ostatniej chwili Tereska zda˛z˙yła je wydobyc´, z wielkim wysiłkiem i komplikacjami, oba bowiem zapla˛tały sie˛ w trzcinach. Słon´ce wzeszło, nim skon´czyła, ale oba we˛gorze mogły zaspokoic´ najbardziej wygórowane wymagania.
—	No, do roboty — powiedziała energicznie, wracaja˛c na cypelek. — Kopie- my to, czego on nie zda˛z˙ył.
—	
—	Mnie  sie˛

to wydaje niewyraz´ne — os´wiadczyła Okre˛tka, zagla˛daja˛c do

dołu. — Tak to wygla˛da, jakby juz˙ cos´ wyja˛ł.
—	Nic przeciez˙ nie miał przy sobie, kiedy uciekał. Okre˛tka wydawała sie˛ nieco stropiona i niespokojna.
—	A łopata? — powiedziała niepewnie. — Łopate˛ Sama sobie poszła?

rzucił i gdzie ona jest?

Tereska dopiero teraz zauwaz˙yła brak łopaty złoczyn´cy.
—	No tak — os´wiadczyła z rozgoryczeniem. — Jestes´my nieuleczalne idiotki. Przeciez˙ to jasne, z˙e rzucił kamieniem w nasze garnki, z˙ebys´my sta˛d poszły precz, wykorzystał te˛ chwile˛, zabrał wszystko i czes´c´. Co za kretynki! Miec´ taka˛ okazje˛, jedna˛ jedyna˛, i tak beznadziejnie ja˛ stracic´!
Okre˛tka równiez˙ popadła w przygne˛bienie, usiadła na kamieniu, po czym na- tychmiast podniosła sie˛ i zamachała re˛ka˛.
—	Ale cos´ ty, jak to rzucił, przeciez˙ sie˛ nie rozdwoił! Uciekł na wode˛ w tamta˛ strone˛, a namiot jest w przeciwnej. I byłys´my tam tylko chwile˛, jakim cudem mógłby tam rzucic´, tu przyleciec´, wygrzebac´ cos´ i jeszcze z tym uciec! Przeciez˙ spotkałybys´my go po drodze!
—	A wspólnik? Wspólnik rzucał!
—	Jaki wspólnik, przeciez˙ ten tutaj to wcale nie był arystokrata!
—	No wie˛c arystokrata rzucał, a wspólnik był tutaj. Nie ma co, zrobili z nas balona!
—	

Okre˛tka milczała przez chwile˛.
—	Dwa balony — skorygowała z gorycza˛ i znów usiadła na kamieniu. Przez pare˛ minut siedziały obie w pose˛pnej zadumie patrza˛c w przestrzen´.
—	Ale przynajmniej sama widzisz, z˙e to nie Robin — powiedziała Tereska nagle. — Poza tym mnie sie˛ wydaje, z˙e ja go ska˛ds´ znam.
Okre˛tka oz˙ywiła sie˛ nieco.
—	Co ty powiesz, mnie tez˙! Cały czas tak mys´le˛, bo mam wraz˙enie, z˙e go gdzies´ widziałam. I chyba niedawno. Nie wiesz, gdzie?
—	
—	Poje˛cia nie mam. Troche˛

było ciemno, ale jak sie˛

odwrócił na to twoje

wycie, to mi sie˛ wydał znajomy.. Nie wiem ska˛d i me˛czy mnie to okropnie.
—	Cia˛gle nam sie˛ wydaje, z˙e kogos´ znamy. Nie wiem, czy to nie jest jakas´ obsesja, i tez˙ mnie to me˛czy.
—	Z tego wszystkiego mamy tylko jedna˛ korzys´c´, a mianowicie we˛gorze. Tro- che˛ mnie to pociesza. Chodz´, uwe˛dzimy je i zjemy jednego od razu. . .
Póz´nym rankiem, kiedy pose˛pne rozwaz˙ania zacze˛ły sie˛gac´ dna rozpaczy, od strony odległej o kilkadziesia˛t metrów les´niczówki dobiegł jakis´ hałas. Warczały samochody, co dotychczas sie˛ nie zdarzało, i słychac´ było ludzkie głosy. Ziryto- wana poraz˙ka˛ i tknie˛ta jakims´ niejasnym podejrzeniem Tereska uparła sie˛ spraw- dzic´, co sie˛ tam dzieje. Ruszyły s´ciez˙ka˛ przez las i po drodze spotkały les´niczego, ida˛cego ku nim w towarzystwie korpulentnego osobnika, który wielka˛ chustka˛ ocierał sobie pot z czoła. Poznały go natychmiast; był to ten sam, który łowił ryby na łódce w głupim miejscu, patrzył zawistnie i przegryzał z˙yłki.
—	Dobrze, z˙e was spotykam — powiedział les´niczy. — Włas´nie do was idzie- my. Pan kapitan złapał jednego łobuza i ma do was w zwia˛zku z tym jakis´ interes.
—	
Tereska i Okre˛tka nie zdołały ukryc´

zaskoczenia. W pierwszym momencie

zrozumiały, z˙e złapanym łobuzem jest włas´nie korpulentny osobnik, i odczuły satysfakcje˛. Les´niczy uczynił jednak gest s´wiadcza˛cy o czyms´ odwrotnym.
—	Jak to kapitan — wyrwało sie˛ Okre˛tce. — Przeciez˙ to on przegryzał z˙ył- ki. . .
Urwała, bo Tereska kopne˛ła ja˛ w kostke˛ bosa˛ noga˛, a zatem nieszkodliwie. Les´niczy zdziwił sie˛.
—	Z˙ yłki? Jakie z˙yłki?
Osobnik westchna˛ł cie˛z˙ko.
—	Kapitan, taki zwyczajny kapitan milicji obywatelskiej. Moje drogie panie, daje˛ słowo, z˙e nic nie przegryzałem. Czy to moz˙e jakas´ przenos´nia?
Okre˛tke˛ niełatwo było przekonac´.
—	To pan przeciez˙ łowił ryby i wcale panu nie brały. . .
—	Uciekły nam we˛gorze — przerwała Tereska pos´piesznie, usiłuja˛c ja˛ uci- szyc´. — Ktos´ przecia˛ł z˙yłki, to znaczy one same przegryzły, wcale nie uwaz˙amy, z˙e to pan. . . To znaczy chcemy powiedziec´, z˙e nie rozumiemy, dlaczego pan łowił ryby w takim. . . nieodpowiednim miejscu. . .
—	

—	A, to panie mnie poznały? — ucieszył sie˛ osobnik i odwrócił sie˛ do les´ni- czego, który słuchał z wyrazem zgorszenia. — Te panie maja˛ mnie za głupiego, bo ani jednej ryby nie złapałem. Im za to brały, az˙ miło było popatrzec´. Ale ja sie˛ usprawiedliwie˛, ja tu polowałem na zupełnie inna˛ rybe˛, nie na te z wody. No i złapałem, złapałem. . .
—	On wcale nie wygla˛da na milicjanta — szepne˛ła nieufnie Okre˛tka. Osobnik dosłyszał.
—	To jest włas´nie moja najwie˛ksza zaleta — os´wiadczył tajemniczo. — Z˙ aden
przeste˛pca sie˛ mnie nie boi i nie ucieka. Ale na paniach mi ogromnie zalez˙y, wie˛c prosze˛ bardzo, tu jest moja legitymacja, a poza tym pan les´niczy moz˙e za mnie zas´wiadczyc´.
—	Dajcie spokój, to jest faktycznie kapitan, znam człowieka od lat — zdener- wował sie˛ les´niczy. — Łapał tu jednego takiego i włas´nie złapał, widziałys´cie go podobno, moz˙e to i dobrze, z˙e pozwoliłem wam tu zostac´, chociaz˙ juz˙ teraz sam nie wiem.
Do Tereski i Okre˛tki wreszcie dotarło. Oderwały sie˛ gwałtownie od kontem- plowania milicyjnej legitymacji. W Teresce wybuchła nadzieja.
—	Jak to jednego? — wykrzykne˛ła. — Złapał go pan? Tylko jednego?
—	Ogólnie biora˛c, złapałem wie˛cej, ale teraz akurat jednego. A panie z˙yczy- łyby sobie od razu jakis´ hurt?
—	Nie, nie to, ale. . .
—	Przeciez˙ ich jest dwóch! — powiedziała energicznie Okre˛tka. — Arysto- krata ma wspólnika! Którego pan złapał?
Kapitan wydawał sie˛ z lekka stropiony i zdezorientowany.

—	Cos´

tu, przepraszam bardzo, nie gra. Jaki arystokrata? Widze˛, z˙e panie

wiedza˛ wie˛cej ode mnie, moz˙e wyjas´nimy to sobie jakos´ po kolei, bo sie˛ gubie˛. Na razie to chciałbym, z˙eby drogie panie rzuciły okiem na tego mojego złapanego i powiedziały, czy go znaja˛. Zwykła formalnos´c´, nic wie˛cej, ale moz˙e sie˛ okazac´ przydatna; ja to włas´ciwie tak tylko dla s´wie˛tego spokoju, bo złapałem go prawie przy robocie. Chodz´my, chodz´my. Gora˛co w tym lesie niemoz˙liwie.
Teresce zacze˛ło s´witac´ w głowie.
—	A, rozumiem! To jednak ktos´ go pilnował? Pan sie˛ pla˛tał po wodzie i cza- tował na niego? Nie moz˙na to nam było od razu powiedziec´, denerwujemy sie˛ jak głupie! Ale ich naprawde˛ jest dwóch! Włas´ciwie wszystko jedno, którego pan trzyma, tylko czy ma pan i to, co on znalazł?
—	Najpierw ogle˛dziny — powiedział stanowczo kapitan. — Rozmowa potem. Okre˛tka zwolniła nieco.
—	Ty, a jes´li to z˙aden z nich, tylko Robin? — szepne˛ła cicho do Tereski.
Tereska zatrzymała sie˛, popatrzyła na nia˛ z politowaniem i otwarta˛ dłonia˛ klepne˛ła sie˛ trzykrotnie w czoło, az˙ echo poszło po lesie. Naste˛pnie wzruszyła ramionami i poszła dalej.

Na ganku les´niczówka kapitan zatrzymał sie˛.
—	Ta moja zdobycz siedzi w pokoju — poinformował. — Niech panie tam nie wchodza˛, tylko popatrza˛ z sieni. W sieni jest ciemno, nie zobaczy was, nie lubie˛ takich konfrontacji, bo tacy jak on bywaja˛ czasem ms´ciwi. Odsiedzi swoje,
—	
wyjdzie z wie˛zienia i potem czepia sie˛

ludzi. Popatrzcie z sieni, tylko nic nie

mówcie; wyjdziecie i porozmawiamy sobie w cieniu pod drzewkiem.
Tereska i Okre˛tka wepchne˛ły sie˛ do sieni jedna przez druga˛. Powstrzymały sie˛ od okrzyków i wyszły po chwili nieopisanie przeje˛te.
—	To on! Kopał tutaj pod kamieniami, odwalił je, wycia˛gna˛ł cos´ i uciekł! My go znamy! On kopie wsze˛dzie dookoła! Ma wspólnika i tez˙ go znamy! Zabrał to, co tam było, nie wiemy co, ale czy pan to znalazł?
Kapitan wszelkimi siłami starał sie˛ je uspokoic´. Tereska i Okre˛tka koniecznie usiłowały przekazac´ mu informacje i zarazem dowiedziec´ sie˛ wszystkiego naraz. Nie musiał ich zache˛cac´, z˙eby poszły za nim do sadu przy les´niczówce.
—	Spokojnie, spokojnie, po kolei — powiedział siadaja˛c na chwiejnej ławecz- ce pod drzewem i ocieraja˛c chustka˛ czoło. — Dobrze, znalazłem, ale niech panie nie mówia˛ równoczes´nie. Konkretnie, prosze˛. Kiedy widziały panie tego osobni- ka?
—	Dzisiaj rano. O s´wicie. Jeszcze sie˛ całkiem nie rozwidniło.
—	Gdzie to było i w jakach okolicznos´ciach? Po kolei, prosze˛, spokojnie. Niezupełnie moz˙e spokojnie, ale w miare˛ moz˙nos´ci po kolei opisały wydarze-
nia dzisiejszego ranka. Kapitan kiwał głowa˛, co jakis´ czas zadaja˛c pytania.
—	I hukne˛ło, panie mówia˛? Na pewno?
—	No przeciez˙ nie mamy halucynacji! Hukne˛ło jak z armaty!
—	A czy to moz˙e było do czegos´ podobne? Czy panie kiedys´ cos´ takiego widziały?
Obie równoczes´nie zamilkły. Okre˛tka wydała z siebie zirytowane fuknie˛cie, Tereska popatrzyła na kapitana jak na obła˛kan´ca.
—	Pan nas uwaz˙a za debilki? — spytała z niesmakiem. — Wół by sie˛ zorien- tował, z˙e to pistolet, ale nie chciałys´my uz˙ywac´ tego słowa, z˙eby nie przesa˛dzac´. S´ wiadkowie maja˛ mówic´ to, co widzieli, a nie to, co odgadli.
—	O, bardzo przepraszam. Pistolety bywaja˛ nie w kaz˙dym domu, mys´lałem, z˙e po prostu nic takiego nigdy paniom w oko nie wpadło. Na filmach nie zawsze zwraca sie˛ uwage˛. . . I on ten pistolet trzymał w re˛ku?
—	Trzymał — odparła z uraza˛ Okre˛tka.
—	Z cała˛ pewnos´cia˛?
—	Z cała˛. Ale bardzo krótko. . .
—	Juz˙ rozumiem. . . — przerwała nagle Tereska. — Ktos´ mu go zabrał. Pan chce stwierdzic´, czy to był jego, czy moz˙e tego kogos´. A odciski palców?
—	No, skoro pani sama mówi, z˙e ktos´ go zabrał. . .
—	

—	Rozumiem, zamazały sie˛. I pewnie chodzi panu o to, kto strzelał. Nikt, walne˛ło o kamien´ i strzeliło samo. Trzymał go przez chwile˛, ktos´ mu go wytra˛cił, upadł, wystrzelił i został zabrany. Tak to było w porza˛dku chronologicznym.
—	Jak tez˙ panie mogły nie dostrzec tego drugiego?
—	Bo on sie˛ pojawił znienacka — wyjas´niła Okre˛tka. — S´ cis´le biora˛c, wcale sie˛ nie pojawił, tylko spadł jak grom z jasnego nieba. Widziałys´my go w charak- terze kotłowaniny.
—	Niech pan nie zapomina, z˙e było ciemnawo. Tego widziałys´my dokładnie, przez jakis´ czas tkwił w bezruchu twarza˛ do nas. A tamten wre˛cz przeciwnie. Uczciwie mówimy, co widziałys´my.
—	Przez jaki czas?
—	Nie wiem. Tyle, na ile jej starcza oddechu. Moz˙emy wypróbowac´. Zawyj! Okre˛tka juz˙ nabrała powietrza do płuc, ale kapitan powstrzymał ja˛ pos´piesz-
nie.
—	Nie, nie, niech pani nie wyje. To straszny dz´wie˛k, ja tez˙ to słyszałem i chyba wszyscy ludzie dookoła na całych Mazurach. On mógłby jeszcze dostac´ jakiegos´ ataku, a po co nam to. Ja juz˙ rozumiem, jak to było.
—	Ale my nie rozumiemy — przerwała z niezadowoleniem Tereska. — Nam wychodzi, z˙e ich było dwóch, a pan ma jednego i wcale pan nie chce wie˛cej. Poza tym nie wiemy, czego on szukał i co znalazł. Nam sie˛ tez˙ cos´. . .
Przerwał jej gwałtowny, nieartykułowany je˛k. Okre˛tka podskoczyła na ła- weczce, omal jej nie przewracaja˛c, kapitan przytrzymał sie˛ drzewa, Teresce słowa zamarły na ustach. Na podwórze wjechał Volkswagen, przy kierownicy którego siedział pogodny i zadowolony arystokrata.
—	Oooo! — powiedziała Okre˛tka tonem pełnym satysfakcji i zgrozy, wska- zuja˛c go palcem.
—	No i cóz˙ takiego? — zdziwił sie˛ kapitan. — To Volkswagen, tu takie prze- jez˙dz˙aja˛, droga jest niezła.
—	Ma pan tego drugiego! — krzykne˛ła Tereska wzburzonym szeptem, zry- waja˛c sie˛ z ławki i siadaja˛c na powrót. — To wspólnik, on tez˙ kopał, mówiłam, z˙e ich było dwóch. . .
—	S´ cis´le biora˛c, to jest nasz rzeczoznawca — przerwał kapitan, nieco  juz˙
mniej zdziwiony. — Pan docent Koprzyc, historyk sztuki. Zainteresowany jest sprawa˛ z róz˙nych powodów i słuz˙y nam pomoca˛. Owszem, odzyskalis´my juz˙ róz˙-

ne przedmioty duz˙ej wartos´ci, zabytkowe. To, co on znalazł. A co sie˛

paniom

nalez˙y, to juz˙ lepiej nie mówmy o tym, bo spaskudziły nam panie cała˛ robote˛. Spłoszyły go drogie panie troche˛ za wczes´nie, tak ze dwa albo trzy dni, i bardzo wa˛tpie˛, czy uda nam sie˛ to jakos´ nadrobic´. Raczej nie. . .

Przez bezgranicznie długa˛ chwile˛ Kapitan wzdychał i ocierał pot z czoła.

Tereska i Okre˛tka siedziały w milczeniu.

—	No tak, znów to samo — mrukne˛ła z cie˛z˙ka˛ uraza˛ Okre˛tka. — Znów nam wyszedł na bandziora nie ten, co potrzeba. Ja juz˙ nikomu nigdy wierzyc´ nie be˛- de˛! — dodała z nagłym rozgoryczeniem.
—	No pewnie! — zgodziła sie˛ z nia˛ Tereska. — Zachowuje sie˛ podejrzanie, popełnia jakies´ dziwactwa, a ja mam z tego wywnioskowac´, z˙e to milicyjny eks- pert! Pan tez˙! Łowi pan ryby, jak nie powiem kto. . .
—	Z˙ yłki przegryzam — podpowiedział z˙yczliwie kapitan.
Tereska urwała, popatrzyła na niego z wyrzutem i machne˛ła re˛ka˛ w przygne˛- bieniu. Czuła sie˛ nieswojo i dziwnie jakos´ straciła ochote˛ do dalszej konwersacji.
—	A to, cos´my spaskudziły, to co? — spytała ostroz˙nie Okre˛tka. — Nie dałoby sie˛ naprawic´?
Kapitan z rezygnacja˛ strzepna˛ł swoja˛ chustke˛.
—	Lepiej dajmy temu spokój, nie ma o czym mówic´. Orderu nie dostane˛, to pewne. A teraz niech panie juz˙ sie˛ sta˛d oddala˛, bo go zaraz wyprowadza˛ do wozu, a po co ma was widziec´. Dzie˛kuje˛ bardzo za informacje. . .
—	No, tos´my sie˛ juz˙ przyczyniły do odzyskania skarbów narodowych — po- wiedziała Okre˛tka z gryza˛cym sarkazmem, kiedy po długim i bardzo powolnym spacerze dotarły z powrotem do namiotu. — Znów wyszłys´my na idiotki. Gdzie ten twój cały Robin?! — wrzasne˛ła z nagła˛ irytacja˛.
Tereska wpychała włosy pod czepek, zdecydowana ochłona˛c´ w ka˛pieli.
—	A co, tak ci zalez˙y, z˙eby koniecznie wyjs´c´ na idiotki w jego obliczu?
—	Jego oblicze nic mnie nie obchodzi! Ale on o tym wszystkim wie, zrobił nas w konia, niechby teraz chociaz˙ co powiedział! Taka zawsze jestes´ bojowa, a dzis´ cie˛ zamurowało! Nie mogłas´ z tego kapitana wydoic´ cos´ wie˛cej? Kotłuje sie˛ to po nas przez całe wakacje i w rezultacie nie powiem, co wiemy! Czegos´ go nie spytała o te wszystkie sztuki, dlaczego on właził oknem, kto tu latał po naszych
—	
garnkach, ska˛d te rzeczy pod kamieniami i cała reszta! Nagle cie˛ ciekawic´?

to przestało

—	Nie przestało — wyznała Tereska. — Ale głupio mi było. Milicja takich rzeczy nigdy nie mówi, chyba z˙e miałybys´my jakies´ zasługi. Jak sobie uprzytom- niłam nasze zasługi, od razu mi mowe˛ odje˛ło. On i tak był dziwnie uprzejmy jak na te˛ sytuacje˛.
Okre˛tka podeszła do brzegu i zatrzymała sie˛ nad sama˛ woda˛.
—	Pewno tez˙ cos´ w tym miał — stwierdziła podejrzliwie. — Nawet sie˛ do- mys´lam, co. Jednego we˛gorza chyba jednak ra˛bna˛ł i teraz go gryzły wyrzuty su- mienia.
—	Albo ja gryze˛, albo mnie gryzie — przerwał jej zmartwiony głos kapitana i zza trzcin wysune˛ła sie˛ łódka. — Moje drogie panie, czy ja naprawde˛ wygla˛dam na taka˛ ze˛bata˛ stwore˛? A co do zasług, to owszem, pewne zasługi macie.
—	Ska˛d pan sie˛ tu wzia˛ł? — spytała słabo Tereska, usiłuja˛c opanowac´ zasko- czenie.
—	

—	Musze˛ oddac´ chłopu łódke˛ w tej wsi naprzeciwko. Oni tam juz˙ sobie odje- chali, a ja uciekłem, w zaufaniu wam to mówie˛. Chcieli mnie tez˙ zabrac´, ale ja sie˛ wole˛ troche˛ pogimnastykowac´, tyle mojego z tej całej turystyki. Tam juz˙ na mnie czeka samochód.
Westchna˛ł rzewnie i pochylił sie˛ nad wiosłami. Okre˛tka na brzegu zamachała re˛kami jak wiatrak.
—	Jakie zasługi? Prosze˛ pana, niech pan nie odpływa, niech pan powie! Jakie zasługi?
—	Nic takiego. . . To jest, chciałem powiedziec´, bardzo duz˙e! Widziałys´cie pana eksperta, jak właził przez okno, to rzadka rzecz, niecze˛sto mu sie˛ zdarza. Powodzenia, przyjemnych wakacji!
W milczeniu stały s´ledza˛c wzrokiem łódke˛, az˙ znalazła sie˛ prawie przy prze- ciwległym brzegu. Potem obie równoczes´nie, bez słowa, skoczyły do wody.
Biały z˙agielek na kajaczku błysna˛ł w słon´cu nazajutrz w samo południe. Te-

reska dostrzegła go z materaca, na którym posuwała sie˛

wolno wzdłuz˙

trzcin,

usiłuja˛c zawrzec´ bliz˙sza˛ znajomos´c´ z wielka˛, tłusta˛ kaczka˛. Kaczka poz˙erała rzu- cane jej kawałki chleba, ale cia˛gle wolała sie˛ trzymac´ w bezpiecznej odległos´ci. Okre˛tka siedziała w kucki na brzegu, zanurzała w wodzie patelnie˛ i przygla˛dała sie˛ olbrzymim stadom narybku, który patelnia cia˛gne˛ła jak magnes.
—	Słuchaj, one sie˛ juz˙ wytresowały! — zawołała do Tereski. — Ledwo sie˛ tu pokaz˙e˛, juz˙ przypływaja˛ całymi tabunami, wystarczy, z˙e stane˛ nad woda˛. Nie- które zaczynam poznawac´, słuchaj, jak mys´lisz, czy one szybciej urosna˛, jez˙eli be˛dziemy je karmic´?
Tereska nie odpowiedziała. Okre˛tka podniosła głowe˛ i spojrzała na jezioro. Biały, z˙agielek nadpływał od północy, zbliz˙ał sie˛ z bocznym wiatrem, lekko na- chylony. Okre˛tka porzuciła patelnie˛ i narybek i podniosła sie˛.
—	Tereska!!! — wrzasne˛ła gromko.
—	Nie drzyj sie˛, tutaj jestem — odezwała sie˛ Tereska tuz˙ przy niej, wypły-
—	
waja˛c zza trzcin. — Widze˛

go juz˙

dawno, najwyz˙szy czas, az˙eby sie˛

wreszcie

pojawił, byłoby z jego strony nieprzyzwoicie, gdyby tu nie wyla˛dował.

Poznała, z˙e to Robin, po osobliwej zmianie, jaka dokonała sie˛

nagle w jej

zdenerwowanej duszy. Nie mogła sie˛ omylic´. Wyraz´nie czuła, jak jego obecnos´c´ napełnia ja˛ jaka˛s´ oz˙ywcza˛ błogos´cia˛ niezalez˙nie od. . . niezalez˙nie od. . . nieza- lez˙nie od czegokolwiek. Zostawiła kaczke˛ i wylazła na brzeg. Robin nie popełnił nieprzyzwoitos´ci, przybił tuz˙ obok składaka, spojrzał na la˛d i zawahał sie˛.
—	Nie wiem, czy wysia˛s´c´ — stwierdził z lekkim niepokojem. — Wygla˛dacie podejrzanie. Jak ludoz˙ercy czekaja˛cy na posiłek.
—	Nie wiem, kto tu wygla˛da podejrzanie — mrukne˛ła Okre˛tka.
Stały na brzegu czekaja˛c na niego zachłannie i chciwie, nie próbuja˛c nawet ukrywac´ swoich uczuc´. Zda˛z˙yły sie˛ juz˙ porozumiec´.

—	Zapraszamy cie˛ na przyje˛cie — powiedziała Tereska zache˛caja˛co. — Ma- my, nadzwyczajne rzeczy, we˛dzone we˛gorze i nales´niki z borówkami. Ma to byc´ przekupstwo, a jak sie˛ nie dasz przekupic´ dobrowolnie, zostaniesz zamordowany.
—	
—	Mam kawe˛ z morderstwa?
—	
odparł. — Moz˙e tez˙

sie˛

dacie przekupic´

i zrezygnujecie

—	To zalez˙y tylko od ciebie. . .
—	Z˙ eby nie było z˙adnych nieporozumien´ i z˙ebys´ sie˛ juz˙ nie mógł wyprzec´ — zapowiedziała złowieszczo Okre˛tka w pół godziny póz´niej, siedza˛c przy wytwor- nym posiłku. — Wyjas´nij nam przede wszystkim, ska˛d milicja wiedziała, z˙e wi- działys´my tego padalca łaz˙a˛cego po oknach. Bo mys´my juz˙ sobie dokładnie przy- pomniały i wiemy na pewno, z˙e nie mówiłys´my nikomu, tylko tobie.
—	Wcale sie˛ nie zamierzam wypierac´, chociaz˙ moz˙e powinienem. Prosiłem, z˙ebys´cie dały spokój. To był niebezpieczny facet, mógł was przeciez˙ zastrzelic´.
—	To i o tym tez˙ wiesz?
—	Oczywis´cie, z˙e wiem. Bardzo mnie ta historia zainteresowała.
—	Czy ty pracujesz w milicji? — spytała Tereska nieufnie.
—	Cóz˙ znowu! Pracuje˛ jako asystent na wydziale chemii na politechnice. Cza-
—	
sem cos´ tam jeszcze robie˛

dorywczo, ale z milicja˛ ma to niewiele wspólnego.

Natomiast mam okropne upodobania, wtra˛cam sie˛ do wszystkiego.
—	A nam zabraniasz?!
—	Ja sobie na to moge˛ pozwalac´, wy nie. Opowiem wam wszystko dobro- wolnie, bo doskonałe widze˛, z˙e nie zrezygnujecie. Czy mógłbym zjes´c´ jeszcze jednego nales´nika? Sa˛ nadzwyczajnie dobre!
—	Moz˙esz zjes´c´ wszystko, ale mów!
—	No dobrze — zgodził sie˛ po chwili namysłu i spojrzał z ukosa na Tere- ske˛. — Zgadłas´ wre˛cz w jasnowidzeniu, az˙ mnie to troche˛ zdenerwowało. Rze- czywis´cie pod koniec wojny, kiedy rozmaici hitlerowscy dygnitarze nawiewali w okropnym zamieszaniu, znalazło sie˛ trzech facetów, którzy postanowili wyko- rzystac´ sytuacje˛. Prowadzili działania na własna˛ re˛ke˛ juz˙ dos´c´ długo, mieli wpra- we˛, zorganizowali pare˛ razy zasadzke˛ i obłowili sie˛ zupełnie niez´le. Pomyliłas´ sie˛ w kwestii szarz˙y, nie obrabowali z˙adnego generała, najwyz˙szy stopniem był puł- kownik. Niemniej rozeznanie mieli dobre i napadali tylko takich, którzy istotnie usiłowali wywiez´c´ duz˙y maja˛tek, cała˛ swoja˛ zdobycz wojenna˛. Wcale nie zamie- rzali tego nikomu przekazywac´, nie byli zbyt praworza˛dni, mam na mys´li tych napastników, chcieli to schowac´ i wykorzystac´ póz´niej, jako swoja˛ z kolei zdo- bycz wojenna˛. Schowac´ musieli od razu, bo inaczej nie udałoby im sie˛ utrzymac´ tego w tajemnicy. No i schowali.
Zamilkł na chwile˛. Tereska i Okre˛tka parzyły w niego jak w te˛cze˛, niesłycha- nie przeje˛te.
—	Tu schowali? — szepne˛ła Okre˛tka.
—	

—	Tu, na tych terenach. Wykorzystali w tym celu kamienne kopce, wydawały sie˛ dobra˛ kryjówka˛, nie wiedzieli, z˙e w niektórych lez˙ał ekrazyt. Nie ufali sobie wzajemnie, kaz˙dy kolejny łup dzielili na trzy cze˛s´ci, niekoniecznie sprawiedli- wie, bo sprawiedliwie zamierzali podzielic´ sie˛ póz´niej, po czym chowali w trzech róz˙nych miejscach i kaz˙dy z nich znał tylko jedno. Istniała stara mapa, na której poznaczone były miejsca ukrycia rozmaitych poz˙ytecznych rzeczy, materiałów wybuchowych, broni, amunicji, takz˙e ekrazytu. Zakopuja˛c swoje skarby posługi- wali sie˛ ta˛ mapa˛ i zaznaczyli je sobie wiadomym sposobem. Była tak zamazana,
—	
tyle znajdowało sie˛

na niej rozmaitych gryzmołów, z˙e dla kogos´ niewtajemni-

czonego stała sie˛ w kon´cu nie do rozszyfrowania. Póz´niej zreszta˛, kiedy wojsko rozbrajało teren, okazała sie˛ bardzo przydatna.
Słuchaja˛ca z zainteresowaniem Tereska poruszyła sie˛ niespokojnie.
—	Chyba za bardzo streszczasz — zauwaz˙yła niepewnie. — Jak to mapa przy- datna? To w kon´cu kto ja˛ miał, ci faceci czy wojsko?
—	Pierwotnie ci faceci. Ale jeden z nich zgina˛ł w czasie ostatnich walk i zna- leziono ja˛ przy nim. To znaczy, s´cis´le biora˛c, najwczes´niej mapa słuz˙yła partyzan- tom, potem przez krótki okres tym. . . rozbójnikom wojennym, a potem wojsku. Ta ich finansowa działalnos´c´ trwała zreszta˛ ledwie kilka tygodni, wszystko razem
—	
działo sie˛

w okropnym zamieszaniu, o owych rabunkach, rzecz jasna, nikt nie

wiedział. Z trzech włas´cicieli schowanego łupu jeden, jak juz˙ wspomniałem, zgi- na˛ł od razu, drugi dostał sie˛ do wie˛zienia za rozbój zaraz po wojnie i tam umarł. A trzeci przepadł.
—	Jak to przepadł?
—	Nie wiadomo dokładnie. Moz˙e uciekł za granice˛, moz˙e zmienił nazwisko, dos´c´ z˙e nikt nie wie, co sie˛ z nim stało.
—	To nie mógł byc´ ten nasz — wtra˛ciła Tereska. — Ten był chyba za młody.
—	Nie, to był czwarty. Dowiedział sie˛ o zakopanych skarbach znacznie póz´- niej i w dodatku pos´rednio. Brzmi to bardzo romantycznie, nieco me˛tnie i wre˛cz niewiarygodnie, ale nic nie poradze˛, z˙e tak było. Otóz˙ ten, który umarł w wie˛zien- nym szpitalu, przed sama˛ s´miercia˛ wyjawił tajemnice˛ facetowi, który lez˙ał obok niego. Był to stary złodziej ze złamana˛ noga˛. Włas´nie przez te˛ noge˛ dostał sie˛ do wie˛zienia, złamał ja˛ w trakcie ucieczki po kolejnej kradziez˙y, został oczywis´cie złapany i trafił prosto do wie˛ziennego szpitala. Wyszedł dopiero po paru latach, cały czas marza˛c o zakopanych skarbach, które koniecznie chciał wydobyc´. Ale
—	
po pierwsze, umieraja˛cy facet nie umiał opisac´

mu dokładnie miejsca ukrycia,

a po drugie, stary, schorowany złodziej ze sztywna˛ noga˛ nie był zdolny do prowa- dzenia poszukiwan´. Zwlekał jeszcze pare˛ lat, boja˛c sie˛ zwierzyc´ komukolwiek, az˙ wreszcie znalazł odpowiedniego człowieka. Powiedział mu wszystko i zaraz potem umarł. . .
—	Własna˛ s´miercia˛? — przerwała Okre˛tka podejrzliwie.
—	

—	Zupełnie własna˛, miał siedemdziesia˛t lat i zszargane zdrowie. Owym god- nym zaufania człowiekiem był włas´nie ten wasz. Odsiedział wyrok za pare˛ drob- nostek, mie˛dzy innymi za udział w napadzie z bronia˛, poczekał jeszcze troche˛, po czym przysta˛pił do grzebania w kamieniach. Skutki grzebania znacie. I to juz˙ cała historia od pocza˛tku do kon´ca. . .
Tereska i Okre˛tka milczały bardzo długa˛ chwile˛.
—	Wcale nie cała — powiedziała Tereska stanowczo. — Połowy rzeczy nie wyjas´niłes´. On przeciez˙ miał wspólnika. Gdzie ten wspólnik? I co w tym robił. . .
—	Ska˛d wiesz, z˙e miał wspólnika? — przerwał z nagana˛ Robin.
—	No jak to, dwóch rozmawiało na jeziorze. . .
—	Kto powiedział, z˙e to on? Mogli rozmawiac´ zupełnie inni ludzie.
Tereska zawahała sie˛ gwałtownie zastopowana. Us´wiadomiła sobie, z˙e wspól- nik wyla˛gł sie˛ z oceny poczynan´ arystokraty. Skoro arystokrata był pomyłka˛. . .
—	To kto latał po naszych garnkach? — zawołała Okre˛tka z pretensja˛. — Wczoraj, tutaj. Duch nieboszczyka złodzieja?
—	No włas´nie! — oz˙ywiła sie˛ natychmiast Tereska.
—	Alez˙ jestes´cie uparte — mrukna˛ł Robin z lekkim zakłopotaniem. — No dobrze, niech wam be˛dzie, powiem wszystko. Garnkami zaja˛łem sie˛ ja sam, oso-
—	
bis´cie. Nie latałem po nich, rzuciłem czyms´ odcia˛gna˛c´ od tego dołu chociaz˙ na chwile˛.

tam. Trzeba was było koniecznie

—	No wiesz. . . — wyrwało sie˛ Teresce ze s´miertelna˛ uraza˛.
Okre˛tka przyjrzała sie˛ Robinowi wzrokiem pełnym pote˛pienia. Wydał jej sie˛ oburzaja˛co mało skruszony.
—	Powinienes´ to odpokutowac´ — zawyrokowała. — Ona ma racje˛, mnóstwa rzeczy nie rozumiemy. Dlaczego arystokrata miał mape˛ i czy to ta sama mapa?
—	Ta sama.
—	To ska˛d ja˛ miał?
Robin wydawał sie˛ coraz bardziej zakłopotany.
—	Od mojego ojca — wyznał. — Mówiłem wam, z˙e mój ojciec tutaj walczył, mówiłem, z˙e w tych ostatnich chwilach wojny było zamieszanie. Wojsko posłu- giwało sie˛ ta˛ mapa˛, owszem, ale wcale jej nie zabrało. Ojciec zostawił ja˛ sobie na pamia˛tke˛, pozwolono mu, nikomu juz˙ potem nie była potrzebna. . . Zwrócono sie˛ do niego, kiedy wyszła na jaw sprawa skarbów, bo doskonale znał te tereny i był tu w tamtym czasie, no, a ojciec niejako wydelegował mnie, bo znałem teren nie gorzej. Od dziecin´stwa poznawałem razem z nim kaz˙dy kawałek brzegu, bez mała kaz˙dy kamien´, kaz˙de drzewo i kaz˙da˛ kałuz˙e˛. . .
—	Miałas´ racje˛ — powiedziała z rozgoryczeniem Tereska do Okre˛tki, kiwaja˛c głowa˛ pote˛piaja˛co. — Kantował nas jak szatan. Popatrz, wszystko wiedział i do
—	
niczego nie chciał sie˛

przyznac´. I jeszcze udaje niewinnego. Za to teraz niech

mówi reszte˛, niech ja sie˛ wreszcie dowiem, co w tym wszystkim robił arystokrata! Dlaczego latał po oknach i łowił ryby na zepsuty kołowrotek?

Robin zacza˛ł sie˛ s´miac´.
—	Tu włas´nie macie swój cenny udział. Arystokrata. . . to znaczy docent Ko- przyc, był najwie˛kszym entuzjasta˛ poszukiwan´. Jest rzeczywis´cie bardzo cenio-
—	
nym rzeczoznawca˛ i został wysłany niejako na wabia. Sam sie˛

napraszał. Ten

kopia˛cy facet mógł przypuszczac´, z˙e docent pe˛ta sie˛ za nim prywatnie, a nie z ra- mienia milicji, czy tez˙ zwyczajnie uprawia turystyke˛, w kaz˙dym razie musiał sie˛

go wystrzegac´, chociaz˙

z pocza˛tku wydawało sie˛, z˙e wcale nie zwraca na nie-

go uwagi. Informacja, z˙e docent właził przez okno, była niezwykle cenna, bo to nie był docent. Docent siedział w pokoju pan´stwa Salerow, a jego podopieczny wlazł do niego z nadzieja˛, z˙e cos´ sobie wyjas´ni, Znalazł mape˛, upewnił sie˛, z˙e ma opiekuna, ewentualnie konkurencje˛. . . O mapie słyszał, rozpoznał ja˛, przytom- nie jej nie zabrał, tylko sfotografował. Bardzo mu ułatwiła zadanie. Oczywis´cie trzeba było natychmiast zmodyfikowac´ plany działania. Docent był juz˙ spalony, musiał wie˛c robic´ z siebie konkursowego idiote˛, z˙eby uspokoic´ przeciwnika. Ta jego we˛dka to był peryskop.
—	Co takiego?!
—	Peryskop. Patrzył w kołowrotek i widział wszystko ponad trzcinami. Do-
—	
cent okropnie lubi takie wynalazki i nawet nie krył sie˛

zbytnio, dzie˛ki czemu

przeciwnik zacza˛ł lekcewaz˙yc´ sytuacje˛, uwaz˙aja˛c go za półgłówka. Moz˙ecie so- bie wyobrazic´ moje zdumienie, kiedy dowiedziałem sie˛ od was, z˙e po jeziorze pływaja˛ peryskopy!
—	No dobrze, a po co włas´ciwie pozwalało mu sie˛ tak szukac´? Dlaczego nie złapano go wczes´niej? Po co była ta cała tajemnica?
Robin przyjrzał sie˛ przyjaciółkom dziwnym wzrokiem.
—	Dotykacie bolesnej sprawy. Wyobraz´cie sobie, z˙e ten kopiec tu obok był juz˙ ostatni. Tu znalazł reszte˛ poszukiwanych dóbr. Tamte dwie cze˛s´ci znalazł znacznie wczes´niej i jak wam sie˛ zdaje, gdzie one sa˛?
—	No gdzie? — zainteresowała sie˛ Okre˛tka. Tereska milczała, bo cos´ jej sie˛ nagle zacze˛ło kłuc´.
—	No włas´nie, gdzie? — powtórzył Robin z podejrzana˛ uprzejmos´cia˛. — Wiecie?
Na chwile˛ zapadło milczenie.
—	I co? — spytała Tereska cichutko i nieco z˙ałos´nie. — Nikt nie wie? Robin pokiwał tylko sme˛tnie głowa˛ i znów zapanowało milczenie.
—	Trzeba go było podejrzec´?. . .
—	A trzeba było. I to tak, z˙eby sie˛ nie zorientował. Z˙ eby spokojnie udał sie˛ z tym, co znalazł teraz, tam, gdzie ukrył poprzedni łup, i dopiero wtedy go złapac´. Byłys´cie uprzejme wkroczyc´ do akcji w najbardziej niestosownej chwili.
Tereska i Okre˛tka zgodnie poczuły narastaja˛ce przygne˛bienie.
—	A cóz˙ to włas´ciwie szkodziło — powiedziała Okre˛tka niepewnie po bardzo długiej chwili. — Moz˙na go było przeciez˙ nadal nie łapac´, tylko s´ledzic´. Chy-
—	

ba nie mys´lał, z˙e to my go łapiemy, a nawet gdyby mys´lał, to niechby sie˛ nas wystrzegał do upojenia!
—	Ale on przeciez˙ nie był debilem. Jez˙eli ktos´ go napada, wytra˛ca mu z re˛ki pistolet, i to w chwili, kiedy wykopuje swoje skarby, to nie ma siły, on sie˛ musi zorientowac´, z˙e nie jest dobrze.
—	Trzeba go było nie napadac´ i nie wytra˛cac´ mu pistoletu — oznajmiła Okre˛t- ka z uraz˙onym uporem.
—	Pewnie. A w tym dole ewentualnie pochowac´ wasze zwłoki.
—	Nie — zaprzeczyła Tereska z lekkim roztargnieniem. — Nie chowac´ w dole naszych zwłok. . . To jest, nie to chciałam powiedziec´. Nawet gdyby sie˛ oriento- wał, z˙e nie jest dobrze, to co z tego? Taki bardziej wystraszony popełniłby moz˙e jakis´ bła˛d?
—	Na pewno nie popełniłby jednego, mianowicie nie doprowadziłby nikogo jak po sznurku prosto do swego sezamu. Prawdopodobnie przycichłby i przez bardzo długi czas w ogóle tego nie ruszył. Czy macie poje˛cie, ile wysiłku i czasu kosztowałoby upilnowanie go? A teraz jest jeszcze gorzej, bo oczywis´cie wyprze sie˛ wszystkiego, do niczego nie przyzna i wielu rzeczy nikt mu nie udowodni.
Przygne˛bienie Tereski i Okre˛tki doszło do niebotycznych rozmiarów. Zde- nerwowały sie˛ tak, z˙e reszta niejasnos´ci poszła w niepamie˛c´. Wszystko wyszło

im odwrotnie, niz˙

sobie z˙yczyły, wszystkie dotychczasowe wysiłki okazały sie˛

nie tylko zmarnowane, ale wre˛cz szkodliwe, ułatwiły z˙ycie złodziejowi! Cóz˙ za okropna sytuacja!
—	I naprawde˛ tak kompletnie nikt nie ma poje˛cia, gdzie on to schował? — spytała Okre˛tka rozpaczliwie, zanurzaja˛c obie re˛ce w rekordowo rozczochrane włosy. — Przeciez˙ był pilnowany! Skoro arystokrata latał za nim. . . i chyba mili- cja tez˙, nie? Tak zupełnie nic nie wiedza˛, gdzie sie˛ podziewał i gdzie mógł scho- wac´?
Robin wyraz´nie współczuł im do towarzystwa.
—	Istnieja˛ przypuszczenia, z˙e gdzies´ tu, na Mazurach. Znał te tereny dosko- nale, kre˛cił sie˛ tu od lat, znalazł jakies´ miejsce, do którego mógł w kaz˙dej chwili dotrzec´, zabrac´ pakunki i w nogi. Ale to moz˙e byc´ wsze˛dzie, z kaz˙dej strony, od We˛gorzewa do Piszu.
—	Wychodzi na to, z˙e reszte˛ z˙ycia spe˛dzimy na szukaniu skarbów — stwier-
—	
dziła Tereska z cie˛z˙kim westchnieniem. — Powinnys´my teraz naprawic´ i własnore˛cznie znalez´c´ ukryty łup.

bła˛d

Prezentuja˛cy dotychczas całkowity spokój i uprzejma˛ z˙yczliwos´c´ Robin za- niepokoił sie˛ nagle okropnie.
—	Na litos´c´ boska˛, niech wam tylko cos´ podobnego nie strzeli do głowy! To nie sa˛ z˙arty, chciałem powiedziec´, z˙e to wcale nie jest łatwe, dajciez˙ temu spokój, przestan´cie sie˛ wreszcie wtra˛cac´!
—	

—	Dlaczego? — zdziwiła sie˛ Tereska. — Skoro go złapali, przestał byc´ nie- bezpieczny. Mamy tak zostac´ na zawsze, przytłamszone wyrzutami sumienia? Nie moz˙emy siedziec´ jak pnie, z załoz˙onymi re˛kami!
—	Owszem, moz˙ecie. Narobiłys´cie dosyc´ szkody. . .
—	Totez˙ musimy odpracowac´!
—	Kto inny odpracuje. Co z tego, z˙e go złapali, wiemy, z˙e był sam, ale czyje- gos´ wspólnictwa nie moz˙na wykluczyc´ całkowicie. Ktos´ mógł o nim wiedziec´!
—	Cos´ kre˛cisz. . .
—	Nic nie kre˛ce˛, to sa˛ trudne sprawy, znów be˛dziecie wprowadzac´ zamiesza- nie i przeszkadzac´. . .
—	Ja sie˛ nie znam — przerwała ostroz˙nie Okre˛tka. — Ale co do wspolnictwa, mam wa˛tpliwos´ci. Odwalał takie wielkie kobyły, wcale nie wiem, czy robił to sam. Moz˙liwe, z˙e ktos´ mu pomagał. Został na wolnos´ci, teraz lata i szuka.
—	No włas´nie! — przys´wiadczył Robin gora˛co.
Tereska popatrzyła na przyjaciółke˛ z głe˛bokim niesmakiem.
—	Zawracanie głowy — mrukne˛ła. — Ale dobrze, niech wam be˛dzie. Pój- de˛ na uste˛pstwa. Moz˙emy sie˛ nie czaic´ po nocach na rozmaitych podejrzanych opryszków w podejrzanych miejscach. Moz˙emy poszukac´ droga˛ dedukcji.
Robin odetchna˛ł z wyraz´na˛ ulga˛.
—	A, droga˛ dedukcji moz˙ecie.. Prosza˛ bardzo, nawet zaraz.
—	Droga˛ eliminacji — poprawiła Okre˛tka. — Zacznijmy od tego, gdzie nie mógł schowac´. Potem nam wyjdzie, gdzie mógł.
Poszukiwania, gorliwie zaaprobowane przez Robina, doprowadziły do zgod- nego wniosku, z˙e antypatyczny opryszek znalazł sobie jakies´ miejsce cywilizowa- ne, łatwo doste˛pne, w którym jego wizyty nie budziłyby z˙adnych podejrzen´ i do

którego mógłby podjechac´

samochodem. Przy tym ostatnim Tereska i Okre˛tka

upierały sie˛ bardzo stanowczo, ze zdenerwowania zapomniawszy wnikna˛c´ w kwe- stie˛ obje˛tos´ci i cie˛z˙aru skarbu, Robin zas´ nie korygował ich pogla˛dów. Jakiez˙ miej- sce odpowiadałoby tym wszystkim wymaganiom?
—	Przede wszystkim przeszukałabym cmentarze — os´wiadczyła z przekona- niem Okre˛tka.
—	Wcale nie wiem, czy grób to jest takie łatwo doste˛pne miejsce — zaprote- stowała Tereska. — Chyba z˙e w krypcie.
—	No włas´nie, w krypcie. To znaczy nie tyle w krypcie, ile raczej w cmentar- nej kaplicy. W grobowcu. Do cmentarza jest łatwy dojazd, moz˙na miec´ klucz albo wytrych od takiego grobowego zamka. . . Mam na mys´li cos´ takiego, jak tamta, pamie˛tasz, która˛ ten człowiek zamykał, tam gdzie zagrałam na organach. . .
Urwała nagle i ze zmarszczonymi brwiami wpatrzyła sie˛ w Tereske˛.
—	Tam gdzie zagrałas´. . . — zacze˛ła Tereska i równiez˙ urwała, ze zmarszczo- nymi brwiami wpatrzona w Okre˛tke˛.
Robin przyjrzał sie˛ obu przyjaciółkom z nagła˛ uwaga˛.

—	Co za krypta. . . — zacza˛ł.
Tereska przerwała mu machnie˛ciem re˛ki.
—	Ten człowiek — powiedziała z oz˙ywieniem. — Ten tutaj. Widziałys´my go, juz˙ wiem, gdzie! Reperował łódz´ włas´nie tam, pod organami, popilnował nam składaka! Pamie˛tasz?
—	Wcale nie to miałam na mys´li — odparła Okre˛tka, równoczes´nie przy- s´wiadczaja˛c energicznym kiwaniem głowy. — Owszem, pamie˛tam, ale mnie cho-
—	
dzi o tego, który zamykał krypte˛. Juz˙

wiem, gdzie go widziałam drugi raz, to

znaczy nie tak, odwrotnie, juz˙ wiem, gdzie nie wiedziałam, gdzie go widziałam pierwszy raz, jak go widziałam drugi. Ty tez˙, zdawało nam sie˛, z˙e go znamy.
—	Ale to nie był ten. . .
—	No pewnie, z˙e nie, tamten był starszy.
—	Ba˛dz´cie uprzejme powiedziec´ to odrobine˛ zrozumiałej — zaz˙a˛dał stanow- czo Robin. — Jak dota˛d, doliczyłem sie˛ czterech ludzi.
Tereska i Okre˛tka spróbowały opanowac´ zbyt gwałtowne skojarzenia. Wyja- s´niły sprawe˛ kos´cioła, organów, pilnowania składaka i naprawy łodzi.
—	I to był ten! — os´wiadczyła Tereska z zapałem. — Ten, co tu kopał, i ten, który tam naprawiał łódz´, to jedna i ta sama osoba. Mur beton!
—	I zgadza sie˛, blisko cmentarza! — ucieszyła sie˛ Okre˛tka.
—	A ten drugi? — spytał Robin.
—	A drugi to co innego. Starszy człowiek, ale nie z˙aden oberwaniec, porza˛d- nie wygla˛dał, zamykał kaplice˛; widziałys´my go potem na polu namiotowym, z˙e tez˙ od razu go nie poznałam! S´ lepa komenda. . .
—	Byłas´ zaje˛ta kotem — wyjas´niła Okre˛tka. — Ja bym tez˙ nie zwróciła uwagi, gdyby ta Janeczka go nie pokazała. Podobno to jakis´ dyrektor, który na urlopie prowadzi nocne z˙ycie. Nie mam poje˛cia, co robił na cmentarzu, ale to nie ma nic do rzeczy. . .
—	Czekajcie — przerwał Robin tonem nie dopuszczaja˛cym sprzeciwu. — Niech ja to zrozumiem dokładnie. Ten tutejszy opryszek naprawiał łódz´ pod ko- s´ciołem, tak? A zupełnie inny facet zamykał grobowiec i tego zupełnie innego faceta widziałys´cie potem na polu namiotowym, gdzie prowadził nocne z˙ycie, tak? Zgadza sie˛?
—	Zgadza. Razem dwóch róz˙nych facetów i kaz˙dego widziałys´my w dwóch miejscach. . .
—	Chwileczke˛. Ten od grobowca i nocnego z˙ycia jak wygla˛dał? Co o nim wiecie?
—	Istne przesłuchanie — zauwaz˙yła Tereska z uraza˛.
—	Miał samochód — dodała równoczes´nie Okre˛tka. — O Boz˙e, co to by- ło? Jakis´ bardzo porza˛dny, czy nie Taunus?. . . Numer. . . Numer. . . Trzy lata po kongresie wieden´skim! Pie˛tnas´cie i trzy, osiemnas´cie. . . Tysia˛c osiemset osiem- nas´cie!
—	

—	Litery! — warkna˛ł Robin. Okre˛tka przestraszyła sie˛.
—	Nie wiem! Nikt nie ma takich inicjałów. . .
—	W takim razie WF — przerwała Tereska. — To jest jedyne, czego nikt nie ma, powinnas´ to pamie˛tac´ juz˙ od zeszłego roku.
—	A tak! Moz˙liwe. WF-1818. To co. . . Robin juz˙ sie˛ podniósł.
—	Macie siedziec´ spokojnie i nie waz˙cie sie˛ zmieniac´ miejsca pobytu! Nie wiem, czy nie be˛dziecie potrzebne. Nie patrzcie na mnie takim wzrokiem, nic sie˛ nie dzieje, to trzeba sprawdzic´ po prostu na wszelki wypadek. . .
—	Ho, ho! — powiedziała Okre˛tka, kiedy biały z˙agielek znikł w oddali. — Ho, ho! Ho, ho!. . .
—	Zacie˛ło ci sie˛ cos´? — spytała Tereska z irytacja˛. — Na przykład płyta? Juz˙ nic innego nigdy w z˙yciu nie powiesz?
—	Ho, ho! — powtórzyła Okre˛tka, pełna nie skrywanego uznania i podzi- wu. — Ho, ho! Ale gieroj!
—	Moz˙na wiedziec´, co włas´ciwie masz na mys´li?
Okre˛tka oderwała wreszcie wzrok od jeziora i obejrzała sie˛.
—	Ho, ho! Ale sie˛ nagle odmienił. . . Niby taki łagodny, taki czuły, a tu prosze˛! Pokazał me˛ska˛ re˛ke˛. Spróbowałabys´ mu nie odpowiedziec´! Cos´ mi sie˛ widzi, z˙e charakterek to on ma. . . Ho, ho!
Tereska łypne˛ła na nia˛ okiem i nic nie odpowiedziała. Fala błogiego szcze˛s´cia napłyne˛ła jej nagle do serca. Wyraz´nie poczuła, jak pod cieniutka˛ warstewka˛ za- skoczenia, oburzenia i urazy kotłuje sie˛ w jej duszy istny gejzer uczuc´ całkowicie odmiennych. I czuły, i łagodny, i potrafił pokazac´ me˛ska˛ re˛ke˛. . .

*	*	*

Volkswagen porykiwał silnikiem i podskakiwał na korzeniach, pokonuja˛c nie- równa˛ les´na˛ droge˛.
—	No i masz, nie wtra˛cac´ sie˛, nie wtra˛cac´ — szeptała jadowicie Tereska do Okre˛tki, wracaja˛c nad Jezioro Nidzkie samochodem arystokraty. — Z wtra˛cania sie˛ wynikaja˛ bardzo atrakcyjne rzeczy. Sami by na ten cmentarz nie wpadli.
—	Sami by sobie nie namieszali — mrukne˛ła Okre˛tka. — To prawie cud, z˙e im sie˛ w kon´cu udało, i chwała Bogu, bo inaczej mieli prawo nam łby poukre˛cac´. Ale draka, ho, ho!
Tegoz˙ dnia o wczesnym s´wicie zostały uprzejmie, ale stanowczo wyrwane ze snu i uwiezione w dal. Namiotem zaopiekował sie˛ les´niczy, uwia˛zuja˛c przy nim wyja˛tkowo szczekliwego psa na bardzo długim łan´cuchu. Formalnos´ci polegaja˛ce na pokazaniu palcem włas´ciwego grobowca na włas´ciwym cmentarzu i rozpozna- niu na fotografii włas´ciwego osobnika zostały załatwione w pół godziny, po czym moz˙na było pos´wie˛cic´ czas porza˛dnym i nareszcie kompletnym wyjas´nieniom.

—	Cia˛gle rozpoznajemy jakies´ zbrodnicze indywidua z fotografii — zauwa- z˙yła Okre˛tka z niezadowoleniem. — Nie wiem, dlaczego nie z natury. Byłoby pros´ciej.
—	Zbrodnicze indywidua maja˛ to do siebie, z˙e bywaja˛ niesympatyczne — odparł konfidencjonalnie znajomy kapitan i otarł sobie wielka˛ chustka˛ pot z czo-
—	
ła. — Fotografia nigdy nie próbuje sie˛ dos´wiadczeniem całego z˙ycia.

ms´cic´

na s´wiadkach. Re˛cze˛

wam za to

Na jeziorze pod kos´ciołem pojawili sie˛ pan´stwo Strzałkowscy ze swoja˛ moto- rówka˛. Bardzo byli zaciekawieni sensacja˛, o której poinformował ich arystokrata. Zwolnione z obowia˛zków urze˛dowych Tereska i Okre˛tka wraz z całym towarzy- stwem udały sie˛ do les´niczówki, gdzie nie wiadomo ska˛d znalazł sie˛ takz˙e Robin. Pani Strzałkowska energicznie poparła przyjaciółki w z˙a˛daniach szczegółowych wyjas´nien´.
—	Zdaje sie˛, z˙e to pan jest dusza˛ afery — zwróciła sie˛ do Robina. — Jestem starsza od pana i prosze˛ mi sie˛ nie sprzeciwiac´! Natychmiast prosze˛ mówic´!
—	Dusza˛ afery jest docent Koprzyc — odparł Robin. — On ma najwie˛ksze zasługi. Był pierwszym człowiekiem, który dawno juz˙ zwrócił uwage˛ na osobli- we zjawisko. Rozmaite przedmioty zabytkowe tajemniczo znikały z rozmaitych miejsc. Zainteresował sie˛ tym z˙ywiej. . .
—	Nic nie wiedziałem, Kaziu, z˙e ty jestes´ taki Sherlock Holmes — przerwał ze zdumieniem pan Strzałkowski.
—	Z pocza˛tku gine˛ły przewaz˙nie obrazy i porcelana — cia˛gna˛ł Robin.  —
—	
Przedmioty, których zniszczenie moz˙e byc´

zrozumiałe i łatwo wytłumaczalne.

Stopniowo zacze˛ły gina˛c´ takz˙e inne rzeczy z muzeów, z magazynów Desy, z pra- cowni konserwatorskich, przy czym nikt nigdy nie meldował o z˙adnej kradziez˙y, przepadały pozornie legalnie, jes´li tak moz˙na powiedziec´, niszczyły sie˛.
—	Bhakowało szcza˛tków — wtra˛cił arystokrata. — Zauwaz˙yłem, z˙e heszt- ki sie˛ dziwnie dematehializuja˛. Kilka hazy przypadkiem, a potem juz˙ zacza˛łem specjalnie sphawdzac´.
Cztery pary oczu z nadzwyczajnym zainteresowaniem przenosiły sie˛ kolejno z niego na Robina i z Robina na niego. Robin znów zabrał głos.

—	Prosze˛

uprzejmie nie pytac´

mnie, jakim sposobem zainspirowana przez

docenta milicja doszła do pewnych odkryc´, bo tego nie wiem. Milicja ma swo-

je metody działania, które raczej nieche˛tnie rozgłasza, czemu osobis´cie sie˛

nie

dziwie˛. Z punktu widzenia przeste˛pców byłoby to zbyt poz˙a˛dane. . . Dos´c´ z˙e wy- kryto wreszcie, z˙e jakis´ człowiek. . . człowiek w znaczeniu symbolicznym, mogła to byc´ jednostka, mogła byc´ grupa. . . jakis´ człowiek zdobywa owe przedmioty rozmaitymi drogami, rozwijaja˛c działalnos´c´ na szeroka˛ skale˛. Nalez˙ało złapac´ za- równo człowieka, jak i jego niewa˛tpliwych pomocników. Trudnos´ci przysparzał fakt, z˙e ani jedna z zaginionych rzeczy nie ukazała sie˛ nigdy na rynku. Niczego nie usiłował sprzedac´, nikomu nic nie pokazał. . .

—	Kolekcjoner-ska˛piec? — zainteresowała sie˛ pani Strzałkowska.
—	Raczej kolekcjoner-handlowiec. Miał zamiar, zgromadziwszy dostatecznie okazały maja˛tek, wszystko hurtem wywiez´c´ za granice˛ i tam sprzedac´. . .
—	Och, wstre˛tna s´winia! — wyrwało sie˛ Teresce z całego serca.
—	Kretyn! — wykrzykna˛ł równoczes´nie pan Strzałkowski. — Przeciez˙ by go złapali na granicy!
Arystokrata zamachał re˛kami, Robin pokiwał głowa˛.
—	Załatwił sobie przemyt i miał nawet kilka wariantów do wyboru. Nie zna- my jeszcze wszystkich szczegółów, ale wiadomo, z˙e obmys´lił to sobie bardzo zre˛cznie.
—	I kto to był? — spytała niecierpliwie pani Strzałkowska.
—	Facet, któremu niczego nie moz˙na było udowodnic´. Nie z˙aden niebieski ptak, wre˛cz przeciwnie, osobnik z wykształceniem, na stanowisku, cze˛sto wyjez˙- dz˙aja˛cy legalnie za granice˛, zawsze czysty jak łza. Wiadomo było, z˙e musi miec´ pomocników, ludzi, równie jak on, pozornie nieskazitelnych, tych, którzy tuszo- wali owe zniknie˛cia dzieł sztuki, niekiedy fałszowali dokumenty, pomagali czasa- mi nies´wiadomie, a czasami za dobrym wynagrodzeniem. Do nich takz˙e nalez˙ało dotrzec´. Facet miał w zapasie dodatkowy skarb, o którym, jak sa˛dził, nikt nie wie- dział. Skarb ukryty był w trzech miejscach, jedno znał doskonale, sam je kiedys´ wybrał, dwóch pozostałych musiał poszukac´. . .
—	Aaaa. . . — powiedziała z nagłym zrozumieniem Okre˛tka.
—	Włas´nie. Teraz juz˙ wiadomo, z˙e to był ten trzeci, który przepadł zaraz po wojnie.
—	Głowe˛ daje˛, z˙e wczoraj wiedziałes´ o tym doskonale — mrukne˛ła Tereska z rozgoryczeniem.
—	Jez˙eli be˛dziecie mi wypominac´, nic wie˛cej nie powiem.
—	
Pan´stwo Strzałkowscy zaprotestowali gwałtownie, domagaja˛c sie˛

dalszych

wyjas´nien´. Robin zaspokoił ich z˙yczenie, przy wydatnej pomocy Tereski i Okre˛t- ki, dumnych ze swego udziału w imprezie. Ich prywatny opryszek okazał sie˛ bar- dzo waz˙ny. . .
—	W gruncie rzeczy wasz opryszek nie wierzył przedtem w ten skarb — kontynuował Robin. — Obaj, były dywersant i obecny poszukiwacz, zetkne˛li sie˛ przypadkiem akurat w momencie, kiedy nasz kolekcjoner uznał, z˙e czas zakon´- czyc´ działalnos´c´. Wa˛tpie˛, czy miał dosyc´, raczej uwaz˙ał, z˙e zaczyna byc´ niebez- piecznie. Zapewnił sobie droge˛ przemytu, po czym zdecydował sie˛ pogrzebac´ nad jeziorami, chciwos´c´ go zgubiła. Musiał zachowac´ ostroz˙nos´c´, wypchna˛ł zatem do kopania swojego młodszego wspólnika, który i siły miał wie˛cej, i wiedział o nim zbyt mało, z˙eby mu czyms´ zagraz˙ac´. Za to on wiedział o wspólniku bardzo du- z˙o. . . Pomagał mu zreszta˛ cze˛sto i sta˛d jego nocne z˙ycie. Ani wspólnik, ani, szcze- rze mówia˛c, milicja, ani w ogóle nikt nie miał poje˛cia, gdzie trzyma to wszystko, co ukradł przez lata.
—	

—	A mówiłam, z˙e cmentarze! — mrukne˛ła z triumfem Okre˛tka.
—	Istotnie, znalazł sobie kryjówke˛ w starej kaplicy. Bywał na tym cmentarzu jawnie, pod pozorem odwiedzania grobu przyjaciela. Grabarz i kos´cielny dosko- nale go znali jako porza˛dnego człowieka. Trzymał swoje skarby w trumnach, fa- chowo zabezpieczone. Kiedy zorientował sie˛, z˙e wpadł, postanowił zareagowac´ błyskawicznie, co rzeczywis´cie stanowiło dla niego jedyna˛ szanse˛. Miał zamiar zabrac´ maja˛tek i natychmiast wywiez´c´, był na to przygotowany; zaplanował sobie tez˙ droge˛ ewentualnej ucieczki. Nie udało mu sie˛ na szcze˛s´cie, milicja zda˛z˙yła w ostatniej chwili, został złapany niejako na gora˛cym uczynku.
—	Chce pan przez to powiedziec´, z˙e mogliby go nie złapac´, gdyby nie wie- dzieli o tej kaplicy? — zgorszyła sie˛ pani Strzałkowska. — Nie s´ledzili go, nie chodzili za nim?
Robin pokre˛cił głowa˛.
—	To nie była prosta sprawa. Gdyby sie˛ zorientował, z˙e jest s´ledzony, zre- zygnowałby z zamiarów i nadal nie moz˙na byłoby mu niczego udowodnic´. Po- zornie był to człowiek nieskazitelny. Ja to opowiadam w sposób uproszczony, dzisiaj wszystko jest juz˙ jasne, nie ma z˙adnych wa˛tpliwos´ci, wszystko wiemy. Do wczoraj istniały same wa˛tpliwos´ci, a nawet moz˙liwos´c´, z˙e to wcale nie on, tyl- ko ktos´ inny. Zwrócenie uwagi na kaplica˛ nadzwyczajnie ułatwiło sprawe˛, a jego obecnos´c´ tam to juz˙ była dodatkowa przyjemnos´c´ dla milicji. Nawet gdyby sie˛ nie pojawił, w kaz˙dym razie odzyskano by całos´c´ łupu. Docent sprawdzał, jest wszystko.
—	A te. . . — wtra˛ciła Tereska. — A te rzeczy pod kamieniami? Tez˙ sa˛?
—	Tez˙ sa˛.
—	I co?. . .
—	Bardzo mi przykro, ale to przedmioty niezupełnie zabytkowe. Zrabowa- na w czasie wojny biz˙uteria, złoto i tym podobne. Nader cenne, ale do antyków zacznie sie˛ zaliczac´ dopiero za jakies´ sto lat. . .
—	No wiesz! — powiedziała Okre˛tka ze s´miertelnym oburzeniem. — I ja dla głupiego złota naraz˙am sie˛ na takie wstrza˛sy! Wmówiła we mnie berło Kazimie- rza Wielkiego!
—	Jagiellon´czyka — mrukne˛ła Tereska.
—	Jagiellon´czyka, wszystko jedno! Gdybym wiedziała. . .
—	Z tego widze˛ — stwierdził pan Strzałkowski póz´nym popołudniem po kil- kakrotnym przedyskutowaniu całej afery — z˙e s´ledztwo miało dwa nurty. Jeden ten prawdziwy, bardzo starannie ukryty, a w drugim ty, Kaziu, grałes´ pierwsze skrzypce w charakterze półgłówka. Serdecznie ci gratuluje˛ sukcesów! Jako pół- główek jestes´ bezkonkurencyjny!
—	Zawis´c´ przez ciebie przemawia, ophyszku — odparł z niezma˛conym spo- kojem arystokrata. — Lepiej poghatuluj tym paniom doskonałej pamie˛ci wzho- kowej. . .
—	

W pełnej glorii i chwale wracały wieczorem do namiotu. Pan´stwo Strzałkow- scy przewiez´li je na druga˛ strone˛ jeziora, arystokrata zas´ zaofiarował sie˛ słuz˙yc´ komunikacja˛ dalej. Uroczys´cie obiecał im zaprezentowac´ odzyskane dobra, jak tylko to be˛dzie moz˙liwe.

*	*	*

—	Przestan´, na litos´c´ boska˛, mówic´ wreszcie to kretyn´skie „ho, ho” — za-
—	
z˙a˛dała Tereska z irytacja˛. — W nałóg ci wejdzie. Gdybys´my sie˛ miałybys´my fige˛, a nie atrakcyjne przez˙ycie.

nie wtra˛cały,

—	Ten pierwszy straz˙nik, nad Jeziorem Dobskim, musiał chyba o tym cos´ wiedziec´ — odparła Okre˛tka w zadumie. — Był stary, moz˙liwe, z˙e nawet znał kiedys´ tamtych facetów. Domys´lał sie˛, z˙e cos´ zakopali, a teraz szukaja˛. . .
—	Pare˛ osób na pewno sie˛ domys´lało albo przynajmniej miało podejrzenia. Doskonale trafiłys´my, akurat na włas´ciwa˛ chwile˛.
—	Milion osób mogło trafic´ tak samo, a nikt by sie˛ nie czepiał. To tylko ty masz taki okropny charakter.
—	Włas´nie — westchne˛ła Tereska z z˙alem. — Jak juz˙ sie˛ wszystko skon´czy- ło, to mi be˛dzie teraz czegos´ brakowało. Nie wiem, czyby sie˛ nie wtra˛cic´ w cos´ nowego.
Okre˛tka omal sie˛ nie zadławiła.
—	Czys´ ty oszalała? Mało ci było? Czy nie moz˙emy poz˙yc´ spokojnie chociaz˙ przez pare˛ dni?! Tylko patrzec´, jak trzeba be˛dzie wracac´ do Warszawy.
Tereska milczała długa˛ chwile˛.
—	Zastanawiam sie˛, jak my sie˛ do tej Warszawy dostaniemy — powiedziała z ponura˛ nieche˛cia˛. — Słuchaj, a moz˙e popłyna˛c´ dalej, do Pisy, Pisa˛ do Narwi i Narwia˛ do Zalewu Zegrzyn´skiego?
—	A dalej na piechote˛ czy Wisła˛ pod góre˛?
—	Jez˙eli panie przewiduja˛ jakies´ thudnos´ci w kwestii powhotu, to ja che˛tnie słuz˙e˛ — wtra˛cił sie˛ nagle arystokrata. — Be˛de˛ jechał do Wahszawy za tydzien´, dwudziestego, wie˛c jes´li to paniom odpowiada, spotkamy sie˛ moz˙e w Hucianem?
Paniom odpowiadało to nadzwyczajnie, ale miały niejakie obawy.
—	A czy my sie˛ zmies´cimy? — zatroskała sie˛ Tereska. — Mamy bardzo duz˙o bagaz˙u.
—	Ten samochód jest szalenie pakowny, a poza tym mam bagaz˙nik na da- chu. Panie powinny zostac´ odwiezione kaheta˛ za te˛ niezwykła˛ przysługe˛. Che˛tnie słuz˙e˛.
—	Kareta˛?. . . — szepne˛ła w osłupieniu Okre˛tka i stana˛ł jej w oczach ów sen, w którym arystokrata, wychylony z okna karety, wygraz˙ał pie˛s´cia˛ i wymys´lał.
—	Ach nie, przykho mi, zwyczajnym samochodem. A zatem, jak sie˛ umawia- my?
—	

—	Przypłyniemy do Rucianego poprzedniego dnia i od razu sie˛ spakujemy. O której pan chce jechac´?
—	Mys´le˛, z˙e około piehwszej godziny be˛dzie bahdzo dobrze.
Wa˛tpliwe jest, czy zda˛z˙yłyby nie tylko na umówiona˛ pierwsza˛ w południe, ale nawet na pierwsza˛ w nocy, gdyby nie Robin. Składak w kawałkach w z˙a- den absolutnie sposób nie chciał sie˛ zmies´cic´ w workach i Okre˛tka zacze˛ła juz˙ podejrzewac´, z˙e zgubiły gdzies´ jedno opakowanie. Pozostałych rzeczy równiez˙ zrobiło sie˛ dziwnie duz˙o, a w dodatku we wszystkich prawie naczyniach wiozły olbrzymia˛ ilos´c´ borówek, uzbieranych w ostatniej chwili. Robin pojawił sie˛ tym razem od strony la˛du, niczym wysłannik opatrznos´ci, z dwoma pote˛z˙nymi, s´wie- z˙o uwe˛dzonymi we˛gorzami, które wzbudziły niewymowny zachwyt przyjaciółek. Naste˛pnie zapakował wszystko w mgnieniu oka. Tereska potulnie podawała mu kolejno poszczególne przedmioty.
—	Podobno chciałas´ byc´ całkowicie samodzielna — szepne˛ła jej Okre˛tka zło- s´liwie. — Widze˛, z˙e ci te che˛ci troche˛ mijaja˛.
—	Prawie dwa miesia˛ce byłys´my samodzielne, moz˙emy zrobic´ antrakt — od- szepne˛ła Tereska beztrosko. — A naste˛pnym razem zaczniemy sie˛ pakowac´ ty- dzien´ naprzód.
Arystokrata z anielska˛ cierpliwos´cia˛ zapychał swój samochód po dach, nie protestuja˛c przeciwko z˙adnym kształtom bagaz˙y. Ujrzawszy zapakowane oddziel- nie we˛gorze, popatrzył na Robina, a potem na Tereske˛ i Okre˛tke˛.
—	Za moich czasów dawało sie˛ damom kwiaty — rzekł melancholijnie.
—	Za moich tez˙ — odparł Robin z westchnieniem. — Ale te damy maja˛ nie- zwykle oryginalny gust. . .
Popatrzył potem za oddalaja˛cym sie˛ samochodem, odwrócił sie˛, spojrzał na jezioro i pomys´lał, z˙e juz˙ przepadło. Na zawsze, do kon´ca s´wiata, z ta˛ migotliwa˛ woda˛, słon´cem, lasem i wiatrem be˛da˛ mu sie˛ kojarzyły przejrzyste, rozs´wietlone szcze˛s´ciem oczy Tereski.

*	*	*

W Warszawie znalazły sie˛ o wpół do siódmej wieczorem. Arystokrata z re- werencja˛ podjechał najpierw pod dom Tereski, zaczekał na wyładowanie cze˛s´ci bagaz˙u, naste˛pnie podjechał pod dom Okre˛tki, zaczekał na wyładowanie reszty, naste˛pnie poz˙egnał sie˛ ws´ród ukłonów i odjechał. Tereska, rzecz jasna, pojechała z Okre˛tka˛ i zmrok juz˙ zapadł, kiedy wracała do domu piechota˛. Okre˛tka˛ ja˛ odpro- wadzała.
—	Włas´ciwie, tak mie˛dzy nami mówia˛c, to ja sie˛ nie moge˛ połapac´ — mówiła w połowie drogi. — Przyznaj sie˛, co ty o nim mys´lisz?
—	O kim?
—	

—	O Robinie.
—	A wiesz, wyobraz´ sobie. . . — zacze˛ła Tereska i nagle zatrzymała sie˛. — Ja o nim nic nie mys´le˛! To straszne!
Okre˛tka zdziwiła sie˛ tak bardzo, z˙e równiez˙ sie˛ zatrzymała.
—	No, owszem, dos´c´ straszne — przyznała niepewnie. — Tylko nie wiem, dlaczego.
Tereska wydawała sie˛ wstrza˛s´nie˛ta i milczała długa˛ chwile˛.
—	Dopiero teraz to sobie us´wiadamiam — powiedziała wreszcie ze zgroza˛. — Ja o nim nic nie mys´le˛. To znaczy, rozumiesz, nie to, cos´ tam mys´le˛, to znaczy nie jestem pewna, czy mys´le˛, ale dokładnie wiem, z˙e nie mys´le˛!
Okre˛tka przyjrzała jej sie˛ podejrzliwie.
—	Albo sie˛ zakochałas´, albo dostałas´ pomieszania zmysłów — zawyrokowała, ruszaja˛c przez roztargnienie w kierunku własnego domu. — Nie rozumiem, co mówisz. Powiedz to jakos´ wyraz´niej.
Tereska ruszyła za nia˛.
—	Rozumiesz, ja go sobie nie wyobraz˙am. . .
—	Nie potrzebujesz go sobie wyobraz˙ac´, wiesz, jak wygla˛da.
—	Głupia jestes´, to nie to. Ja sobie nie wyobraz˙am niczego w zwia˛zku z nim. Za kaz˙dym razem, kiedy byłam zakochana, wyobraz˙ałam sobie rozmaite rzeczy, wiesz, na zasadzie snucia planów i poboz˙nych z˙yczen´. I oczywis´cie nic z tego nie wychodziło. A teraz nic, jak pien´. Nic kompletnie sobie nie wyobraz˙am, nic nie mys´le˛ i nawet jak czekałam, kiedy sie˛ pojawi. . .
—	A, to jednak czekałas´?
—	A nie dziwiłabys´ sie˛, gdyby nie?
—	No, owszem, dziwiłabym sie˛. . .
—	No wie˛c nawet jak czekałam, tez˙ sobie nic nie wyobraz˙ałam i nic nie my- s´lałam.
—	Czekaj, czekaj! A niby co sobie mogłas´ wyobraz˙ac´?
—	Wszystko jedno, byle co. Z˙ e przypłynie. Z˙ e wyla˛duje, z˙e cos´ tam zrobi, kopnie garnek, popatrzy na mnie, powie cos´. . . Kiedys´ bym sobie nawet wyobra- z˙ała, co powie! A tu nic. I teraz tez˙ nic. Wiem, z˙e jest, i to mi wystarcza.
—	Oooo, niedobrze — zauwaz˙yła Okre˛tka z niepokojem. — Nie podoba mi sie˛ to, musze˛ sie˛ zastanowic´.
Tereska spojrzała przed siebie i zorientowała sie˛, z˙e znajduja˛ sie˛ tuz˙ przy domu Okre˛tki. Zawróciła, a Okre˛tka bezwiednie zawróciła za nia˛.
—	To ja sie˛ boje˛, z˙e z tego cos´ be˛dzie — powiedziała tonem ponuro proro- czym.
—	Co be˛dzie? — zainteresowała sie˛ z˙ywo Tereska.
—	Nie wiem. Cos´ powaz˙nego. Masz racje˛, to rzeczywis´cie straszne.
—	
—	A do tego wszystkiego jeszcze  wcale sie˛

przez niego nie denerwuje˛ —

stwierdziła Tereska po chwili, zdenerwowana. — Ciesze˛ sie˛. . . Nie, to idiotyczne

słowo, co tu ma do rzeczy uciecha. Nie, nie wiem, co robie˛, ale w nim jest cos´ takiego, co napełnia mnie spokojem. I zupełnie mi nie przeszkadza, z˙e go bardzo długo nie be˛de˛ spotykała, wcale nie musze˛, i tak wiem, z˙e go niedługo spotkam, i co o nim pomys´le˛, to mam ochote˛ cos´ zrobic´, ostatecznie nawet sie˛ uczyc´, i cia˛gle sobie nic nie wyobraz˙am. I nie mam najmniejszej ochoty nic robic´. . . Okre˛tka wydała rozpaczliwy je˛k.
—	Na litos´c´ boska˛, zdecyduj sie˛! Masz ochote˛ cos´ zrobic´ i nie masz ochoty nic robic´! Przeciez˙ ja z toba˛ zwariuje˛!
—	
—	Nie, to proste. Cos´  zrobic´

w sensie w ogóle cos´ zrobic´, a nic nie robic´

w zwia˛zku z nim. Rozumiesz, o nic sie˛ nie starac´, nie latac´ za nim, nie próbowac´ go spotykac´, nie uwodzic´. . .
Okre˛tka zatrzymała sie˛ gwałtownie.
—	A wiesz, z˙e masz racje˛! — wykrzykne˛ła. — Teraz to sobie us´wiadamiam, ty przy nim nie idiociejesz! Cos´ wyja˛tkowego, mam na mys´li w porównaniu z in-
—	
nymi wypadkami. Jestes´

normalna i nawet musze˛

przyznac´, z˙e ci sie˛

bystros´c´

wzmaga. Umysłu i w ogóle. Jakis´ podejrzany objaw.
—	No włas´nie, on na mnie dobrze wpływa.
—	No dobrze, a co z innymi facetami?
—	Z jakimi innymi facetami?
—	No z tymi, wsze˛dzie dookoła. . .
Tereska odruchowo rozejrzała sie˛ po ciemnej ulicy.
—	Sa˛ jacys´ inni faceci? — spytała z tak szczerym zdziwieniem, z˙e Okre˛tka tylko pokiwała melancholijnie głowa˛.
—	To sie˛ jednak z´le skon´czy. Chciałabym wiedziec´, co ty włas´ciwie o nim mys´lisz?
—	No przeciez˙ ci mówie˛, z˙e włas´nie nic nie mys´le˛. . .
Noc zapadła kompletna, znajdowały sie˛ akurat w połowie drogi mie˛dzy swy-

mi domami, kiedy na ulicy z jednej strony pojawił sie˛ a z drugiej pan Ke˛pin´ski, ojciec Tereski.

Zygmunt, brat Okre˛tki,

—	Na litos´c´ boska˛, gdzie sie˛ podziewasz?! Matka tam wyrywa włosy z głowy, z˙e wpadłas´ pod samochód! — zawołał z irytacja˛ Zygmunt. — Kolacji zjes´c´ nie dadza˛, bo czekaja˛ na ciebie!
—	Miałys´cie jeden namiot i jeden składak — powiedział w zadumie pan Ke˛- pin´ski. — Jakim cudem udało wam sie˛ spe˛dzic´ te wakacje oddzielnie?. . .